Có thể nói, hiệu quả của HĐ GDNGLL đạt được đến đâu phần lớn phụ thuộc vào công tác tham mưu, xây dựng kế hoạch, phối hợp với các tổ chức trong trường, chỉ đạo thực hiện,… của TPT Đội..
Trang 1Sáng kiến kinh nghiệm
Kinh nghiệm chỉ đạo HĐ GDNGLL của Đội TNTP Hồ
Chí Minh ở trờng Tiểu học
A ĐẶT VẤN ĐỀ
Hoạt động giỏo dục ngoài giờ lờn lớp là một trong ba hoạt động quan trọng, là
bộ phận hợp thành của giỏo dục, gúp phần thực hiện mục tiờu giỏo dục của nhà
trường Chớnh từ những hoạt động như: lao động, sinh hoạt tập thể, hoạt động xó hội,… đó gúp phần rất lớn trong việc hỡnh thành nhõn cỏch học sinh Giỳp cỏc em
biết tự giỏo dục, tự rốn luyện, tự hoàn thiện mỡnh Cú thể núi khỏi quỏt hơn, việc tổ chức HĐ GDNGLL là xõy dựng cho cỏc em mối quan hệ phong phỳ đa dạng một cỏch cú mục đớch, cú kế hoạch, cú nội dung và phương phỏp nhất định Biến cỏc nhu cầu khỏch quan của xó hội thành những nhu cầu của bản thõn học sinh
Cỏc nhà nghiờn cứu cho rằng: chớnh trong quỏ trỡnh sống, học tập, lao động, vui chơi, giải trớ con người đó tự hỡnh thành và phỏt triển nhõn cỏch của mỡnh
Vỡ thế, HĐ GDNGLL cú liờn quan đến việc mở rộng kiến thức, tư tưởng, tỡnh cảm, năng lực, nõng cao thể lực, thể chất và tinh thần học sinh Do vậy, cần thiết phải kết hợp việc học tập trờn lớp với việc rốn luyện kỹ năng thực hành, giỳp cho học sinh hiểu sõu hơn và nắm bản chất của sự vật, hiện tượng, tạo niềm tin và úc sỏng tạo cho cỏc em khi ngồi trờn ghế nhà trường
Điều lệ trường tiểu học nờu rừ cỏc yờu cầu giỏo dục ngoài giờ lờn lớp ở điều 29 chương III: Hoạt động giỏo dục trong giờ lờn lớp được tiến hành thụng qua việc dạy học cỏc mụn học bắt buộc và tự chọn trong Chương trỡnh giỏo dục phổ thụng cấp Tiểu học do Bộ trưởng Bộ Giỏo dục và Đào tạo ban hành
Trang 2Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bao gồm hoạt động ngoại khoá, hoạt động vui chơi, thể dục thể thao, tham quan du lịch, giao lưu văn hoá; hoạt động bảo vệ môi trường; lao động công ích và các hoạt động xã hội khác
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở Tiểu học là một hoạt động có nhiệm vụ:
+ Góp phần củng cố, khắc sâu và phát triển những kiến thức đã học qua các môn học trên lớp
+ Phát triển sự hiểu biết trong các lĩnh vực đời sống, xã hội, từng bước làm phong phú hơn vốn tri thức của học sinh, tạo nên sự cân đối hài hòa của quá trình giáo dục toàn diện
+ Phát triển ở học sinh các kỹ năng cần thiết, phù hợp với sự phát triển lứa tuổi (kỹ năng giao tiếp, kỹ năng sống, kỹ năng ra quyết định, kỹ năng hợp tác và sẵn sàng tham gia các hoạt động của tập thể )
+ Tạo cho học sinh lòng ham thích, hứng thú trong mọi hoạt động
+ Bồi dưỡng tình cảm yêu trường, yêu lớp, yêu quý thầy cô, bạn bè
Năm học 2011-2012, dưới sự chỉ đạo của phòng GD&ĐT Tân Kỳ, công tác chỉ đạo thực hiện HĐ GDNGLL đã có sự phân công một cách cụ thể, phân công trách nhiệm trực tiếp cho Đội TNTP Hồ Chí Minh phụ trách, cụ thể là Tổng phụ trách Đội chịu trách nhiệm thực hiện và chỉ đạo HĐ GDNGLL trong nhà trường Như vậy gánh nặng đã được đặt lên vai của TPT Đội Có thể nói, hiệu quả của HĐ GDNGLL đạt được đến đâu phần lớn phụ thuộc vào công tác tham mưu, xây dựng
kế hoạch, phối hợp với các tổ chức trong trường, chỉ đạo thực hiện,… của TPT Đội Trong năm học này, phòng GD&ĐT cũng đã mở các buổi hội thảo, chuyên đề
về HĐ GDNGLL, thành phần tham gia là đại diện BHG nhà trường, TPT Đội Các buổi hội thảo, chuyên đề đã trao đổi, phân tích để làm rõ thêm tầm quan trọng của
HĐ GDNGLL, các giải pháp, biện pháp để nâng cao hiệu quả và làm cho HĐ GDNGLL thực sự là môi trường giáo dục, là sân chơi bổ ích, thu hút học sinh hoạt động một cách chủ động tích cực,… Qua các đợt hội thảo, chuyên đề đó, bản thân tôi cũng đã hiểu sâu sắc hơn về tác dụng, hiệu quả, sự cần thiết và học tập được nhiều kinh nghiệm tổ chức HĐ GDNGLL trong nhà trường
Trang 3Qua cỏc vấn đề nờu trờn chỳng ta thấy hoạt động giỏo dục ngoài giờ lờn lớp gúp phần rất lớn cho việc thực hiện mục tiờu giỏo dục núi chung và mục đớch học tập của học sinh trong nhà trường núi riờng
Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là một tổ chức chính trị - xã hội, mục
đích giáo dục, nhiệm vụ chính trị của Đội gắn bó hữu cơ với chơng trình kế hoạch công tác của nhà trờng phổ thông Trên cơ sở đó, cùng với nhà trờng, Đội TNTP tham gia công tác giáo dục đội viên, nhi đồng một cách hiệu quả trong giờ lên lớp
và ngoài giờ lên lớp
Trong trờng tiểu học, chơng trình hoạt động Đội luôn gắn bó chặt chẽ với chơng trình hoạt động HĐ GDNGLL Hoạt động Đội phong phú về nội dung, đa dạng về hình thức, phù hợp với tâm t, nguyện vọng, với tâm lý lứa tuổi học sinh Do đó, hoạt động Đội không chỉ là các đội viên, mà còn luôn hấp dẫn, thu hút sự tham gia tích cực, tự giác của các quần chúng nhỏ tuổi
Hoạt động Đội là hoạt động tập thể, đảm bảo tính chính trị, tính tổ chức và tính quần chúng Đặc thù hoạt động Đội là hoạt động tự nguyện, tự giác và hoạt động với tình thần tự quản cao Trong nhà trờng, hoạt động Đội diễn ra chủ yếu ở phạm
vi ngoài giờ lên lớp Chất lợng hoạt động đội đợc đo bằng chất lợng tự quản Do đó chất lợng tự quản đóng vai trò quan trọng với việc nâng cao chất lợng HĐ GDNGLL
Trong những năm gần đõy, HĐ GDNGLL đó thu được những kết quả đỏng ghi nhận, nhiều trường, nhiều BGH đó cú quan tõm giành thời gian, kinh phớ cũng như con người cho HĐ GDNGLL, làm cho HĐ GDNGLL thực sự cú hiệu quả trong việc thực hiện mục tiờu giỏo dục, tuy nhiờn nhỡn chung thỡ vẫn cũn khụng ớt mang tớnh hỡnh thức, qua loa, đại khỏi hoặc chỉ đạo, thực hiện chưa cú hiệu quả cao Tổng phụ trách Đội thì nhiều đồng chí là giáo viên kiêm nhiệm, một bộ phận giáo viên chỉ chú trọng đến hoạt động dạy trên lớp và coi hoạt động giáo dục NGLL là một hoạt động "phụ" trong nhà trờng do đó HĐ GDNGLL đạt hiệu quả thấp cũng bởi do nhiều nguyờn nhõn, theo tụi thỡ gồm những nguyờn nhõn chớnh sau
Trang 4+ Ban giỏm hiệu và giỏo viờn chưa thực sự quan tõm đầu tư đỳng mức cho
+ Mụn học này khụng cú sự hỗ trợ của cỏc tài liệu như Sỏch giỏo khoa, sỏch giỏo viờn Nú đũi hỏi người dạy, tổ chức hoạt động phải cú kỹ năng tổng hợp kiến thức đó dạy trong chương trỡnh Tiểu học kết hợp với vốn sống, vốn thực tế của mỡnh
+ Một số giỏo viờn coi HĐ GDNGLL đú là hoạt động của Đội TNTP Hồ Chớ Minh nờn ý thức xõy dựng và thực hiện chưa cao, cú xu hướng ỉ lại
+ Một số học sinh cũn thụ động, lười tham gia hoặc e ngại tham gia cỏc hoạt động ngoài giờ lờn lớp vỡ thiếu sự đụn đốc nhiệt tỡnh của giỏo viờn, thiếu sự mạnh giạn do cỏc em ở cỏc vựng cũn khú khăn
+ Nội dung sinh hoạt cũn nghốo nàn, thiếu hấp dẫn, chưa phong phỳ dẫn đến cỏc hoạt động chỉ mang tớnh hỡnh thức, khụng mang lại hiệu quả giỏo dục thiết thực, xa rời đối tượng học sinh từ đú khụng thu hỳt, khụng hỗ trợ được hoạt động của học sinh mà cũn mất nhiều thời gian
+ Mỗi khối lớp học sinh lại cú đặc thự về tõm lý và kiến thức riờng trong khi
đú định hướng của Bộ Giỏo dục và Đào tạo về nội dung giảng dạy lại mang tớnh chung chung, thiếu cụ thể Vỡ vậy, để xõy dựng được kế hoạch, một hoạt động vừa mang tớnh đặc thự, vừa thỏa món yờu cầu học sinh được mở rộng sõn chơi thỡ quả
là khú và mất nhiều thời gian
Qua mấy năm tổ chức, triển khai hoạt động giáo dục NGLL ở trờng TH Nghĩa Đồng 1, công tác giáo dục NGLL của trờng tôi đã thu đợc một số thành công, cựng với năm học 20011 – 2012 này, dưới sự chỉ đạo mạnh mẽ của phũng GD&ĐT, của BGH nhà trường, trong quỏ trỡnh chỉ đạo, tôi cũng đã tích luỹ đợc
Trang 5một số kinh nghiệm về việc chỉ đạo hoạt động NGLL và viết thành sáng kiến kinh nghiệm, vậy tụi mạnh giạn dưới thiệu đến cỏc bạn đồng nghiệp, đặc biệt là cỏc bạn làm nhiệm vụ TPT Đội trực tiếp phụ trỏch HĐ GDNGLL Kinh nghiệm chỉ đạo
hoạt động giáo dục NGLL của Đội TNTP Hồ Chí Minh ở trờng tiểu học.
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Hiện nay, theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT thỡ thời lượng, chương trỡnh HĐ GDNGLL theo hướng dẫn là 1tiết/ tuần, 4 tiết/ thỏng, 35 tiết /năm học Hỡnh thức triển khai thực hiện cú thể phối hợp theo hai hướng sau
+ Dạy mỗi tuần 1 tiết
+ Tổ chức thành 1 buổi /1 thỏng Cú thể tổ chức theo khối, cả trường, tựy theo tỡnh hỡnh thực tế và nội dung chủ điểm của từng thỏng Việc thực hiện kế hoạch trờn đó được cỏc nhà trường chỳ ý chỉ đạo
Trang 6Là ngời trực tiếp là công tác Đội và phụ trách HĐ GDNGLL, đứng trớc tình hình đó của nhà trờng và thấy rõ tầm quan trọng của hoạt động giáo dục NGLL, tôi thấy cần có một định hớng đúng đắn, một kế hoạch khả thi, tham mưu một cỏch kịp thời, linh hoạt để chỉ đạo hoạt động giáo dục NGLL có hiệu quả Vào đầu năm học, tôi đã chủ động đa vấn đề này ra tham mu, bàn bạc với Ban giám hiệu nhà tr-ờng, với Hội đồng s phạm để quyết tâm tìm các biện pháp, cách thức, con đờng để triển khai, nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục NGLL.
Do vậy, theo kinh nghiệm của bản thõn tụi, để HĐ GDNGLL đạt hiệu quả cao thỡ trong cụng tỏc chỉ đạo thực của TPT Đội cần phải làm được những việc theo cỏc giải phỏp mà tụi đó từng làm sau đõy, mong cỏc bạn cựng tham khảo để ỏp dụng thử tại đơn vị mỡnh
1 Công tác tham mu với BGH trờng.
Công tác tham mu với BGH nhà trờng là cực kì quan trọng, đặc biệt là việc tham
mu đầu năm, theo chủ quan thì tôi nghĩ việc tham mu với BGH đầu năm để triển khai kế hoạch cho cả năm nó quyết định 50% thắng lợi của HĐ ngoài giờ lên lớp,
do vậy năm nay cũng nh những năm trớc, sau khi bớc vào năm học mới và tham gia công tác tập huấn HĐ GDNGLL do phòng GD&ĐT tổ chức về, tôi liền tham mu với BGH nhà trờng để làm những việc sau đây
là nh thế nào, tránh tình trạng xem HĐ GDNGLL là của Đội TNTP và phó mặc cho
đồng chí TPT Đội
Trang 7- Đề nghị BGH nhà trờng yêu cầu các GV chủ nhiệm, GV bộ môn, cán bộ, các tổ chức trong nhà trờng đều phải tham gia vào HĐ GDNGLL, giúp ban phụ trách HĐ GDNGLL và giúp tổng phụ trách thực hiện hiệu quả HĐ GDNGLL.
2 Xây dựng kế hoạch.
Nhìn lại kế hoạch chỉ đạo hoạt động giáo dục NGLL của những năm trớc đây, tôi thấy kế hoạch còn nặng về hình thức: cha cụ thể, cha chi tiết, thiếu tính khả thi, việc phân công trách nhiệm cha phù hợp với thực tế của từng giai đoạn Các hoạt
động vui chơi giữa buổi học và việc thực hiện còn mang tính chất giao khoán cho một số các nhân
Trớc những vớng mắc và hạn chế nói trên, để kế hoạch hoạt động giáo dục NGLL đợc sát thực và có tính khả thi, chúng ta cần nắm tình hình cụ thể của địa phơng, của nhà trờng, học sinh từ đó mà xác định yêu cầu, nhiệm vụ cụ thể, đề ra chỉ tiêu phấn đấu
Việc lập kế hoạch tôi đã làm tốt 4 loại kế hoạch sau
a Kế hoạch cả năm
Xây dựng kế hoạch tổng thể đầu năm ( cả năm): Tôi xây dựng kế hoạch cho cả
năm học, xây dựng kế hoạch trọng tâm của từng tháng trong năm, sau đó trình BGH góp ý thêm,phê duyệt ( Lu ý: xây dựng cả kế hoạch dự trù kinh phí hoạt động trong năm), sau đó chuyển kế hoạch tới từng cán bộ, giáo viên, các tổ chức trong nhà trờng bằng văn bản
Lưu ý: Đầu năm học, khi xõy dựng kế hoạch chung của năm và dự kiến kế
hoạch của từng thỏng trong năm học, TPT Đội cần gửi kế hoạch dự kiến từng thỏng cho cỏc giỏo viờn chủ nhiệm, cỏc tổ chức, cỏn bộ trong nhà trường nắm bắt được kế hoạch trọng tõm từng thỏng
Trang 8Ví dụ: Dự kiến Kế hoạch trọng tâm từng tháng như sau.
Thời điểm thực hiện
Người phụ trách
Kết quả
- Văn nghệ chào mừng năm học mới
- Lao động, dọn vệ sinh làm đẹp trường lớp
- Giáo dục trật tự an toàn giao thông
- Tìm hiểu truyền thống nhà trường
- Thành lập các đôi bạn cùng tiến, các nhóm, các câu lạc bộ theo sở thích
- Đọc báo Toán tuổi thơ.
- Nghe giới thiệu sách
- Sinh hoạt Đội, sao nhi đồng
10 - Giáo dục quyền bổn phận trẻ em
- Thi kể chuyện về những tấm gương học tập
Quyên góp tiền ủng hộ bạn nghèo Sinh hoạt sao nhi đồng
Trang 9- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.
- Thông báo sách mới (Giới thiệu sách)
- Lao động làm vệ sinh lớp học
- Hoạt động đội, sao nhi đồng
+ Khối 1+2+3: Tham gia vệ sinh môi trường tại sân vận động xã và các khu vực lân cận+ Khối 4 + 5: Tham quan làng nghề trồng dâu nuôi tằm ở xóm 3
- Giáo dục trật tự an toàn giao thông
- Phát động phong trào thi đua"Bông hoa điểm
tốt dâng tặng thầy cô".
- Tổ chức giao lưu học sinh giỏi toàn diện vòng 1( lớp 5)
- Tổ chức hội diễn văn nghệ, trò chơi dân gian cấp lớp, cấp trường hoặc giao lưu giữa các lớp
- Tổ chức thi đấu thể thao giữa các lớp
(nhảy dây, kéo co, đá cầu, )
- Tổ chức làm báo tường, báo ảnh, chuẩn bị các tiết mục văn nghệ (ca hát, kể chuyện, làm thơ, tiểu phẩm) chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20/11
- Tìm hiểu và kể chuyện về những tấm gương thày cô hết lòng vì HS thân yêu
- Sinh hoạt Đội sao
* Tổ chức thi các trò chơi dân gian
Trang 10+ Khối 1+2+3: Tổ chức thi trò chơi ô ăn quan, nhảy dây
+ Khối 4+ 5: Trò chơi cướp cờ, nhảy dây đôi, chơi chuyền, nhảy bao bố…
- Thi tìm hiểu về đất nước, con người Việt
Nam qua cuộc thi: Làm báo tranh, vẽ tranh, sưu tầm tranh ảnh
- Kể tên những anh hùng, liệt sĩ đã hi sinh vì
Tổ quốc và những chiến công của họ
- Tìm hiểu những tấm gương các liệt sĩ, thương binh ở địa phương em
- Nghe nói chuyện về những tấm gương chiến đấu của các bác trong hội Cựu chiến binh của địa phương
- Văn nghệ ca ngợi chú bộ đội
- Tổ chức ngày hội quốc phòng toàn dân( thi thể thao, văn nghệ, đồng diễn thể dục ).
- Tổ chức hội vui học tập: Chúng em tìm hiểu
về lịch sử; Nhà sử học nhỏ tuổi; xuôi dòng lịch sử…
- Sinh hoạt đội sao
* Tổ chức kỷ niệm ngày 22/12+ Khối 1+2+3: Thi đọc ngâm thơ, hát về anh
bộ đội cụ Hồ Đố vui để học – Ôn tập học kỳ 1Tham gia hội khoẻ Phù Đổng
+ Khối 4+5: Giao lưu nghệ cựu chiến binh xã
kể chuyện về truyền thống của quân đội, vui văn nghệ Tổ chức hội vui – Ôn tập học kỳ 1Tham gia tích cực hội khoẻ Phù Đổng cụm và
Trang 11- Tìm hiểu về Tết cổ truyền của dân tộc và một
số nước trong khu vực
- Lao động dọn vệ sinh trường lớp đón Tết
- Tổ chức lễ trồng cây đầu xuân
- Tham quan (nghe kể chuyện, xem phim, tư liệu ) di tích lịch sử văn hoá của quê hương đất nước
- Văn nghệ chào mừng năm mới, ca ngợi quê hương đất nước, ca ngợi Đảng và Bác Hồ
- Tổ chức giao lưu học sinh giỏi toàn diện vòng
2 ( lớp 5 )
- Giáo dục vệ sinh răng miệng
- Tổ chức hội thi tìm hiểu di sản văn hoá dân tộc
- Đọc báo thiếu niên, báo Đội
- Sinh hoạt đội sao
- Tổ chức lễ kỉ niệm ngày 8-3 và ngày 26-3
Trang 12giáo - Giáo dục quyền và bổn phận trẻ em.
- Thi kể chuyện về mẹ và cô
- Tổ chức thi: "Đồ rê mí".
- Sinh hoạt đội sao
* Chào mừng ngày 8 tháng 3+Khối 1+2+3: Đăng ký hoa điểm 10, thi hát múa mừng mẹ mừng cô
+ Khối 4 + 5: Đăng ký hoa điểm 10, thi hát, đọc thơ, kể chuyện, diễn tiểu phẩm… bày tỏ lòng kính yêu, biết ơn đối với mẹ, đối với bà, với truyền thống nhân hậu, anh hùng của người phụ nữ VN
* Chào mừng ngày 26/3
+Khối 1+2+3: Vui văn nghệ, thi đố em tìm hiểu về gương sáng dũng cảm trong chiến đấu bảo vệ Tổ Quốc và trong học tập, xây dựng đất nước của một số Đoàn viên tiêu biểu ( Liên hệ đến đoàn viên ở địa phương và của nhà trường)+ Khối 4+5: Giới thiệu sơ nét về Tổ chức Đoàn Thi đố em, vui văn nghệ về chủ đề Đoàn
- Tổ chức hội vui học tập, câu lạc bộ khoa học, nghệ thuật
- Văn nghệ chào mừng ngày 30/4 và 1/5, giao lưu về quyền và bổn phận trẻ em
- Sinh hoạt đội sao
Trang 13+ Khối 4+ 5: Giới thiệu thi đố em về ngày 30 –
4, về sự đổi mới của quờ hương Tõn Kỳ núi chung và quờ hương xó Nghĩa Đồng núi riờng
Vui văn nghệ và ụn tập học kỳ 2
5
Bỏc Hồ
kớnh
yờu
- Thi đua học tập tốt, rốn luyện chăm học chào
mừng ngày thành lập Đội TNTPHCM, kỉ niệm ngày sinh của Bỏc Hồ
- Thi kể chuyện về Bỏc Hồ; Điểm tốt dõng Bỏc
+ Khối 4+ 5: Giới thiệu vài nột về Truyền thống Đội Thi đú em về gương sỏng đội viờn trong chiến đấu
b Kế hoạch hàng tháng
Xây dựng kế hoạch hàng tháng: Cứ đầu tháng, TPT Đội xây dựng kế hoạt động của tháng dựa trên kế hoạch trọng tâm đã xây dựng đầu năm, bổ sung những công việc phù hợp với thời điểm của tháng, u tiên hoạt động chủ điểm theo từng tháng, sau đó thông qua BGH nhà trờng để phê duyệt, trong buổi họp hội đồng đầu tháng
đồng chí hiệu trởng sẽ triển khai kế hoạch hoạt động của nhà trờng và lồng ghép triển khai kế hoạch của HĐ GDNGLL và xem đó nh là kế hoạch chung của nhà tr-ờng bởi với cơng vị của mình, tiếng nói của đồng chí hiệu trởng có trọng lợng hơn nhiều đồng chí TPT Đội
c Kế hoạch tuần
Xây dựng kế hoạch tuần: Đây cũng là một kĩ năng mà TPT Đội trực tiếp phụ
trách HĐ GDNGLL phải làm tốt, kế hoạch tuần thì không cần phải xây dựng kế