Ngày nay, tiếng Anh đã và đang đóng vai trò hết sức quan trọng trong cuộc sống của mỗi chúng ta. Nó được xem như là một công cụ giao tiếp cần thiết trong đời sống, công việc và trong mọi mặt cuộc sống. Tiếng Anh đang dần trở thành một ngôn ngữ giao tiếp chung trên toàn thế giới. Trong tiến trình hội nhập quốc tế, việc tìm tiếng nói chung là vô cùng cần thiết và quan trọng cho bất kỳ quốc gia nào. Muốn việc dạy và học Tiếng Anh đạt hiệu quả thì giáo viên phải cung cấp cho học sinh một vốn kiến thức ngữ pháp và vốn từ vựng phong phú. Trong thực tế học sinh Việt Nam có một vốn kiến thức ngữ pháp khá tốt nhưng vốn từ vựng của các em thì nghèo nàn.Vì vậy giúp các em luyện tập để ghi nhớ được vốn từ vựng Tiếng Anh là vô cùng quan trọng và đòi hỏi mỗi giáo viên Tiếng Anh cần phải quan tâm, chú trọng.
Trang 1GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG
SÁNG KIẾN
TỪ VỰNG CHO HỌC SINH
TRƯỜNG
Họ và tên tác giả : Đơn vị công tác : Trường
NĂM HỌC: 2021 – 2022
MỤC LỤC
Trang 2TT NỘI DUNG trang
3 Đối tượng và phạm vi nghien cứu 5
4 Phương pháp và thời gian nghiên cứu 5
5 Khả năng phát triển, ứng dụng thực tế 6 Phần I Thực trạng của việc giảng dạy và học tập từ vựng tiếng
anh tại trường
6
Phần II Nội dung chính và tiến trình nghiên cứu 7
Phụ lục
3
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
1 Lý do khách quan
Ngày nay, tiếng Anh đã và đang đóng vai trò hết sức quan trọng trong cuộc sống của mỗi chúng ta Nó được xem như là một công cụ giao tiếp cần thiết trong đời sống, công việc và trong mọi mặt cuộc sống Tiếng Anh đang dần trở thành một ngôn ngữ giao tiếp chung trên toàn thế giới Trong tiến trình hội nhập quốc tế, việc tìm tiếng nói chung là vô cùng cần thiết và quan trọng cho bất kỳ quốc gia nào
Muốn việc dạy và học Tiếng Anh đạt hiệu quả thì giáo viên phải cung cấp cho học sinh một vốn kiến thức ngữ pháp và vốn từ vựng phong phú Trong thực tế học sinh Việt Nam có một vốn kiến thức ngữ pháp khá tốt nhưng vốn từ vựng của các em thì nghèo nàn.Vì vậy giúp các em luyện tập để ghi nhớ được vốn từ vựng Tiếng Anh là vô cùng quan trọng và đòi hỏi mỗi giáo viên Tiếng Anh cần phải
quan tâm, chú trọng.
1.2 Lý do chủ quan
Là giáo viên giảng dạy bộ môn tiếng anh THCS (nơi tôi công tác là trường THCS), tôi luôn trăn trở về vấn đề “Tại sao học sinh có hệ thống kiến thức ngữ pháp khá tốt, nhưng khi các em làm bài tập về các kỹ năng cơ bản Nghe, Nói, Đọc, Viết thì lại mắc khá nhiều lỗi Các em ngại nói, khó nghe và đặc biệt là luôn viết sai chính tả
Trong quá trình tiếp xúc và giảng dạy ngôn ngữ tôi nhận thấy rằng: Từ vựng
là một phần quan trọng không thế thiếu trong việc học ngôn ngữ nước ngoài Hệ thống kiến thức từ vựng phong phú giúp các em tự tin hơn trong quá trình học cũng như giao tiếp với người nước ngoài Nhưng thực tế cho thấy rằng phần lớn các em học sinh chưa nhận thức được điều đó Hơn nữa, các em chưa chủ động
được trong việc học và tiếp nhận ngôn ngữ và ngay cả giáo viên chúng ta là những
người trực tiếp giảng dạy vẫn thường làm thay học sinh rất nhiều, giáo viên cung cấp kiến thức ngữ pháp, giúp học sinh lựa chọn viết từ mới, cách đó không đem lại hiệu quả cao mà tạo cho học sinh thói quen phụ thuộc và lười suy nghĩ
Vì thế việc giảng từ vựng là chìa khóa giải đáp vướng mắc trong việc tiếp cận ngôn ngữ nước ngoài Chúng ta không thể rèn luyện và phát triển 4 kỹ năng : Nghe, Nói, Đọc, Viết cho học sinh mà không dựa vào nền tảng của hệ thống kiến thức từ vựng Khối lượng từ vựng càng nhiều, càng phong phú thì giúp cho học sinh hiểu biết và giao tiếp nhanh chóng có hiệu quả Việc học và sử dụng từ vựng một cách thường xuyên, đó là kết quả của một quá trình học Muốn vậy người giáo viên phải thực sự là người tổ chức hướng dẫn để các em chủ động, tích cực trong mọi hoạt động học tập Giáo viên phải tìm ra phương pháp giảng dạy phù hợp nhằm giúp học sinh luyện tập và ghi nhớ tốt những từ vựng mà các em đã được
Trang 4học Bên cạnh đó, giáo viên phải hướng dẫn học sinh cách học và tự ôn luyện vốn
từ vựng để ghi nhớ và phát triển vốn từ vựng của bản thân Từ những trăn trở trên tôi đã tham khảo ý kiến bạn bè, đồng nghiệp,tiếp cận và tìm hiểu tâm lý học sinh… nghiên cứu, ứng dụng những kiến thức mình có vào quá trình giảng dạy từ vựng cho hoc sinh Từ đó tôi đã rút ra một vài kinh nghiệm dạy luyện tập từ vựng cho học sinh lớp 9 nhằm giúp các em ghi nhớ được vốn từ vựng tiếng Anh có hiệu quả.Chúng ta có câu “Học thầy không tày học bạn” Chính vì vậy mà tôi viết sáng
kiến kinh nghiệm “Rèn luyện khả năng tự học từ vựng cho học sinh lớp ”.
2 Mục đích nghiên cứu
Đề tài này được nghiên cứu nhằm mục đích xây dựng ý kiến, đóng góp vào tiếng nói chung của công tác giảng dạy Tiếng Anh tại trường THCS, thông qua đó đưa ra một số phương pháp dạy từ vựng môn tiếng anh giúp các em học sinh thật
sự có hứng thú trong việc học tập môn Tiếng Anh và có nền tảng hệ thống từ vựng tốt cho kỳ thi tuyển sinh sắp tới
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Bài nghiên cứu đã được triển khai với (năm học 2021 - 2022) Vì là hai lớp cuối cấp THCS nên đa phần các em hiểu được tầm quan trọng của việc học và
có ý thức học tập
4 Phương pháp và thời gian nghiên cứu
4.1 Phương pháp nghiên cứu
-Với đề tài này tôi đã áp dụng phương pháp nghiên cứu: Phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh
+ Quan sát học sinh + Phỏng vấn , kiểm tra và đánh giá kết quả
- Qua mỗi đơn vị bài học có kiểm tra đánh giá rút kinh nghiệm về những hình thức
thực hiện ở từng tiết học, phân tích ưu- nhược điểm sau đó duy trì ưu điểm bổ sung
và cải tiến những nhược điểm để tiếp tục tiến hành thử nghiệm ở những bài học tiếp theo
4.2 Thời gian nghiên cứu:
Thời gian đầu học kỳ I đến kết thúc học kỳ I năm học 2021 - 2022
4.3 Kế hoạch nghiên cứu:
Theo phân phối chương trình mỗi lớp sẽ có 3 tiết / tuần.Trong 1 học kỳ các
em sẽ có 6 bài học (từ Unit 1 đến unit 6)
Chia nhóm học sinh
Phân công công việc cụ thể
5
Trang 5Nhận bài sửa lỗi theo phân công
Học sinh thuyết trình trước lớp
Sửa lỗi, đánh giá và củng cố
Học sinh sẽ hoạt động theo nhóm để chuẩn bị nội dung cần thiết cho các đơn
vị bài học phù hợp theo phân công của giáo viên : Nhóm học sinh sẽ chuẩn bị nội dung từ vựng cho bài học mới theo các phần “Getting started: Listen and Read” và
“Read” hàng tuần theo phân công của giáo viên
5 Khả năng phát triển, ứng dụng thực tế
Chúng ta có thế ứng dụng đề tài này cho các em học sinh khối 8 và 9
6 Hiệu quả
Phương pháp này giúp các em chủ động hơn trong việc chuẩn bị và học từ vựng hơn Nâng cao khả năng sáng tạo, tìm tòi của các em Bên cạnh đó phát huy được tính đoàn kết, trách nhiệm học tập thông qua việc hoạt động nhóm Từ đó giúp các em dễ dàng ghi nhớ từ vựng và thích thú trong việc học tiếng Anh
PHẦN I
THỰC TRẠNG CỦA VIỆC GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP TỪ VỰNG
TIẾNG ANH TẠI TRƯỜNG
1 Về học sinh
Thứ nhất, với đặc thù phần lớn các em là học sinh thuộc xã vùng sâu vùng
xa của tỉnh và là vùng nông thôn, đa phần phụ huynh các em làm nghề nông, mặc
dù vẫn có một vài phụ huynh làm nhiều ngành nghề khác Vì thế do đặc tính của công việc nên phụ huynh ít quan tâm đến việc học của các em Bên cạnh đó, nhiều năm trở lại đây trường còn tiếp nhận thêm các em học sinh ở các nơi khác chuyển đến với lí do theo ba mẹ làm việc Nhưng nhìn chung, các em cũng đến từ những tỉnh xa vẫn còn khó khăn Hơn nữa, các em lại ít có cơ hội để giao tiếp tiếng Anh Chính vì vậy hoạt động dạy và học tiếng Anh tại trường còn nhiều hạn chế Nhiều năm gần đây trường đã được trang bị cơ sở vật chất phục vụ cho việc giảng dạy Tuy nhiên, do thiết bị máy móc còn gặp nhiều trục trặc khi sử dụng nên việc ứng dụng giảng dạy còn nhiều bất cập
Thứ hai, tuy các em đã được tiếp cận làm quen với môn tiếng Anh ngay khi còn học tiểu học, nhưng kiến thức của các em còn rất hạn chế và chưa có phương pháp học hiệu quả Có thể nói việc dạy và học tiếng Anh của các em học tiểu học chưa được chú trọng Các em thường rất lúng túng khi được giao các dạng bài tập liên quan đến từ vựng Chỉ một số ít các em có thể nói và diễn đạt bằng tiếng Anh
Trang 6Qua các bài kiểm tra trên lớp thì tỉ lệ học sinh có điểm trên trung bình khá thấp (45/83 học sinh) Từ đó đòi hỏi giáo viên phải có biện pháp phù hợp khắc phục và giúp các em tiến bộ trong việc học hơn
2 Về giáo viên
Giáo viên luôn phải tìm ra các phương pháp mới và có hiệu quả để giúp học sinh cải thiện kết quả học tập Tham khảo các tài liệu liên quan, trao đổi ý kiến với
tổ chuyên môn và trao đổi với học sinh để tìm ra phương pháp phù hợp
Tiến hành tham khảo, tìm tòi các hình thức rèn luyện cho phù hợp với từng loại bài, từng kiểu bài như luyện từ qua các bài nghe trong SGK hoặc tài liệu liên quan, luyện nói theo các chủ đề bài học, thực hành các bài tập về từ và phát âm trong các tiết ôn tập hoặc Looking back v.v Ngoài các hình thức luyện tập thông qua bài tập thực hành thì giáo viên có thể áp dụng các hình thức trò chơi, nhóm học tập để học sinh có thể trau dồi vốn từ
Nói tóm lại, cho dù giáo viên thực hiện bất kỳ phương pháp nào cũng phải đảm được bảo nguyên tắc giáo viên chỉ đóng vai trò là người hướng dẫn Giáo viên phải tạo ra môi trường để học sinh luyện tập sinh đồng thời hướng dẫn các em cách luyện tập, củng cố và bổ sung từ một cách thường xuyên
PHẦN II
NỘI DUNG CHÍNH VÀ TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU
Như chúng ta đã biết, quá trình học và tiếp nhận nội dung bài học, từ mới
của học sinh đều từ một phía là giáo viên Giáo viên đóng vai trò chủ động là người cung cấp từ mới và hướng dẫn cách phát âm chủ yếu cho học sinh Học sinh tiếp nhận thông tin bài học một cách bị động từ giáo viên Từ đó dẫn đến việc lười suy nghĩ và vận động của học sinh Vì lý do các em biết rằng chắc chắn giáo viên cũng sẽ cung cấp đầy đủ nội dung bài học mặc dù có thể một số em sẽ không chuẩn bị bài tại nhà Quá trình đó kéo dài sẽ khiến học sinh không còn hứng thú với việc học ngôn ngữ Vì vậy, việc học tiếng Anh không thể chỉ xuất phát từ là giáo viên, học sinh cũng không thể học đơn thuần từ giáo viên của mình Việc học tiếng Anh là một quá trình giao tiếp, trao đổi từ nhiều hướng “ Học thầy không tày học bạn” là câu tục ngữ chúng ta đã biết Với đề tài này tôi sẽ vận dụng câu tục ngữ trên để làm phương pháp gây hứng thú học tập và cải thiện kết quả học từ vựng cho học sinh khối 9
Quá trình thực hiện được chia làm 5 giai đoạn, tôi đã áp dụng các phương pháp dưới đây để luyện tập từ vựng cho học sinh
1.Giai đoạn 1 : Chia nhóm học sinh
+ Cách làm: Giáo viên chia học sinh thành 7 nhóm, mỗi nhóm sẽ có 4 thành viên (nhóm ít nhất sẽ có 3) và có ít nhất 1 một học sinh khá - giỏi trong nhóm
7
Trang 7Học sinh được quyền chọn bạn trong nhóm của mình.
Mỗi nhóm sẽ có 1 học làm nhóm trưởng chịu trách nhiệm phân công các bạn trong nhóm tham gia hoạt động
+ Mục đích: Việc giao cho các em tự chọn nhóm của mình giúp các em học cách dân chủ và công bằng trong công việc và có tinh thần hoạt động nhóm
Giáo viên hướng dẫn các em trình tự việc dạy, giới thiệu từ mới, cách phát
âm từ vựng và giải thích nghĩa của từ
2 Giai đoạn 2: Phân công công việc cụ thể
Giáo viên dạy Unit 1 – SGK tiếng Anh 9 để làm mẫu và hướng dẫn các nhóm hoạt động bài tập dạy từ mới trong các tiết thực hành sau, bắt đầu từ Unit 2 (Tuần 7)
Bài mẫu của giáo viên
+ Cách làm: Các nhóm bốc thăm tiết thực hành của mình theo từng đơn vị bài học Các nhóm thực hành trong tiết “Getting started: Listen and read” và
“Read” Nhóm trưởng sẽ phân công công việc cho từng thành viên Các nhóm có thể trình bày bài của nhóm mình bằng Power point hoặc trên giấy A0
+ Mục đích: Nhằm phát huy tính chủ động làm việc nhóm, sự sáng tạo trong quá trình hoạt động và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin
3 Giai đoạn 3: Nhận bài sửa lỗi
Các nhóm gửi bài trực tiếp hoặc gửi bài Powerpoint qua email cho giáo viên theo thứ tự đã bốc thăm chuẩn bị Thời gian gửi trước ngày thuyết trình 5 ngày
+ Cách làm: Các nhóm chuẩn bị nội dung từ vựng, ý nghĩa của từ trong bài chuẩn bị Sau đó các nhóm gửi bài báo cáo trước cho giáo viên đúng thời gian trước khi thuyết trình
Giáo viên sửa lỗi chính tả, dấu nhấn và nghĩa của từ Giáo viên gửi lại bài cho các nhóm
+ Mục đích: Nộp bài đúng thời hạn giúp học sinh có tinh thần trách nhiệm với công việc của mình, hình thành thói quan chuẩn bị bài trước khi đến lớp cho học sinh
Bài làm của nhóm học sinh:
Trang 9* Chắc chắn sẽ có nhóm hoàn thành không đúng thời hạn Giáo viên sẽ đưa ra quy định trừ 1 điểm hoàn thành đối với những nhóm nộp trễ Việc này thể hiện sự công bằng cho tất cả các nhóm
4 Giai đoạn 4: Thuyết trình
Mỗi tiết sẽ có một nhóm thuyết trình trước lớp trong vòng 15 phút
Trang 10+ Cách làm: Nhóm trưởng sẽ phân công các thành viên trong nhóm mình giới thiệu lần lượt các từ khóa trong bài Mỗi nhóm thuyết trình sẽ đóng vai trò “người hướng dẫn” cả lớp từ mới, cách phát âm và nghĩa của từ
Các bạn còn lại trong lớp với vai trò hoc sinh, các em đọc từ khóa và viết vào vở theo sự hướng dẫn của nhóm thuyết trình
Giáo viên quan sát các bước làm của nhóm, ghi chú lại những góp ý cần thiết, những ưu – nhược điểm của nhóm thực hành, quan sát thái độ, sự tương tác giữa thành viên trong lớp và nhóm thuyết trình
+ Mục đích: Đây là giai đoạn chính trong các bước thực hành nghiên cứu Thái độ, kết quả hoạt động của các nhóm sẽ chỉ ra những mặt hạn chế và tích cực của phương pháp Việc đóng vai trò là người hướng dẫn các bạn, phần nào giúp các em tự tin hơn với khả năng phát âm của mình, các em không còn rụt rè khi phải nói hay đọc từ mới Nếu như trước đây, khi các em phải đọc và làm theo giáo viên, các em luôn sợ phát âm sai, phát âm khác giáo viên Việc sợ sai khiến các em dần ngại phát âm và nói tiếng anh
Bên cạnh đó, đối với các em còn lại khi được “học” từ người hướng dẫn là bạn khiến các em mạnh dạn và tự nhiên khi phát biểu và tham gia tiết học Khắc phục nhược điểm sợ sai – ngại nói tiếng anh dễ dàng hơn Vì các
em biết rằng “người hướng dẫn” là bạn Các em phát biểu theo phản xạ tự nhiên giữa bạn và bạn
5 Giai đoạn 5: Đánh giá, củng cố bài học
Sau bài thuyết trình của nhóm học sinh, giáo viên đưa ra nhận xét ưu điểm – khuyết điểm của nhóm, củng cố từ vựng và tiếp tục tiết học theo chương trình
+ Cách làm: Sau 15 phút quan sát trình bày của các nhóm, giáo viên nhận xét bài thực hành của học sinh với tư các là người nghe, không phải với
tư cách người đứng lớp Giáo viên lần lượt đưa ra những điểm mạnh và điểm yếu trong bài thuyết trình một cách chân thành, nhẹ nhàng, giáo viên không quên khen ngợi phần trình bày của học sinh Giáo viên nhận xét về việc tham gia tương tác tiết học của thành viên còn lại
Sau khi nhận xét phần trình bày của học sinh,thay vì đưa ra lỗi sai trong cách phát âm từ mới, giáo viên giúp học sinh đọc lại từ mới, hướng dẫn cách phát âm các từ khó và tiếp tục tiết học
+ Mục đích: Nhận xét, góp ý của giáo viên giúp học sinh rút được kinh nghiệm Khi được khen thưởng học sinh sẽ thấy thích thú, tự tin trong việc
11
Trang 11học tiếng Anh Việc giúp học sinh đọc lại từ, phát âm những từ khó trong bài thay cho việc chỉ ra lỗi sai là cần thiết Nếu giáo viên trực tiếp chỉ ra lỗi sai của học sinh sẽ khiến các em trở nên tự ti, ngại phát âm trước lớp trong những lần sau Nhưng khi học sinh đọc lại các từ theo giáo viên, các em tự nhận biết lỗi của mình để tự khắc phục lỗi
6 Phân tích kết quả
Qua 7 tuần thực hành của các nhóm, bài nghiên cứu lần này không nhất thiết là thông qua bài kiểm tra đánh giá để thu kết quả chính xác điểm số của học sinh Kết quả của bài nghiên cứu là sự tiến bộ rõ rệt trong việc phát âm, khắc phục được phần lớn lỗi sử dụng sai, viết sai và đọc sai từ Hơn thế nữa, sau quá trình nghiên cứu, các em sinh thích thú hơn trong các tiết học, mạnh dạn trong việc phát âm từ vựng và việc ghi nhớ từ vựng trở nên dễ hơn khi các em được chủ động tiếp nhận và tương tác với các bạn trong lớp Nhưng kết quả thu được từ bài kiểm tra sau nghiên cũng mang đến kết quả đáng kể Tổng số học sinh hai lớp là 83 học sinh, kết quả thu được:
GIỎI KH
Á
TB YẾU KÉM GHI CHÚ
Trước nghiên
cứu
4 18 17 35 9
Sau nghiên cứu 8 25 25 20 5
PHẦN III: KẾT LUẬN
1 Kết luận
Sau một thời gian áp dụng các phương pháp mới vào giảng dạy khả năng học từ vựng cho học sinh, tôi đã ghi được những kết quả đáng ghi nhận
Một là: Hầu hết các em ghi nhớ được vốn từ vựng dễ dàng hơn và vận dụng được vốn từ vào học các kỹ năng: Nghe, Nói, Đọc, Viết Các em dễ dàng hiểu được nội dung các bài hội thoại và các bài khoá, từ đó các em yêu thích bộ môn Tiếng Anh hơn Mặc dù vẫn còn một số em thụ động trong việc học từ vựng, nhưng phần lớn học sinh tự tin hơn trong việc phát âm tiếng Anh, khắc phục được việc sợ đọc từ vựng
Hai là: Từ những kết luận trên cho ta thấy để học sinh ghi nhớ được vốn từ vựng Tiếng Anh cho bản thân thì đòi hỏi cả giáo viên và học sinh đều