NGHỆ THUẬT TRUYỀN THỐNG CỦA NGƯỜI VIỆT (Trích Văn minh Việt Nam) – Nguyễn Văn Huyên I MỤC TIÊU 1 Về kiến thức Học sinh phân tích và đánh giá được đề tài, thông tin cơ bản của văn bản Học sinh đánh giá.
Trang 1NGHỆ THUẬT TRUYỀN THỐNG CỦA NGƯỜI VIỆT (Trích Văn minh Việt Nam) – Nguyễn Văn Huyên
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
Học sinh phân tích và đánh giá được đề tài, thông tin cơ bản của văn bản
Học sinh đánh giá được cách đặt nhan đề của tác giả; nhận biết được mục đích, thái độ của người viết
Học sinh nhận biết và phân tích được giá trị của những yếu tố miêu tả, biểu cảm, nghị luận trong văn bản
2 Về năng lực:
❖ Học sinh vận dụng tri thức của văn bản Nghệ thuật truyền thống của người Việt
để đọc, đánh giá một văn bản thông tin
❖ Học sinh vận dụng năng lực viết để thực hành viết kết nối đọc sau bài học
3 Về phẩm chất:
Học sinh có ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống của người Việt
Biết coi trọng giá trị của thông tin, không ngừng mở mang hiểu biết về đời sống xung quanh
II THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU
1 Học liệu: Sách giáo khoa, sách giáo viên, phiếu học tập
2 Thiết bị: Máy chiếu, bảng, dụng cụ khác nếu cần
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG – TẠO TÂM THẾ
a Mục tiêu hoạt động: Tạo tâm thế thoải mái và gợi dẫn cho học sinh về nội dung bài học
b Nội dung thực hiện:
❖ GV cho HS xem video clip về nghệ thuật truyền thống của người Việt (múa rối nước, nhã nhạc cung đình Huế)
❖ HS theo dõi và nêu cảm nhận
c Sản phẩm: Nhận thức và thái độ học tập của HS
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Giao nhiệm vụ học tập HS có thể trả lời theo các ý sau:
Trang 2Giáo viên chiếu video, đặt câu hỏi
- Sau khi xem video, em cảm nhận
như thế nào về nét văn hóa của
người Việt?
- Vai trò và giá trị của nghệ thuật
truyền thống trong đời sống văn
hóa đương đại?
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh theo dõi và trả lời câu hỏi
Bước 3 Báo cáo, thảo luận
Học sinh chia sẻ
Bước 4 Kết luận, nhận định
Giáo viên chốt ý và dẫn dắt vào bài
học
- Văn hóa Việt Nam phong phú, đa dạng, mang đậm bản sắc dân tộc
- Vai trò của nghệ thuật truyền thống trong đời sống văn hóa đương đại
- Giá trị của nghệ thuật truyền thống trong đời sống văn hóa đương đại
2 HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
a Mục tiêu hoạt động:
❖ Học sinh vận dụng tri thức về văn bản thông tin để nắm vững kiến thức văn bản Nghệ thuật truyền thống của người Việt
❖ Học sinh vận dụng tri thức về văn bản thông tin, học sinh sẽ:
+ Phân tích và đánh giá được đề tài, thông tin cơ bản của văn bản; cách đặt nhan đề; nhận biết được mục đích của người viết,
+ Chỉ ra và phân tích tác dụng của những yếu tố miêu tả, biểu cảm, nghị luận được sử dụng trong văn bản
+ Nắm được cách triển khai thông tin trong văn bản thông tin
❖ Học sinh vận dụng tri thức về văn bản thông tin để đánh giá một tác phẩm mĩ thuật hay một công trình kiến trúc,
❖ Học sinh vận dụng năng lực viết để thực hành viết kết nối đọc sau bài học
b Nội dung thực hiện:
❖ Học sinh tiến hành chia nhóm tìm hiểu về từng nội dung chính của văn bản thông tin
❖ Học sinh thuyết trình – GV chốt ý và đánh giá sản phẩm
Trang 3c Sản phẩm: Câu trả lời của HS, kết quả sản phẩm của nhóm.
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Giao nhiệm vụ học tập
* Giáo viên tổ chức cho học sinh
đọc
* Giáo viên chia lớp thành 6 nhóm:
Mỗi nhóm lựa chọn hình thức trình
bày sản phẩm
+ Nhóm 1: Tìm hiểu khái quát về
tác giả, tác phẩm
+ Nhóm 2: Các yếu tố ảnh hưởng
đến nghệ thuật Việt
+ Nhóm 3: Việc bảo tồn các di sản
nghệ thuật
+ Nhóm 4: Thiên hướng sáng tạo
nổi bật của nghệ thuật Việt
+ Nhóm 5: Một số loại hình nghệ
thuật Việt
+ Nhóm 6: Nghệ thuật
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh thảo luận và hoàn thành
nhiệm vụ
Thời gian: 10 phút – Hoặc các
nhóm đã chuẩn bị trước bài qua
phần tự học
Chia sẻ: 3 phút
I Vài nét về tác giả, tác phẩm
1 Tác giả
- Nhà sử học, dân tộc học, giáo dục; nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam
- Là tiến sĩ Việt Nam đầu tiên bảo vệ luận
án tiến sĩ ở Pháp
- Nhận giải thưởng HCM về khoa học xã hội năm 2000
2 Tác phẩm
a Xuất xứ: Trích từ phần III, chương 12 của cuốn Văn minh Việt Nam
b Hoàn cảnh sáng tác Viết 1938 khi chính quyền thực dân đang
đề cao sứ mệnh khai hóa văn minh, phủ nhận vai trò của văn hóa và truyền thống bản địa
c Mục đích sáng tác Khẳng định truyền thống lâu đời và sự độc lập của văn hóa Việt, khẳng định sự phong phú và độc đáo trong NT truyền thống của người Việt, thể hiện sự kháng cự với chính quyền thuộc địa
II Đọc – hiểu văn bản
1 Nội dung 1.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến nghệ thuật Việt
* Tôn giáo: đạo Phật, đạo Lão, đạo Nho
* Sự thống nhất văn hóa:
- Sự pha trộn của 3 học thuyết tôn giáo (gọi
là tam giáo) được kiểm soát bởi các khoa
Trang 4Phản biện và trao đổi: 2 phút
Bước 3 Báo cáo, thảo luận
Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo
phần tìm hiểu
Bước 4 Kết luận, nhận định
Giáo viên chốt những kiến thức cơ
bản về nội dung – nghệ thuật của
văn bản
thi
- Mặt khác, do sự giảng dạy áp đặt lâu dài những Kinh sách Nho giáo đã tạo nên một mặt nào đó của nghệ thuật truyền thống Việt
- Tạo nên vẻ uy nghi, xứng đáng với địa vị đứng đầu của đấng thiên tử và của các bậc đại hiền túc nho
1.2 Việc bảo tồn các di sản nghệ thuật
* Sự mất mát:
- Do vật liệu sử dụng là gỗ, tre, đất nung đều không bền, cộng với điều kiện khí hậu nhiệt đới tàn hại, mối mọt
- Do sự bất ổn của chính trị, chiến tranh, các cơn hỏa hoạn
* Những chứng cứ còn lại:
- Ở Huế: các cung điện lộng lẫy, các lăng tẩm
- Ở Hà nội: các đền thờ Khổng Tử, tượng Trấn Vũ,
- Ở Bắc Ninh: đền thờ các vua Lý, chùa Phật Tích, Bút Tháp,
1.3 Thiên hướng sáng tạo nổi bật của nghệ thuật Việt
* Coi trọng tinh thần:
- Không có xu hướng tái hiện chính xác và đầy đủ hiện thực, bỏ tính chất nhục dục, không ca ngợi vẻ đẹp mong manh của tác phẩm
- Đề cao không khí siêu phàm, giá trị tinh thần
- Làm toát ra và biểu hiện trong mọi tác
Trang 5phẩm cái tinh thần vô hình của mọi tác phẩm
1.4 Một số loại hình nghệ thuật Việt
* Kiến trúc:
- Nền kiến trúc chủ yếu có tính chất tôn giáo
- Đặc trưng của nó là hình khối và thể nằm ngang
- Thể hiện cái vĩ đại, sự bí ẩn nhưng không tách rời với sở thích về tính đều đặng, đối xứng
* Điêu khắc:
- Điêu khắc gỗ
- Khắc tượng đá
- Đúc đồng
2 Nghệ thuật
- Sử dụng các yếu tố miêu tả, biểu cảm, nghị luận
- Cung cấp thông tin chính xác
- Giới thiệu khái quát đặc điểm chính của từng đối tượng
- Trình bày thông tin một cách chính xác, khách quan
- Ngôn ngữ trong sáng, đơn nghĩa
3 HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a Mục tiêu hoạt động: Dựa vào nội dung tìm hiểu về văn bản đã học, thực hành viết kết nối đọc
b Nội dung thực hiện
Trang 6HS thực hành viết kết nối đọc theo hướng dẫn của GV
Bước 1 Giao nhiệm vụ học tập
- Đề 1: Giáo viên giao nhiệm vụ:
Viết đoạn văn (khoảng 150
chữ) tóm tắt những thông tin
mà bạn cho là thú vị sau khi
đọc văn bản Nghệ thuật truyền
thống của người Việt.
- Đề 2:“Trong bối cảnh thế giới
hội nhập sâu rộng, nhiều quốc
gia đánh mất bản sắc văn hóa
dân tộc Quan điểm của bạn
như thế nào?”(Câu hỏi thi ứng
xử của cuộc thi Miss World VN
2022) (Yêu cầu: Viết khoảng
7-10 dòng)
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh thực hiện bài làm viết kết
nối đọc
Bước 3 Báo cáo, thảo luận
Học sinh trình bày phần bài làm
của mình
Bước 4 Kết luận, nhận định
GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn
các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo
Bài làm mẫu
Sau khi đọc văn bản Nghệ thuật truyền thống của người Việt, tôi ấn tượng nhất với
thông tin, đặc điểm kiến trúc truyền thống Việt Nam là hình khối và thể nằm ngang Chúng ta vẫn bắt gặp kiểu kiến trúc này ở các đình đền, chùa hay những căn nhà cổ
ba gian Văn bản mà Nguyễn Văn Huyên là tác giả đã cho tôi gọi tên được đặc điểm kiến trúc mà trước đây tôi vẫn thường để ý
nhưng chưa biết cách diễn đạt
4 HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG, LIÊN HỆ
a Mục tiêu hoạt động: Học sinh vận dụng liên hệ nêu và phân tích một nhận xét
mà bạn tâm đắc nhất trong văn bản
b Nội dung thực hiện: HS thực hiện một bài luận ngắn về một trong các chủ đề cho sẵn
Bước 1 Giao nhiệm vụ học tập HS sáng tạo theo hiểu biết của cá nhân
Trang 7Giáo viên giao nhiệm vụ
Học sinh thảo luận và thực hiện
Đề 1 Điều mà bạn rút ra về cách
triển khai thông tin trong văn bản
thông tin
Đề 2 Đối chiếu những thông tin
được học giả Nguyễn Văn Huyên
trình bày trong văn bản với một tác
phẩm mĩ thuật hay một công trình
kiến trúc của Việt Nam mà bạn
viết Từ đó rút ra nhận xét về nswj
bảo lưu hay đổi mới những đặc
điểm và tinh thần truyền thống ở
tác phẩm hay công trình ấy
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh thực hiện bài luận ngắn
Bước 3 Báo cáo, thảo luận
Học sinh trình bày phần bài làm
của mình
Bước 4 Kết luận, nhận định
GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn
các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo
Gợi ý cho HS thực hiện
Tham khảo phụ lục
IV Phụ lục
Phiếu HT số 1.(Có thể sử dụng phiếu này trong cả 3 HĐ)
K – Điều đã biết
(Liệt kê những điều em
đã biết về nghệ thuật
truyền thống của người
Việt)
W – Điều muốn biết
(Những điều em muốn biết thêm
về nghệ thuật truyền thống của
người Việt)
L – Điều học được
(Những điều em học được khi học xong văn
bản)
Trang 8………
………
………
……….
……….
……….
……….
……….
Phiếu HT số 2 (SD trong hoạt động HTKT mới, phần nghệ thuật)
Chỉ ra và phân tích tác dụng của những yếu tố miêu tả, biểu cảm, nghị luận được
sử dụng trong văn bản:
Chi tiết
Tác dụng
Phiếu học tập số 3 (SD phiếu này cho HĐ kết nối đọc- viết)
“Trong bối cảnh thế giới hội nhập sâu rộng, nhiều quốc gia đánh mất bản sắc văn
hóa dân tộc Quan điểm của bạn như thế nào?”(Câu hỏi thi ứng xử của cuộc thi Miss World VN 2022) (Yêu cầu: Viết khoảng 7-10 dòng)
Phiếu học tập số 3.(SD phiếu này trong hoạt động luyện tập)
Thảo luận nhóm đôi và điền vào sơ đồ tóm tắt sau các thông chính của văn bản
“Nghệ thuật truyền thống của Người Việt”:
LIÊN HỆ: giaoanketnoitrithu@gmail.com hoặc 032
943 8508 để nhận trọn bộ giáo án
Trang 9NGHỆ THUẬT TRUYỀN THỐNG CỦA NGƯỜI VIỆT