BÀI TIỂU LUẬN MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KHOA DU LỊCH BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Chủ đề 3 HÃY PHÂN TÍCH NHỮNG PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH ANH (CHỊ) HỆ VỚI VIỆC RÈN LUYỆN CỦA SINH VIÊN HOA SEN HIỆN NAY Giảng viên Họ và tên Mã số sinh viên Lớp 1929 Hồ Chí Minh – Một vị lãnh tụ vĩ đại của nước Việt Nam và nhân dân Việt Nam, dù đã bao năm trôi qua kể từ khi Người ra đi, nhưng hình ảnh của Người với tấm gương và những gì Hồ Chí Minh đã làm cho nước, cho dân vẫn luô.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KHOA DU LỊCH

BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Chủ đề 3: HÃY PHÂN TÍCH NHỮNG PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC CÁCH

MẠNG TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH ANH (CHỊ)

HỆ VỚI VIỆC RÈN LUYỆN CỦA SINH VIÊN HOA SEN HIỆN NAY

Giảng viên

Họ và tên:

Mã số sinh viên:

Lớp: 1929

<2021>

Hồ Chí Minh – Một vị lãnh tụ vĩ đại của nước Việt Nam và nhân dân Việt Nam, dù đã bao năm trôi qua kể từ khi Người ra đi, nhưng hình ảnh của Người với tấm gương và những gì Hồ Chí Minh đã làm cho nước, cho dân vẫn luôn còn hiện hữu thật rõ nét và

trường tồn qua từng thế hệ Hồ Chí Minh bắt đầu sự nghiệp của mình vì nước, vì dân bằng cách giáo dục đạo đức cách mạng và lý tưởng cho mọi người Hình ảnh của người cũng chính là một hiện thân chân thực nhất cho những phẩm chất đạo đức cách mạng đẹp

đẽ và là tấm gương sáng cho toàn dân noi theo Hồ Chí Minh từng dạy rằng: đạo đức tăng sức mạnh gấp bội Quả thật, lời dạy của Người luôn mang một ý nghĩa triết lí sâu sắc và

ẩn chứa nhiều bài học quý báu Dù cho có làm gì đi chăng nữa, gặp bao việc khó nhằn đến mấy, chỉ có sức mạnh, trí tuệ hay tinh thần đoàn kết là chưa đủ, mà ở trong mỗi con người chúng ta cần phải trang bị cho mình những phẩm chất đạo đức cách mạng Theo Người, người cách mạng chỉ giác ngộ chính trị là chưa đủ, còn phải thấm nhuần đạo đức cách mạng, đạo đức dân tộc Tư tưởng Hồ Chí Minh cốt yếu là tư tưởng chính trị, tuy vậy,

ta vẫn có thể dễ dàng nhận ra những điểm đạo đức trong sáng tồn tại trong một nền văn hóa của nhân loại tương lai Ta thấy rằng, ở Bác là sự hòa hợp và trộn lẫn giữa chính trị , đạo đức, văn hóa và nhân văn Có thể nói, tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là một đạo đức mới, đạo đức cách mạng, tư tưởng đạo đức của Hồ Chí Minh trong sáng, suốt đời tận trung với nước, tận hiếu với dân, suốt đời tranh đấu cho Đảng, cho cách mạng Hồ Chí Minh luôn đặt lợi ích của Đảng và của nhân dân lao động lên trên cả lợi ích của cá nhân mình Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là sự kết hợp đạo đức truyền thống của dân tộc với tinh hoa đạo đức của nhân loại, được hình thành từ yêu cầu của sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam Phải nhận thức một điều rằng, Hồ Chí Minh đã đánh giá cao đạo đức truyền thống dân tộc, đó là những đức sống có tình có nghĩa, có thủy có chung, có nhân

có đức, có trước có sau, biết trung, biết hiếu Người quan niệm rằng đạo đức cách mạng chính là nguồn gốc của người cách mạng Người coi đạo đức như là gốc cây, như nguồn của sông, cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Còn cây thì phải có gốc, không có gốc thì cây sẽ héo Người cách mạng là phải có đạo đức, nếu không có đạo đức thì dù tài giỏi đến mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân Bác cho rằng, nếu muốn giải phóng cho dân tộc, giải phóng cho nhân loại, mang lại cuộc sống

ấm no cho dân, làm môt việc quá lớn như vậy mà không có đạo đức làm người, không có căn bản thì đó là, tự mình đã hủ hóa, xấu xa thì còn làm nổi việc gì nữa ? Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò nền tảng của đạo đức cách mạng rằng: “ Làm cách mạng để cải tạo xã

hội cũ thành xã hội mới, là một sự nghiệp rất vẻ vang, song, đó cũng là một việc rất nặng

nề, là một cuộc đấu tranh rất phức tạp, lâu dài và gian khổ Sức có mạnh mới gánh nặng

và đi xa được Người cách mạng phải coi đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang của mình.” Ngoài quan niệm trên, Người còn cho rằng: “ Đạo đức chính là nhân tố quyết định mọi sự thành bại trong công việc, phẩm chất mỗi con người: “ Mọi việc thành hay bại, chủ chốt là do các cán bộ có thấm nhuần đạo đức cách mạng hay không ?”, Tuy năng lực và công việc của mỗi người là khác nhau, người làm việc to, người làm việc nhỏ, nhưng ai giữ được đạo đức cách mạng đều là người cao thượng.” Hồ Chí Minh cũng khẳng định rằng: “ Chúng ta mang tinh thần mà chiến thắng vật chất” Chỉ nhìn về vật chất, hiện tượng , chỉ lấy con mắt hẹp hòi mà xem thì không thể giải thích được thắng lợi của ta đối với kẻ thù lớn mạnh Nói tới đây ta có thể nhìn nhận được, đạo đức cách mạng đối với Hồ Chí Minh là vô cùng quan trọng và cần thiết, đạo đức luôn được Người ưu tiên hàng đầu trong suốt quá trình công cuộc giải phóng đất nước, giải phóng dân tộc Trong mọi lời dạy của Người, Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh và nhắc đi nhắc lại nhiều lần về những phẩm chất đạo đức cách mạng, đạo đức làm tăng sức mạnh trong công cuộc bảo vệ và giải phóng dân tộc Bác từng nói: “ Có tài

mà không có đức thành người vô dụng, còn có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó.” Quả thật, làm việc gì cũng cần phải có đạo đức làm nền, biết người biết ta, không kiêu, không ngạo mạn, không tự cao, mọi việc to nhỏ, mọi cấp bậc trên dưới đều phải lấy đức làm đầu Đạo đức còn “ có ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp đổi xã hội cũ thành một xã hội mới và xây dựng mỹ tục thuần phong” “ Có đạo đức cách mạng thì khi gặp khó khăn gian khổ, thất bại, cũng không sợ sệt, rụt rè, lùi bước…, khi gặp thuận lợi và thành công cũng vẫn giữ vững tinh thần gian khổ, chất phác, khiêm tốn, “ lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”…, không kèn cựa về mặt hưởng thụ, không công thần, không quan liêu, không kiêu ngạo không hủ hóa.” Từ những nghiên cứu di sản tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, ta thấy rằng Người có những lời dạy với những phẩm chất đạo đức cụ thể cho từng đối tượng Hồ Chí Minh nêu ra cái đúng, cái tốt , cái hay, đồng thời cũng chỉ ra cái sai, cái xấu, cái dở để phòng giáo dục và đạo đức cho các tầng lớp nhân dân Thông qua đó, Hồ Chí Minh đã nêu bật được những quan điểm về phẩm chất đạo đức cơ bản nhất của con

người Việt Nam trong thời đại mới Đó cũng chính là những phẩm chất của nền đạo đức mới, đạo đức cách mạng Việt Nam Đối với Hồ Chí Minh phẩm chất đạo đức luôn được coi là yếu tố chủ chốt, và cụ thể là những phẩm chất cơ bản sau đây:

Phẩm chất thứ nhất là trung với nước , hiếu với dân, thứ hai là cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư và thứ ba là yêu thương con người Để có thể hiểu rõ hơn về những phẩm chất đạo đức của Hồ Chí Minh, tiếp đến, ta sẽ đi sâu và nói rõ hơn vào từng phẩm chất cụ thể Thứ nhất, “Trung với nước, hiếu với dân” đây dường như là phẩm chất đạo đức quan trọng nhất, bởi nó bao trùm và chi phối các phẩm chất khác Trung với nước là thể hiện mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng, xã hội và nó thể hiện một phần nào đó về trách nhiệm với sự nghiệp dựng nước và giữ nước, với con đường đi lên của đất nước Cụ thể

và nhấn mạnh rằng, “Nước” ở đây là nước của dân và dân chính là chủ nhân của nước Dựa trên cơ sở kế thừa, là phát triển chủ nghĩa yêu nước truyền thống Việt Nam, khắc phục, vượt qua những hạn chế của truyền thống đó, Hồ Chí Minh khẳng định rằng “Trung với nước, hiếu với dân” là một trong những phẩm chất của đạo đức cách mạng Việt Nam

Từ “Trung với vua, hiếu với cha mẹ” chuyển thành “Trung với nước, hiếu với dân” chính

là một sự đảo lộn trong quan niệm đạo đức truyền thống Hồ Chí Minh viết rằng: “ Đạo đức cũ như người đầu ngược xuống đất chân chổng lên trời Đạo đức mới như người hai chân đứng vững được dưới đất, đầu ngửng lên trời” Có thể hiểu, nhân dân từ chỗ là kẻ nghèo hèn phải được chăn dắt, bị sai khiến trở thành lực lượng làm nên lịch sử, sáng tạo

ra lịch sử Theo như Hồ Chí Minh, trung với nước, hiếu với dân là phải suốt đời đấu tranh cho cách mạng, ra sức làm việc, giữ vững kỉ luật, thực hiện tốt đường lối, chính sách của Đảng Bên cạnh đó, Bác còn dạy rằng hiếu với dân thì phải hòa mình với quần chúng thành một khối , tin quần chúng, hiểu quần chúng và lắng nghe ý kiến của quần chúng, làm cho dân tin, dân phục, dân yêu, đoàn kết quần chúng chặt chẽ xung quanh Đảng, tổ chức tuyên truyền và động viên quần chúng hăng hái thực hiện chính sách và nghị quyết của Đảng, phải lấy dân làm gốc, phải thực hiện dân chủ, bao nhiêu lợi ích đều vì dân Đảng và Nhà nước hoạt động phải gần dân, thân dân, lấy trí tuệ ở dân, học hỏi dân, phải

biết làm học trò dân mới làm được thầy học của dân Chỉ có thực hiện được như thế thì người cách mạng mới được dân tin yêu, cách mạng mới đi đến thành công

Càng nói nhiều, càng tìm hiểu nhiều mới thấy rằng đạo đức cách mạng đối với Hồ Chí Minh thật sự quan trọng và luôn song hành bên cạnh người trong mọi thành bại Với người hai chữ “ trung và hiếu” không đơn thuần chỉ gói gọn trong một phạm vi nhỏ hẹp là gia đình, cha mẹ mà đó còn là trách nhiệm và tình cảm chân thành của Người dành cho đồng bào , dân tộc Những lời dạy của Người về đạo đức “trung với nước, hiếu với dân” thật sự vô cùng mới mẻ và dường như nó được nâng lên một tầm cao mới Hồ Chí Minh không gạt bỏ từ ngữ “trung, hiếu” đã ăn sâu, bám rễ trong con người Việt Nam ta với một

ý nghĩa trách nhiệm, bổn phận của người dân, người con Với khái niệm cũ, Người đưa vào đây một nội dung mới, cách mạng, phản ánh đạo đức ngày nay cao rộng hơn, như đã nói ở trên, nó không phải chỉ là trung với vua và có hiếu với cha mẹ, mà “trung với nước, hiếu với dân” Những chân lí và lời dạy của người thật sự đã chạm đến trái tim của các cán bộ và nhân dân.Bởi lẽ, Người làm mọi thứ gian nan, khó nhọc biết nhường nào suy cho cùng cũng là vì dân, luôn nhắc nhở các cán bộ làm gì cũng phải tôn trọng ý kiến của dân, nghĩ đến dân Tất cả những lời dạy đó, Người gói gọn trong hai chữ “trung và hiếu” thật khéo léo và sâu sắc đến nhường nào

Phẩm chất quan trọng tiếp theo bao gồm trong năm từ : “ Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư”, phẩm chất này gắn liền với phẩm chất thứ nhất Đối với Hồ Chí Minh, phẩm chất này là phải lấy mỗi cá nhân làm đối tượng điều chỉnh, bởi, những phẩm chất này chúng diễn ra hàng ngày, hàng giờ trong mọi hoàn cảnh trong mọi sinh hoạt Nó còn là khái niệm đạo đức truyền thống của con người Việt Nam Người đã thu thập và chọn lọc, nâng cấp chúng thành những điều mới mẻ hơn “ Cần, Kiệm, Liêm , Chính, Chí công vô tư” đối với Người chúng có mối liên hệ hòa hợp cùng nhau Cụ thể là, “Cần, Kiệm,Liêm”

là gốc rễ của Chính Nhưng một cái cây cần có gốc có rễ, lại cần có ngành, lá, hoa, quả mới là hoàn chỉnh Tức, một người phải Cần,Kiệm,Liêm, nhưng còn phải có Chính mới là người hoàn toàn Cũng như so sánh với bốn mùa, bốn phương của trời, đất, Bác nói: “ Thiếu một mùa thì không thành trời Thiếu một phương thì không thành đất, thiếu một

đức, thì không thành người.” Phẩm chất này đối với các cán bộ đảng viên lại càng cần thiết, bởi: “ các cán bộ, cơ quan, các đoàn thể, cấp cao thì quyền to, cấp thấp thì quyền nhỏ Dù to hay nhỏ, có quyền mà thiếu lương tâm là có dịp đục khoét, có dịp ăn của đút.”

Hồ Chí Minh cho rằng bản thân làm lớn, có chức, quyền thì càng cần phải kiệm, liêm, chính Theo Người, cần,kiệm, liêm, chính là thước đo văn minh, tiến bộ của một dân tộc Người viết: “Một dân tộc biết cần, biết kiệm, biết liêm là một dân tộc giàu về vật chất, mạnh về tinh thần, là một dân tộc văn minh tiến bộ” Còn Chí công, vô tư là không nghĩ cho bản thân trước, hưởng thụ sau, là “ lòng mình chỉ biết vì Đảng, vì Tổ quốc, vì đồng bào.” Hồ Chí Minh đòi hỏi , thực hành chí công , vô tư là phải “ kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách mạng” Bởi, chủ nghĩa cá nhân là trái với chủ nghĩa tập thể, trái với đạo đức cách mạng Người cho rằng, chủ nghĩa cá nhân là một thứ vi trùng độc, và gây ra hàng trăm thứ bệnh: tham ô, lãng phí, xa hoa, hủ hóa,… Chủ nghĩa các nhân còn ẩn nấp trong mình mỗi chúng ta Nó chỉ chờ dịp hoặc thất bại, hoặc thắng lợi – để rồi ngóc dậy Nó chính là kẻ địch và là bạn đồng hành của các kẻ địch khác.Song, Người cũng cho rằng chủ nghĩa cá nhân chỉ thật sự xấu xa khi, họ không lo “ mình vì mọi người” mà chỉ muốn “mọi người vì mình”, “chỉ lo mình béo mặc thiên hạ gầy” Nhưng nếu những lợi ích cá nhân không trái ngược với lợi ích của tập thể thì không phải là xấu Tất cả, phụ thuộc vào mỗi cá nhân biết cách tự điều chỉnh bản thân mình như thế nào mà thôi.Thế mới nói chủ nghĩa cá nhân có được thể hiện và vận hành một cách đúng nghĩa hay không, cốt lõi phụ thuộc vào người sử dụng nó Chủ nghĩa cá nhân còn là mối nguy hại cho một Đảng, cho cả dân tộc: “Một dân tộc, một Đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân” Phẩm chất cuối cùng mà Hồ Chí Minh muốn tuyên truyền đến toàn dân đó chính là lòng yêu thương con người Hồ Chí Minh cho rằng, trên đời này có hàng muôn triệu người, hàng trăm nghìn công việc nhưng có thể chia thành hai hạng người: người Thiện và người

Ác, và hai thứ việc là: việc Chính và việc Tà Có lúc Người lại khái quát hai hạng người

đó cụ thể hơn là hạng người đi áp bức bóc lột và hạng người bị áp bức bóc lột Người chỉ

rõ: làm việc chính là người thiện, làm việc tà là người ác Đối với Bác đã làm người thì phải thực hành chữ Bác ái Quan niệm của Người về con người rất toàn diện và độc đáo, bởi con người không phải là thần thánh, ai cũng có mặt xấu và mặt tốt ở trong lòng Song,

dù cho văn minh hay dã man thì cũng có cái tình Vì vậy, chúng ta phải làm cho cái tốt ở con người nở rộ như hoa mùa xuân còn cái xấu thì lấp chúng đi Có thể nói, tình yêu thương của Hồ Chí Minh dường như bao trùm lên cả toàn bộ nhân loại trên Trái đất này, Người yêu thương dân tộc với một tình yêu sâu sắc, vừa bao la lại vừa gần gũi, lan tỏa khắp các số phận trên mọi miền Tổ quốc Người thức tỉnh, tái tạo lương tâm, vạch hướng

đi và đánh thức những gì tốt đẹp nhất trong mỗi con người, tạo điều kiện cho con người đứng dậy, vươn lên hoàn thành nhiệm vụ Tình yêu thương của Người là tình yêu gắn liền với hành động thể hiện qua việc mang cơm, nước uống, trả lại nhân phẩm cho con người Tình yêu của Người bao la và rộng lớn nó không chỉ lan tỏa trong phạm vi nhỏ hẹp mà nó còn vượt ra cả phạm vi dân tộc Hồ Chí Minh- Người là bậc đại nhân thể hiện tinh thần phục vụ Tổ quốc, phục vụ cách mạng “giàu sang không quyến rũ, nghèo khó không chuyển lay, uy vũ không khuất phục” mà người cộng sản quyết tâm thực hiện để phục vụ quần chúng nhân dân Từ đây có thể thấy rằng, Hồ Chí Minh là một người trong ấm áp ngoài kiên cường, bất khuất Dù cho có gì xảy ra đi chăng nữa, thì tình cảm của Người đối với dân vẫn không bao giờ thay đổi mà còn ngày một mạnh mẽ Tất cả mọi lời dạy của Người đều mang ý nghĩa sâu sắc và chân lí cao đẹp Người đã để lại cho đời cho người những bài học vô cùng quý báu và sẽ theo dấu chân qua nhiều thế hệ về sau

Từ những bài học về phẩm chất đạo đức cách mạng trong tư tưởng Hồ Chí Minh, thiết nghĩ, là một cá nhân trong thế hệ sinh viên trẻ, bản thân mình nói riêng và tập thể sinh viên trẻ nói chung,mà đặc biệt là sinh viên Hoa Sen chúng ta cần phải ra sức học tập và rèn luyện hơn nữa Không chỉ là rèn luyện về mặt trí tuệ, kỹ năng mà còn là trau dồi phẩm chất và đạo đức Từ đó, cả trì tuệ và đạo đức sẽ là sự song hành và hòa quyện, hỗ trợ lẫn nhau, tạo nên một con người hoàn chỉnh từ trong ra ngoài Hồ Chí Minh nói rằng “đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng

trong” Vì vậy, thế hệ chúng ta là những người trẻ cần phải “gian nan rèn luyện mới thành công” “Hiền dữ đâu phải là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên” có kiên trì có nhẫn nại thì xấu cũng thành tốt, ác cũng thành thiện Bên cạnh đó, việc tu dưỡng đạo đức còn là tinh thần tự giác, tự nguyện, dựa vào lương tâm của mỗi người, tu dưỡng mọi lúc, mọi nơi

và trong mọi hoàn cảnh Có như vậy, mới mau thành nhân Thật tự hào khi bản thân mình

có thể sớm ý thức và nhận biết được rằng phải tu dưỡng những phẩm chất đạo đức theo lời dạy của Bác Và luôn khắc ghi trong đầu bản thân rằng, tài và đức luôn phải đi đôi, trí tuệ và thái độ, phẩm chất phải luôn song hành, biết người biết ta, không tự cao, ngạo mạn, phấn đấu nhiều hơn nữa để trở thành một cá nhân tốt trong một bộ phận sinh viên trẻ để góp một phần nào sức mình vào công cuộc dựng xây nước nhà văn minh và tiến bộ hơn

Tài liệu tham khảo:

Theo Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị - Hành chính, H.2011

Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2000,t.2,tr454

Hồ Chí Minh: Toàn tập , sđd , t.5, tr.148

Hồ Chí Minh: Toàn tập, sđd , t.6, tr.163 - 164

Hồ Chí Minh: Toàn tập, sđd , t.6, tr 320 - 321

Hồ Chí Minh: Toàn tập, sđd , t.9,tr.283

Hồ Chí Minh: Toàn tập, sđd , t.9, tr 291

Hồ Chí Minh: Toàn tập, sđd , t.12, tr 557, 558