Đề cương và câu hỏi ôn tập tội phạm học

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘIKHOA LUẬT BỘ MÔN TƯ PHÁP HÌNH SỰ ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN TỘI PHẠM HỌC Chương trình đào tạo cử nhân luật học hệ chuẩn và chất lượng cao Hà Nội, 2022... - Nhận t

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

BỘ MÔN TƯ PHÁP HÌNH SỰ

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

TỘI PHẠM HỌC

(Chương trình đào tạo cử nhân luật học

hệ chuẩn và chất lượng cao)

Hà Nội, 2022

Trang 2

I THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN

- Địa điểm làm việc: Bộ môn Tư pháp hình sự, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội

- Địa chỉ liên hệ : Bộ môn tư pháp hình sự, Nhà E1, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy

Trang 3

6 Các học phần kế tiếp: các học phần tự chọn

7 Ngôn ngữ giảng dạy: tiếng Anh

8 Giờ tín chỉ đối với hoạt động:

- Nghe giảng lý thuyết : 18

- Nhận thức về hiện tượng tội phạm với tư cách là một hiện tượng tâm lý-xã hội

- Nắm được các học thuyết giải thích về hiện tượng tội phạm

- Hiểu được sự tác động qua lại biện chứng của các hiện tượng xã hội trong Việt Nam và nước ngoài làm phát sinh tội phạm

- Nhận thức một cách chủ động, sáng tạo các kiến thức nền tảng của tội phạm họctrong việc nhận biết và giải quyết các nội dung về tình hình tội phạm, nguyên nhân của tội phạm, nhân thân người phạm tội, nạn nhân của tội phạm, dự báo tội phạm, phòng ngừa và kiểm soát tội phạm

- Có khả năng nhận diện được các mối đe doạ truyền thống hoặc phi truyền thống

có tác động đến việc phát sinh tội phạm

3.3 Về phẩm chất, thái độ:

Đào tạo người học có các phẩm chất chính trị, đạo đức cá nhân; Có phẩm

Trang 4

chất đạo đức nghề nghiệp cần thiết của một luật gia, có tinh thần làm việc nghiêmtúc, khoa học, say mê học tập, nghiên cứu; Có ý thức tôn trọng và chấp hànhpháp luật, trách nhiệm công dân, trách nhiệm nghề nghiệp; Có ý thức phục vụnhân dân.

IV TÓM TẮT NỘI DUNG HỌC PHẦN

Môn học này làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản của tội phạmhọc liên quan đến tình hình tội phạm, giải thích về nguyên nhân tội phạm, nhânthân người phạm tội, cơ chế hành vi phạm tội, nạn nhân của tội phạm và phòngngừa, kiểm soát tội phạm Là lĩnh vực nghiên cứu, tội phạm học thể hiện chủ yếu

là một ngành khoa học xã hội và lĩnh vực của nó là liên ngành Đó là, nó dựa trêncác nguyên lý khác nhau để cung cấp một cách tiếp cận tích hợp để hiểu đượcvấn đề tội phạm trong xã hội đương đại và để thúc đẩy các giải pháp phòng ngừatội phạm cũng như cho các vấn đề mà tội phạm tạo ra Bên cạnh đó, môn học này

mô tả các lý thuyết tội phạm học khác nhau và phân tích chi tiết một số họcthuyết phổ biến Sinh viên được trang bị kiến thức và kỹ năng để hiểu được bảnchất của tội phạm và hành vi lệch chuẩn để họ có thể giải quyết không chỉ nhữngvấn đề phức tạp, bao gồm một loạt các hành vi bất hợp pháp của các cá nhân, màcòn có khả năng thay đổi các điều kiện do những sửa đổi liên tục của luật pháp vàbiến động chính sách xã hội

V NỘI DUNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

NỘI DUNG 1: NHẬP MÔN TỘI PHẠM HỌC

1.1 Khái niệm tội phạm học

1.2 Vị trí của tội phạm học

1.3 Mục đích và nhiệm vụ của tội phạm học

1.4 Đối tượng nghiên cứu của tội phạm học

NỘI DUNG 2: LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TỘI PHẠM HỌC

2.1 Trường phái tội phạm học cổ điển

2.2 Các thuyết sinh học

2.3 Các thuyết về thể chất con người

Trang 5

2.4 Các thuyết tâm lý

2.5 Các thuyết xã hội học

NỘI DUNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU TỘI PHẠM HỌC

2.1 Khái niệm phương pháp nghiên cứu tội phạm học

2.2 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể

2.3 Giá trị đạo đức, chính sách xã hội trong tiến hành nghiên cứu tội phạm họcNỘI DUNG 4: TỘI PHẠM VÀ TÌNH HÌNH TỘI PHẠM

3.1 Hiện tượng tội phạm trong xã hội

3.2 Khái niệm tình hình tội phạm

3.3 Các thông số của tình hình tội phạm

3.4 Tội phạm ẩn

3.5 Tình hình tội phạm tại Việt Nam hiện nay

NỘI DUNG 5: NGUYÊN NHÂN CỦA TỘI PHẠM

5.1 Khái niệm và phân loại nguyên nhân của tội phạm

5.2 Các yếu tố sinh học trong nguyên nhân của tội phạm

5.3 Các yếu tố tâm lý trong nguyên nhân của tội phạm

5.4 Các yếu tố xã hội trong nguyên nhân của tội phạm

NỘI DUNG 6: NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI

6.1 Khái niệm nhân thân người phạm tội

6.2 Đặc điểm của nhân thân người phạm tội

6.3 Phân loại và các dạng nhân thân người phạm tội

6.4 Hình thành nhân thân người phạm tội

6.5 Cơ chế của hành vi phạm tội

NỘI DUNG 7: NẠN NHÂN CỦA TỘI PHẠM

7.1 Khái niệm nạn nhân của tội phạm

7.2 Phân loại nạn nhân của tội phạm

7.3 Nạn nhân hóa

7.4 Quyền của nạn nhân của tội phạm và hệ thống tư pháp hình sự

NỘI DUNG 8: DỰ BÁO TỘI PHẠM

8.1 Khái niệm dự báo tội phạm

Trang 6

8.2 Các căn cứ dự báo tội phạm

8.3 Các phương pháp dự báo tội phạm

NỘI DUNG 9: PHÒNG NGỪA TỘI PHẠM

9.1 Khái niệm, mục đích và phân loại phòng ngừa tội phạm

9.2 Chủ thể và các thiết chế phòng ngừa tội phạm

9.3 Hệ thống và chương trình phòng ngừa tội phạm

9.4 Kiểm soát xã hội đối với tội phạm

VI.HỌC LIỆU

1 Tài liệu bắt buộc

- Giáo trình Tội phạm học Trịnh Tiến Việt, Nguyễn Khắc Hải (chủ biên)

Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội Hà Nội.2020

2 Tài liệu tham khảo

- Frank Schmalleger Criminology today: An Integrative Introduction.

Third Edition Update Pearson Custom Publishing Boston US 2004

- Nguyễn Khắc Hải Chiến lược phòng ngừa tội phạm – Lý luận và ứng

dụng Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật 2021

- Nguyễn Khắc Hải Nguyên nhân của tội phạm Tạp chí Khoa học Đại học

Quốc gia Hà Nội: Luật học Tập 37, Số 3 (2021)

- Nguyễn Khắc Hải Quyền con người trong tư pháp hình sự Tạp chí dân

chủ và pháp luật Số 6 2021

- Nguyễn Khắc Hải Quyền của nạn nhân của tội phạm theo pháp luật quốc

tế và một số kinh nghiệm đối với Việt Nam Tạp chí Pháp luật về quyền conngười Số 2 2021

- Nguyễn Khắc Hải Các yếu tố sinh học trong lý giải nguyên nhân của tội

phạm Tạp chí Luật học Số 4/2019

- Nguyễn Khắc Hải Yvon Dandurant Tái hòa nhập xã hội đối với người

phạm tội Tạp chí Nhân lực khoa học xã hội Chuyên đề: số 1 (5/2019).Chính sách pháp luật thi hành án hình sự: Những vấn đề lý luận và thực tiễncấp bách

Trang 7

- Nguyễn Khắc Hải Nạn nhân của tội phạm Tạp chí Khoa học Đại học

Quốc gia Hà Nội: Luật học Tập 34, Số 2 (2018)

- Lý thuyết kiểm soát xã hội đối với tội phạm và ứng dụng ở Việt Nam Trịnh Tiến Việt (Chủ biên) Nxb Tư pháp, Hà Nội 2016.

- Sustainable Human Security: An integrated theoretical models forimplementing institutional capacity practices (An ninh con người bềnvững: Những mô hình tích hợp cho thực tiễn thực hiện năng lực thể chế)

Nguyễn Khắc Hải (đồng tác giả) Tạp chí Khoa hoc Đại học Quốc gia HN.

Chuyên san Luật học Số 1 2015

- Nguyễn Khắc Hải Nhận diện tội phạm có tổ chức Tạp chí Khoa học Đại

học Quốc gia Hà Nội Chuyên san Luật học Số 4/2013

- Nguyễn Khắc Hải Đấu tranh phòng, chống tội phạm có tổ chức theo pháp

luật hình sự Liên Bang Nga Tạp chí Khoa học, chuyên san Kinh tế-Luật, số4/2007

- Nguyen Khac Hai and Yvon Dandurant The Social Reintegration of

Offenders Tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia HN Chuyên san Luật học

Số 3/2013

- Pháp luật hình sự Việt Nam trước thách thức an ninh phi truyền thống

Trịnh Tiến Việt (chủ biên) Nxb Chính trị quốc gia Sự thật 2019.

- An ninh phi truyền thống trong thời kỳ hội nhập quốc tế Tô Lâm, Nguyễn Xuân Yêm (chủ biên) Nxb Công an nhân dân 2017.

- Trịnh Tiến Việt Phòng ngừa tội phạm: Những vấn đề lý luận cơ bản Tạp

chí Khoa học, chuyên san Kinh tế-Luật, số 4/2007

- Trịnh Tiến Việt Khái niệm, đối tượng nghiên cứu và chức năng của tội

phạm học Tạp chí Tòa án nhân dân, số 17(9)/2007

- Trịnh Tiến Việt Nhiệm vụ, hệ thống, vị trí và một số hướng nghiên cứu

mới của tội phạm học Tạp chí Tòa án nhân dân, số 9(5)/2008

- Bảo vệ tự do và an ninh cá nhân bằng pháp luật hình sự Việt Nam Trịnh Tiến Việt (Chủ biên) Nxb Tư pháp Hà Nội 2015.

Trang 8

- Tổ chức tội phạm ở Việt Nam - Những vấn đề lý luận và thực tiễn Trần Văn Hiển (Chủ biên) Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội 2016.

- Đỗ Ngọc Quang Giáo trình Tội phạm học, NXB Đại học Quốc gia Hà

Nội, Hà Nội, 1999

- Phạm Hồng Hải (chủ biên) Tội phạm học Việt Nam - Một số vấn đề lý

luận và thực tiễn Nxb Công an nhân dân Hà Nội 2000

- Nguyễn Xuân Yêm Tội phạm học hiện đại và phòng ngừa tội phạm Nxb.

Công an nhân dân Hà Nội 2001

- Trường Đại học Luật Hà Nội Giáo trình Tội phạm học Lê Thị Sơn (Chủ

biên) Nxb Công an nhân dân Hà Nội 2012

- Nguyễn Ngọc Hòa “Các khái niệm tội phạm và tình hình tội phạm trong

Trang 9

Nội dung chính Yêu cầu

sinh viên chuẩn bị

Ghi chú

1 Giới thiệu đề cương môn học, kế hoạch học tập, danh mục tài liệu tham khảo của môn học

2 Giới thiệu cách thức đánh giá, kiểm tra

4 Phân chia nhóm học tập

1 Ghi chép nhiệm vụ tuần sau

2 Đọc trước các tài liệu bao gồm tài liệu bắt buộc và các tài liệu tham khảo khác

3 Tự nghiên cứu và làm việc theo nhóm để chuẩn bị cho thuyết trình

và phát biểu xây dựng bài

4 Tự hệ thống hóa lại các vấn đề trên cơ sở các tài liệu đã đọc và chuẩn

bị để trình bày hoặc đối thoại trên lớp

Lý thuyết

1 giờ tín chỉ

(1 giờ trên lớp)

Giảng đường

1 Khái niệm tội phạm học

2 Vị trí của tội phạm học Phân tích mối quan

hệ giữa tội phạm học và các ngành khoa học khác

3 Nhiệm vụ, đối tượng nghiên cứu, tội phạm và hành vi lệch chuẩn

4 Tự hệ thống hóa lại

Trang 10

các vấn đề trên cơ sở các tài liệu đã đọc và chuẩn

Tuần 2 (Nội dung 2): Lịch sử hình thành và phát triển Tội phạm học

Hình thức

tổ chức dạy học

Thời gian, địa điểm

Ghi chú

Lý thuyết

02 giờ tín chỉ

Giảng đường

1 Khái quát về lịch sử hình thành và phát triển trường phái tội phạm học

cổ điển

2 Khái quát về lịch sử hình thành và phát triển các học thuyết sinh học trong tội phạm học

3 Khái quát về lịch sử hình thành và phát triển các học thuyết tâm lý trong tội phạm học

4 Khái quát về lịch sử hình thành và phát triển các học thuyết xã hội trong tội phạm học

2 Đọc trước các tài liệu bao gồm tài liệu bắt buộc và các tài liệu tham khảo khác về các học thuyết trong tội phạm học

3 Chuẩn bị theo nhóm

và tự chuẩn bị trước các vấn đề cơ bản liên quan đến học phần theo phân công của giảng viên.

Tuần 3 (Nội dung 3): Phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu của tội phạm học

Hình thức

Ghi chú

Lý thuyết

1 giờ tín chỉ

Giảng đường

1 Khái niệm phương pháp và phương pháp luận của tội phạm học

2 Khái niệm và các phương pháp nghiên cứu

cụ thể của tội phạm học

3 Vai trò và ý nghĩa của từng phương pháp nghiên cứu của tội phạm học

4 Tự hệ thống hóa lại các vấn đề trên cơ sở các

Trang 11

tài liệu đã đọc và chuẩn

Tự học,

tự nghiên cứu

1 giờ tín chỉ

Thư viện 1 Mối quan hệ giữa

phương pháp nghiên cứu của tội phạm học với khoa học Luật hình sự, Luật tố tụng hình sự và thống kê hình sự

2 Giá trị đạo đức, chính sách xã hội trong tiến hành nghiên cứu tội phạm học

1 Câu hỏi thảo luận và bài tập

2 Đọc tài liệu theo hướng dẫn của giảng viên

3 Chuẩn bị trước các vấn đề cơ bản liên quan đến học phần.

Tuần 4 (Nội dung 4): Tội phạm và tình hình tội phạm

Hình thức

Ghi chú

Lý thuyết

1 giờ tín chỉ

Giảng đường

1 Hiện tượng tội phạm trong xã hội

2 Khái niệm tình hình tội phạm

3 Các thông số về số lượng và tính chất của tình hình tội phạm

4 Tội phạm ẩn

Lý thuyết

1 giờ tín chỉ

Giảng đường

1 Những yếu tố ảnh hưởng đến tỉ lệ tội phạm: Các nguồn thống

kê tội phạm: hệ thống báo cáo về tội phạm đồng nhất, số liệu thu thập sử dụng khảo sát về nạn nhân, số liệu từ bản

3 Chuẩn bị trước các vấn đề cơ bản liên quan đến học phần.

Trang 12

2 Lý giải về xu hướng của tội phạm

3 Phạm vi xã hội của tội phạm: độ tuổi, giới tính, dân tộc, tầng lớp xã hội

Tuần 5 (Nội dung 4): Tình hình tội phạm ở Việt Nam

Hình thức

Ghi chú

Thực hành

1 giờ tín chỉ

Giảng đường

1 Thống kê về tội phạm

và đo lường hành vi phạm tội tại Việt Nam.

2 Phân tích các thông số

về lượng của tình hình tội phạm ở Việt Nam trong mối liên hệ với khu vực và phạm vi toàn cầu

3 Phân tích các thông số

về tính chất của tình hình tội phạm ở Việt Nam trong mối liên hệ với khu vực và phạm vi toàn cầu

Thực hành

1 giờ tín chỉ

Giảng đường

1 Tội phạm truyền thống

và tội phạm phi truyền thống tại Việt Nam

2 Tình hình tội phạm tại Việt Nam trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ IV

Ghi chú

Lý thuyết

2 giờ tín chỉ

Giảng đường

1 Khái niệm nguyên nhân của tội phạm

2 Phân loại nguyên nhân của tội phạm

3 Vai trò lý giải nguyên

2 Đọc trước các tài liệu bao gồm tài liệu bắt buộc và các tài liệu tham

Trang 13

nhân của tội phạm trong xây dựng pháp luật và hoạch định chính sách xã hội

- Các thuyết xã hội, tâm

lý và sinh học trong lý giải nguyên nhân của tội phạm

- Các thuyết tâm lý trong

lý giải nguyên nhân của tội phạm

- Các thuyết sinh học trong lý giải nguyên nhân của tội phạm

khảo khác

Tuần 7 (Nội dung 5): Nguyên nhân của tội phạm từ góc độ xã hội

Hình thức

Ghi chú

Lý thuyết

1 giờ tín chỉ

Giảng đường

1 Lý giải nguyên nhân của tội phạm từ cấu trúc

xã hội

2 1 Lý giải nguyên nhân của tội phạm từ các quá trình xã hội và sự phát triển xã hội

1 Lý giải nguyên nhân của tội phạm từ các xung đột xã hội

Thực hành

1 giờ tín chỉ

Giảng đường

1 Ứng dụng sự lý giải nguyên nhân của tội phạm từ các học thuyết

về xã hội trong xây dựng pháp luật và hoạch định chính sách xã hội tại Việt Nam hiện nay

1 Làm việc theo nhóm

2 Thuyết trình

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	223,5 KB