Phân phối chương trình 1 Chủ đề: Vẻ đẹp tâm hồn trẻ thơ trong “Tôi đi học” và “Trong lòng mẹ”, tích hợp tính thống nhất về chủ đề và bố cục 9 - Phẩm chất: Biết quan tâm đến người thân, t
Trang 1TRƯỜNG THCS BẢO YÊN
TỔ KHOA HỌC XÃ HỘI
KẾ HOẠCH DẠY HỌC CỦA TỔ CHUYÊN MÔN MÔN NGỮ VĂN KHỐI LỚP 8 NĂM HỌC 2021-2022
I Đặc điểm tình hình
1 Số lớp: 2 ; Số học sinh: 46; Số học sinh học chuyên đề lựa chọn (nếu có): 0
2 Tình hình đội ngũ: Số giáo viên: 01; Trình độ đào tạo (chuyên môn): Đại học sư phạm Ngữ văn
Mức đạt chuẩn nghề nghiệp giáo viên 1 : Tốt:
3 Thiết bị dạy học:
II Kế hoạch dạy học 2
1 Phân phối chương trình
1 Chủ đề: Vẻ đẹp tâm hồn
trẻ thơ trong “Tôi đi học” và “Trong lòng mẹ”, tích hợp tính thống nhất về chủ đề và bố cục
9 - Phẩm chất: Biết quan tâm đến người thân, tôn trọng thầy cô; biết
nhường nhịn, vị tha; biết yêu mến cảm thông, chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, tình yêu thương đối với những người xung quanh cũng như với các nhân vật trong tác phẩm, tôn trọng sự khác biệt về hoàn cảnh, văn hóa, biết tha thứ, độ lượng với người khác
1
2
Trang 2của văn bản (T1) - Năng lực:
+ Năng lực chung: Tự học, giao tiếp, sáng tạo.
+ Năng lực chuyên biệt: đọc - hiểu văn bản, phân tích chi tiết, hình ảnh, nhận xét nghệ thuật, cảm thụ tác phẩm văn học, liên hệ với việc học tập của bản thân thông qua việc trình bày cảm nhận của cá nhân
về kỉ niệm trong ngày đầu tiên đi học
Qua bài học, HS biết:
a Đọc hiểu:
- Nêu được ấn tượng chung về văn bản
- Nhận biết được câu chuyện và tóm tắt một cách ngắn gọn
- Biết đọc diễn cảm VB hồi ức - người kể truyện; liên tưởng đến những kỷ niệm tựu trường của bản thân
- Chỉ ra và phân tích được những chi tiết, hình ảnh thể hiện nỗi đau của chú bé hồng mồ côi cha, phải sống xa mẹ và tình yêu thương vô
bờ của chú đối với người mẹ bất hạnh trong đoạn trích hồi ký Những ngày thơ ấu của Nguyên Hồng
- Nhận biết được chủ đề của văn bản
- Tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật Tôi ở buổi tựu trường đầu tiên
- Nhận xét được ngòi bút văn xuôi giàu chất trữ tình man mác của Thanh Tịnh
b Viết :
- Viết được một bài văn kể lại một kỉ niệm của bản thân
- Bước đầu biết cách viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề
c Nói và nghe
Kể được một kỉ niệm đáng nhớ của bản thân, thể hiện cảm xúc và suy nghĩ về kỉ niệm đó
- Nghe và nhận biết được tính hấp dẫn của bài trình bày; chỉ ra được
Trang 3những hạn chế
2 Trường từ vựng 1 - Khái niệm trường từ vựng.- Tập hợp các từ có chung nét nghĩa vào cùng một trường từ vựng.
3 Tức nước vỡ bờ
2 - Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tức nước vỡ bờ
- Giá trị hiện thực và nhân đạo qua một đoạn trích trong tác phẩm Tắt đèn
- Thành công của nhà văn trong việc tạo tình huống truyện, miêu tả,
kể chuyện và xây dựng nhân vật
4 Xây dựng đoạn văn trong
văn bản
1 - Khái niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề, câu chủ đề, quan hệ giữa các
câu trong một đoạn văn
- Nhận biết được từ ngữ chủ đề, câu chủ đề, quan hệ giữa các câu trong một đoạn văn đã cho
- Hình thành chủ đề, viết các từ ngữ và câu chủ đề, viết các câu liền mạch theo chủ đề và quan hệ nhất định
5 Lão Hạc (T1)
2 - Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm truyện viết theo
khuynh hướng hiện thực
- Sự thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn
- Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao trong việc xây dựng tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện, khắc hoạ hình tượng nhân vật
6 Từ tượng hình, từ tượng
thanh
1 - Đặc điểm của từ tượng hình, từ tượng thanh
- Công dụng của từ tượng hình, từ tượng thanh
- Nhận biết từ tượng hình, từ tượng thanh và giá trị của chúng trong văn miêu tả
7 Liên kết các đoạn văn
trong văn bản
1 - Sự liên kết giữa các đoạn, các phương tiện liên kết đoạn (từ liên kết
và câu nối)
- Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong quá trình tạo lập văn bản
8 Từ ngữ địa phương và 1 - Khái niệm từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội
Trang 4biệt ngữ xã hội - Tác dụng của việc sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hộitrong văn bản.
9 Tóm tắt văn bản tự sự 1 - Các yêu cầu đối với việc tóm tắt văn bản tự sự.- Đọc- hiểu, nắm bắt được toàn bộ cốt truyện của văn bản tự sự.
10 Luyện tập tóm tắt văn bản
tự sự
1 - Các yêu cầu đối với việc tóm tắt văn bản tự sự
- Đọc- hiểu, nắm bắt được toàn bộ cốt truyện của văn bản tự sự
11 Cô bé bán diêm
2 - Những hiểu biết bước đầu về “người kể chuyện cổ tích”
An-đec-xen
- Nghệ thuật kể chuyện, cách tổ chức các yếu tố hiện thực và mộng tưởng trong tác phẩm
- Lòng thương cảm của tác giả đối với em bé bất hạnh
12 Trợ từ, thán từ 1 - Khái niệm trợ từ, thán từ.
- Đặc điểm và cách sử dụng trợ từ, thán từ
13 Miêu tả và biểu cảm trong
văn bản tự sự
1 - Vai trò của yếu tố kể trong văn bản tự sự
- Vai trò của các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự
- Sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự
14 Đánh nhau với cối xay
gió
2 - Đặc điểm thể loại truyện với nhân vật, sự kiện, diễn biến truyện
qua một đoạn trích trong tác phẩm Đôn Ki-hô-tê
- Ý nghĩa của cặp nhân vật bất hủ mà Xéc-van-tét đã góp vào văn học nhân loại: Đôn Ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa
- Nắm bắt diễn biến của các sự kiện trong đoạn trích
15 Tình thái từ 1 - Khái niệm các loại tình thái từ.- Cách sử dụng tình thái từ.
16 Luyện tập viết đoạn văn
tự sự kết hợp với miêu tả
và biểu cảm
1 - Sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự
sự
17 Chiếc lá cuối cùng 2 - Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm truyện ngắn hiện
đại Mĩ
Trang 5- Lòng cảm thông, sự chia sẻ giữa những nghệ sĩ nghèo.
- Ý nghĩa của tác phẩm nghệ thuật vì cuộc sống của con người
18 Chương trình địa phương
(Phần tiếng Tiệt)
1 - Các từ ngữ địa phương chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích
- Sử dụng từ ngữ địa phương chỉ quan hệ thân thích, ruột thịt
19 Lập dàn ý cho bài văn tự
sự kết hợp với miêu tả và
biểu cảm
1 - Cách lập dàn ý cho văn bản từ sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu
cảm
20 Ôn tập truyện kí Việt
Nam
1 - Sự giống và khác nhau cơ bản của các truyện kí đã học về các
phương diện thể loại, phương thức biểu đạt, nội dung, nghệ thuật
- Những nét độc đáo về nội dung và nghệ thuật của từng văn bản
- Đặc điểm của nhân vật trong các tác phẩm truyện
21 Thông tin về ngày trái đất
năm 2000
2 - Mối nguy hại đến môi trường sống và sức khoẻ con người của thói
quen dùng túi ni lông
- Tính khả thi trong những đề xuất được tác giả trình bày
- Việc sử dụng từ ngữ dễ hiểu, sự giải thích đơn giản mà sáng tỏ và
bố cục chặt chẽ, hợp lí đã tạo nên tính thuyết phục của văn bản
22 Kiểm tra, đánh giá giữa kì
I
2 - Củng cố kiến thức về cả ba phân môn: văn, tiếng việt và tập làm
văn
23 Chủ đề: Biện pháp tu từ
từ vựng
4 - Phẩm chất: Tự trọng, trung thực, chăm chỉ, tự tin, có tinh thần
vượt khó trong quá trình học tập
- Về kĩ năng, kiến thức:
+ Năng lực chung: Tự học, giao tiếp, sáng tạo.
+ Năng lực chuyên biệt: phân tích giá trị của các biện pháp nghệ thuật
Qua bài học, HS biết:
a Đọc hiểu:
- Nắm được khái niệm nói quá, nói giảm, nói tránh
- Hiểu được tác dụng của nói quá, nói giảm, nói tránh
- Nắm được hạm vi sử dụng của biện pháp tu từ nói quá (chú ý cách
Trang 6sử dụng trong thành ngữ, tục ngữ, ca dao ).
- Phân biệt được nói giảm, nói tránh với nói không đúng sự thực
b Viết:
- Vận dụng kiến thức về nói quá, nói giảm, nói tránh để đặt câu
- Phân tích tác dụng của nói quá, nói giảm, nói tránh
- Sử dụng nói giảm nói tránh đúng lúc, đúng chỗ để tạo lời nói trang nhã, lịch sự
c Nói- nghe:
- Trình bày được kiến thức về nói quá, nói giảm, nói tránh
- Nắm bắt được nội dung chính mà nhóm đã trao đổi, thảo luận và trình bày lại được nội dung đó
- Nghe tóm tắt được nội dung thuyết trình của người khác và nhận biết được tính hấp dẫn của bài trình bày; chỉ ra được những hạn chế (nếu có) của bài
24 Trả bài kiểm tra, đánh giá
giữa kì I
1 - Củng cố những kiến thức đã học ở cả ba phân môn: văn, tiếng việt
và tập làm văn
25 Hai cây phong
2 - Vẻ đẹp, ý nghĩa hình ảnh hai cây phong trong đoạn trích
- Sự gắn bó của người hoạ sĩ với quê hương, với thiên nhiên và lòng biết ơn người thầy Đuy-sen
- Cách xây dựng mạch kể, cách miêu tả giàu hình ảnh và lời văn giàu cảm xúc
26
Luyện nói: Kể chuyện
theo ngôi kể kết hợp với
miêu tả và biểu cảm
2 - Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể trong văn tự sự
- Sự kết hợp các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn tự sự
- Những yêu cầu khi trình bày văn nói kể chuyện
- Cách nối các vế câu ghép
28 Tìm hiểu chung về văn
bản thuyết minh
1 - Đặc điểm của văn bản thuyết minh
- Ý nghĩa, phạm vi sử dụng của văn bản thuyết minh
Trang 7- Yêu cầu của bài văn thuyết minh (về nội dung, ngôn ngữ ).
29 Ôn dịch thuốc lá
2 - Mối nguy hại ghê gớm toàn diện của tệ nghiện thuốc lá đối với sức
khoẻ con người và đạo đức xã hội
- Tác dụng của việc kết hợp các phương thức biểu đạt lập luận và thuyết minh trong văn bản
30 Câu ghép (tiếp) 1 - Mối quan hệ về ý nghĩa giữa các vế câu ghép.- Cách thể hiện quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép.
31 Phương pháp thuyết
minh
1 - Kiến thức về văn bản thuyết minh
- Đặc điểm, tác dụng của phương pháp thuyết minh
32 Bài toán dân số
2 - Sự hạn chế gia tăng dân số là con đường “tồn tại hay không tốn tại”
của loài người
- Sự chặt chẽ, khả năng thuyết phục của cách lập luận bắt đầu bằng một câu chuyện nhẹ nhàng mà hấp dẫn
33 Dấu ngoặc đơn và dấu hai
chấm
1 - Công dụng của dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm
34
Đề văn thuyết minh và
cách làm bài văn thuyết
minh
2 - Đề văn thuyết minh
- Yêu cầu cần đạt khi làm một bài văn thuyết minh
- Cách quan sát, tích luỹ tri thức và vận dụng các phương pháp để làm bài văn thuyết minh
35 Chương trình địa phương
(Phần Văn)
1 - Cách tìm hiểu về các nhà văn, nhà thơ ở địa phương
- Cách tìm hiểu về tác phẩm văn thơ viết về địa phương
37 Luyện nói: Thuyết minh
về một thứ đồ dùng
3 - Cách tìm hiểu, quan sát và nắm được đặc điểm cấu tạo, công
dụng của những vật dụng gần gũi với bản thân
- Cách xây dựng trình tự các nội dung cần trình bày bằng ngôn ngữ nói về một thứ đồ dùng trước lớp
38 Đập đá ở Côn Lôn 1 - Sự mở rộng kiến thức về văn học cách mạng đầu thế kỉ XX
- Chí khí lẫm liệt, phong thái đàng hoàng của chí sĩ yêu nước Phan Châu Trinh
Trang 8- Cảm hứng hào hùng, lãng mạn được thể hiện trong bài thơ.
39 Thuyết minh về một thể
loại văn học
3 - Sự đa dạng của đối tượng được giới thiệu trong văn bản thuyết
minh
- Việc vận dụng kết quả quan sát, tìm hiểu một số tác phẩm cùng thể loại để làm bài văn thuyết minh về một thể loại văn học
40 Ôn tập tiếng Việt 2 - Hệ thống các kiến thức về từ vựng và ngữ pháp đã học ở học kì I.
41 Kiểm tra, đánh giá cuối kì
I
2 - Củng cố kiến thức về cả ba phân môn: văn, tiếng việt và tập làm
văn
42
HD ĐT: Muốn làm thằng
cuội
1 - Tâm sự buồn chán thực tại, ước muốn thoát li rất “ngông” và tấm
lòng yêu nước của Tản Đà
- Sự đổi mới về ngôn ngữ, giọng điệu, ý tứ, cảm xúc trong bài thơ Muốn làm thằng cuội
43 Trả bài kiểm tra, đánh giá
cuối kì I
1 - Củng cố những kiến thức đã học ở cả ba phân môn: văn, tiếng việt
và tập làm văn
44 Chủ đề: Thơ mới, tích
hợp kiến thức câu nghi
vấn
8 - Phẩm chất: Biết quan tâm đến người thân, trân trọng con người.
Biết nhường nhịn, vị tha; biết yêu mến cảm thông, chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, tình yêu thương đối với những người xung quanh cũng như với các nhân vật trong tác phẩm, tôn trọng sự khác biệt về hoàn cảnh, văn hóa, biết tha thứ, độ lượng với người khác Biết tôn trọng những giá trị văn hoá tinh thần cao đẹp của dân tộc Có trách nhiệm, nghiêm túc trong tìm hiểu, học tập
- Năng lực:
+ Năng lực chung: Tự học, giao tiếp, sáng tạo.
+ Năng lực chuyên biệt: đọc - hiểu văn bản, phân tích chi tiết, hình ảnh, nhận xét nghệ thuật, cảm thụ tác phẩm văn học
Qua bài học, HS biết:
a Đọc hiểu:
- Hiểu được thông điệp, tư tưởng, tình cảm, và thái độ của tác giả
- Nhận biết và phân tích được tác dụng của một số yếu tố hình thức
Trang 9và biện pháp nghệ thuật của thể loại thơ trữ tình
- Biết được sơ giản về phong trào thơ mới
- Hiểu được chiều sâu tư tưởng yêu nước thầm kín của lớp thế hệ tri thức Tây học chán ghét thực tại, vươn tới cuộc sống tự do
- Nhận biết được hình tượng nghệ thuật độc đáo, có nhiều ý nghĩa của bài thơ Nhớ rừng
- Nhận biết được chủ đề, thông điệp mà văn bản muốn gửi gắm đến người đọc
- Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết qua phương tiện ngôn ngữ
- Liên hệ được nội dung nêu trong văn bản với những vấn đề của xã hội trung đại
b Viết
- Biết viết bài văn đảm bảo các bước: chuẩn bị trước khi viết (xác định đề tài, mục đích, thu thập tư liệu); tìm ý và lập dàn ý; viết bài; xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm
- Viết được bài văn phân tích một tác phẩm văn học: nêu được chủ đề; dẫn ra và phân tích được tác dụng của một vài nét đặc sắc nghệ thuật được dùng trong tác phẩm
c Nói và nghe
- Trình bày được ý kiến cá nhân về các vấn đề phát sinh trong quá trình học
tập Nắm bắt được nội dung chính mà nhóm đã trao đổi, thảo luận và trình bày lại được nội dung đó
- Nghe tóm tắt được nội dung thuyết trình của người khác và nhận biết được tính hấp dẫn của bài trình bày; chỉ ra được những hạn chế (nếu có) của bài
45 Viết đoạn văn trong văn
bản thuyết minh
1 - Kiến thức về đoạn văn, bài văn thuyết minh
- Yêu cầu viết đoạn văn thuyết minh
Trang 1046 Quê hương
2 - Nguồn cảm hứng lớn trong thơ Tế Hanh nói chung và ở bài thơ
này: tình yêu quê hương đằm thắm
- Hình ảnh khoẻ khoắn, đầy sức sống của con người và sinh hoạt lao động; lời thơ bình dị, gợi cảm xúc trong sáng, tha thiết
47 Khi con tu hú
1 - Những hiểu biết bước đầu về tác giả Tố Hữu
- Nghệ thuật khắc hoạ hình ảnh (thiên nhiên, cái đẹp của cuộc đời tự do)
- Niềm khao khát cuộc sống tự do, lí tưởng cách mạng của tác giả
48 Thuyết minh về một
phương pháp (cách làm)
2 - Sự đa dạng về đối tượng được giới thiệu trong văn bản thuyết
minh
- Đặc điểm, cách làm bài văn thuyết minh
- Mục đích, yêu cầu, cách quan sát và cách làm bài văn thuyết minh
về một phương pháp (cách làm)
49 Tức cảnh Pắc Bó
1 - Một đặc điểm của thơ Hồ Chí Minh: sử dụng thể loại thơ tứ tuyệt
để thể hiện tinh thần hiện đại của người chiến sĩ cách mạng
- Cuộc sống vật chất và tinh thần của Hồ Chí Minh trong những năm tháng hoạt động cách mạng đầy khó khăn, gian khổ qua một bài thơ được sáng tác trong những ngày tháng cách mạng chưa thành công
50 Câu cầu khiến 1 - Đặc điểm hình thức của câu cầu khiến.
- Chức năng của câu cầu khiến
51 Thuyết minh về một danh
lam thắng cảnh
3 - Sự đa dạng về đối tượng được giới thiệu trong văn bản thuyết
minh
- Đặc điểm, cách làm bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh
- Mục đích, yêu cầu, cách quan sát và cách làm bài văn giới thiệu danh lam thắng cảnh
52 Ngắm trăng
1 - Thấy được tình yêu thiên nhiên qua bài thơ
- Thấy được sức hấp dẫn nghệ thuật trong thơ chữ Hán của Hồ Chí Minh
53 Đi đường 1 - Thấy được ý nghĩa triết lí sâu sắc qua bài thơ
Trang 11- Thấy được sức hấp dẫn nghệ thuật trong thơ chữ Hán của Hồ Chí Minh
54 Câu cảm thán 1 - Đặc điểm hình thức của câu cảm thán.- Chức năng của câu cảm thán.
55 Câu trần thuật 1 - Đặc điểm hình thức của câu trần thuật.- Chức năng của câu trần thuật.
56 Chiếu dời đô
2 - Chiếu: thể văn chính luận trung đại, có chức năng ban bố mệnh
lệnh của nhà vua
- Sự phát triển của quốc gia Đại Việt đang trên đà lớn mạnh
- Ý nghĩa trọng đại của sự kiện rời đô từ Hoa Lư ra thành Thăng Long và sức thuyết phục mạnh mẽ của lời tuyên bố quyết định rời đô
57 Câu phủ định 1 - Đặc điểm hình thức của câu phủ định.- Chức năng của câu phủ định.
58 Chương trình địa phương
(Phần Tập làm văn)
1 - Những hiểu biết về danh lam thắng cảnh của quê hương
- Các bước chuẩn bị và trình bày văn bản thuyết minh về di tích lịch
sử (danh lam thắng cảnh) ở địa phương
59 Hịch tướng sĩ
2 - Sơ giản về thể hịch
- Hoàn cảnh lịch sử liên quan đến sự ra đời của bài Hịch tướng sĩ
- Tinh thần yêu nước, ý chí quyết thắng kẻ thù xâm lược của quân dân thời Trần
- Đặc điểm văn chính luận ở Hịch tướng sĩ
60 Hành động nói 1 - Khái niệm hành động nói.- Các kiểu hành động nói thường gặp.
- Hoàn cảnh lịch sử liên quan đến sự ra đời của bài Bình Ngô đại cáo
- Nội dung tư tưởng tiến bộ của Nguyễn Trãi về đất nước, dân tộc.ư
- Đặc điểm văn chính luận của Bình Ngô đại cáo trong một đoạn