Nguyen ly bao ve may bien ap

Khi bảo vệ này tác động sẽ tức thời đưa tín hiệu mở tất cả các máy cắt của các nhánh nói với máy biến áp.. a Lâu dài 5% khi phụ tải không quá phụ tải định mức và 10% khi phụ tải không qu

NGUYEN LY BAO VE MAY BIEN AP

87T Bảo vệ so lệch MBA

69N Bảo vệ chạm đất phía 10.5kV

49 Bào vệ quá tài MBA

50/51 Bào vệ quá dàng MBA

50/51N Bảo vệ quá dòng trung tính MBA 26WT Bảo vệ quá nhiệt cuộn dây MBA 26OT Bảo vệ quá nhiệt dầu MBA

96 Rơ le hơi MBA

71 Bảo vệ mức dau MBA

1.Báo Vệ So Lệch 87T Cho Máy Biến Áp

Sự cô ở ngoài vùng bảo vệ

MBA

>

Sự cô năm trong vùng bảo vệ

xh

—— lạ đ@——————————

lị (

Fa Dòng hãm IBIAS:

Li —mmmm——————

KẾ 1s eRe

Bảo vệ tác động khi:

IBIAS<IS2: IDIFF >(KT x ÏBIAS)+ IS1

IBIAS>IS2: IDIFF > (K2 x IBIAS)- (K2 ~ K1) x Is2+ ist

e_ Bảo vệ so lệch 87T đóng vai trò là bảo vệ chính cho trường hợp ngắn mạch nhiều pha giữa các cuộn dây bên trong máy biến áp Khi bảo vệ này tác động sẽ tức thời đưa tín hiệu mở tất cả các máy cắt của các nhánh nói với máy biến áp

e Khoa song hai bac 2 va bac 5 :

Khi đóng không tải máy biến áp, dòng điện xung sơ cấp rất lớn trong khi không có dòng ở phía thứ cấp Điều này có thể làm bảo vệ hiểu nhằm là ngắn mạch trong máy biến áp nên đưa tín hiệu mở máy cắt Thành phần hài bậc 2 và bậc 5 trong dòng điện xung kích rất lớn có thể làm cho bảo vệ so lệch MBA tác động Đề tránh bảo vệ tác động không mong muôn như trên, trong rơ le lọc các thành phan hài bậc 2, 5 và đưa vào thành phân hãm do vậy ngăn ngừa bảo vệ tác động do thành phân hài trong dòng xung kích

e _ Bù góc lệch pha của dòng điện do tô đấu dây của máy biến áp làm sai lệch

e - Bù tỉ số CT để đảm bảo dòng thứ cấp CT ở 2 đầu MBA cân bằng nhau

e = Ikd =0.2-0.3 Itap

2.BAO VE SO LECH 87N CHO MAY BIEN AP

- 1t | Ngăn mạch Sự cê ngắn mạch

s* Bảo vệ so lệch 87N là bảo vệ chính cho các trường hợp sự có ngắn mạch không đối xứng với đất phía cuộn dây cao máy biến áp Do trung tính nói đất trực tiếp nên chạm đất I pha chính là ngắn mạch 1 pha, gây ra dòng sự có lớn Bảo vệ

87N dam bao tác động chắc chắn, có tính chọn lọc và độ nhạy cao ngay cả khi dòng ngắn mạch chạm đất từ 10-:- 30% đòng định mức

%

s* Đặc tính bảo vệ 87 N tương tự như §7 T

3.BAO VE QUA DONG CAT 50/51 PHIA 220 kV

s* Bảo vệ 50/51 dùng đề bảo vệ chống ngắn mạch một hoặc nhiều pha s* Báo vệ 50/51 làm bảo vệ dự phòng cho các bảo vệ nội bộ MBA

s* Bảo vệ quá dòng 50/51 làm bảo vệ dự phòng cho MBA khi xảy ra ngắn mạch trên các phần tử lân cận MBA mà bảo vệ các phần tử đó không tác động

s + Đặc tính bảo vệ 50/51 có thể chọn lựa theo các tiêu chuẩn sau:

ANSI/IEE curves

1000

2 > 10

So

+ | Moderotely inverse Very inverse

x Stondard FL ~~ fatemely ese

Current (multiple of Is)

100

Moderately inverse [ora oss | ™

(4-1 Standard inverse [ors oe |m

(4) -1

Very inverse [oso 19.1 | (yr

Extremely inverse [ora ane }m

(4 ˆ-1

IEC curves

mẽ inverse

inverse

1 10 100

Current (multiple of lị

` 014

(Ayer | Very inverse

80

Extremely inverse | (ayaa ; }m

Tero-sequence power protection wit inverse definite time:

|= earth fout current

= set earth fut pickup value

02 -P-§o Operating ime= ——

So = 10 VA; Sr= Ur Ir; P= programmeblefocor

Ir = meosured residul curen; Ur = measured residul vohoge

4.BAO VE 50/51N DAT O TRUNG TINH MAY BIEN AP

NANIN A ot

%

s* Bảo vệ 50/51N dùng đề bảo vệ cho các trường hợp ngắn mạch không đối xứng pha-đất phía 230kV của máy biến áp

s* Bảo vệ 50/51N đảm bảo tác động chắc chắn, có tính chọn lọc và độ nhạy cao ngay cả khi dòng ngắn mạch chạm đất từ 10-:- 30% dòng định mức

s* Vùng bảo vệ 50/51 N là từ cuộn dây 230kV MBA đi ra ngoài

“* Dac tính bảo vệ 50/5IN của MBA tương tự như đặc tính của bảo vệ

50/51T

4.BAO VE QUA TAI MAY BIEN AP (49)

s* Bảo vệ 49 dùng đề bảo vệ cho các trường hợp máy biến áp biến áp bi quá tải tránh sự quá nhiệt MBA

s* Tín hiệu sử dụng cho chức năng quá tải là dòng qua MBA, lấy qua CT đưa vao ro le

s* Đặc tính bảo vệ 49 có dạng giống như bảo vệ quá dòng phụ thuộc, thời

gian tác động có dạng như sau:

t=Tád——=

ar —K2 Trong đó: K1, K2 là các hệ số

n là số nguyên (n=l, 2, 3 )

I la dòng điện đo lường lấy từ CT

I set là dòng khởi động của chức năng bảo vệ quá tải

Td là hằng số thời gian quá tải (cài đặt theo yêu cầu sử dụng)

s* Giá trị khởi động của 49 thông thường từ In đến 1,IIn (In là dòng định mức của MBA) và sẽ tác động với thời gian tùy thuộc vào mức quá tải Khi xảy ra

ngắn mạch thông thường 49 tác động sau 50/51 ( do chọn lựa đường đặc tính bảo

vệ)

5.BAO VE CHAM DAT PHIA 10.5KV MAY BIEN AP (59N)

“ Báo vệ 59N dùng đề bảo vệ cho các trường hợp máy biến áp bị sự cố chạm đất phía 10.5KV khi MBA chính cấp tự dùng

s* Bảo vệ 59N làm bảo vệ dự phòng cho bảo vệ cham đất 95% của stator khi

tổ máy online

s* Bảo vệ 59N sử dụng thành phần điện áp thứ tự không (Vg =3U0) lấy qua

VT ba pha ndi theo sơ đồ tam giác hở và thông thường có đặt tính thời gian độc lập

3Uo

Lie) -

BAO VE MBA CHINH DN2

Thông số MBA chính IT (2T):

- _ Loại: 3pha, hai cuộn dây ngâm trong dầu, làm việc ngoài trời

- _ Điện áp cuộn cao :230 +2 x 2,5 %

- _ Dòng điện hạ áp/cao áp (nắc 3) :2309.4/105.4 A

: Không tải 30,277 KW

- D6 tang nhiệt độ lớp dầu trên cùng :?C

-_ Độ tăng nhiệt độ cuộn dây rE

Phan I

XU LY MAY BIEN AP VAN HANH KHONG BINH THUONG VA SU CO

1 Vân hành vượt thông số định mức

1) MBA có thể được vận hành với điện áp cao hơn định mức của nắc biến áp đang vận hành

a) Lâu dài 5% khi phụ tải không quá phụ tải định mức và 10% khi phụ tải không quá 0.25 phụ tải định mức;

b) Ngắn hạn 10% (dưới 6 giờ một ngày) với phụ tải không quá định mức; c) Khi MBA vận hành với điện áp cao hơn định mức phải lưu ý đến điện áp hệ thông tự dùng của tô máy Nêu điện áp hệ thông tự dùng vượt quá 10% phải điêu chỉnh điện áp máy phát hoặc thông qua Điều độ miên đê điêu chỉnh các nguôn phát vô công lân cận đảm bảo điện áp tự dùng trong giới hạn cho phép

2 Mắt nguồn làm mát

1) Khi mất nguồn cung cấp cho hệ thống làm mát nhân viên vận hành phải nhanh chóng khôi phục lại nguồn cung cấp Phải thường xuyên theo dõi nhiệt độ dầu

và cuộn dây MBA

2) Trong thời gian khắc phục nếu nhiệt độ MBA tăng lên, có thể cho giảm bớt công

suât (P, Q) tô máy

3) Nếu trong thời gian khắc phục, đã xử lý như trên mà nhiệt độ dầu MBA tăng nhanh hoặc tăng gân đên giới hạn cho phép phải xin A0 cho dừng máy đê xử lý

hư hỏng ở hệ thông làm mát

3 Trục trặc mạch điều khiến làm mát

Khi nhiệt độ dầu trong MBA tăng đến đến mức tác động chạy bộ làm mát (theo mức cài đặt nhiệt độ và dòng tải) mà bộ làm mát không tự động làm việc thì nhân viện vận hành phải chạy bằng tay các bộ làm mát Trong trường hợp tất cả các quạt làm mát bị hư hỏng hoặc mất nguồn toàn bộ thi phải hạn chế phụ tải MBA theo chế làm mát ONAN, đồng thời phải khắc phục sự cố trong thời gian sớm nhât

4 Kiếm tra khi rơ le gaz bao tín hiệu

1) Khi rơle gaz báo tín hiệu phải xem xét bên ngoài MBA đồng thời báo PXSC đến phôi hợp xử lý

2) Nếu rơle gaz báo tín hiệu do có khí ở trong rơle thì phải lấy mẫu khí ở rơle gaz

đê kiêm tra, phân tích:

a) Nếu khí cháy được hoặc trong khí có chứa những sản phẩm do phân huỷ chất cách điện như: có màu vàng (chát go bị cháy), màu tro nhạt, mùi hôi (giấy cách điện cháy) màu đỏ hay đen (dâu bị phóng điện) phải nhanh chóng báo điêu độ xin dừng máy và án động MBA đề kiêm tra

b) Nếu khí là do không khí bên ngoài lọt vào thì phải xả hết khí trong rơle gaz, tiếp tục theo đõi MBA vận hành Trường hợp xả nhiều lần không hết thì cho phép chuyên rơle gaz sang vị trí báo tín hiệu và báo cáo xin ý kiến của Phó giám đốc kỹ thuật xem có tiếp tục cho MBA vận hành hay tách MBA ra để kiểm tra

5 Lấy mẫu khí ở role gaz

1) Lấy mẫu khí ở rơle gaz để kiểm tra trong lúc MBA đang vận hành phải do nhân viên PXSC có kinh nghiệm thực hiện dưới sự giám sát của Nhân viên Vận hành 2) Khi lấy mẫu khí ở rơle ` gaZ để kiểm tra trong lúc MBA đang vận hành phải thận trong, đầu người lấy mẫu không được cao hơn role gaz

3) Phải sử dụng túi chuyên dụng đề lấy khí và sau đó kiểm tra tính chất cháy của khí tại phòng thí nghiệm

6 Tình trạng không bình thường

Trong vận hành, nếu kiểm tra ma thay co hiện tượng bắt thường như rỉ dầu, máy

bị nóng quá mức, có tiếng kêu khác thường, phát nóng cục bộ ở đầu cốt nhân viên vận hành phải nhanh chóng kiểm tra dé tìm nguyên nhân và xử lý Nếu trong thời gian ngăn mà khắc phục không được, hiện tượng có chiều hướng tăng nặng phải báo cáo A0 xin dừng máy phát và cô lập MBA để kiểm tra, xử lý

7 Hư hỏng bảo vệ MBA

1) Khi bảo vệ chính của MBA chính hư hỏng phải nhanh chóng báo với A0 xin dừng máy và cô lập MBA đê kiêm tra, xử lý

2) Khi bảo vệ dự phòng của MBA chính hư hỏng phải tạm thời tách mạch tác động đâu ra đề kiêm ra, xủ lý Đông thời cân phải xem xét đánh giá cụ thê cho từng trường hợp vê việc cho phép MBA tiệp tục vận hành hay không

8 Mire dầu MBA giảm thấp

1) Khi mức dầu hạ thấp dưới mức qui định thì phải báo Điều độ xin cô lập MBA đề nạp bô sung dâu

2) Việc thay thế, bổ sung dầu phải cùng loại Nếu dùng dầu khác thay thế phải thực hiện việc súc rửa máy băng loại dâu mới sạch, phải kiêm tra kỳ về độ Hoá -Lý

và độ ôn định của dâu

3) Trước khi nạp bổ sung dầu phải sửa chữa những chỗ rò rỉ dầu

9 Tách MBA khẩn cấp

MBA phải được đưa ra khỏi vận hành ngay trong các trường hợp sau:

1) Có tiếng kêu mạnh không đều và tiếng phóng điện bên cạnh máy

2) Sự phát nóng của máy tăng lên bất thường và liên tục trong điều kiện làm mát bình thường, phụ tải định mức

3) Dầu tràn ra ngoài qua bình dầu phụ hoặc van an toàn tác động

4) Mức dầu hạ thấp và còn tiếp tục hạ

5) Mau sac cua dau thay đổi đột ngột

6) Các sứ bị rạn, vỡ, bị phóng điện bề mặt, đầu cốt bị nóng đỏ, các mối nối từ MBA lên trạm phân phôi 220kV bị nóng đỏ

7) Khi kết quả phân tích dầu cho thấy dầu không đạt các tiêu chuân của nhà chế tạo, hoặc khi độ chớp cháy giảm quá 5°C so với lân thí nghiệm trước

Phan IT

XỬ LÝ SỰ CÓ MÁY BIÉN ÁP CHÍNH

Mục 1 Nguyên tắc xử lý sự cố 1) Khi xảy ra sự cố, phải áp dụng biện pháp phù hợp để nhanh chóng loại trừ sự cố

và ngăn ngừa sự cô phát triên lan rộng

2) Nắm vững diễn biến sự có, tình trạng thiết bị đã được tách ra khi sự cố, phân tích các hiện tượng sự cô, dự đoán thời gian khôi phục, đông thời báo cáo tình

hình thiết bị cho điêu độ và những cá nhân, lãnh đạo các đơn vị liên quan trong

công ty

3) Lệnh chỉ huy xử lý sự cố bằng lời nói phải do trưởng ca truyền đạt trực tiếp đến nhân viên vận hành thông qua hệ thông thông tin liên lạc Lệnh phải chính xác, ngắn gọn, rõ ràng Trưởng ca phải chịu trách nhiệm hoàn toàn vê lệnh của mình trong quá trình xử lý sự cô

4) Trong khi xử lý sự có, Trưởng ca vận hành có quyền yêu cầu bắt kỳ nhân viên nào trong nhà máy hỗ trợ nếu xét thấy cần thiết cho việc xử lý nhanh chóng sự

có Mọi thao tác xử lý phải thông qua ý kiến Trưởng ca

5) Trong quá trình xử lý sự có nhân viên vận hành phải tuân thủ các quy định của quy trình vận hành và xử lý sự cố máy phát-máy biến áp, các quy chuẩn, quy phạm, quy trình, quy định chuyên ngành và những tiêu chuẩn an toàn do Nhà chế tạo đã quy định

6) Đối với các sự cố có cháy, ca vận hành ngoài việc xử lý an toàn cho con người

và thiệt bị còn phải thực hiện theo “Phương án Phòng cháy chữa cháy” của Công

ty đã được phê duyệt

7) Sau khi xảy ra sự cố ca vận hành phải ghi chép lại đầy đủ, rõ ràng, chính xác

thời gian, trình tự diễn biến sự cố, các cờ hiệu, các tín hiệu sự cô đông thời ghi nhận lại theo trình tự thời gian các thao tác xử lý vào sô nhật ký vận hành

Mục2 BAO VE KHOI, MAY BIEN ÁP

1 Bảo vệ so lệch dọc MBA chính 87T1(T2) tác động

-_ Khi bảo vệ 87TI tác động các MC 271, 212, 901, 941 tự động cắt

- Trên rơ le bảo vệ, hệ thống điều khiên, giám sát tại phòng điều khiển trung tâm và LCU báo hiệu rơ le so lệch 87T1 tác động

a) Nguyên nhân:

a) Ngắn mạch một hoặc nhiều pha của MBA

b) Ngắn mạch một hoặc nhiều pha các thiết bị liên quan nằm trong vùng của

bảo vệ so lệch

c) Dit mạch dòng nhị thứ hay chạm chập ngõ vào làm bảo vệ tác động nhằm b) Xử lý:

Nếu tự dùng không tự động chuyền thì nhanh chóng tái lập tự dùng từ máy biên áp tự dùng AxT2 và dừng an toàn tô máy

Nếu xảy ra cháy MBA thì tiến hành chữa cháy theo qui định hiện hành Báo cáo điều độ tình hình sự cố

Án động MBA chính

Kiểm tra MBA và các thiết bị nằm trong vùng bảo vệ

Kiểm tra mạch nhị thứ, kiểm tra Rơle gaz xem có bọt khí hay không đề làm

rỏ nguyên nhân

Nếu sự cố do bảo vệ tác động nhằm thì sau khi tìm được nguyên nhân và khắc phục hư hỏng, giải trừ tín hiệu, Báo cáo Điều độ xin đóng xung kích và đưa MBA vào vận hành

Ngoài ra chỉ được phép đưa MBA vào vận hành sau khi đã thí nghiệm, kiểm tra thí nghiệm các thông số, phân tích mẫu khí, mẫu dầu và khắc phục những nhược điểm bất thường đã phát hiện đảm bảo MBA đủ tiêu chuẩn kỹ thuật vận hành

2 Bảo vệ Rơle hơi MBA chính báo tín hiệu (phao trên tác động)

Khi rơ le hơi tác động chỉ báo tín hiệu cảnh báo qua các giao diện vận hành

tại phòng điêu khiên trung tâm và LCU

Tại rơ le hơi quan sát thấy xuất hiện khí

a) Nguyên nhân:

Có hiện tượng sinh khí trong máy biến áp do phóng điện ở bên trong MBA

Bộ đổi nắc tiếp xúc không tốt gây phóng điện

Dầu bị rò rỉ qua các mặt bích, ống, van hay bộ làm mát làm mức dầu giảm thâp

Do máy biến áp không kín gây lọt khí trời vào bên trong

Có thể do rơ le hoạt động không tốt hay tiếp điểm phụ của rơ le hư hỏng gây tác động nhâm

b) Xử lý:

Kiểm tra tại rơ le hơi, mức dầu thùng dầu phụ, nhiệt độ cuộn dây, nhiệt độ dầu, nếu có khí thật sự trong rơ le hơi thì lây mẫu khí đề thử tính chất cháy, nêu khí cháy được lập tức cô lập máy biên áp

Nếu do rò Tỉ dầu, tìm cách xử lý cô lập điểm rò ri, nếu không khắc phục được

thì báo Điêu độ cô lập MBA