Phương án chữa cháy cơ sở PC17

z Mẫu số PC17 CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập Tự do Hạnh phúc PHƯƠNG ÁN CHỮA CHÁY CỦA CƠ SỞ (Lưu hành nội bộ) Tên cơ sở (1) Tòa nhà Century Tower Địa chỉ Ô đất 1 2 KĐT Times City, số 458 Minh Khai P Minh Khai Q Hai Bà Trưng TP Hà Nội Điện thoại Cơ quan cấp trên quản lý trực tiếp Công ty Cổ phần Vinhomes Điện thoại Cơ quan Công an được phân công thực hiện nhiệm vụ chữa cháy Đội Cảnh sát PCCCCNCH Công an quận Hai Bà Trưng Điện thoại 024 3786 0253 Hà Nội, tháng 01 năm 2021 A ĐẶC ĐIỂM CÓ.

Tên cơ sở: (1) Tòa nhà Century Tower.

Địa chỉ: Ô đất 1.2 KĐT Times City, số 458 Minh Khai - P Minh Khai -

Q Hai Bà Trưng - TP Hà Nội.

Điện thoại: ………

Cơ quan cấp trên quản lý trực tiếp: Công ty Cổ phần Vinhomes.

Điện thoại: ………

Cơ quan Công an được phân công thực hiện nhiệm vụ chữa cháy:

Đội Cảnh sát PCCC&CNCH - Công an quận Hai Bà Trưng.

Điện thoại: 024 3786 0253.

Hà Nội, tháng 01 năm 2021

Số (17): …………

A ĐẶC ĐIỂM CÓ LIÊN QUAN ĐẾN CÔNG TÁC CHỮA CHÁY

I VỊ TRÍ CƠ SỞ: (3)

Tòa nhà Century Tower (cơ sở) có địa chỉ tại ô đất 1.2 KĐT Times City, số

458 Minh Khai - P Minh Khai - Q Hai Bà Trưng - TP Hà Nội Cơ sở có cáchướng tiếp giáp như sau:

Phía Đông tiếp giáp: Nhà máy dệt 8-3

Phía Tây tiếp giáp: Trục chính giao thông nội bộ đối diện tòa nhà T26.Phía Nam tiếp giáp: Tòa nhà T5

Phía Bắc tiếp giáp: Tòa nhà văn phòng Vietcom bank

Trong trường hợp xảy ra sự cố về cháy, nổ nếu tổ chức cứu chữa không kịpthời thì đám cháy có thể phát triển nhanh, có khả năng cháy lan sang các khuvực xung quanh gây thiệt hại lớn về tài sản và con người, đồng thời gây khókhăn cản trở cho công tác triển khai đội hình chữa cháy

II GIAO THÔNG PHỤC VỤ CHỮA CHÁY: (4)

1 Giao thông bên trong cơ sở:

* Giao thông đứng:

Với quy mô văn phòng, giao thông đứng được tổ chức như sau:

+ Giao thông đứng sử dụng hệ thống 1 cụm thang máy Gồm 08 thang máy

GL cho khách chạy từ tầng B2 đến tầng L25, và 01 thang máy phục vụ SL chạy

từ tầng hầm B2 đến tầng L25 Thang SL này có phòng đệm và hệ thống tăng ápriêng để sử dụng cho lực lượng chữa cháy theo các tiêu chuẩn quy định

* Giao thông ngang:

Toàn bộ giao thông ngang được áp dụng theo dạng hành lang giữa kết nốitrực tiếp với sảnh thang máy, thang thoát hiểm, hoàn toàn có thể giải phóngđược toàn bộ số người khi xảy ra sự cố

* Giao thông thoát hiểm:

+ Tầng hầm: có tổng cộng 05 thang bộ dành cho thoát nạn trong đó có 2 thang nằm về 2 phía của thang máy, 3 thang được nằm ở vị trí hợp lý để điểm thoát nạn xa nhất không quá 25m có thể kết hợp sử dụng lối đi của đường dốc khi cần thiết

+ Văn phòng: có tổng cộng 02 thang bộ dành cho thoát nạn nằm về 2 phía của thang máy

Các thang thoát hiểm đều có chiều rộng từ 1,3m Khoảng cách giữa cácthang được bố trí phù hợp với tiêu chuẩn PCCC hiện hành Ngoài ra các đườnggiao thông nội bộ của công trình đều kết nối với các trục giao thông bên ngoài,đảm bảo yêu cầu cứu hỏa khi có sự cố xảy ra

2 Giao thông bên ngoài cơ sở:

Công trình có 2 mặt tiếp cận với giao thông đô thị khu Times City Lối vàochính sảnh đón tiếp được kết nối với đường trục chính của khu đô thị Có 01 lốixuống hầm Toàn bộ đường giao thông nội bộ & phần sân phía trên mái hầm đềuđảm bảo chịu được tải trọng của xe chữa cháy từ 30 tấn trở lên.

Tuyến đường từ Đội Cảnh sát PCCC&CNCH - Công an quận Hai Bà Trưngđến cơ sở khoảng 2 km, theo tuyến đường như sau:

Đội Cảnh sát PCCC&CNCH - Công an quận Hai Bà Trưng → Phố LãngYên → Đường Nguyễn Khoái → Phố Minh Khai → Khu đô thị Times City →

Cơ sở

Tuyến đường dự phòng dài khoảng 3 km, theo tuyến đường như sau:

Đội Cảnh sát PCCC&CNCH - Công an quận Hai Bà Trưng → Phố LãngYên → Đường Trần Khát Chân → Phố Kim Ngưu → Phố Minh Khai → Khu đôthị Times City → Cơ sở

Chú ý:

- Các tuyến đường trên mật độ người ô tô, xe máy, xe đạp tham gia giaothông đông nhất là lúc các giờ cao điểm buổi sáng từ 7h - 8h30, chiều từ 16h30 -18h30 thường gây ùn tắc ở các ngã ba ngã tư làm hạn chế tốc độ của xe chữacháy

- Nếu có sự cố cháy, nổ xảy ra vào các giờ tan tầm của các cơ quan, công tytrên tuyến đường tới cơ sở thì cần phải yêu cầu có sự phối hợp của các lực lượngCảnh sát giao thông, Công an Phường để phân luồng giao thông chống ùn tắc,tập trung đông người gây ảnh hưởng đến công tác cứu chữa dập tắt đám cháy

III NGUỒN NƯỚC PHỤC VỤ CHỮA CHÁY

Trữ lượng (m 3 ) hoặc lưu lượng (l/s)

Vị trí khoảng cách của nguồn nước

và hệ thống chữa cháy tự động, vách tường

01

Trụ nước chữa cháy

trong khu đô thị

Times City

14 l/s Gần nhất cách cơsở 20m

Xe chữa cháy, máybơm chữa cháy hútnước dễ dàng

IV ĐẶC ĐIỂM CỦA CƠ SỞ:

- Tòa nhà Century Tower nằm tại ô đất 1.2 dự án Times City, có quy môdiện tích khu đất là 6872m2 và có phần đất xây dựng công trình 3.348 m2, gồm

02 tầng hầm và 25 tầng nổi với chức năng chính là thương mại và khối vănphòng Công trình nằm trong khu chức năng đô thị tại 460 Minh Khai thuộc địabàn phường Vĩnh Tuy, Quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội Công trình đượcxây dựng với kết cấu khung, tường bê tông cốt thép, trần bê tông, ốp kính baoquanh Công trình có bậc I chịu lửa Trong tòa nhà bố trí 03 thang bộ thoát hiểm

từ tầng hầm lên tầng 1; 02 thang bộ từ tầng 25 xuống tầng 1 (các thang thoáthiểm là thang bộ kín, có tăng áp buồng thang, cửa là cửa chống cháy, có cơ chế

tự đóng); 08 thang máy phục vụ đi lại và 01 thang máy chữa cháy Các hạngmục cụ thể như sau:

+ Khu vực tầng hầm (02 tầng hầm): Có tổng diện tích sàn 7558 m2, được

sử dụng để xe và các phòng kỹ thuật, phòng bơm chữa cháy, phòng kỹ thuậtđiện, trạm xử lý nước thải Từ tầng hầm có 03 thang thoát hiểm lên tầng 1, 02thang thoát hiểm ra ngoài tòa nhà Chất cháy chủ yếu là xăng dầu, nhựa, cao sutrong các phương tiện giao thông

+ Tầng 1,2,3: Tầng 1 có diện tích 3484,1 m2, tầng 2 có diện tích 3474,4

m2, tầng 3 có diện tích 3444,7 m2, được bố trí các căn shophouse Tầng 1 bố trí

28 căn shophouse, tầng 2 và tầng 3 mỗi tầng có 22 căn shophouse Mỗi cănshophouse có 01 thang thoát hiểm xuống tầng 1 (Riêng tầng 1 có 06 căn không

có thang thoát hiểm; tầng 2,3 mỗi tầng có 02 căn không có thang thoát hiểm).Chất cháy chủ yếu là hàng hóa, vải, nhựa, nilong

+ Từ tầng 4 đến tầng 25: Có diện tích 1928,3m2 được bố trí làm khu vựcvăn phòng cho thuê Chất cháy chủ yếu là thiết bị văn phòng, thảm, vải, rèm

- Tồng số người thường xuyên có mặt dự kiến khoảng 1500 người

V TÍNH CHẤT, ĐẶC ĐIỂM NGUY HIỂM VỀ CHÁY, NỔ, ĐỘC: (6)

* Đánh giá chung: Tòa nhà được xây dựng khép kín, với công năng là tổ

hợp văn phòng cho thuê và thương mại, toàn bộ hành lang và cầu thang bộ được

bố trí bên trong nhà và đặc điểm chính của nhà này là cầu thang thiết kế kín Vớiđặc điểm này, trong trường hợp các khu vực trong tòa nhà có cháy sẽ gây ra sựlan truyền dễ dàng theo các hình thức truyền nhiệt trực tiếp, bức xạ nhiệt, đốilưu không khí, truyền nhiệt qua tường và sàn; khi có cháy, khói và nhiệt sẽ tích

tụ lại trong các gian phòng, hành lang và cầu thang bộ gây khó khăn cho lựclượng tham gia cứu chữa, và mọi người khi thoát hiểm

* Đặc điểm nguy hiểm cháy nổ:

- Do đây là tòa nhà cao tầng, nên khi xảy ra cháy đám cháy sẽ phát triển vớitốc độ rất lớn, công việc cứu chữa gặp nhiều khó khan, phức tạp Nguyên nhân

là do tòa nhà có chiều cao lớn, càng lên cao vận tốc cháy càng lớn và việc phunchất chữa cháy lên để chữa cháy các tầng cao gặp rất nhiều khó khăn

- Khi cháy phát sinh thì ngọn lửa sẽ lan truyền theo bề mặt các chất cháyđược phân bố trong phòng, trong tòa nhà; vận tốc lan truyền phụ thuộc vào loại

chất cháy, cách bố trí, thời gian, sự trao đổi khí, trao đổi nhiệt với môi trườngxung quanh (chọn Gỗ là chất cháy tượng trưng V = 0,5 – 0,7 m/phút).

- Trong gian phòng bị cháy, ngọn lửa thường có hướng phát triển theophương thẳng đứng và có hướng cháy lan về phía cửa mở

- Khi xảy cháy trong tòa nhà, ngọn lửa sẽ lan lên các tầng trên theo cáchướng sau:

+ Cháy lan theo các vật liệu dễ cháy dùng để che chắn, cửa sổ, cửa đi, bancông, hành lang Sản phẩm cháy có kèm theo tàn lửa trong quá trình trao đổi khí.+ Cháy lan theo các đường ống nhựa, hộp cáp điện nối liền giữa các tầng.Nếu các tầng có sàn, hành lang, giàn đỡ mái bằng gỗ thì phát triển lên phía trên.+ Trong các hướng phát triển thì hướng cháy lên cao sẽ có vận tốc lớn nhất

do quá trình trao đổi khí ở đây diễn ra mạnh, tốc độ gió ở phía trên cao lớn.+ Khi đám cháy diễn ra ở các tầng càng cao thì tình huống cháy càng phứctạp

+ Bên cạnh hướng cháy lan lên cao, đám cháy còn lan sang các phòng bêncùng tầng và các tầng ở phía dưới tầng bị cháy

- Do tác động của nhiệt độ cao trong đám cháy nên hệ thống điều khiểnthang máy nhanh chóng bị hư hỏng và sẽ bị kẹt nên không được sử dụng chúnglàm cầu thang thoát nạn

- Khi xảy ra cháy nhiều người cùng bị mắc kẹt trong tòa nhà và mọi ngườicùng chạy về phía cầu thang để thoát nạn hoặc ra nơi cách xa khu vực bị tácđộng của lửa, khói dẫn tới sự hoảng loạn, nhiều người sợ lửa khói nên nhảy quacửa sổ, ban công để thoát ra ngoài từ các tầng cao bất kỳ

- Dưới tác động của đám cháy và thời gian cháy kéo dài, một số kết cấu xâydựng có giới hạn chịu lửa thấp sẽ giảm dần tính chịu lực dẫn đến bị biến dạng và

có nguy cơ sụp đổ

- Khi xảy ra cháy thì các cửa kính sẽ bị vỡ và rơi xuống gây thương vongcho chiến sỹ chữa cháy

- Phạm vi hoạt động của chiến sỹ chữa cháy hẹp, phải mất nhiều thời gian

để nắm tình hình diễn biến đám cháy, việc triển khai đội hình sẽ gặp nhiều khókhăn hơn ở dưới mặt đất

- Để dập tắt đám cháy xảy ra trong tòa nhà phải huy động nhiều lực lượng

và sử dụng nhiều phương tiện chuyên dùng

- Để tổ chức cứu người bị nạn ở các tầng cao thì phải sử dụng tổng hợpnhiều biện pháp và nhiều loại phương tiện, và phải sử dụng thiết bị chống khói

do nồng độ khói cao và sản phẩm cháy độc hại

Ngoài ra, tòa nhà được phân chia theo tính chất nguy hiểm như sau:

- Khu vực để xe: Khu vực này được bố trí tại tầng hầm của các tòa nhà.

Đây là nơi tập trung một khối lượng lớn chất cháy, đa dạng và có giá trị kinh tếcao Nếu xảy ra cháy thì thiệt hại là rất lớn vì khi cháy ở một vị trí nào đó ngọnlửa lan nhanh do chất cháy chủ yếu là xăng dầu trong các xe máy, xe ô tô, lượngkhói tỏa ra rất nhiều và độc hại cản trở công tác cứu chữa và thoát nạn

- Khu vực văn phòng làm việc: Tòa nhà có bậc chịu lửa bậc I, các mặt

của công trình được tạo bởi các vật liệu như: bê tông cốt thép chịu lực, tườngngăn bằng gạch, các ô cửa sổ bằng tấm kính Mỗi tầng được ngăn thành cácphòng khác nhau Ngoài ra, tòa nhà được xây dựng khép kín, toàn bộ hành lang

và cầu thang bộ được bố trí bên trong nhà Với đặc điểm này, trong trường hợptại một tầng nào có cháy sẽ gây ra sự lan truyền dễ dàng theo các hình thứctruyền nhiệt trực tiếp, bức xạ nhiệt, đối lưu không khí, truyền nhiệt qua tường vàsàn; khi có cháy, khói và nhiệt sẽ tích tụ lại trong các gian phòng, hành lang vàcầu thang bộ gây khó khăn cho lực lượng tham gia cứu chữa, và mọi người khithoát hiểm

Khu vực này tồn tại nhiều chất cháy như: thiết bị máy tính, máy điều hòa,bàn ghế, đệm mút, giấy tờ Chất cháy gỗ bao gồm bàn ghế, tủ, ngoài ra còn cócác rèm vải, thảm len trải sàn với khối lượng lớn , ngoài ra còn có các vật liệu

dễ cháy như nhựa PVC của các đường ống kỹ thuật, nhựa bọc cách điện của cácdây dẫn, lớp cao su bảo ôn của hệ thống điều hòa , các thiết bị, đồ dùng giadụng dùng trong gia đình

* Các nguyên nhân dẫn đến nguy cơ cháy nổ

- Nguồn nhiệt gây cháy do hệ thống điện bị sự cố trong sử dụng các thiết bịtiêu thụ điện không đảm bảo an toàn

- Nguồn nhiệt phát sinh do các thiết bị điện tử làm việc lâu dài trong quátrình làm việc

- Nguồn lửa gây cháy do vi phạm các quy định về an toàn phòng cháy vàchữa cháy, nội quy an toàn phòng cháy

Nguồn nhiệt là một vật mang nhiệt tạo ra được giá trị nhiệt độ cần thiết cho

sự bắt cháy Nguồn nhiệt thường có 05 dạng: Điện năng, hoá năng, quang năng,

cơ năng và nhiệt năng Nó có thể gây cháy dưới dạng trực tiếp (ngọn lửa trần, tialửa điện v.v…) hoặc gián tiếp (nhiệt của phản ứng lý, hoá)

Trong cơ sở có thể phát sinh cháy do các nguồn nhiệt sau:

•Nguồn nhiệt phát sinh do các thiết bị điện không đảm bảo an toàn trong quá trình sử dụng gây chạm chập, quá tải, phát sinh tia lửa điện.

Trong cơ sở có thể xuất hiện tại các vị trí như sau: phòng kỹ thuật điện, hệthống đèn chiếu sáng, máy điều hoà, máy vi tính, máy in, v.v…

Hiện nay còn có nguy cơ cháy nổ rất cao tại các hệ thống đường ống kỹthuật

Sự cố xảy ra không được phát hiện và xử lý kịp thời dẫn đến cháy thiết bị

đó và cháy lan ra xung quanh

+ Nguyên nhân cháy do hiện tượng ngắn mạch:

Ngắn mạch là trạng thái sự cố trong các thiết bị điện có các vật dẫn kháccực mang điện áp chạm vào nhau qua môt số chỉ số điện trở nhỏ không lườngtrước được trong chế độ làm việc của mạch điện, máy móc, thiết bị điện.Nguyên nhân chủ yếu là do hỏng lớp vỏ cách điện của dây dẫn, hỏng lớp cáchđiện trong các cuộn dây của thiết bị dưới tác động của cơ học, nhiệt độ và độ ẩmtrong thời gian dài Khi xảy ra ngắn mạch điện trở chung của mạch điện giảmxuống nhiều dẫn đến sự tăng cường độ dòng điện trong mạch Nhiệt độ của dâydẫn, thiết bị điện tăng cao do tác dụng nhiệt của dòng điện theo định luật Jun –Lenxơ:

Q = R.I2.t Trong đó: Q – Nhiệt lượng của dây dẫn (calo)

I – Cường độ dòng điện ngắn mạch (A)

R – Điện trở của dây dẫn ( ôm )

T – Thời gian ngắn mạch (s)

Khi mạch điện hạ thế điện áp 380/220V xảy ra ngắn mạch, cường độ dòngđiện có thể đạt tới 25 – 40 KA; trên các trục đường dây dẫn dòng điện ngắn mạch

có thể đạt tới 10 – 20 KA, trong mạch thứ cấp có thể đạt tới 3,5 – 10 KA;

Theo công thức trên, nếu cường độ dòng điện tăng 2 lần thì nhiệt lượngtỏa ra tăng 4 lần, lúc đó dây dẫn bị tác động của nhiệt độ cao làm nóng chảy vàgây cháy lớp cách điện, cháy lan ra các thiết bị xung quanh

Ngắn mạch thường kèm theo cùng lửa điện Trong vùng ngắn mạch, domật độ dòng điện rất lớn (tới 107 A/cm2) nên xảy ra hiện tượng nổ điện ở cácđiểm nối kim loại hóa lỏng giữa 2 dây chạm nhau Kết quả là các hạt kim loại cókích thước từ 50 – 2500 µm bắn ra dưới các giọt kim loại, mang theo năng

lượng nhiệt đủ lớn gặp các chất dễ cháy như quần áo, bông, vải, giấy trong Cơ

sở sẽ gây cháy

Trong Cơ sở có thể hệ thống điện bị chập do chuột cắn vào dây dẫn,làm hang lớp vỏ bảo vệ, dẫn đến chập điện, tạo ra các hạt kim loại nóng đỏ cónhiệt độ cao rất nguy hiểm,….ngay cả khi đun nước cũng vậy, nếu vô ý quên,

nước sôi bốc hơi hết sẽ làm thanh phát nóng trong ấm ở chế độ không tải gâycháy.

+ Nguyên nhân cháy do quá tải:

Quá tải là trạng thái sự cố do dây dẫn trong mạng hoặc một phần dây dẫntrong mạng điện trở nhở hơn quy định thiết kế Khi đóng mạch điện của thiết bịtiêu thụ với tổng công suất lớn trong thời gian dài hoặc do lắp thêm các thiết bịtiêu thụ khác mà không có sự hiệu chỉnh dây dẫn sẽ làm tăng nhiệt độ của dâydẫn Nhiệt độ này tăng quá mức cho phép sẽ phá hủy lớp cách điện, gây cháyphần vỏ cách điện và các vật dễ cháy ở gần đó

+ Nguyên nhân cháy do điện trở tiếp xúc quá lớn:

Điện trở tiếp xúc quá lớn là hiện tượng điện trở sinh ra ở những nơi tiếpxúc dẫn điện không tốt, khi có dòng điện chạy qua những nơi đó sẽ nóng lên cục

bộ, lảm hỏng lớp vỏ cách điện và bị cháy Trong trường hợp này, cầu chì và cácthiết bị ngắt điện sự cố khác không có tác dụng cho đến khi xảy ra cháy và xuấthiện các sự cố khác

•Nhiệt độ có thể phát sinh gây cháy do sơ xuất bất cẩn khi hàn điện, sử dụng các thiết bị sinh lửa sinh nhiệt.

Trong một số trường hợp, do yêu cầu lắp đặt, cải tạo, sửa chữa các cấu kiện

xây dựng bằng vật liệu kim loại sử dụng đến máy hàn để thi công, tia lửa hồquang và hạt kim loại nóng chảy bắn ra mang nhiệt độ cao là nguồn gây cháytrong nhiều trường hợp

Trong quá trình sử dụng bàn là để là quần áo, nếu sơ suất để mặt phát nhiệt tiếpxúc với vải lâu quá, mà không có sự can thiệp của con người có thể gây cháy…

•Nhiệt độ từ ngọn lửa trần.

Ngọn lửa trần đó là ngọn lửa mà ta có thể quan sát dễ dàng bằng mắt thường

Có thể phát sinh do sơ suất, bất cẩn của người dân, do trẻ em nghịch lửa,

do hút thuốc v.v

Ngọn lửa trần cũng có thể xuất hiện do mất điện sử dụng nến hoặc cáctrường hợp khác

•Sét đánh.

Do hệ thống chống sét lâu ngày không được bảo dưỡng dẫn đến xuống cấp.Khi sét đánh hoặc do ảnh hưởng của sét có thể gây ra hiện tượng ngắn mạch hayquá tải làm cháy toàn bộ hệ thống dây dẫn điện và cháy lan sang các khu vựcxung quanh gây cháy lớn.

•Dạng nguồn nhiệt khác.

Nguồn nhiệt từ hệ thống điện một chiều trên các phương tiện giao thông cơgiới như ô tô, xe máy, do sự cố kỹ thuật, quá trình sử dụng lâu dài, do mưa ảnhhưởng v.v

* Tính chất nguy hiểm cháy, nổ cụ thể của một số chất cháy đặc trưng:

Trong cơ sở luôn tồn tại các chất cháy có tính chất nguy hiểm cháy nổ cao

Cụ thể, tính chất nguy hiểm của các chất cháy đặc trưng:

Chất cháy là gỗ:

Gỗ là loại vật liệu thuộc nhóm dễ cháy, phổ biến của chất cháy rắn trongcông trình, được sử dụng với số lượng lớn dưới dạng tủ, bàn, ghế, cửa… Mức độcháy của gỗ phụ thuộc vào từng loại gỗ, hình dáng, kích thước của nó

Thành phần cơ bản của gỗ là Xenlulo, bán xenlulo va licnhin:

- Xenlulo là các polyxaccarit cao phân tử có công thức thực nghiệm là(C6H10O5)n

- Bán xenlulo là hỗn hợp của pentozan (C5H8O4), hecxozan (C6H10O5) vàpoliuronit

- Licnhin: thành phần của nguyên tố licnhin bị thay đổi đáng kể do đókhông có công thức thống nhất

Tùy thuộc vào nguồn gốc, loại và vị trí phân bố của gỗ mà tỉ lệ của hợpphần này có thể khác nhau, tuy nhiên trung bình thành phần gỗ bao gồm: 50%xenlulo, 25% bán xenlulo và 25% licnhin

Về thành phần nguyên tố, gỗ chứa xấp xỉ 50% Cácbon, 6% hidro, 40%oxy Độ rỗng của các chất chiếm khoảng 50 – 70% thể tích của nó Những chấttham gia vào các thành phần của gỗ có cấu trúc khác nhau và có độ bền nhiệt

khác nhau, khảo sát sự bền nhiệt của gỗ có thể phân chia (đơn giản), sự phânhủy nhiệt của gỗ ra thành một số giai đoạn sau:

- Khi nung nóng đến nhiệt độ 120 – 1500C kết thúc quá trình làm khô gỗ(nghĩa là kết thúc quá trình tách nước vật lý)

- Khi nung nóng đến nhiệt độ 115 – 1800C xảy ra sự tách ẩm nội và ẩmkiên kết hóa học cùng với sự phân hủy thành phần kém bền nhiệt của gỗ

- Khi nung nóng đến nhiệt độ 2500C xảy ra sự phân hủy của gỗ, chủ yếu

là bán xenlulo làm thoát các khí như: CO, CH4, H2, CO2, H2O …Hỗn hợp khí tạothành này có khả năng bốc cháy Tương tự như chất lỏng nhiệt độ này có thể coi

là nhiệt độ bắt cháy của gỗ

- Ở nhiệt độ 350 – 4500C xảy ra sự phân hủy mạnh của gỗ làm thoát rachủ yếu khối lượng khí cháy 40% số lượng lớn nhất có thể có trong thành phầnphân hủy đó số khí thoát ra bao gồm 25% H2, 40% cacbon hydro không no

- Ở nhiệt độ 500 – 5500C tốc độ phân hủy của gỗ giảm mạnh, Sự thoátchất bốc cháy thực tế coi như dừng lại, ở nhiệt độ 6000C sự phân hủy của gỗthành sản phẩm khí và tro được kết thúc

Gỗ cháy là quá trình cháy không hoàn toàn, than tạo ra có thể cháy âm ỉkhông thành ngọn lửa bên trong, sản phẩm cháy của gỗ là CO, CO2, H2O, …

Chất cháy là nhựa tổng hợp và các phế phẩm từ poolime:

Các sản phẩm chủ yếu tạo ra từ nhựa và pôlime có trong cơ sở như: Bàn ghếnhựa, vỏ quạt, ti vi, máy vi tính, Nhựa tổng hợp là các hợp chất pôlime được điềuchế bằng cách trùng hợp dưới tác dụng của ngọn lửa có nhiệt độ cao pôlime bị nhiệtphân thành hơi và cháy khác nhau Dưới đây là bảng nhiệt độ phân hủy và sảnphẩm hủy của một số loại polyme:

(0K)

Sản phẩm phân hủy

CO2

Khi bị tác động bởi nhiệt độ cao, nhựa tổng hợp bị nóng chảy và có tínhđộng ở dạng lỏng

Đặc tính cháy của các chất nhựa tổng hợp này là khả năng nóng chảy vàkhả năng linh động của nó dạng lỏng do đó rất dễ gây cháy lan vì vậy đám cháy

có thể phát triển lớn khi các giọt nhựa mang theo nhiệt rơi chảy xuống tầng dướihay sang các khu vực xung quanh gặp chất cháy gây cháy lan Sản phẩm cháycủa nhựa tổng hợp có nhiều khói, muội và khí độc như CO, Cl2, HCL

Từ đó chúng ta sẽ thấy được đặc tính cháy lý học và chỉ số nguy hiểm cháy của một số nhựa trùng hợp như sau:

Polyme Tỉ trọng (kg/m3) Nhiệt độ

(0K

cháy(Kcal/kg)Nóng

cháy(Kcal/kg)Nóng

cháy

Bắt cháy Tự bắt

cháy

Poly etylen 1040 - 1070 473 –

570

483 –523

713 –753

Chất cháy là xăng dầu:

+ Hỗn hợp hơi xăng với không khí có tính nguy hiểm nổ cao, xăng có nhiệt

độ tobct = - 50 đến – 28oC Trong điều kiện bình thường(20oC, 1at), hỗn hợp giớihạn nồng độ nổ của hơi xăng với không khí là Ct = 07%, Ct = 08%

+ Xăng dầu có vận tốc cháy lan lớn

+ Hơi xăng kết hợp với không khí tạo thành hỗn hợp nổ, tỷ lệ 0,7% 0,8% hơi xăng trong không khí

-+ Xăng dầu nhẹ hơn nước, nổi và cháy trên nước, tỷ trọng 0,7-0,9kg/l(nếu để xăng dầu chảy ra trong thời tiết mưa thì rất dễ xảy ra cháy lan)

+ Nhiệt lượng riêng của xăng lớn, 1kg xăng cháy hết tỏa ra nhiệt lượng11.250 klcalo Do đó khi cháy sẽ giảm khả năng tiếp cận, nếu bị bỏng khó điềutrị, trường hợp hệ thống dẫn nhiên liệu bị hở, xăng dầu rò rỉ ra gặp nguồn nhiệt

gây cháy, đám cháy nhanh chóng làm đứt các tuy ô dẫn xăng làm xăng trongbình chứa chảy tự do ra ngoài gây cháy lớn.

+ Xăng dầu khi cháy còn tỏa ra một nhiệt lượng lớn và nhiệt độ vùng cháyrất cao, đồng thời tỏa ra một lượng khí độc đậm đặc và thường kèm theo hiệntượng sôi trào, phụt bắn, gây cháy lớn

+ Do đặc điểm nguy hiểm như vậy nên khi xảy ra cháy, đám cháy sẽ lannhanh kèm theo rất nhiều khói, khí độc Sự tỏa nhiệt ra môi trường xung quanhcũng rất lớn Chính những điều này làm giảm tiếp cận điểm cháy của lực lượngPCCC&CNCH tại chỗ cũng như chuyên nghiệp dẫn tới công tác cứu người vàtriển khai chữa cháy gặp nhiều khó khăn, phức tạp

Chất cháy là giấy:

Giấy là loại chất dễ cháy có nguồn gốc từ Xenlulô được chế biến qua nhiềucông đoạn trong quá trình công nghệ sản xuất Về cơ bản nó có tính chất nguyhiểm cháy như gỗ Tuy nhiên nó còn một số tính chất khác sau:

Nhiệt độ tự cháy là 1840C, vận tốc cháy khối lượng là 27,8 kg/m3h, vậntốc cháy lan từ 0,3 – 0,4m/phút Khi cháy 1kg giấy tạo ra 0,833m3 CO2, 0,73m3

SO2, 0,69m3 H2O và 3,12m3 N2 Nhiệt lượng cháy thấp của giấy là 13408 KJ/Kg.Khả năng tự bốc cháy của giấy phụ thuộc vào thời gian và nguồn nhiệt tác động.Với nhiệt lượng 53400W/m2 giấy sẽ tự bốc cháy sau 3 giây, nhiệt lượng49100W/m2 giấy sẽ tự bốc cháy trong khoảng thời gian 5 giây, nhiệt lượng35500W/m2 giấy sẽ tự bốc cháy sau 7 giây Quá trình cháy của giấy có điểm là:

+ Giấy có khả năng hấp thụ nhiệt tốt hơn bức xạ nhiệt Vì thế dưới tác độngnhiệt của đám cháy giấy nhanh chóng tích đủ nhiệt tới nhiệt độ bốc cháy

+ Trong các tập giấy, sách vở luôn tồn tại các kẽ hở khá lớn, đó là nơitập trung không khí trước khi xảy ra cháy, do vậy chúng rất dễ cháy

+ Khi cháy tạo ra các sản phẩm là tro, cặn trên bề mặt giấy Nhưng lớptro, cặn này không có tính bám dính với bề mặt như đối với gỗ Nó dễ dàng bịquá trình đối lưu không khí cuốn đi và tạo ra bề mặt trống của các tập giấy Vìthế quá trình cháy càng thuận lợi hơn

Ngoài ra đối với một số loại giấy do các yêu cầu riêng của nó mà người tadùng nhiều loại hợp chất hoá học khác nhau trong quá trình sản xuất Do đó, khicháy nó sẽ tạo ra các sản phẩm cháy độc hại, tập trung trong khói và khí Điềunày càng làm tăng thêm sự nguy hiểm đối với con người tham gia vào quá trìnhchữa cháy cũng như đối với người bị nạn

Khi trong cơ sở phát sinh cháy, ngọn lửa từ khu vực bị cháy, cháy lan sangcác khu vực lân cận Vận tốc cháy lan phụ thuộc vào chủng loại, số lượng, tínhchất của chất cháy Trong các khu vực có chất cháy thuộc nhóm dễ cháy, ngọnlửa không chỉ lan truyền theo diện tích bề mặt mà còn lan lên theo chiều cao củagiá đỡ, giá để treo móc Bên cạnh đó còn lan theo chiều sâu của chất cháy và diễn

ra cháy âm ỉ trong đó Đám cháy âm ỉ thường lan truyền chậm, thoát ra nhiều khói

và kèm theo các sản phẩm cháy độc hại gây trở ngại lớn cho người ở vùng bị cháy

và các vùng lân cận

Khi thời gian cháy tự do kéo dài, tình huống cháy sẽ dần trở nên khó khăn

và phức tạp Lúc này, các yếu tố tác động đến sự phát triển của đám cháy diễn ratheo xu hướng tăng nhanh và mạnh Kết quả đó đượcthể hiện từ sự tăng nhanhdiện tích của đám cháy, khả năng cháy lan trên các hướng, phạm vi và chiều caongọn lửa bao trùm, nhiệt độ của đám cháy, sự lan tỏa nhanh chóng sản phẩm cháy

từ nơi đang cháy đến khu vực phụ cận Như vậy, từ vị trí phát sinh cháy ban đầu

ở một phòng thuộc khu vực nào đó, nếu lực lượng chữa cháy không kiểm soát kịpthời thì đám cháy sẽ lan ra trên một diện rộng Hướng cháy lan không chỉ diễn ratrên diện tích mặt bằng đang tồn tại nhiều chất dễ cháy, mà còn lan lên trần, mái,lên tầng nhà theo cấu kiện xây dựng, các phông rèm, các đường ống nhựa và cácloại chất cháy khác Hoặc từ cháy cơ sở, đám cháy sẽ lan sang khu vực xây dựngliền kề xung quanh , do hậu quả của quá trình trao đổi khí, trao đổi nhiệt, bức xạnhiệt từ đám cháy Một số điểm cháy mới cũng có thể xuất hiện do sản phẩmcháy có mang theo tàn lửa từ nơi đang cháy bay đến

Sau 5-10 phút kể từ thời điểm xuất hiện cháy các vách ngăn, tường bao chebằng vật liệu dễ cháy lần lượt sụp đổ làm cho đám cháy càng phát triển mạnh.Trong tình huống diễn ra cháy lớn, thời gian cháy kéo dài đám cháy không chỉthiêu hủy dần chất cháy trong các khu vực mà còn ảnh hướng đến mức độ bềnvững của nhà và các hạng mục công trình do tác động của nhiệt độ cao các cấukiện xây dựng sẽ dần dần mất khả năng chịu lực dẫn đến biến dạng và lần lượtsụp đổ

Chất cháy là bông, vải, sợi:

Vải sợi là loại vật liệu dễ cháy ở 1000C vải sẽ bị cacbon hoá và bị phânhuỷ làm thoát các khí như CO, CO2 và các hiđrôcacbon khác Nhiệt độ bốc cháycủa len, vải là 2100C, nhiệt độ tự bốc cháy của len, vải là 4070C

+ Khi Cháy l kg vải sẽ tạo ra một nhiệt lượng là 4.150KJ

+ Khi cháy vải sợi sẽ toả ra một lượng khói khá lớn, tốc độ lan truyềncủa ngọn lửa rất nhanh làm cho đám cháy phát triển mạnh

+ Vận tốc cháy trung bình theo khối lượng là 0,36kg/m2phút

+ Nhiệt độ cháy của vải sợi có thể đạt từ 650 – 10000C Khi cháy len, vảisợi tổng hợp sẽ toả ra lượng khói, khí độc như: C0, C02, S02, N2

Trong đó nồng độ của các chất đạt đến: CO2 : l,44g/m3; C0: 2g/m3; HCL:5g/m3

Với nồng độ các chất như vậy sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ conngời Có thể gây choáng, ngất và dẫn đến tử vong Nếu nồng độ khói đạt tới15g/m3 thì tầm nhìn con người chỉ đạt mức nhỏ nhất là 3m Do vậy, khi cháy nếukhông có biện pháp thoát khói kịp thời và các trang thiết bị phòng độc thì sẽ gâykhó khăn cho công tác thoát nạn và cứu chữa đám cháy

Butan: C4H10 + 6,5O2 = 4CO2 + 5 H2O

Propan: C3H8 + 5O2 = 3CO2 + 4 H2O

Hơi LPG từ trong bình thoát ra có tỷ trọng nặng hơn không khí (Butan là2,07 lần, Propan là 1,55 lần) Do đó, khi thoát ra, LPG sẽ tích tụ ở những nơi kíngió và bay là là trên mặt đất

Khi cháy LPG nhiệt độ toả ra rất cao: Butan 1930oC; Propan 20000C

Sau khi thoát ra LPG khuếch tán trong không khí, khi đạt tỷ lệ nhất định

sẽ tạo ra hỗn hợp nguy hiểm nổ

Bảng giới hạn nồng độ nguy hiểm nổ của LPG:

Khi trong cơ sở xảy ra cháy, ngọn lửa sẽ lan truyền từ phòng này sangphòng khác Vận tốc cháy lan phụ thuộc vào chủng loại, số lượng, tính chất củatừng nguyên liệu,sản phẩm,…

Khi thời gian cháy tự do kéo dài, tình huống cháy sẽ dần trở lên khó khăn

và phức tạp Lúc này, các yếu tố tác động đến sự phát triển của đám cháydiễn ratheo xu hướng tăng và mạnh Kết quả đó được thể hiện từ sự tăng nhanh diệntích của đám cháy, khả năng lan truyền, phạm vi và chiều cao ngọn lửa baotrùm, nhiệt độ của đám cháy, sự lan tỏa nhanh chóng sản phẩm cháy từ nơi đangcháy tới nơi phụ cận…Như vậy, từ vị trí phát sinh cháy ban đầu, nếu lực lượngchữa cháy tại chỗ không kiểm soát được kịp thời thì đám cháy sẽ lan trên diệnrộng Khi đám cháy phát triển thì sẽ tăng nhanh các thông số nguy hiểm của đámcháy như: Khói, bức xạ nhiệt và nhiệt độ tỏa ra từ đám cháy Những thông sốtrên không chỉ gây nguy hiểm tới sức khỏe và tính mạng của con người mà cònlàm ảnh hưởng tới hiệu quả tổ chức của các hoạt dộng chiến đấu của lực lượngchữa cháy:

Cacbonoxit (CO) là sản phẩm sinh ra do quá trình đốt cháy không hoàntoàn các chất rắn cháy như vải, nhựa, cao su,…Khi hít khí CO vào cơ thể nó sẽlàm ngăn cản quá trình chuyển khí O2 đến các tế bào dẫn đến bị ngạt thở và tửvong Sự nguy hiểm đó đối với con người phụ thuộc vào nồng độ khí CO đượcthể hiện như sau:

Nồng độ CO

mg/l

xúc Thời gian tiếp xúc và triệu chứng

0,1 Tiếp xúc được 0,5 giờ không tác hại

0,125 Tiếp xúc trong 10 giờ sẽ bị choáng sốc loạn hô hấp

0,25 Tiếp xúc trong 2 giờ nhức đầu buồn nôn

0,625 Tiếp xúc trong 1 giờ nhức đầu, co giật

2 Tiếp xúc trong 2-3 giờ gây chết người

10 Chết sau 0,5 giờ tiếp xúc Thời gian tiếp xúc và triệu chứngCacbondioxit (CO2) cũng lẩn phẩm tạo ra trong quá trình cháy Nồng độnguy hiểm của khí CO2 đối với con người được thể hiện ở bảng sau:

Nồng độ CO2 %thể

tích

Hiện Tượng

30 – 600 Có nguy hiểm cho tính mạng

* Đặc điểm của đám cháy khi xảy ra cháy tại cơ sở:

Đặc điếm cháy của nhà nhiều tầng và cao tầng:

- Đặc điểm nguy hiểm cháy ở nhà nhiều tầng và cao tầng là đám cháyphát triển với tốc độ lớn, công việc cứu chữa gặp nhiều khó khăn phức tạp.Nguyên nhân chính dẫn đến điều này là do các toà nhà có chiều cao lớn, việcphun chất chữa cháy vào vùng cháy ở các tầng cao khó

- Con đường chính để khói lan truyền nhanh là giếng thang máy, cầuthang, không có hệ thống điều áp, các đường ống kỹ thuật thẳng đứng, sảnhthông tầng và các lỗ hở, hệ thống thông gió và điều hoà không khí, ống xả ráccủa cơ sở.

- Khi phát sinh cháy thì ngọn lửa sẽ lan truyền theo bề mặt các loại chấtcháy được phân bố trong phòng, trong cơ sở; vận tốc lan truyền phụ thuộc vàoloại chất cháy, cách bố trí, thời gian, sự trao đổi khí trao đổi nhiệt với môitrường xung quanh (chọn gỗ là chất cháy tượng trưng V = 0,5 – 0,7 m/ph)

- Trong gian phòng bị cháy ngọn lửa thường có hướng phát triển theophương thắng đứng và có hướng cháy lan về phía cửa mở

- Khi trong các ngôi nhà nhiều tầng và cao tầng bị cháy thì ngọn lửathường cháy lan lên các tầng trên theo các hướng sau:

+ Cháy theo các vật liệu dễ cháy dùng đề cí chắn, cửa sổ, cửa đi, ban công,hành lang

Sản phẩm cháy có kèm theo tàn lửa trong quá trình trao đổi khí

+ Cháy lan theo các đường ống nhựa, hộp cáp điện nối liền giữa các tầng.Nếu các tầng có sàn, hành lang, dàn đỡ mái bằng gỗ thì phát triển lên phíatrên + Trong các hướng phát triển thì hướng cháy lên cao sẽ có vận tốc lớn nhất

do quá trình trao đổi khí ở đây diễn ra mạnh, tốc độ gió ở phía trên cao lớn.+ Khi đám cháy diễn ra ở các tầng càng cao thì tình huống cháy càng phứctạp

+ Bên cạnh hướng cháy lan lên cao đám cháy còn lan sang các phòng bêncùng tầng và các tầng ở phía dưới tầng bị cháy

- Do tác động của nhiệt độ cao trong đám cháy thì hệ thống điều khiểnthang máy nhanh chóng bị hư hỏng sẽ kẹt nếu sử dụng chúng để thoát nạn

- Khi xảy ra cháy có nhiều người cùng bị mắc kẹt trong toà nhà và mọingười cùng chạy về phía cầu thang để thoát nạn hoặc ra nơi cách xa khu vực bịtác động của lửa, khói dẫn tới sự hoảng loạn, nhiều người sợ lửa khói nên nhảyqua cửa sổ, ban công để thoát ra ngoài từ các tầng cao bất kỳ

- Dưới tác động của đám cháy và thời gian cháy kéo dài một số kết cấuxây dựng có giới hạn chịu Ịửa thấp sẽ giảm dần tính chịu lực bị biến dạng sụp

đổ Quá trình này còn diễn ra nhanh hơn khi cháy các ngôi nhà có kết cấu xâydựng bằng gỗ hoặc kim loại

- Khi xảy ra cháy thì các cửa kính sẽ bị vỡ và rơi xuống gây thương vongcho chiến sỹ chữa cháy

- Phạm vi hoạt động của các chiến sỹ chữa cháy hẹp, phải mất nhiều thờigian để nắm tình hình diễn biến của đám cháy, việc triển khai đội hình sẽ gặpnhiều khó khăn hơn ở dưới mặt đất

- Để dập tắt đám cháy nhà nhiều tầng và cao tầng thì phải sử dụng nhiềulực lượng và phương tiện chuyên dùng

- Để tổ chức cứu người bị nạn ở nhà cao tầng thì phải sử dụng tổng hợpnhiều biện pháp và nhiều loại phương tiện, và phải sử dụng thiết bị chống khói

do nồng độ khói và sản phẩm cháy độc hại

- Trong ngôi nhà có cả tầng hầm thì khi bị cháy sẽ gây khó khăn cho côngtác chữa cháy do các tầng hầm là nơi trông giữ xe ô tô, xe máy, xe đạp

Đặc điểm của đám cháy khi xảy ra tại các phòng:

Tùy thuộc vào vị trí của từng tầng và số lượng chất cháy, sự phân bố chấtcháy, ban đầu đám cháy phát triển theo phương ngang, đám cháy nhanh chónglan ra toàn bộ tầng theo các liệu dễ cháy như: đồ dùng, vật liệu ốp lát, rèm vàdiện tích đám cháy lan rộng Đồng thời đám cháy cũng phát triển theo phươngthẳng đứng, theo các vật liệu ốp lát, rèm cửa và theo hướng lan truyền xuốngtầng dưới do tàn lửa rơi xuống dưới do tàn lửa rơi xuống hoặc do cháy lan theovật liệu ốp lát liền các tầng Tàn lửa không chỉ chỉ có khả năng gây cháy ở cáckhu nhà xung quanh mà sẽ bay lên các tầng trên bằng nhiều đường khác nhaugây ra các điểm cháy mới ở các tầng cách biệt đang cháy

Khi xảy ra cháy ở một phòng nào đó trong cơ sở thì sau khoảng thời gianngắn, nhiệt độ trong gian phòng bị cháy, ở hành lang có thể lên rất cao, đồngthời các sản phẩm cháy, khói và khí độc từ phòng bị cháy sẽ lan nhanh theo hànhlang, buồng thang, các cửa sổ ngoài bao trùm toàn bộ nhà Thành phần của sảnphẩm cháy thoát ra sẽ có nồng độ nguy hiểm cao (các khí độc sinh ra từ đámcháy như CO2, CO, SO2, NO2) sẽ đe dọa tính mạng và sức khỏe của con ngườinếu như con người chưa kịp thoát ra ngoài

Khi thời gian cháy kéo dài, nhiệt độ đám cháy tăng cao sẽ làm giảm giớihạn chịu lửa cảu các cấu kiện xây dựng và có thể gây ra sụp đổ cấu kiện chịu lựcsụp đổ công trình Khi công trình bị sụp đổ sẽ gây nguy hiểm đến tính mạngnhững người còn mắc kẹt phía trên, nguy hiểm đến lực lượng chữa cháy và cáclực lượng khác

Đặc biệt nguy hiếm đối với sức khỏe và tính mạng của con người đó là sựtác động của khói, trong đó có chứa các sản phẩm phân hủy nhiệt độc hại Ởđám cháy nồng độ các bon ô xy luôn cao hơn giới hạn cho phép nhiều lần

Trong một số trường họp ở đám cháy có sinh ra lưu huỳnh ô xít giới hạnnồng độ nguy hiểm đối với con người 0,05% (theo thể tích) HC1 trong khói cótác động lớn tới thị giác và hệ thống hô hấp, đặc biệt làm tổn thương niêm dịchcủa mắt và hệ thống hô hấp dẫn đến tử vong Nitơ ô xít cũng là một chất rất độc

và nguy hiểm đối với con người là 0,025% (theo thể tích) Hydroxianua là mộtchất rất độc đối với con người và thường gặp ở các đám cháy có các chất caophân tử (chất dẻo) Hydroxianua khi hít phải sẽ ngăn chặn không cho oxy thấmvào mô của tế bào trong cơ thể làm giảm sự hoạt động của tim gây khó thở, nếunồng độ từ 0,02% (theo thế tích) sẽ gây tử vong

* Các biện pháp phòng ngừa.

- Các phương tiện chữa cháy phải để đúng nơi quy định; niêm yết các nộiquy, tiêu lệnh PCCC