CÂU HỎI ÔN TẬP TỘI PHẠM HỌC (CÓ ĐÁP ÁN) Câu 2 Ý nghĩa của việc nghiên cứu các yếu tố nguy cơ trong tái hòa nhập xã hội đối với người phạm tội? Giúp cho người phạm tội nhận thức được các yếu tố đưa họ đối mặt với nguy cơ và gây khó khăn cho họ khi tái hòa nhập Giúp giải quyết các nguy cơ phạm tội ngay từ trong các cơ sở giam giữ các chương trình can thiệp vào cộng động, có liên quan đến giáo dục, việc làm, chỗ ở, ma túy và đồ uống có cồn, bệnh tâm thần, mạng lưới xã hội, kỹ năng nhận thức và thái.
Trang 1CÂU H I ÔN T P T I PH M H C (CÓ ĐÁP ÁN) Ỏ Ậ Ộ Ạ Ọ
Câu 2 Ý nghĩa c a vi c nghiên c u các y u t nguy c trong tái hòa nh p ủ ệ ứ ế ố ơ ậ
xã h i đ i v i ng ộ ố ớ ườ i ph m t i? ạ ộ
• Giúp cho người ph m t i nh n th c đạ ộ ậ ứ ược các y u t đ a h đ i m tế ố ư ọ ố ặ
v i nguy c và gây khó khăn cho h khi tái hòa nh p.ớ ơ ọ ậ
• Giúp gi i quy t các nguy c ph m t i ngay t trong các c s giam giả ế ơ ạ ộ ừ ơ ở ữcác chương trình can thi p vào c ng đ ng, có liên quan đ n giáo d c,ệ ộ ộ ế ụ
vi c làm, ch , ma túy và đ u ng có c n, b nh tâm th n, m ng lệ ỗ ở ồ ố ồ ệ ầ ạ ưới
xã h i, kỹ năng nh n th c và thái đ ộ ậ ứ ộ
• T o ra các bi n pháp h tr hi u qu nh ng nh t là nh ng bi n phápạ ệ ỗ ợ ệ ả ữ ấ ữ ệ
gi i quy t tr c ti p các y u t nguy c ả ế ự ế ế ố ơ
• Gi i quy t y u t nguy c nh bên trong cá nhân có cá tính khó chi u,ả ế ế ố ơ ư ề
là n n nhân t s m, m c b nh tâm th n, b h n ch h c t p, ho c bênạ ừ ớ ắ ệ ầ ị ạ ế ọ ậ ặngoài gia đình, xã h i trộ ường h c c ng đ ng, trong quan h cùng trangọ ộ ồ ệ
l a.ứ
• Người ph m t i ch a thành niên, các y u t nguy c t phía gia đìnhạ ộ ư ế ố ơ ừ
đ i v i hành vi ph m pháp và ch ng đ i xã h i chính là m t gia đình koố ớ ạ ố ố ộ ộbình thường cha m b r i ko quan tâm hay có nh ng nguyên t cẹ ỏ ơ ữ ắ
nh ng giáo đi u c ng nh c kém hi u qu , thi u s giám sát tác đ ngữ ề ứ ắ ệ ả ế ự ộ
h p lý.ợ
• s phân bi t giàu nghèo ch ng t c gi i tính tôn giáo, chự ệ ủ ộ ớ ương trình giáo
d c ch t lụ ấ ượng kém gây ra nh ng vi c ngh h c b d Nghèo đói làữ ệ ỉ ọ ỏ ở
y u t nguy c chung d n đ n hành vi ch ng đ i xã h i, thanh thi uế ố ơ ẫ ế ố ố ộ ếniên tham gia ch i v i b n bè có l i s ng l ch l c.ơ ớ ạ ố ố ệ ạ
Câu 3 Ý nghĩa c a vi c nghiên c u c a nhân thân c a ng ủ ệ ứ ủ ủ ườ i ph m t i ạ ộ trong t i ph m h c? ộ ạ ọ
Trang 2Nhân thân người ph m t i đạ ộ ượ ộc t i ph m h c nghiên c u bao g m nh ng đ cạ ọ ứ ồ ữ ặ
đi m đ c tr ng đi n hình ph n ánh b n ch t xã h i c a ngể ặ ư ể ả ả ấ ộ ủ ười ph m t i vàạ ộ
nh ng đ c đi m này có vai trò quan tr ng trong c ch c a hành vi ph m t i vàữ ặ ể ọ ơ ế ủ ạ ộgóp ph n phát sinh 1 t i ph m c th ( hòan c nh gia đình, trình đ h c v n, … )ầ ộ ạ ụ ể ả ộ ọ ấ
Nh ng đ c đi m nhân thân ngữ ặ ể ười ph m t i đạ ộ ượ ộc t i ph m h c nghiên c u cácạ ọ ứ ởkhía c nh:ạ
Sinh h c (gi i tính, khí ch t … )ọ ớ ấ
Tâm lý (Ý th c, thói quen gi i trí … )ứ ả
Xã h i (ngh nghi p, n i c trú … )ộ ề ệ ơ ư
Pháp lý hình s (th hi n tính nguy hi m cho xã h i c a nhân thân ngự ể ệ ể ộ ủ ười ph mạ
t i: ph m t i l n đ u, tái ph m, nhi u l n, chuyên nghi p … )ộ ạ ộ ầ ầ ạ ề ầ ệ
T i ph m h c nghiên c u nhân thân ng ộ ạ ọ ứ ườ i ph m t i nh m làm sáng t m i quan ạ ộ ằ ỏ ố
h và s tác đ ng qua l i c a các đ c đi m sinh h c, xã h i trong nhân thân ệ ự ộ ạ ủ ặ ể ọ ộ
ng ườ i ph m t i T đó xác đ nh vai trò c a t ng nhóm đ c ạ ộ ừ ị ủ ừ ặ nh m s d ngđi m ằ ử ụ ể này trong c ch c a hành vi ph m t i ơ ế ủ ạ ộ bi n pháp phòng ng a t i ph m phù h p ệ ừ ộ ạ ợ
Nghiên c u nhân thân ngứ ười ph m t i t o c s cho vi c xác đ nh nguyên nhânạ ộ ạ ơ ở ệ ị
và đi u ki n c a t i ph m,đ c bi t là nhóm nguyên nhân và đi u ki n t phíaề ệ ủ ộ ạ ặ ệ ề ệ ừ
Trang 3Nghiên c u, phân tích tình tr ng ph m t i, xác đ nh chính xác nh ng nguyênứ ạ ạ ộ ị ữnhân, đi u ki n c a t i ph m, so n th o đ xu t các bi n pháp phòng ch ngề ệ ủ ộ ạ ạ ả ề ấ ệ ốthích h p.ợ
S d ng các bi n pháp lu t đ nh và các bi n pháp nghi p v chuyên môn theoử ụ ệ ậ ị ệ ệ ụ
ch c năng, tr c ti p ti n hành các ho t đ ng phòng ng a t i ph m.ứ ự ế ế ạ ộ ừ ộ ạ
Đ i v i l c lố ớ ự ượng Công an ph i tr c ti p t ch c, tri n khai các ho t đ ngả ự ế ổ ứ ể ạ ộphòng ng a t i ph m theo hai hừ ộ ạ ướng: Tham gia phòng ng a xã h i (phòng ng aừ ộ ừchung) và tr c ti p ti n hành toàn di n ho t đ ng phòng ng a nghi p v , đi uự ế ế ệ ạ ộ ừ ệ ụ ềtra t i ph m.ộ ạ
Vi n ki m sát: Ki m sát vi c tuân theo pháp lu t đ i v i các ho t đ ng đi u tra,ệ ể ể ệ ậ ố ớ ạ ộ ềxét x , thi hành án, giam gi , giáo d c, c i t o ph m nhân, gi quy n công t ử ữ ụ ả ạ ạ ữ ề ốNgoài ra thì còn các c quan khác nh Thanh tra, ki m lâm, ki m sát bi n… cũngơ ư ể ể ểgóp ph n tích c c trong vi c lo i b các y u t có th tr thành nguyên nhânầ ứ ệ ạ ỏ ế ố ể ở
đi u ki n làm phát dinh , phát tri n t i ph m.ề ệ ể ộ ạ
Toà án các c p: Thông qua ho t đ ng xét x các v án đ m b o công minh, đúngấ ạ ộ ử ụ ả ảpháp lu t; phát hi n nh ng nguyên nhân, đi u ki n c a t i ph m đ Chính Ph ,ậ ệ ữ ề ệ ủ ộ ạ ể ủcác ngành, các c p k p th i có bi n pháp ngăn ch n, lo i tr ấ ị ờ ệ ặ ạ ừ
B T pháp tr c ti p tham gia xây d ng và hoàn thi n h th ng pháp lu t cóộ ư ự ế ự ệ ệ ố ậliên quan đ n công tác đ u tranh, phòng ch ng t i ph m, kh c ph c nh ng sế ấ ố ộ ạ ắ ụ ữ ỏ
h thi u sót là nguyên nhân, đi u ki n c a t i ph m.ở ế ề ệ ủ ộ ạ
Câu 5 Nêu căn c và ý nghĩa c a vi c phân lo i và d ng ng ứ ủ ệ ạ ạ ườ i ph m t i ạ ộ
* Căn c :ứ
– Theo căn c xã h i h c, vi c phân lo i d ng ngứ ộ ọ ệ ạ ạ ười ph m t i căn c vào: gi iạ ộ ứ ớtính, l a tu i, trình đ văn hóa, m c đ b o đ m v v t ch t, đ a v xã h i, có giaứ ổ ộ ứ ộ ả ả ề ậ ấ ị ị ộđình, ngu n g c xu t x xã h i, ngh nghi p, lo i công vi c, có chuyên môn n iồ ố ấ ứ ộ ề ệ ạ ệ ơ
Trang 4– Theo căn c pháp lý: tính ch t,m c đ nguy hi m c a t i ph m đứ ấ ứ ộ ể ủ ộ ạ ược th cư
hi n,th c hi n TP l n đ u hay nhi u l n đ n l hay theo nhóm, đ dài c a ho tệ ự ệ ầ ầ ề ầ ơ ẻ ộ ủ ạ
đ ng ph m t i,khách th b xâm h i,hình th c l i.ộ ạ ộ ể ị ạ ứ ỗ
* Ý nghĩa: nh m áp d ng bi n pháp phòng ng a thích h p thì ph i phân lo iằ ụ ệ ừ ợ ả ạ
người ph m t i theo t ng lo i có nh ng đ c đi m chung gi ng nhau.ạ ộ ừ ạ ữ ặ ể ố
Câu 6 Nhân thân ng ườ i ph m t i và nhân thân n n nhân c a t i ph m có ạ ộ ạ ủ ộ ạ
m i liên h nào không? Vì sao? ố ệ
Nhân thân người ph m t i là nh ng đ c đi m d u hi u đ c tr ng nh t ph nạ ộ ữ ặ ể ấ ệ ặ ư ấ ảánh b n ch t c a ngả ấ ủ ười ph m t i, nh ng đ c đi m d u hi u này tác đ ng v iạ ộ ữ ặ ể ấ ệ ộ ớ
nh ng tình hu ng và hoàn c nh khách quan khác đã t o ra x s ph m t i c aữ ố ả ạ ử ự ạ ộ ủ
người đó
Nhân thân c a n n nhân là nh ng đ c đi m, d u hi u đ c tr ng nh t ph n ánhủ ạ ữ ặ ể ấ ệ ặ ư ấ ả
b n ch t c a n n nhân c a t i ph m, nh ng đ c đi m d u hi u này cũng ph nả ấ ủ ạ ủ ộ ạ ữ ặ ể ấ ệ ầnào nh hả ưởng đ n vi c x y ra hành vi t i ph m.Ví d : ngế ệ ả ộ ạ ụ ười b h n ch vị ạ ế ề
m t th ch t (nh tr em, ngặ ể ấ ư ẻ ười già…), người có u th v m t xã h i (nh ông,ư ế ề ặ ộ ư
bà, cha, m , th y cô, ngẹ ầ ười thi hành công v …), ngụ ười có h n ch v m t xã h iạ ế ề ặ ộ(tù binh, hàng binh…)
Nhân thân người ph m t i và nhân thân n n nhân Có m i liên h bi n ch ng tùyạ ộ ạ ố ệ ệ ứtheo đ i tố ượng tác đ ng.ộ
Tùy t ng trừ ường h p thì nhân thân n n nhân là nguyên nhân đi u ki n thúc đ yợ ạ ề ệ ẩ
t i ph m cũng có trộ ạ ường h p thì nhân thân n n nhân ko có liên quan gì đ nợ ạ ếnhân thân người ph m t iạ ộ
Ví d nh t i kh ng b , b n ph m t i đã đ t bom nhà ga, noi t p trungụ ư ờ ộ ủ ố ọ ạ ộ ặ ở ậnhi u ngề ười qua l i làm ch t, b thạ ế ị ương r t nhi u hành khách cũng nh huấ ề ư ỷ
ho i tài s n c a nh ng ngạ ả ủ ữ ười đó Trường h p này, nhi u ngọ ề ười đã ng u nhiênẫ
tr thành n n nhân c a t i ph m, ngờ ạ ủ ộ ạ ười ph m t i không quan tâm đ n n nạ ộ ế ạnhân là ai, s n sàng gi t ch t ho c làm b thẵ ế ế ặ ị ương thường dân b t kì đ đ t đấ ể ạ ược
m c đích chính tr c a mìnhụ ị ủ
Câu 7 Khái ni m phòng ng a t i ph m? ệ ừ ộ ạ
Trang 5Phòng ng a t i ph m là t ng h p các bi n pháp khác nhau c a nhà nừ ộ ạ ổ ợ ệ ủ ước, xã h iộ
nh m kh c ph c, h n ch và lo i tr nguyên nhân và đi u ki n c a t i ph m đằ ắ ụ ạ ế ạ ừ ề ệ ủ ộ ạ ểngăn ch n và ki m soát nó trong xã h i.ặ ể ộ
Đ c đi mặ ể
– Th nh t, phòng ng a t i ph m không ch là nhi m v c a m t c quan, tứ ấ ừ ộ ạ ỉ ệ ụ ủ ộ ơ ổ
ch c và cũng không ph i c a m t ngành khoa h c nào trong lĩnh v c t phápứ ả ủ ộ ọ ự ưhình s , mà nó chính là nhi m v chung c a toàn xã h i, mà trong đó ngành khoaự ệ ụ ủ ộ
h c v t i ph m h c ph i có nhi m v th c hi n ch c năng phòng ng a t iọ ề ộ ạ ọ ả ệ ụ ự ệ ứ ừ ộ
ph mạ
– Th hai, phòng ng a t i ph m chính là m c tiêu cu i cùng và là ch c năngứ ừ ộ ạ ụ ố ứquan tr ng nh t [35], vì ch khi làm t t các ch c năng mô t , gi i thích và d báoọ ấ ỉ ố ứ ả ả ựthì m i có th tìm ra đớ ể ược nh ng bi n pháp tác đ ng vào quy lu t phát sinh, t nữ ệ ộ ậ ồ
t i và phát tri n c a t i ph m, đ ng th i kh c ph c đạ ể ủ ộ ạ ồ ờ ắ ụ ược các nguyên nhân và
đi u ki n ph m t i cũng nh nh ng t n t i trong các lĩnh v c c a đ i s ng xãề ệ ạ ộ ư ữ ồ ạ ự ủ ờ ố
h i.ộ
– Th ba, cũng trên c s nh ng ch c năng đã nêu m i có thông tin đ y đ đứ ơ ở ữ ứ ớ ầ ủ ểxây d ng k ho ch phòng ng a, nh n di n nh ng di n bi n t i ph m và tìnhự ế ạ ừ ậ ệ ữ ễ ế ộ ạhình t i ph m trong tộ ạ ương lai, kh năng xu t hi n, thay đ i c a t i ph m cũ vàả ấ ệ ổ ủ ộ ạ
t i ph m m i, di n bi n và quy lu t c a quá trình t i ph m hóa – phi t i ph mộ ạ ớ ễ ế ậ ủ ộ ạ ộ ạhóa, hình s hóa – phi hình s hóa, cũng nh nh ng bi n đ i c a đ i s ng xã h iự ự ư ữ ế ổ ủ ờ ố ộkhác
– Th t , phòng ng a t i ph m bao g m t ng th các bi n pháp phòng ng a:ứ ư ừ ộ ạ ồ ổ ể ệ ừchính tr – t tị ư ưởng, kinh t – xã h i, văn hóa, giáo d c, pháp lu t, qu n lý Nhàế ộ ụ ậ ả
nước…
– Th năm, phòng ng a t i ph m, suy cho cùng, chính là đ a ra nh ng gi i phápứ ừ ộ ạ ư ữ ảmang tính ch đ ng h n, tích c c h n và có hi u qu h n trong công tác đ uủ ộ ơ ự ơ ệ ả ơ ấtranh phòng và ch ng t i ph m, h tr cho các ngành lu t khác trong lĩnh v c tố ộ ạ ỗ ợ ậ ự ưpháp hình s ự
– Th sáu, Nhà nứ ước, các t ch c, c quan và m i công dân trong xã h i khôngổ ứ ơ ỗ ộ
ph i ch u nh ng h u qu (thi t h i) mà t i ph m gây ra, cũng nh Nhà nả ị ữ ậ ả ệ ạ ộ ạ ư ước và
Trang 6xã h i không ph i m t đi nh ng chi phí không c n thi t đ gi i quy t và kh cộ ả ấ ữ ầ ế ể ả ế ắ
ph c các h u qu này.ụ ậ ả
– Th b y, trong xã h i không có b t kỳ thành viên nào ph i b đi u tra, truy tứ ả ộ ấ ả ị ề ố
và xét x Nói m t cách khác, không đ b t kỳ công dân nào trong xã h i ph i bử ộ ể ấ ộ ả ị
x lý, b truy c u trách nhi m hình s và ph i ch u hình ph t.ử ị ứ ệ ự ả ị ạ
– Th tám, ti t ki m m t kho n r t l n v chi phí, ti n c a và s c l c cho Nhàứ ế ệ ộ ả ấ ớ ề ề ủ ứ ự
nước, c a xã h i trong vi c đi u tra, truy t , xét x , trong vi c kh c ph c h uủ ộ ệ ề ố ử ệ ắ ụ ậ
qu c a t i ph m gây ra cho xã h i, trong công tác c i t o, giáo d c và thi hànhả ủ ộ ạ ộ ả ạ ụ
án đ i v i ngố ớ ười ph m t i.ạ ộ
– Th chín, trong trứ ường h p n u v n có t i ph m x y ra trong xã h i thì b oợ ế ẫ ộ ạ ả ộ ả
đ m không b l t t i ph m và ngả ỏ ọ ộ ạ ười ph m t i, tránh làm oan ngạ ộ ười vô t i, gi iộ ảquy t nhanh chóng, chính xác và đúng pháp lu t đ i v i trách nhi m hình s vàế ậ ố ớ ệ ựhình ph t c a ngạ ủ ười ph m t i, b o đ m quy n và l i ích h p pháp c a Nhàạ ộ ả ả ề ợ ợ ủ
nước, c a xã h i và c a công dânủ ộ ủ
Câu 8 Vai trò c a H i đ ng nhân dân các c p trong phòng ng a t i ph m ủ ộ ồ ấ ừ ộ ạ
H i đ ng nhân dân các c p ti n hành phòng ng a t i ph m trên các phộ ồ ấ ế ừ ộ ạ ương
di n sau:ệ
• Ch đ ng, k p th i ban hành các đ o lu t, ngh quy t, các văn b n phápủ ộ ị ờ ạ ậ ị ế ả
lý v phòng ch ng t i ph m, t ng bề ố ộ ạ ừ ước hoàn thi n pháp lu t, làm cệ ậ ơ
s cho các c quan Nhà nở ơ ước, t ch c xã h i, m i công dân làm t t côngổ ứ ộ ỗ ốtác phòng ch ng t i ph m:ố ộ ạ
• Thành l p các ban, các ti u ban so n th o ban hành các văn b n phápậ ể ạ ả ả
lu t có liên quan đ n công tác đ u tranh ch ng t i ph m nói chung.ậ ế ấ ố ộ ạ
• Giám sát ch t chẽ vi c tuân th pháp lu t trong công tác đ u tranhặ ệ ủ ậ ấphòng ch ng t i ph m nói riêng c a các c quan ch c năng, các t ch cố ộ ạ ủ ơ ứ ổ ứ
xã h i.ộ
• H i đ ng nhân dân đ a phộ ồ ị ương ra các Ngh quy t v phòng ch ng t iị ế ề ố ộ
ph m đ a phạ ở ị ương mình
Trang 7Câu 9 Khái ni m t i ph m h c? ệ ộ ạ ọ
TPH là ngành khoa h c pháp lý nghiên c u v t i ph m v i t cách là m t ngànhọ ứ ề ộ ạ ớ ư ộkhoa h c xã h i, nghiên c u v tình hình t i ph m và các lo i t i ph m c th ,ọ ộ ứ ề ộ ạ ạ ộ ạ ụ ể
v nguyên nhân và đi u ki n ph m t i và t t c các m i liên h c a t i ph mề ề ệ ạ ộ ấ ả ố ệ ủ ộ ạ
v i nh ng hi n tớ ữ ệ ượng xã h i và v i các quá trình di n ra trong xã h i v nhânộ ớ ễ ộ ềthân người ph m t i, cũng nh đ ra các gi i pháp phòng ch ng t i ph m và cácạ ộ ư ề ả ố ộ ạ
vi ph m pháp lu t khác.ạ ậ
Đ c đi m:ặ ể
– là ngành khoa h c pháp lý nghiên c u v t i ph m v i t cách là m t ngànhọ ứ ề ộ ạ ớ ư ộkhoa h c xã h iọ ộ
– nghiên c u v tình hình t i ph m và các lo i t i ph m c thứ ề ộ ạ ạ ộ ạ ụ ể
– Nghiên c u nguyên nhân và đi u ki n ph m t i và t t c các m i liên h c aứ ề ệ ạ ộ ấ ả ố ệ ủ
t i ph m v i nh ng hi n tộ ạ ớ ữ ệ ượng xã h i và v i các quá trình di n ra trong xã h iộ ớ ễ ộ
v nhân thân ngề ười ph m t iạ ộ
– đ ra các gi i pháp phòng ch ng t i ph m và các vi ph m pháp lu t khác.ề ả ố ộ ạ ạ ậ
Câu 10 N n nhân h c nghiên c u n n nhân nh ng m c đ nào? ạ ọ ứ ạ ở ữ ứ ộ
Chúng ta nghiên c u n n nhân h c v i t cách là m t hứ ạ ọ ớ ư ộ ướng trong t i ph m h cộ ạ ọ( n n nhân h c t i ph m)ạ ọ ộ ạ
• Nh ng đ c đi m xã h i, tâm lý- đ o đ c c a n n nhân c a t i ph m đữ ặ ể ộ ạ ứ ủ ạ ủ ộ ạ ểlàm sáng t nh ng ph m ch t đ o đ c, ý trí, xúc c m nào, nh ngỏ ữ ẩ ấ ạ ứ ả ữkhuynh hướng xã h iộ
• Nh ng m i quan h gi a ngữ ố ệ ữ ười ph m t i và n n nhân đ làm sáng tạ ộ ạ ể ỏtrong ch ng m c nào đó nh ng m i quan h này có ý nghĩa đ i v i vi cừ ự ữ ố ệ ố ớ ệ
t o ra ti n đ cho t i ph m, chúng có nh hạ ề ề ộ ạ ả ưởng th nào đ n vi cế ế ệphát sinh hành vi ph m t i, hình thành đ ng c hành đ ng c a ngạ ộ ộ ơ ộ ủ ười
ph m t iạ ộ
• Nh ng hoàn c nh xu t hi n trữ ả ấ ệ ướ ộc t i ph m, và th m chí là nh ng tìnhạ ậ ữ
hu ng tr c ti p liên quan đ n hành vi ph m t i nh m tr l i cho câuố ự ế ế ạ ộ ằ ả ờ
Trang 8người ph m t i, ý nghĩa t i ph m h c c a vi c xu t hi n hành viạ ộ ộ ạ ọ ủ ệ ấ ệ( hành đ ng hay không hành đ ng) c a n n nhânộ ộ ủ ạ
• Hành vi h u t i ph m( sau khi x y ra t i ph m) c a n n nhân tr l iậ ộ ạ ả ộ ạ ủ ạ ả ờcho câu h i r ng n n nhân làm đi u gfi đ ph c h i quy n c a mình,ỏ ằ ạ ề ể ụ ồ ề ủche d u hay nh đ n s b o v c a các c quan b o v pháp lu t vàấ ờ ế ự ả ệ ủ ơ ả ệ ậtòa án, c n tr theo thúc đ y cho vi c ph c h i công lýả ở ẩ ệ ụ ồ
• H th ng nh ng bi n pháp có tính ch t phòng ng a đ b o v n nệ ố ữ ệ ấ ừ ể ả ệ ạnhân ti m n cũng nh n n nhân hi n th iề ẩ ư ạ ệ ờ
• Cách th c kh năng phứ ả ương pháp b i thồ ường nh ng thi t h i do hànhữ ệ ạ
vi ph m t i gây ra, mà trạ ộ ước tiên là ph c h i v th ch t cho n n nhân.ụ ồ ề ể ấ ạ
Câu 11 Phân tích đ ng c ph m t i trong c ch hành vi ph m t i? ộ ơ ạ ộ ơ ế ạ ộ
Trong tâm lý h c có r t nhi u quan ni m khác nhau v đ ng c ho t đ ng c aọ ấ ề ệ ề ộ ơ ạ ộ ủcon người, theo th y H i, Đ ng c đầ ả ộ ơ ược hi u là s thúc đ y bên trong d n đ nể ự ẩ ẫ ếhành vi này hay hành kia khác Nó thường được coi là nguyên nhân tr c ti p c aự ế ủ
t i ph m Nghiên c u đ ng c sẽ tr l i độ ạ ứ ộ ơ ả ờ ược câu h i vì sao ỏ con ngườ ại l i có
B n thân đ ng c là s thúc đ y bên trong không ph i là t i ph m Ti n đ c aả ộ ơ ự ẩ ả ộ ạ ề ề ủ
nó là nh ng nhu c u, xúc c m s thích nh ng đ nh hữ ầ ả ở ữ ị ướng v giá tr Nhu c u xúcề ị ầ
c m s thích hay nh ng đ nh hả ở ữ ị ướng v giá tr là nh ng thành ph n bên trongề ị ữ ầ
c a nhân thân mà dủ ưới tác đ ng c a chúng sẽ t o nên đ ng c c a TP Tuy nhiênộ ủ ạ ộ ơ ủcòn nh ng nhân t bên ngoài, nh ng tình hu ng đ i s ng c th có vai trò nh tữ ố ữ ố ờ ố ụ ể ấ
đ nh trong c ch c a hành vi ph m t i.ị ơ ế ủ ạ ộ
Trong trường h p c ý ph m t i thì bao gi hành vi c a ngợ ố ạ ộ ờ ủ ười ph m t i cũngạ ộ
được thúc đ y b i đ ng c ph m t i, ch nh ng trẩ ở ộ ơ ạ ộ ỉ ữ ường h p ph m t i do vô ý,ợ ạ ộ
c u th quá t tin m i không có đ ng c ph m t i thúc đ y.ẩ ả ự ớ ộ ơ ạ ộ ẩ
Trang 9– Hành vi ph m t i đây đạ ộ ở ược hi u là m t khách quan và ch quan th a mãnể ặ ủ ỏcác d u hi u c u thành t i ph m Nh v y, đ ng c ph m t i thu c m t chấ ệ ấ ộ ạ ư ậ ộ ơ ạ ộ ộ ặ ủquan c a hành vi, thúc đ y ho t đ ng ph m t i đ t m c đích.ủ ẩ ạ ộ ạ ộ ạ ụ
Câu 12 T v trí công tác ho c n i sinh s ng c a mình, anh(ch ) hãy phân ừ ị ặ ơ ố ủ ị tích 1 bi n pháp phòng ng a t i ph m đã đ ệ ừ ộ ạ ượ c áp d ng hi u qu (s ụ ệ ả ử
c quan có th m quy n đ ngăn ch n, x lý hành vi ph m t i góp ph n vào côngơ ẩ ề ể ặ ử ạ ộ ầ
cu c đ u tranh phòng ch ngộ ấ ố
Câu 13 N i dung nh ng d u hi u đ nh l ộ ữ ấ ệ ị ượ ng c a tình hình t i ph m? ủ ộ ạ
Các d u hi u đ nh lấ ệ ị ượng c a THTP đủ ược xác đ nh b i th c tr ng và đ ng thái.ị ở ự ạ ộ
Th c tr ng c a THTP đự ạ ủ ược tính b i các ch s tuy t đ i(m c đ ) và ch sở ỉ ố ệ ố ứ ộ ỉ ố
tương đ i(h s ).ố ệ ố
M c đ c a THTP bao g m nh ng s li u v t i ph m và nh ng ch th th cứ ộ ủ ồ ữ ố ệ ề ộ ạ ữ ủ ể ự
hi n nh ng t i ph m đó trên m t lãnh th xác đ nh và m t trong m t kho ngệ ữ ộ ạ ộ ổ ị ộ ộ ả
th i gian nh t đ nh.ờ ấ ị
S li u chung v nh ng t i ph m đã đố ệ ề ữ ộ ạ ược ghi nh n và s li u chung v ch thậ ố ệ ề ủ ể
th c hi n chung, đự ệ ược ph n ánh ch s tuy t đ i.ả ở ỉ ố ệ ố
Theo nghĩa r ng thì th c tr ng c a THTP không th khách quan đánh giá bênộ ự ạ ủ ểngoài đ ng thái, cộ ường đ tăng gi m th c t c a THTP, nhóm TP hay lo i TP cộ ả ự ế ủ ạ ụ
th ể
Trang 10Đ ng thái c a THTP ph n ánh s thay đ i c a THTP theo th i gian, theo th iộ ủ ả ự ổ ủ ờ ờgian thì th c tr ng c a THTP cũng nh c u trúc sẽ thay đ i Kho ng cách th iự ạ ủ ư ấ ổ ả ờgian thường là m t năm Tuy nhiên s thay đ i c a THTP có th theo dõi 05ộ ự ổ ủ ểnăm Vi c l a ch n kho ng cách ph thu c vào m c đích và tính ch t c a t ngệ ự ọ ả ụ ộ ụ ấ ủ ừnghiên c u.ứ
Đ ng thái c a THTP ph n ánh trong s li u tuy t đ i c a nh ng t i ph m đãộ ủ ả ố ệ ệ ố ủ ữ ộ ạ
được ghi nh n, s li u ch th t i ph m đã đậ ố ệ ủ ể ộ ạ ược làm rõ thông thường đượchình thành dướ ại d ng th ng kê theo năm ho c theo t ng giai đo n.ố ặ ừ ạ
Câu 14 Nh ng đ c đi m sinh h c và xã h i c a nhân thân ng ữ ặ ể ọ ộ ủ ườ i ph m t i? ạ ộ
2005, theo th ng kê thì s b cáo là n b xét x s th m ch chi m t l 8,8% trong ố ố ị ữ ị ử ơ ẩ ỉ ế ỉ ệ
t ng s ng ổ ố ườ ị ư i b đ a ra xét x Tuy nhiên, trong th i gian g n đây, t l này có xu ừ ờ ầ ỉ ệ
h ướ ng tăng lên và các t i ph m do n gi i th c hi n ngày càng đa d ng h n ) ộ ạ ữ ớ ự ệ ạ ơ
– Xác đ nh đ tu i c a ngị ộ ổ ủ ười ph m t i cho chúng ta th y tính chât, m c đ , đ cạ ộ ấ ứ ộ ặ
ng ườ i, nh ng lĩnh v c quan tâm và yêu thích, l i s ng….Ph n l n ng i i ch a ữ ự ố ố ầ ớ ư ờ ư thành niên th ườ ng th c hi n các t i ph m xâm ph m s h u, đi n hình là tr m ự ệ ộ ạ ạ ở ữ ể ộ
c p c ắ ướ p gi t tài s n, t i ph m v ma túy, các t i xâm ph m tr t t công c ng ậ ả ộ ạ ề ộ ạ ậ ự ộ
Trang 11Nhóm 18 -30 tu i th c hi n ph n l n các t i ph m có s d ng b o l c ( gi t ổ ự ệ ầ ớ ộ ạ ử ụ ạ ự ế
ng ườ ướ i, c p tài s n, hi p dâm ) ả ế
Nhóm 30-45 tu i và t 45 tr lên đ c tr ng b i các t i ph m v kinh t , ch c v , ổ ừ ở ặ ư ở ộ ạ ề ế ứ ụ xâm ph m an ninh qu c gia ) ạ ố
Y u t l a tu i c a ngế ố ứ ổ ủ ười ph m t i nh hạ ộ ả ưởing đ n vi c th c hi n t i ph mế ệ ự ệ ộ ạcũng xu t phát t các đ c đi m th ch t, tâm lý, xã h i c a m i l a tu i khácấ ừ ặ ể ể ấ ộ ủ ỗ ứ ổnhau Trong đó, vai trò v trí xã h i c a m i đ tu i luôn nh hị ộ ủ ỗ ộ ổ ả ưởng quy t đ nhế ị
Khi nghiên c u v ngh nghi p, t i ph m h c nh n th y nh ng ngứ ề ề ệ ộ ạ ọ ậ ấ ữ ười không có
vi c làm n đ nh thệ ổ ị ường có t l ph m t i cao h n so v i ngỷ ệ ạ ộ ơ ớ ười có vi c làm nệ ổ
đ nh T i ph m cũng có s liên quan ch t chẽ đ n ngành ngh mà ngị ộ ạ ự ặ ế ề ười ph mạ
t i đang đ m nhi m ( Ngành h i quan thì ph bi n t i ph m buôn l u, h i l ;ộ ả ệ ả ổ ế ộ ạ ậ ố ộngành ki m lâm thì ph bi n t i ph m phá r ng … )ể ổ ế ộ ạ ừ
• Hòan c nh gia đìnhả
Khi nghiên c u v hòan c nh gia đình, t i ph m h c nh n th y t i ph m có m iứ ề ả ộ ạ ọ ậ ấ ộ ạ ốliên h đ n nh ng gia đình có hòan c nh kinh t khó khăn, nh ng gia đình cóệ ế ữ ả ế ữhòan c nh hôn nhân b t h nh hay đi u ki n qu n lý buông l ngả ấ ạ ề ệ ả ỏ
Gia đình đóng vai trò quan tr ng trong đ i s ng con ngọ ờ ố ười, tác đ ng tr c ti pộ ự ế
Trang 12Đ c bi t t i ph m cũng thặ ệ ộ ạ ường phát sinh nh ng đ a bàn có s giáp ranh v đ aở ữ ị ự ề ị
gi i hành chính, có s khó khăn trong vi c quan h xã h i, quan h con ngớ ự ệ ệ ộ ệ ười Ví
d Tam giác Hà n i – Q ang ninh – H i phòng, Thành ph H Chí Minh,ụ ộ ủ ả ố ồ
Câu 15 Ý nghĩa c a vi c nghiên c u n n nhân c a t i ph m trong t i ủ ệ ứ ạ ủ ộ ạ ộ
ph m h c? ạ ọ
Nghiên c u n n nhân c a t i ph m có nh ng ý nghĩa nh sau:ứ ạ ủ ộ ạ ữ ư
– Giúp ngăn ng a r i ro và h n ch các nguyên nhân thúc đ y nguy c tr thànhừ ủ ạ ế ẩ ơ ở
n n nhân c a t i ph m Nghiên c u n n nhân c a t i ph m sẽ giúp cho vi c tìmạ ủ ộ ạ ứ ạ ủ ộ ạ ệ
hi u, đánh giá các nguyên nhân t phía n n nhân làm phát sinh hành vi ph mể ừ ạ ạ
t i.ộ
Trong các t i ph m có n n nhân, n n nhân luôn gi vai trò quan tr ng trong cộ ạ ạ ạ ữ ọ ơ
ch hành vi ph m t i Trế ạ ộ ước h t, nh ng hành vi, x s có l i c a n n nhân nhế ữ ử ự ỗ ủ ạ ưhành vi m t c nh giác, hành vi vi ph m đ o đ c, thu n phong, mĩ t c… hành viấ ả ạ ạ ứ ầ ụgây g , vi ph m pháp lu t hay hành vi ph m t i là nh ng y u t tác đ ng làmổ ạ ậ ạ ộ ữ ế ố ộphát sinh hành vi ph m t i Ngay c nh ng trạ ộ ả ữ ường h p n n nhân hoàn toànợ ạkhông có l i nh ng vì n n nhân trong nh ng đi u ki n, hoàn c nh nh t đ nhỗ ư ạ ở ữ ề ệ ả ấ ịnên d tr thành n n nhân c a t i ph m.ễ ở ạ ủ ộ ạ
– Nghiên c u n n nhân giúp cho vi c xây d ng và th c hi n t t các chính sáchứ ạ ệ ự ự ệ ốhình s , chính sách xã h i Trự ộ ước h t, nghiên c u n n nhân c a t i ph m giúpế ứ ạ ủ ộ ạcho vi c hoàn thi n các văn b n pháp lu t cũng nh các chính sách hình s ,ệ ệ ả ậ ư ựchính sách xã h i đ tăng cộ ể ường b o v cũng nh tr giúp n n nhân c a t iả ệ ư ợ ạ ủ ộ
ph m và gia đình h ạ ọ
– Nghiên c u n n nhân c a t i ph m cho phép xác đ nh ph m vi chính xácứ ạ ủ ộ ạ ị ạ
nh ng ngữ ườ ượi đ c coi là n n nhân c a t i ph m, t đó có chính sách đ phânạ ủ ộ ạ ừ ể
lo i n n nhân làm căn c xây d ng các chính sách b i thạ ạ ứ ự ồ ường và tr giúp n nợ ạnhân phù h p Nghiên c u n n nhân c a t i ph m giúp cho vi c xác đ nh chínhợ ứ ạ ủ ộ ạ ệ ịxác các lo i thi t h i mà n n nhân ph i gánh ch u T đó có th xây d ng đạ ệ ạ ạ ả ị ừ ể ự ược
nh ng đ nh m c phù h p làm căn c đ nh hữ ị ứ ợ ứ ị ướng cho vi c b i thệ ồ ường và tr giúpợcho n n nhân c a t i ph m.ạ ủ ộ ạ
Câu 16 Khái ni m tái hòa nh p xã h i đ i v i ng ệ ậ ộ ố ớ ườ i ph m t i? ạ ộ
Trang 13Tái hòa nh p xã h i đ i v i ngậ ộ ố ớ ười ph m t i là các chạ ộ ương trình và các bi n phápệhòa nh p xã h i đậ ộ ượ thi t k đ c bi t nh m giúp ngc ế ế ặ ệ ằ ười ph m t i đạ ộ ược tha từ
m t c s giam gi và đ giúp h đ i m t v i nh ng thách th c liên quan đ nộ ơ ở ữ ể ọ ố ặ ớ ữ ứ ế
vi c tr v c ng đ ng.ệ ở ề ộ ồ
Có 02 lo i chạ ương trình:
– Các chương trình h tr ngay trong các c s giam gi , trỗ ợ ơ ở ữ ước khi phóng thích
c a ngủ ười ph m t i, nh m giúp ngạ ộ ằ ười ph m t i gi i quy t các v n đ , x lý cácạ ộ ả ế ấ ề ử
y u t nguy c liên quan đ n hành vi ph m t i c a h , trang b các kỹ năng c nế ố ơ ế ạ ộ ủ ọ ị ầthi t đ th c hi n t t các ch c năng xã h i c a mình và chu n b tái tham giaế ể ự ệ ố ứ ộ ủ ẩ ịvào c ng đ ng.ộ ồ
– Nh ng chữ ương trình d a trên c ng đ ng, thự ộ ồ ường được g i là chọ ương trình
“h u chăm sóc” nh m t o thu n l i cho hòa nh p xã h i c a ngậ ằ ạ ậ ợ ậ ộ ủ ười ph m t i sauạ ộkhi th h t các c s giam gi R t nhi u chả ọ ừ ơ ở ữ ấ ề ương trình sau này bao g m cồ ả
– Vai trò: nh m đánh giá chính xác v tính ch t, nh là tính nguy hi m cho xã h iằ ề ấ ư ể ộ
c a hành vi, m c đ nghiêm tr ng, m c đ tái ph m…t đó tìm ra bi n phápủ ứ ộ ọ ứ ộ ạ ừ ệphòng ng a t i ph m.ừ ộ ạ
Câu 18 Ý nghĩa c a vi c nghiên c u các y u t nguy c trong tái hòa nh p ủ ệ ứ ế ố ơ ậ
Trang 14khăn c n tr h ho t đ ng bình thả ở ọ ạ ộ ường trong xã h i Đây là 1 v n đ then ch tộ ấ ề ố
đ i v i s h tr hi u qu giúp cho ngố ớ ự ỗ ợ ệ ả ười ph m t i tái hòa nh p xã h i.ạ ộ ậ ộ
• Các quá tình trên không ph i lúc nào cũng có đ y đ các khâu (đ ng c ,ả ầ ủ ộ ơ
k ho ch, th c hi n) mà có th thi t m t khâu nào đó, ví d t i vô ýế ạ ự ệ ể ế ộ ụ ộgây thương tích ho c gây t n h i cho s c kh e c a ngặ ổ ạ ứ ỏ ủ ười khác không
có đ ng c và m c đích TP vô ý không có đ ng c và k ho ch.ộ ơ ụ ộ ơ ế ạ
Câu 20 Ý nghĩa c a các nguyên t c t ch c và ho t đ ng phòng ng a t i ủ ắ ổ ứ ạ ộ ừ ộ
ph m? ạ
Nguyên t c t ch c và ho t đ ng phòng ng a t i ph m là nh ng quan đi m,ắ ổ ứ ạ ộ ừ ộ ạ ữ ể
phương châm xuyên su t toàn b vi c t ch c và ho t đ ng phòng ng a t iố ộ ệ ổ ứ ạ ộ ừ ộ
Câu 21 T i ph m h c có nh ng nhi m v c th sau: ộ ạ ọ ữ ệ ụ ụ ể
Trang 15M t là:ộ Nghiên c u m t cách toàn di n, có h th ng v tình hình t i ph m x yứ ộ ệ ệ ố ề ộ ạ ẩ
ra Vi t Nam, xác đ nh rõ nh ng nguyên nhân, đi u ki n có th làm phát sinh,ở ệ ị ữ ề ệ ểphát tri n tình hình t i ph m.ể ộ ạ
Hai là: Xây d ng nh ng lu n c khoa h c v ng ch c, phù h p v i th c ti n, làmự ữ ậ ứ ọ ữ ắ ợ ớ ự ễ
c s cho vi c đ ra các ch trơ ở ệ ề ủ ương, đường l i, chính sách c a Đ ng, pháp lu tố ủ ả ậ
c a Nhà nủ ước và nh ng bi n pháp công tác l n c a các c quan b o v phápữ ệ ớ ủ ơ ả ệ
lu t trong công tác đ u tranh phòng, ch ng t i ph m.ậ ấ ố ộ ạ
Ba là: Nghiên c u, s d ng nh ng thành t u c a các ngành khoa h c khác, ngứ ử ụ ữ ự ủ ọ ứ
d ng nh ng phát minh, sáng ki n c i ti n (nh t là thành t u c a khoa h c –ụ ữ ế ả ế ấ ự ủ ọcông ngh ) vào th c ti n đ u tranh phòng, ch ng t i ph m.ệ ự ễ ấ ố ộ ạ
B n là:ố Xây d ng và hoàn thi n h th ng lý lu n v T i ph m h c, đ a khoa h cự ệ ệ ố ậ ề ộ ạ ọ ư ọ
T i ph m h c Vi t Nam tr thành m t ngành khoa h c đ c l p, phong phúộ ạ ọ ở ệ ở ộ ọ ộ ậ
g n k t ch t chẽ v i các ngành khoa h c khác có liên quan T i ph m h c c aắ ế ặ ớ ọ ộ ạ ọ ủ
Vi t Nam c n có s trao đ i, h p tác ch t chẽ, đ t trong m i quan h m t thi tệ ầ ự ổ ợ ặ ặ ố ệ ậ ế
v i T i ph m h c c a các nớ ộ ạ ọ ủ ước trên th gi i.ế ớ
Nh v y, chúng ta có th th y r ng nhi m v c a T i ph m h c chính là nh ngư ậ ể ấ ằ ệ ụ ủ ộ ạ ọ ữcông vi c ph i ti n hành trong ho t đ ng nghiên c u khoa h c T i ph m h cệ ả ế ạ ộ ứ ọ ộ ạ ọ
nh m m c đích hoàn thi n h th ng lý lu n, tác đ ng tr c ti p có hi u qu đ nằ ụ ệ ệ ố ậ ộ ự ế ệ ả ếcông tác đ u tranh phòng ch ng t i ph m nấ ố ộ ạ ở ước ta hi n qua các th i kỳ.ệ ờ
Câu 22: Phân tích thu c tính cá nhân c a n n nhân ộ ủ ạ
thu c tính c a n n nhân là m t hi n tộ ủ ạ ộ ệ ượng xã h i, là tr ng thái quy đ nh tínhộ ạ ị
d b xâm h i c a cá nhân con ngễ ị ạ ủ ười, ph n ánh b n ch t khách quan con ngả ả ấ ười(nh ng không tránh kh i) kh năng tr thành n n nhân c a t i ph m.ư ỏ ả ở ạ ủ ộ ạ
Tính d b xâm h i thu c v nhân thân có c c u ph c t p – nh ng ph m ch tễ ị ạ ộ ề ơ ấ ứ ạ ữ ẩ ấkhách quan và ch quan – t o đi u ki n cho nh ng tình hu ng c th và chuy nủ ạ ề ệ ữ ố ụ ể ểhóa thành ti n đ cho vi c gây ra thi t h i Rõ ràng là v i nh ng ph m ch tề ề ệ ệ ạ ớ ữ ẩ ấnhân thân nh t đ nh sẽ xác đ nh nh ng x s , v trí xã h i đ c tr ng ho c ch cấ ị ị ữ ử ự ị ộ ặ ư ặ ứ
v sẽ t o ti n đ cho xác xu t l n h n gây ra thi t h i v th ch t, v t ch t hayụ ạ ề ề ấ ớ ơ ệ ạ ề ể ấ ậ ấtinh th n cho ngầ ười đó Vd: ph n , tr em, ngụ ữ ẻ ười già thường b nh ng t i ph mị ữ ộ ạ
có tính vũ l c xâm h i h n vì s c l c c a h thự ạ ơ ứ ự ủ ọ ường y u h n nh ng k ph mế ơ ữ ẻ ạ
Trang 16t i Tính d b xâm h i c a m t ngộ ễ ị ạ ủ ộ ười tăng cao có th xu t phát t vi c th cể ấ ừ ệ ự
hi n vai trò xã h i nh t đ nh – trách nhi m xã h i, ngh nghi p c a ngệ ộ ấ ị ệ ộ ề ệ ủ ười đó
Câu 23 M i liên h c a t i ph m h c v i xã h i h c và tâm lý h c? ố ệ ủ ộ ạ ọ ớ ộ ọ ọ
T i ph m h c là khoa h c liên ngành th c nghi m nghiên c u v t i ph mộ ạ ọ ọ ự ệ ứ ề ộ ạ(hi n th c), nguyên nhân c a t i ph m và ki m soát t i ph mệ ự ủ ộ ạ ể ộ ạ
Xã h i h c t i ph m h c là lĩnh v c chuyên ngành nghiên c u nh ng nguyênộ ọ ộ ạ ọ ự ứ ữnhân v xa h i và ph n ng xã h i trề ộ ả ứ ộ ướ ộc t i ph mạ
M i quan h gi a TPH và XHHTP là ố ệ ữ
Đi m gi ng nhau:ể ố
• Hi n tệ ượng TP và tình hình TP:
+ Quá trình phát sinh và phát tri n c a t i ph mể ủ ộ ạ
+ Các nguyên nhân, đi u ki n và bi n pháp phòng ng a tình hình TP.ề ệ ệ ừ
+ Khoa h c h p nh t liên ngành nghiên c u và t ng h p nh ng ki n th c sinhọ ợ ấ ứ ổ ợ ữ ế ứ
h c TP, tòa án, tâm lý h c TP đ phân tích đ c đi m – c u trúc – b n ch t – quyọ ọ ể ặ ể ấ ả ấ
Trang 17• XH h c:ọ
+ Chú tr ng khía c nh xã h i c a tình hình TP g n li n v i vi c s d ng các n iọ ạ ộ ủ ắ ề ớ ệ ử ụ ộdung c a XHH.ủ
+ Phân tích các nhóm XH, c ng đ ng XH theo c c u XH, nh hộ ồ ơ ấ ả ướng c a chúngủ
t i XH.ớ
+ Phân tích nguyên nhân t ch đ XH, thi t ch XH và các chính sách XH.ừ ế ộ ế ế
+ Có s chuyên sâu h n v đánh giá tác đ ng XH, chu n m c và s ai l ch cũngự ơ ề ộ ẩ ự ự ệ
nh d lu n – quan ni m XH v v n đ TP.ư ư ậ ệ ề ấ ề
Câu 24 Phân tích vai trò c a tình hu ng trong n n nhân h c ủ ố ạ ọ
Trong h th ng khái ni m c a n n nhân h c thì khái ni m nh ng tình hu ngệ ố ệ ủ ạ ọ ệ ữ ố
t i ph m h c và nh ng tình hu ng n n nhân h c chi m v trí quan tr ng Quaộ ạ ọ ữ ố ạ ọ ế ị ọphân tích và xem xét nh ng b ph n c u thành c a nh ng tình hu ng này giúpữ ộ ậ ấ ủ ữ ố
nh n th c đậ ứ ược vai trò c a ngủ ườ ị ại b h i trong c ch c a hành vi ph m t i.ơ ế ủ ạ ộKhi xác đ nh đị ược:
– Tình hu ng hình thành nhân thân bao g m: h th ng các y u t , đi u ki n,ố ồ ệ ố ế ố ề ệhoàn c nh có nh hả ả ưởng đ n ngế ười ph m t i, tác đ ng đ n s hình thành đinhạ ộ ộ ế ự
hướng nhân thân và phương hướng nguy hi m cho xã h i.ể ộ
– Tình hu ng ti n t i ph m là t ng th nh ng hoàn c nh tr c ti p trố ề ộ ạ ổ ể ữ ả ự ế ướ ộc t i
ph m và liên quan đ n nh ng đ c đi m nhân thân c a ch th th c hi n t iạ ế ữ ặ ể ủ ủ ể ự ệ ộ
ph m.ạ
Sẽ xác đ nh đị ược nguyên nhân, đi u ki n ph m t i.ề ệ ạ ộ
( Tham kh o: Nh ng tình hu ng n n nhân h c liên quan đ n x s c a ng ả ữ ố ạ ọ ế ử ự ủ ườ i
Trang 18– Nh ng tình hu ng có tính ch t thúc đ y, trong đó x s c a n n nhân mang ữ ố ấ ẩ ử ự ủ ạ tính tích c c Vd: n n nhân không có hành đ ng khiêu khích nh ng v n b đe d a ự ạ ộ ư ẫ ị ọ
th ươ ng đ tr n tránh nghĩa v quân s , … ể ố ụ ự
– Nh ng hoàn c nh mà x s c a n n nhân hoàn toàn trung hòa theo quan đi m ữ ả ử ự ủ ạ ể
là tác đ ng lên x s c a ng ộ ử ự ủ ườ i ph m t i và gây ra h u qu Vd: Khuyên can đánh ạ ộ ậ ả nhau nh ng l i ch u h u qu là b hành hung.) ư ạ ị ậ ả ị
+ S li u v m i tố ệ ề ố ương quan gi a t i ph m nghiêm tr ng h n và t i ph m phữ ộ ạ ọ ơ ộ ạ ổ
bi n h n ho c t i ph m ph bi n h n đế ơ ặ ộ ạ ổ ế ơ ược xác đ nh trong trong t ng th i gianị ừ ờ
nh t đ nh và t ng giai đo n nh t đ nhấ ị ừ ạ ấ ị
+ S li u m i tố ệ ố ương quan giũa t i ph m độ ạ ược th c hi n do c ý và t i ph mự ệ ố ộ ạ
th c hi n do vô ýự ệ
+ S li u gi a t i ph m đố ệ ữ ộ ạ ược th c hi n b i ngự ệ ở ười ch a thành niên v i t ng sư ớ ổ ố
người th c hi n nói chungự ệ
+ S li u v nh ng t i ph m th c hi n dố ệ ề ữ ộ ạ ự ệ ưới hình th c đ ng ph m v i hình th cứ ồ ạ ớ ứ
đ n lơ ẻ
+ S li u v nh ng ngố ệ ề ữ ười tái ph m v i nh ng ngạ ớ ữ ười ph m t i khácạ ộ
– Tính ch t c a THTP đấ ủ ược ph n ánh trong nh ng đánh giá v ch t nh tínhả ữ ề ấ ưnguy hi m cho xã h i,m c đ nghiêm tr ng,m c đ tái ph mể ộ ự ộ ọ ứ ộ ạ
Vai trò c a nh ng d u hi u đ nh tính trong nghiên c u THTP: ủ ữ ấ ệ ị ứ
– Nh ng d u hi u đ nh tính ch ra c c u và tính ch t c a hành vi.ữ ấ ệ ị ỉ ơ ấ ấ ủ
Trang 19– Vai trò: nh m đánh giá chính xác v tính ch t,m c đ nghiêm tr ng c uằ ề ấ ự ộ ọ ảTHTP ,t đó tìm ra bi n pháp phòng ng a t i ph mừ ệ ừ ộ ạ
Câu 26 Ý nghĩa c a vi c nghiên c u n n nhân c a t i ph m trong công tác ủ ệ ứ ạ ủ ộ ạ phòng ng a t i ph m? ừ ộ ạ
Nghiên c u n n nhân c a t i ph m có nh ng ý nghĩa nh sau:ứ ạ ủ ộ ạ ữ ư
– Giúp ngăn ng a r i ro và h n ch các nguyên nhân thúc đ y nguy c tr thànhừ ủ ạ ế ẩ ơ ở
n n nhân c a t i ph m Nghiên c u n n nhân c a t i ph m sẽ giúp cho vi c tìmạ ủ ộ ạ ứ ạ ủ ộ ạ ệ
hi u, đánh giá các nguyên nhân t phía n n nhân làm phát sinh hành vi ph mể ừ ạ ạ
t i T đó đ a ra các bi n pháp kh c ph c, h n ch , lo i tr nguyên nhân vàộ ừ ư ệ ắ ụ ạ ế ạ ừ
đi u ki n c a t i ph m đ ngăn ch n và ki m soát t i ph m trong xã h i.ề ệ ủ ộ ạ ể ặ ể ộ ạ ộ
– Nghiên c u n n nhân c a t i ph m cho phép xác đ nh ph m vi chính xácứ ạ ủ ộ ạ ị ạ
nh ng ngữ ườ ượi đ c coi là n n nhân c a t i ph m, t đó có chính sách đ phânạ ủ ộ ạ ừ ể
lo i n n nhân và đ a ra bi n pháp phòng ng a phù h p.ạ ạ ư ệ ừ ợ
Câu 27 Nh ng đ c đi m c b n c a nhân thân ng ữ ặ ể ơ ả ủ ườ i ph m t i? ạ ộ
Nhân thân người ph m t i là t ng h p các đ c đi m, nh ng d u hi u quanạ ộ ổ ợ ặ ể ữ ấ ệ
tr ng th hi n rõ nh t b n ch t xã h i c a con ngọ ể ệ ấ ả ấ ộ ủ ười th c hi n hành vi ph mự ệ ạ
t i Nghiên c u nhân thân ngộ ứ ười ph m t i cũng là bi n pháp đ b o v quy nạ ộ ệ ể ả ệ ềcon người trong đó có người ph m t i Nghiên c u nhân thân ngạ ộ ứ ười ph m t i làạ ộnghiên c u nguyên nhân c a t i ph m, nguyên nhân c a tình hình t i ph mứ ủ ộ ạ ủ ộ ạthu c y u t v ch th ngộ ế ố ề ủ ể ười th c hi n hành vi ph m t i; nhân t liên quan t iự ệ ạ ộ ố ớ
vi c hình thành và thúc đ y các ph m ch t tiêu c c c a con ngệ ẩ ẩ ấ ự ủ ười
1. Nhóm đ c đi m sinh h c ặ ề ọ
– D u hi u v gi i tính: ấ ệ ề ớ Th c t cho th y s lự ế ấ ố ượng gi a nam gi i và n gi iữ ớ ữ ớ
ph m t i có khác nhau, nam gi i thạ ộ ớ ường ph m t i nhi u h n so v i n gi i.ạ ộ ề ơ ớ ữ ớNghiên c u các đ c đi m gi i tính c a ngứ ặ ể ớ ủ ười ph m t i là nam gi i đã ch ra, namạ ộ ớ ỉ
gi i d b nh hớ ễ ị ả ưởng b i các thói h t t x u, d b tiêm nhi m t n n xã h i vàở ư ậ ấ ễ ị ễ ệ ạ ộ
d hình thành ph m ch t cá nhân tiêu c c, tr ng thái tâm lý tiêu c c h n so v iễ ẩ ấ ự ạ ự ơ ớ
n gi i.ữ ớ
– D u hi u v đ tu i: ấ ệ ề ộ ổ Đ tu i nh hộ ổ ả ưởng tr c ti p đ n quá trình hình thành vàự ế ế
Trang 20tu i c a ngổ ủ ười ph m t i cho phép nói lên các đ c đi m x s trái xã h i c aạ ộ ặ ể ử ự ộ ủ
nh ng ngữ ườ ởi nh ng đ tu i khác nhau.ữ ộ ổ
2. Nhóm đ c đi m v xã h i: ặ ể ề ộ
– D u hi u v n i c trú: ấ ệ ề ơ ư B n ch t n i c trú đã ch a đ ng các đi u ki n kinhả ấ ơ ư ứ ự ề ệ
t , xã h i và văn hóa đ c thù các đ a phế ộ ặ Ở ị ương cũng v y, t l t i ph m caoậ ỷ ệ ộ ạ
thường di n ra nh ng vùng có kinh t phát tri n, có nhi u n i vui ch i, gi iễ ở ữ ế ể ề ơ ơ ảtrí Trong nh ng năm g n đây, t i ph m nông thôn cũng không ng ng gia tăngữ ầ ộ ạ ở ừ
c v s hành vi ph m t i, s b cáo và s v án Tính ch t các v án ngày càngả ề ố ạ ộ ố ị ố ụ ấ ụ
ph c t p h n, nguy hi m h n, các v án có đ ng ph m cũng gia tăng khôngứ ạ ơ ể ơ ụ ồ ạ
ng ng.ừ
– D u hi u v trình đ h c v n: ấ ệ ề ộ ọ ấ Trình đ h c v n cũng ph n ánh s phát tri n lýộ ọ ấ ả ự ểtrí và hình thành nhân cách, t o cho con ngạ ười còn có th l a ch n để ự ọ ược cách
ng x đúng v i các chu n m c xã h i Vì v y, trình đ văn hóa c a con ng i có
nh h ng đ n hành vi ph m t i Nh v y, rõ ràng trình đ văn hóa và hành vi
ph m t i c a ch th có m i quan h v i nhau.ạ ộ ủ ủ ể ố ệ ớ
– D u hi u v ngh nghi p: ấ ệ ề ề ệ Ngh nghi p c a ngề ệ ủ ười ph m t i có v trí quanạ ộ ị
tr ng khi phân tích đ c đi m nhân thân c a ngọ ặ ể ủ ười ph m t i Đa s nh ng ngạ ộ ố ữ ười
ph m t i là nh ng ngạ ộ ữ ười không có ngh nghi p n đ nh, không có đ a v trong xãề ệ ổ ị ị ị
h i; thu c thành ph n lộ ộ ầ ười lao đ ng, lộ ười h c t p, s ng d a d m vào ngọ ậ ố ự ẫ ườikhác, mong mu n giàu có nh ng không có th c l c.ố ư ự ự
T l đ i tỉ ệ ố ượng ph m t i là ngạ ộ ười không có ngh nghi p, ngh nghi p không nề ệ ề ệ ổ
đ nh chi m t l cao trong c c u t i ph m cho th y, tình tr ng th t nghi pị ế ỉ ệ ơ ấ ộ ạ ấ ạ ấ ệ
ho c ngh nghi p không n đ nh nh hặ ề ệ ổ ị ả ưởng không nh đ n tình hình an ninhỏ ế
tr t t đ a phậ ự ị ương
– D u hi u v hoàn c nh gia đình: ấ ệ ề ả Hoàn c nh gia đình có nh hả ả ưởng r t l n đ nấ ớ ế
vi c hình thành nh ng ph m ch t tâm lý tiêu c c c a con ngệ ữ ẩ ấ ự ủ ười, d n đ n h sẽẫ ế ọ
có tính ch ng đ i xã h i, và có nh ng hành vi đi ngố ố ộ ữ ược v i các chu n m c xã h i.ớ ẩ ự ộChính y u t gia đình trong đa s trế ố ố ường h p đã kích thích tính tích c c c a m iợ ự ủ ỗthành viên, đ ng th i gia đình gi vai trò ki m sát, giám sát hành vi c a nh ngồ ờ ữ ể ủ ữthành viên trong gia đình, h n ch đ n m c t i đa các hi n tạ ế ế ứ ố ệ ượng tiêu c c phátự
Trang 21sinh trong m i con ngỗ ười Nh v y, tình tr ng gia đình có nh hư ậ ạ ả ưởng đ n nh ngế ữ
đ c đi m nhân thân c a ngặ ể ủ ười ph m t i.ạ ộ
3 Nhóm đ c đi m tâm lí ặ ể
M t bên trong c a nhân thân ngặ ủ ười ph m t i đạ ộ ược th hi n nh ng quanể ệ ở ữ
đi m, quan ni m, thái đ đ i v i giá tr xã h i khác nhau nh thái đ đ i v iể ệ ộ ố ớ ị ộ ư ộ ố ớnghĩa v công dân, đ i v i T qu c, đ i v i lao đ ng, đ i v i h c t p, đ i v i tàiụ ố ớ ổ ố ố ớ ộ ố ớ ọ ậ ố ớ
s n, đ i v i gia đình, đ i v i b n bè, ngả ố ớ ổ ớ ạ ười thân, nh ng ngữ ười xung quanh và đ iố
v i chính b n thân G n v i m i lo i hành vi ph m t i có th có nhóm đ c đi mớ ả ắ ớ ỗ ạ ạ ộ ể ặ ểtâm lí nh t đ nh Nghiên c u nhu c u, s thích và bi n pháp đáp ng nhu c uấ ị ứ ầ ở ệ ứ ầ
c a nh ng ngủ ữ ười ph m t i cho th y ph n đông ngạ ộ ấ ầ ười ph m t i là do ng nh n,ạ ộ ộ ậ
đ cao nhu c u v t ch t, có s thích, thói quen x u và cách th c đáp ng nhuề ầ ậ ấ ở ấ ứ ứ
c u b t h p pháp k cà vi c ph m t i Nh ng ngầ ấ ợ ể ệ ạ ộ ữ ười ph m t i thạ ộ ường có ý th cứpháp lu t kém, h ho c thi u hi u bi t v pháp lu t, có thái đ tiêu c c đ i v iậ ọ ặ ế ể ế ề ậ ộ ự ố ớcác chu n m c pháp lu t.ẩ ự ậ
Câu 28 Có th nói tình hình t i ph m là b ể ộ ạ ướ c đ u tiên trong vi c đ ra các ầ ệ ề
gi i pháp phòng ng a t i ph m không? Vì sao? ả ừ ộ ạ
Tình hình t i ph m có xu hộ ạ ướng ph c t p và nghiêm tr ng, phứ ạ ọ ương th c thứ ủ
đo n ngày càng tinh vi, li u lĩnh, vi ph m pháp lu t còn x y ra nhi u n u khôngạ ề ạ ậ ả ề ế
có bi n pháp quy t li t, đ nâng cao hi u qu công tác phòng ch ng t i ph mệ ế ệ ể ệ ả ố ộ ạ
và vi ph m pháp lu t, c n xác đ nh rõ trách nhi m t ng c p t ng ngành g n v iạ ậ ầ ị ệ ừ ấ ừ ắ ớtrách nhi m ngệ ườ ứi đ ng đ u; phân tích tình hình trong và ngoài nầ ước; ti p t cế ụ
đ i m i, nâng cao hi u qu công tác tuyên truy n đ i m i giáo d c pháp lu t;ổ ớ ệ ả ề ổ ớ ụ ậ
thường xuyên ki m tra, kh c ph c k p th i s h , b t c p, thi u sót, nâng caoể ắ ụ ị ờ ơ ở ấ ậ ế
hi u qu , hi u l c qu n lý Nhà nệ ả ệ ự ả ước v kinh t xã h i, an ninh tr t t ; ch đ oề ế ộ ậ ự ỉ ạ
l c lự ượng ch c năng đ y m nh tr n áp t i ph m, tăng cứ ẩ ạ ấ ộ ạ ường các bi n phápệphòng tránh t i ph m, vi ph m pháp lu t…ộ ạ ạ ậ
Đánh giá tình hình t i ph m c n ph i xem xét các thi t h i v nhi u m t mà nóộ ạ ầ ả ệ ạ ề ề ặ
đã gây ra cho đ i s ng xã h i, phòng ng a t i ph m luôn ph i đờ ố ộ ừ ộ ạ ả ược coi tr ng vàọ
u tiên trong các ch ng trình và k ho ch qu c gia cũng nh t ng đ a ph ng
Trang 22Hi u rõ để ược tình hình t i ph m sẽ giúp đ ra độ ạ ề ược các gi i pháp phòng ng aả ừthi t th c và có hi u qu nh t.ế ự ệ ả ấ
Câu 29: M i quan h gi a d u hi u đ nh l ố ệ ữ ấ ệ ị ượ ng và d u hi u đ nh tính c a ấ ệ ị ủ tình hình t i ph m? ộ ạ
D u hi u đ nh lấ ệ ị ượng c a THTP đủ ược xác đ nh b i th c tr ng và đ ng thái.ị ở ự ạ ộ
Th c tr ng đự ạ ược tính b o ch s tuy t đ i (m c đ ) và ch s tả ỉ ố ệ ố ứ ộ ỉ ố ương đ i (h s )ố ệ ố(xem sách m t s vđ c b n v t i ph m h c hi n đ i trang 19 – 20)ộ ố ơ ả ề ộ ạ ọ ệ ạ
Đ ng thái ph n ánh s thay đ i c a THTP theo th i gian.ộ ả ự ổ ủ ờ
D u hi u đ nh tính ch ra c c u và tính ch t c a hành vi.ấ ệ ị ỉ ơ ấ ấ ủ
C c u đơ ấ ược đo b i t tr ng riêng ho c t l c a nh ng nhóm và lo i t i ph mở ỷ ọ ặ ỷ ệ ủ ữ ạ ộ ạkhác nhau
Tính ch t c a THTP đấ ủ ược ph n ánh trong nh ng đánh giá v ch t nh tính nguyả ữ ề ấ ư
hi m cho xã h i, m c đ nghiêm tr ng, m c đ tái ph m,…ể ộ ứ ộ ọ ứ ộ ạ
D u hi u đ nh lấ ệ ị ượng và d u hi u đ nh tính c a tình hình t i ph m có liên quanấ ệ ị ủ ộ ạ
ch t chẽ v i nhau, cùng hặ ớ ướng t i m b c tranh th ng nh t v THTP b i khiớ ở ứ ố ấ ề ởxem xét nh ng d u hi u đ nh lư ấ ệ ị ượng c a THTP chúng ta ch ng m c nào đó cóủ ở ừ ự
h i nh m kh c ph c, h n ch và lo i tr nguyên nhân và đi u ki n c a t iộ ằ ắ ụ ạ ế ạ ừ ề ệ ủ ộ
ph m đ ngăn ch n và ki m soát nó trong xã h i.ạ ể ặ ể ộ
– Tái hòa nh p thậ ường được đ c p đ n các bi n pháp tái hòa nh p xã h i đề ậ ế ệ ậ ộ ượcthi t k đ c bi t đ giúp ngế ế ặ ệ ể ười ph m t i đạ ộ ược tha t 1 c s giam gi và đừ ơ ở ữ ểgiúp h đ i m t v i thách th c liên quan đ n vi c tr v c ng đ ng H tr nàyọ ố ặ ớ ứ ế ệ ở ề ộ ồ ỗ ợbao g m c vi c gi i quy t nh ng nhu c u c a ngồ ả ệ ả ế ữ ầ ủ ười ch a thành niên và ki mư ểsoát r i ro ngủ ười ph m t i có th gây cho c ng đ ng v i n l c ngăn c n hạ ộ ể ộ ồ ớ ỗ ự ả ọtham gia vào hành vi ph m t i( phòng ng a) ho c làm gi m kh năng tái ph mạ ộ ừ ặ ả ả ạ
c a h ( ph c h i) ủ ọ ụ ồ
Trang 23C th , ch đ ng trong ti p nh n, qu n lý, giáo d c, giúp đ ngụ ể ủ ộ ế ậ ả ụ ỡ ườ ượi đ c mãn
h n tù tr v Công an xã, th tr n n m các thông tin nh : l ch s b n thân, hoànạ ở ề ị ấ ắ ư ị ử ả
c nh gia đình, các m i quan h xã h i, v n đ lao đ ng, vi c làm c a các đ iả ố ệ ộ ấ ề ộ ệ ủ ố
tượng đ có bi n pháp giáo d c phù h p Trong th i gian các đ i tể ệ ụ ợ ờ ố ượng ch u sị ự
qu n lý, giáo d c t i đ a phả ụ ạ ị ương, công an và các ban, ngành, đoàn th b ng tìnhể ằ
thương và trách nhi m đã thệ ường xuyên g p g , giáo d c, đ ng viên, tìm hi uặ ỡ ụ ộ ểtâm t , nguy n v ng c a h đ có k ho ch giúp đ , t o đi u ki n cho h ti nư ệ ọ ủ ọ ể ế ạ ỡ ạ ề ệ ọ ế
b Thông qua ho t đ ng c a các t an ninh xã h i t i khu dân c đã huy đ ngộ ạ ộ ủ ổ ộ ạ ư ộ
s chung tay c a qu n chúng nhân dân xây d ng ngu n qũy, giúp đ nhi u đ iự ủ ầ ự ồ ỡ ề ố
tượng trên đ a bàn đị ược vay v n, t o vi c làm, n đ nh cu c s ng và không táiố ạ ệ ổ ị ộ ố
ph m t i.ạ ộ
Trong đó công tác qu n lý, giáo d c ngả ụ ườ ượi đ c tha tù tái hòa nh p c ng đ ngậ ộ ồ
v a là m c tiêu, v a là gi i pháp quan tr ng trong công tác phòng ng a t iừ ụ ừ ả ọ ừ ộ
ph m, giúp đ ngạ ỡ ười có quá kh l m l i vứ ầ ỗ ươn lên hòa nh p c ng đ ng.ậ ộ ồ
Câu 31: Ý nghĩa c a vi c nghiên c u phòng ng a t i ph m trong t i ph m ủ ệ ứ ừ ộ ạ ộ ạ
Câu 32: Ý nghĩa tái hòa nh p xã h i v i ng ậ ộ ớ ườ i ph m t i? ạ ộ
– Khái ni m tái hòa nh p xã h i:ệ ậ ộ thường được dùng đ ch các bi n pháp h iể ỉ ệ ộ
nh p xã h i đậ ộ ượ ậc l p ra đ giúp ngể ười ph m t i đạ ộ ược tha t m t c s nh nhàừ ộ ơ ở ư
tù, n i t m giam hay trơ ạ ường giáo dưỡng, giúp h đ i m t v i nh ng thách th cọ ố ặ ớ ữ ứliên quan t i vi c tr v v i c ng đ ng S h tr này bao g m c vi c gi iớ ệ ở ề ớ ộ ồ ự ỗ ợ ồ ả ệ ảquy t nh ng nhu c u c a ngế ữ ầ ủ ười ph m t i và n m b t đạ ộ ắ ắ ượ ực s nguy hi m mà hể ọ
có th gây ra cho c ng đ ng.ể ộ ồ
Trang 24– Ý nghĩa: Tái hòa nh p XH đ i v i ngậ ố ớ ười ph m t i là v n đ mang ý nghĩa chínhạ ộ ấ ề
tr , xã h i, pháp lý, nhân đ o sâu s c.ị ộ ạ ắ
+ T i th i đi m đạ ờ ể ược tha t m t c s giáo d c, ngừ ộ ơ ở ụ ười ph m t i thạ ộ ường g pặ
ph i nh ng thách th c mà h không đả ữ ứ ọ ược trang b t t đ có th t đ i m t,ị ố ể ể ự ố ặ
nh ng chữ ương trình giáo d c đ c bi t có ý nghĩa quan tr ng đ chu n b choụ ặ ệ ọ ể ẩ ị
người ph m t i hòa nh p v i c ng đ ng.ạ ộ ậ ớ ộ ồ
+ Đ ng th i tái hòa nh p XH đ i v i ngồ ờ ậ ố ớ ười ph m t i còn ngăn c n h tham giaạ ộ ả ọvào hành vi ph m t i (phòng ng a) ho c làm gi m kh năng tái ph m c a hạ ộ ừ ặ ả ả ạ ủ ọ(ph c h i).ụ ồ
Câu s 33 Khái ni m n n nhân c a t i ph m? ố ệ ạ ủ ộ ạ
N n nhân c a t i ph m là nh ng cá nhân, t ch c b hành vi ph m t i tr c ti pạ ủ ộ ạ ữ ổ ứ ị ạ ộ ự ếxâm h i gây ra nh ng thi t h i v th ch t, tinh th n, tài s n ho c các quy n l iạ ữ ệ ạ ề ể ấ ầ ả ặ ề ợích h p pháp khác.ợ
1. Phân lo i theo n i dung (lĩnh v c đ i s ng xã h i) ạ ộ ự ờ ố ộ
Theo căn c này đứ ược chia thành:
• Bi n pháp kinh tệ ế
• Bi n pháp chính tr – t tệ ị ư ưởng,
• Bi n pháp xã h i – văn hóa – giáo d cệ ộ ụ
Trang 25Tình hình t i ph m độ ạ ược hi u là m t hi n tể ộ ệ ượng tiêu c c mang thu c tính xãự ộ
h i, thộ ường xuyên thay đ i, có tính giai c p và pháp lu t hình s , đổ ấ ậ ự ược ph n ánhảqua các thông s v tình hình, c c u, di n bi n c a toàn b các lo i ho c c aố ề ơ ấ ễ ế ủ ộ ạ ặ ủ
m t lo i t i ph m cùng các ch th th c hi n chúng đã x y ra trong m tộ ạ ộ ạ ủ ể ự ệ ả ộkho ng th i gian và trong m t ph m vi không gian nh t đ nh.ả ờ ộ ạ ấ ị
Đ c đi m: Câu s 01ặ ể ố
Trang 26Phép ngo i suy là s ph bi n nh ng k t lu n thu nh n đạ ự ổ ế ữ ế ậ ậ ược khi nghiên c uứtình hình t i ph m cũng nh nh ng khuynh hộ ạ ư ữ ướng c a nó trong tủ ương lai.
Th ng kê là m t trong nh ng công c quan tr ng c a vi c nh n th c v xã h i,ố ộ ữ ụ ọ ủ ệ ậ ứ ề ộ
v quá trình, hi n tề ệ ượng các m t khác nhau c a nó.ặ ủ
Th ng kê có ý nghĩa r t to l n đ i v i vi c nghiên c u tình hình t i ph m và cácố ấ ớ ố ớ ệ ứ ộ ạ
bi n pháp đ u tranh phòng ch ng hi n tệ ấ ố ệ ượng đó
Các nghiên c u th ng kê đứ ố ược ti n hành qua ba giai đo n c b n: Thu th p, t ngế ạ ơ ả ậ ổ
h p và phân tích.ợ
2. Phương pháp nghiên c u t i ph m h c ch n l cứ ộ ạ ọ ọ ọ
Các đi u tra ch n l c cung c p cho chúng ta thông tin b sung v nh ng v n đề ọ ọ ấ ổ ề ữ ấ ề
c a t i ph m h c Nh ng thông tin không th thu nh n đủ ộ ạ ọ ữ ể ậ ược trong quá trình
th ng kê hình s và lĩnh v c th ng kê khác.ố ự ự ố
Nhi m v c a các nghiên c u ch n l c là thu th p đệ ụ ủ ứ ọ ọ ậ ược thông tin b sung choổthông tin đã có trong phương pháp th ng kêố
3. Phương pháp xã h i h cộ ọ
Khi ti n hành các nghiên c u t i ph m h c, ngế ứ ộ ạ ọ ười ta thường s d ng cácử ụ
phương pháp xã h i h c nh : Phi u đi u tra (tr ng c u ý ki n), ph ng v n,ộ ọ ư ế ề ư ầ ế ỏ ấquan sát, th c nghi m, nghiên c u các v án hình s và các tài li u khác, phự ệ ứ ụ ự ệ ươngpháp đánh giá giám đ nh.ị
Đ c đi m c a vi c th c hi n đòi hòi v tính xác th c c a thông tin b sung thuặ ể ủ ệ ự ệ ề ự ủ ổ
nh n đậ ược b ng các phằ ương pháp xã h i h c th hi n ch là ph n l n c aộ ọ ể ệ ở ỗ ầ ớ ủthông tin đó mang tính ch t đánh giá, ch quan khác v i thông tin có trong cácấ ủ ớ
Trang 27báo cáo th ng kê – tính toán các s ki n khách quan (t i ph m và nh ng v n đố ự ệ ộ ạ ữ ấ ềkhác).
Câu 38: Ý nghĩa t i ph m h c c a vi c làm sáng t m i liên h gi a ng ộ ạ ọ ủ ệ ỏ ố ệ ữ ườ i
Câu 39: Phân tích s tác đ ng c a môi tr ự ộ ủ ườ ng bên ngoài đ n vi c hình ế ệ thành các đ c đi m c a nhân thân ng ặ ể ủ ườ i ph m t i? ạ ộ
– Ngh nghi p ề ệ
Khi nghiên c u v ngh nghi p, t i ph m h c nh n th y nh ng ngứ ề ề ệ ộ ạ ọ ậ ấ ữ ười không có
vi c làm n đ nh thệ ổ ị ường có t l ph m t i cao h n so v i ngỷ ệ ạ ộ ơ ớ ười có vi c làm nệ ổ
đ nh T i ph m cũng có s liên quan ch t chẽ đ n ngành ngh mà ngị ộ ạ ự ặ ế ề ười ph mạ
t i đang đ m nhi m ( Ngành h i quan thì ph bi n t i ph m buôn l u, h i l ;ộ ả ệ ả ổ ế ộ ạ ậ ố ộngành ki m lâm thì ph bi n t i ph m phá r ng … )ể ổ ế ộ ạ ừ
– Hoàn c nh gia đình ả
Khi nghiên c u v hòan c nh gia đình, t i ph m h c nh n th y t i ph m có m iứ ề ả ộ ạ ọ ậ ấ ộ ạ ốliên h đ n nh ng gia đình có hòan c nh kinh t khó khăn, nh ng gia đình cóệ ế ữ ả ế ữhòan c nh hôn nhân b t h nh hay đi u ki n qu n lý buông l ngả ấ ạ ề ệ ả ỏ
Gia đình đóng vai trò quan tr ng trong đ i s ng con ngọ ờ ố ười, tác đ ng tr c ti pộ ự ế