Căn bản SQL cho người lập trình C# Bài này mình giới thiệu cho các bạn các thành phần cơ bản của SQL mà bạn cần biết để có thể viết một chương trình làm việc với cơ sở dữ liệu bằng C#..
Trang 1Cơ bản về SQL cho người mới bắt đầu
Đây là bài đầu tiên trong loạt bài về Database và C# của mình
Căn bản SQL cho người lập trình C#
Bài này mình giới thiệu cho các bạn các thành phần cơ bản của SQL mà bạn cần biết để có thể viết một chương trình làm việc với cơ sở dữ liệu bằng C#
· Query
· Câu lệnh INSERT
· Câu lệnh UPDATE
· Câu lệnh DELETE
· Kiểu dữ liệu T-SQL
SQL là cái gì ?
Nếu như bạn đã từng làm việc với hệ quản trị cơ sở dữ liệu, tất nhiên sẽ biết sử dụng SQL SQL là ngôn ngữ database chuẩn quốc tế Bạn có thể dùng SQL để tạo thêm dữ liệu, lấy thông tin, thay đổi hay xóa dữ liệu (và nhiều thứ khác) Tóm lại, SQL tiếng Anh là “Structured Query Language”, ngôn ngữ có cấu trúc.Được phát triển từ những năm 70, được IBM sáng tạo ra và gọi với tên là : SEQUEL “Structured English Query Language”, sau này được thay đổi đi một chút gọi là SQL nhưng có khác với SEQUEL, cần tránh nhầm lẫn SEQUEL hiện được sử dụng trong hệ thống của IBM Về cách phát âm, trong thế giới của Microsoft và Oracle gọi là
“sequel” ( xi-quờ ) Còn trong khu vực làm việc với DB2 và MySQL thì hay gọi là “ess cue ell” ( ét-kiu-eo ) Các bạn thích gọi thế nào cũng được, tùy Tớ thì hay gọi nó là “ess cue ell” Bắt đầu về SQL cấu trúc và query
Yêu cầu cần thiết để thực hiện các thao tác trong bài viết này :
1 Microsoft Visual C# 2005 Express Edition
2 Microsoft SQL Server 2005 Express Edition
3 Cài đặt thêm : MS SQL Server Management Studio 2005 Express
4 Database : Northwind
Các bạn có thể download free trong trang Downloads của Microsoft
Sau đó cài đặt tất cả và bắt đầu vào thao tác trong database
L ấ y d ữ li ệ u (RETRIEVING DATA)
Một query của SQL dùng để lấy thông tin từ database Dữ liệu được chứa trong các hàng (rows) của bảng (tables) Hàng (Rows) gồm một nhóm các cột (Columns) chứa dữ liệu tương ứng Biểu thức query lấy dữ liệu có cấu trúc :
· Một danh sách SELECT (lựa chọn), tại vị trí các cột được gọi để lấy dữ liệu chỉ định
· Một mệnh đề WHERE, xác định bảng (tables) cần truy cập để lấy dữ liệu
Bây giờ những từ nào tiếng Anh cần thiết thì tớ viết tiếng Anh nhé để khi lập trình đỡ bị loạn giữa Anh và Việt Khi viết các query SQL thì viết hoa, đơn giản là để xác định nó là từ khóa của SQL; SQL không phân biệt chữ hoa chữ thường cho nên nếu viết thường không ảnh hưởng gì cả; chẳng qua viết hoa tránh nhầm lẫn Cái này theo chuẩn lập trình ANSI để phân biệt thôi Viết một query đơn giản
MÃ: CH Ọ N T Ấ T C
SELECT
* FROM Employees;
Trang 2Dấu * nghĩa là lấy dữ liệu của tất cả các cột nằm trong bảng Khi thực thì (! Execute) query này trong “Northwind” thì sẽ thu được tất cả các hàng và cột nằm trong ‘Employees’ Table
Chú ý: khi bạn làm việc với cơ sở dữ liệu của SQL Server 2k5 thì dùng GUI dễ xác định các thành phần và đặc điểm của cấu trúc khi làm việc với cơ sở dữ liệu Query có thể hiểu là làm việc theo kiểu code Thực tế để code với cơ sở dữ liệu một cách chuẩn thì câu lệnh sẽ rất phức tạp và tốn nhiều dòng (có khi lên đến hàng trăm dòng code
Nếu bạn chưa biết thực thi (! Execute) query như thế nào thì làm như sau :
1 Mở Mircrosoft SQL Server Management Studio 2005 Express ra
2 Chọn db ‘Northwind’
3 Chọn nút ‘New Query’ trên Toolbar (thanh công cụ)
4 Viết query vào
5 Phải chuột và chọn ‘! Execute’
6 Sẽ thấy kết quả tại tab ‘Results’ ngay bên dưới phần mà bạn vừa code query xong
Giải thích câu query
Câu query vừa thực hiện là :
MÃ: CH Ọ N T Ấ T C
SELECT * FROM Employees;
Nghĩa là : lấy dữ liệu của tất cả các cột các hàng của bảng ‘Employees’ Hoặc là : lấy tất cả dữ liệu có trong bảng ‘Employees’
Giả sử muốn lấy dữ liệu của một số columns thôi vì có nhiều cột không cần thiết, lấy vào chỉ tốn tài nguyên khi thực thi thì query như sau :
Code:
MÃ: CH Ọ N T Ấ T C
SELECT
<column 1>,
<column 2>,
….
<column n>
FROM
Employees;
Trong đó <column X> là tên column bạn cần lấy dữ liệu Chẳng hạn tớ chỉ muốn lấy tên của nhân viên trong bảng ‘Employees’ thôi thì query như sau :
Code:
MÃ: CH Ọ N T Ấ T C
SELECT
Lastname
Trang 3FROM
Employees;
Hoặc lấy số ID của nhân viên và họ tên của nhân viên :
Code:
MÃ: CH Ọ N T Ấ T C
SELECT
employeeid,
firstname,
lastname
FROM
Employees;
Giảm bớt số lượng dữ liệu không cần thiết sẽ rất tiết kiệm tài nguyên khi bạn làm việc với một
cơ sở dữ liệu lớn, đồ sộ
Mệnh đề WHERE
Yếu tố thêm trong query này là WHERE để xác định hàng có tính chất nào đó
Cấu trúc câu lệnh :
Code:
MÃ: CH Ọ N T Ấ T C
WHERE <column1> <operator> <column2>
Trong đó : <column1> <column2> là tên 2 cột với toán tử so sánh ‘operator’
Thử dùng WHERE trong câu query vừa viết xong nhé :
Code:
MÃ: CH Ọ N T Ấ T C
SELECT
employeeid,
firstname,
lastname
FROM
Employees
WHERE
country = ‘USA’;
Rồi, ấn F5 để thực thi query hoặc phải chuột->! Execute ^_^!
Chú ý: nếu là string thì phải để trong dấu ‘ như ở trên
Toán tử so sánh của mệnh đề WHERE
Trang 4Chú ý: trong chuẩn SQL không có toán tử ‘!=’; chỉ áp dụng với kiểu dữ liệu T-SQL.
Toán tử LIKE
Toán tử này đưa ra kết quả theo kiểu pattern cho trước (cái này liên quan Regular Expression)
Ví dụ
Code:
WHERE Title LIKE ‘Sale%’
Sẽ lấy ra tất cả các hàng nào có cột có tiêu đề bắt đầu với cụm từ Sale , có thể là ‘Sale’ ,
‘Sale0’,’Saleman’……
Có 4 trường hợp để xác định pattern :
· % : bất cứ kí tự hoặc một nhóm nào đều hợp lệ kể cả rỗng (empty)
· _ : một kí tự bất kì Ví dụ : LIKE ‘_ales’ có thể là : Sales,Bales,Cales…nhưng chỉ 1 kí tự
· [ ] : Một vài kí tự xác định cho phép là hợp lệ Ví dụ: LIKE ‘[bs]ales’ thì chỉ có 2 kết quả là : bales và sales
· [^] : kí tự không phải nhóm kí tự xác định Ví dụ : [^a-h] thì không lấy kí tự nào từ a đến h Cái này giống hệt Regular Expression nha
Đôi lúc bạn sẽ thấy những cột chẳng có giá trị gì được gắn cho nó cả, ta gọi là NULL (column is NULL) Vì vậy có toán tử giúp ta xác định các giá trị này :
Toán tử IS NULL và IS NOT NULL
· IS NULL : Cho phép lấy ra hàng có cột chẳng có giá trị gì
Ví dụ : WHERE Region IS NULL
· IS NOT NULL : Cho phép lấy ra hàng có cột có giá trị
Ví dụ : WHERE Region IS NOT NULL
Một query đúng :
Code:
MÃ: CH Ọ N T Ấ T C
SELECT * FROM Employees WHERE Region IS NULL;
Trang 5Một query sai :
Code:
MÃ: CH Ọ N T Ấ T C
SELECT * FROM Employees WHERE Region = NULL;
Tại sao sai ? Sai vì chẳng có cái gì ‘= NULL’ cả Sai toán tử
Toán tử BETWEEN và IN
Nhiều lúc muốn lấy kết quả trong một khu vực mình muốn thu hẹp lại (range), ước chừng khoảng thế nào đó Ta dùng BETWEEN và IN
· BETWEEN : trả về true nếu giá trị nằm trong một khoảng
Ví dụ : WHERE extension BETWEEN 400 AND 500
Lấy hàng có cột ‘extension’ có giá trị trong khoảng 400 và 500
· IN : trả về true nếu giá trị nằm trong một danh sách (list) Danh sách có thể là một query con (sub-query)
Ví dụ : WHERE city IN (‘Seattle’, ‘London’)
Lấy hàng có cột ‘city’ mang giá trị là ‘Seattle’ và ‘London’
Toán tử Logic : AND – NOT – OR
· AND : ví dụ : WHERE ( title LIKE ‘Sale%’ AND lastname = ‘Peacock’ )
· NOT : ví dụ : WHERE NOT ( title LIKE ‘Sale%’ AND lastname = ‘Peacock’)
· OR : ví dụ : WHERE ( title = ‘Anh Tuấn’ OR title = ‘Pete’ )
Cái này dễ hiểu khỏi giải thích ^^!
Sắp xếp dữ liệu
Khi lọc ra được các dữ liệu muốn tìm nhưng mà nó không theo trật tự nào cả Bạn muốn kết quả thu được tự sắp xếp theo một hướng nào đó để bạn dễ hiểu dễ nhìn
Dùng mệnh đề ORDER BY
Cấu trúc :
Code:
MÃ: CH Ọ N T Ấ T C
ORDER BY <column_name> [ASC | DESC] {, n}
· ASC : Ascending
· DESC : Descending
Nếu bạn không có ASC hay DESC thì mặc định (default) là ASC
Query chung mẫu :
Code:
MÃ: CH Ọ N T Ấ T C
SELECT <column_list>
FROM <table>
WHERE <predicate>
ORDER BY <column_name> ASC | DESC
Trang 6Bây giờ sử dụng những cái đã biết ở trên vào làm vài query phức tạp chơi nhé ^&^!
Viết Query phức tạp
Bây giờ tớ muốn :
· Lấy các đơn đặt hàng (orders) được nhận bởi nhân viên có id là 5 (employeeid = 5 )
· Đơn đặt hàng chuyển tới Pháp (France) hoặc Brazil
· Chỉ lấy thông tin : OrderID, EmployeeID, CustomerID, OrderDate và ShipCountry
· Sắp xếp theo nước nhận hàng và ngày đặt hàng
Hooooohohohoo…Nghe phức tạp chưa Đọc mù mắt, đếch ra cái gì
Mở New Query và dùng code sau :
Mã chọn tất cả
SELECT
Orderid,
Employeeid,
Customerid,
Orderdate,
Shipcountry,
FROM
Orders
WHERE
Employeeid = 5
AND
Shipcountry IN ( ‘Brazil’ , ‘France’)
ORDER BY
Shipcountry ASC,
Orderdate ASC
Bạn sẽ thu được 10 hàng có kết quả tương ứng nha
Kết thúc mục lấy dữ liệu từ database
Chèn thêm d ữ li ệ u (INSERTING DATA)
Bạn đã biết cách lấy dữ liệu từ db bây giờ phải biết thêm chèn thêm dữ liệu vào db nữa chứ
Để thêm dữ liệu vào dùng câu lệnh ‘INSERT’ Rất đơn giản không phức tạp lắm vì khi thêm dữ liệu đâu cần phải lọc,sắp xếp phân loại nên không xài WHERE và ORDER BY khi thêm dữ liệu Cấu trúc câu lệnh INSERT :
MÃ: CH Ọ N T Ấ T C
INSERT INTO <table_name>
( <colum-1>, <column-2>,… , <column-N>)
VALUES
( <value-1>,<value-2>, …, <value-N)
Bây giờ thử nha Mở thằng ‘Northwind’ rấu đó chọn bảng ‘Shippers’ Cột đầu tiên là
‘ShippersID’ là khóa của bảng này Tiếp theo là ‘CompanyName’ và ‘Phone’
Ta thử thêm một người ship hàng :
Trang 7MÃ: CH Ọ N T Ấ T C
INSERT INTO shippers
( CompanyName, Phone )
VALUES
( ‘CongDongCViet.COM’, ‘000-123456’);
Sau đó run query này, có một Message trong reporting “ (1 row(s) affected “ Sau đó xem lại table ‘Shipper’ thì có thêm một hàng mới (new row) mà ta vừa chèn vào bảng xong
Kết thúc mục chèn thêm dữ liệu vào database
***Monkey D Lufy***
mr.quan.ctk32
Thành viên cấp 3
Bài viết: 57
Ngày tham gia: Thứ 4 17/08/11 7:10
Đến từ: nghệ an
Cảm ơn: 0 lần
Được cảm ơn: 5 lần
Re: C ơ b ả n v ề SQL cho ng ườ i m ớ i b ắ t đ ầ u
gửi bởi mr.quan.ctk32 » Thứ 7 03/09/11 11:19
Thay đ ổ i d ữ li ệ u (UPDATING DATA)
Bây giờ một việc quan trọng là thay đổi dữ liệu ta dùng câu lệnh ‘UPDATE’ Khi làm việc với câu lệnh ‘UPDATE’ nên rất cẩn thận vì sự thay đổi sẽ có tác dụng ảnh hưởng tất cả các hàng trong mệnh đề WHERE; bạn nên chú ý điều này
Cấu trúc câu lệnh UPDATE
MÃ: CH Ọ N T Ấ T C
UPDATE <table_name>
SET
<col-1> = <val-1>,
<col-2> = <val-2>,
Trang 8…,
<col-N> = <val-N>
WHERE <predicate>
Vừa nãy khi chèn thêm dữ liệu ta thêm vào một hàng, hàng đó có ‘ShipperID = 4’
với CompanyName = ‘CongDongCViet.COM’; bây giờ ta đổi cái CompanyName thành ‘Pete – Vo Danh Tieu Tot’ nhé ^~^!
MÃ: CH Ọ N T Ấ T C
UPDATE shippers
SET
CompanyName = ‘Pete – Vo Danh Tieu Tot’
WHERE
ShipperID = 4
Thấy reporting “ (1 row(s) affected) “ Refresh table thấy sự thay đổi ngay
Đơn giản nhưng rất cẩn thận với câu lệnh này nhé
Kết thúc mục thay đổi dữ liệu trong database