--- ---TIỂU LUẬN Môn: Tư tưởng Hồ Chí Minh TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TA TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC Ở NƯỚC TA HIỆN NAY Sinh v
Trang 1-
-TIỂU LUẬN Môn: Tư tưởng Hồ Chí Minh
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG
TA TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN
TỘC Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
Sinh viên thực hiện:
Lớp:
Mã SV:
Hà Nội, tháng 5/2021
Trang 2MỤC LỤC
A LỜI MỞ ĐẦU 3
1 Lý do chọn đề tài 3
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 4
5 Ý nghĩa lý luận thực tiễn 4
6 Kết cấu tiểu luận 4
B NỘI DUNG 5
I CHƯƠNG I: CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC 5
1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc hình thành trên nền tảng văn hóa truyền thống Việt Nam 5
2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc hình thành trên quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin 6
3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc hình thành trên cơ sở tổng kết những kinh nghiệm thành công và thất bại của các phong trào cách mạng Việt Nam và thế giới 7
II CHƯƠNG II: NHỮNG QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC 10
1 Vai trò của đại đoàn kết toàn dân tộc 10
2 Lực lượng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc 12
3 Điều kiện để xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc 13
4 Hình thức, nguyên tắc tổ chức khối đại đoàn kết dân tộc 14
5 Phương thức xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc 16
III CHƯƠNG 3: SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TA TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC Ở NƯỚC TA HIỆN NAY 18
1 Thực trạng 18
2 Nhiệm vụ và yêu cầu 19
3 Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào công cuộc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong thời kỳ đổi mới hiện nay 20
IV CHƯƠNG IV: TỔNG KẾT 23
Trang 3C TÀI LIỆU THAM KHẢO 24
A LỜI MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc có ý nghĩa hết sứcquan trọng đối với sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc Đại đoàn kết toàndân tộc bao gồm rất nhiều khía cạnh về cách thức cũng như phương pháp xâydựng và phát triển Trong đó bao gồm xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộcphải phát huy tổng hợp nội lực từ bên trong; phải kết hợp sức mạnh dân tộc vớisức mạnh thời đại, vạch ra con đường cách mạng đúng đắn, phát huy tổng hợpsức mạnh toàn dân dựa trên nền tảng kế thừa và phát huy truyền thống yêunước nồng nàn, nhân nghĩa, đoàn kết toàn dân; đồng thời phải có lòng khoandung và lòng tin yêu con người Do đó việc tìm hiểu rõ tư tưởng Hồ Chí Minh
về vấn đề này là hết sức cần thiết để mỗi chúng ta hiểu rõ hơn vai trò và tráchnhiệm của mình trong cuộc sống, vai trò đối với mọi người xung quanh và vớiđất nước Từ đó, giúp chúng ta xác định một cái nhìn đúng đắn về lòng đoànkết, nhân nghĩa trong mỗi con người để tự hoàn thiện mình, sống tốt hơn và có
ý nghĩa hơn
Tuy nhiên, do tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống tư tưởng rộng lớn
và xuyên suốt mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xây dựng trong suốt cuộc đời và
sự nghiệp cách mạng của mình Vậy nên, với những hạn chế về kiến thức vàthời gian tìm hiểu, trong quá trình thực hiện tiểu luận em không tránh khỏinhững thiếu sót Em mong sẽ nhận được góp ý của các thầy cô để hoàn thiệnhơn nữa kiến thức của bản thân mình
2.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Về kiến thức: Cung cấp những quan điểm cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh
Trang 4đại và sự vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam vào sự nghiệp đổi mới đấtnước.
- Về kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn
kết toàn dân tộc vào cuộc sống trong giai đoạn hiện nay
- Về tư tưởng: Củng cố niềm tin vào khối đại đoàn kết toàn dân tộc và sự kết
hợp sức mạnh dân tộc Việt Nam với sức mạnh thời đại trong sự nghiệp đổi mới theo
tư tưởng Hồ Chí Minh
3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Tư tưởng Hồ Chí Minh về khối đại đoàn kết dân tộc và sự vận dụng của Đảng ta trong xây dựng khối đại đoàn kết ở nước ta hiện nay
4.Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
- Cơ sở lý luận: Chủ nghĩa Mác – Lênin về Đảng Cộng sản, đặc biệt là học
thuyết về Đảng kiểu mới của V.I Lênin
- Phương pháp nghiên cứu: Thống nhất tính Đảng và tính khoa học, thống nhất
lý luận và thực tiễn, phương pháp logic kết hợp với lịch sử,…
5.Ý nghĩa lý luận thực tiễn
Hiểu được quá trình hiện thực hóa hệ thống quan điểm, tư tưởng Hồ ChíMinh về đại đoàn kết toàn dân tộc vào thực tế xây dựng và phát triển đất nước
ta hiện nay
6.Kết cấu tiểu luận
Chương 1: Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí mInh về đại đoàn kết toàn dân tộc
Chương 2: Những quan điểm của Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc
Trang 5Chương 3: Sự vận dụng của Đảng ta trong xây dựng khối đại đoàn kết ở nước ta hiện nay.
Chương 4: Tổng kết
B NỘI DUNG
I CHƯƠNG I: CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc bắt nguồn từ nhiều yếu tố
và được hình thành trên cơ sở kế thừa và phát triển chủ nghĩa yêu nước vàtruyền thống đoàn kết của dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, đặc biệt là đãvận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin để phù hợp với tìnhhình và điều kiện cụ thể của Việt Nam trong từng giai đoạn cách mạng
1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc hình thành trên nền tảng văn hóa truyền thống Việt Nam.
Trong tác phẩm "Tinh thần yêu nước của nhân dân ta" trích từ Báo
cáo Chính trị tại Đại hội lần thứ II, tháng 2 năm 1951 của Đảng Lao độngViệt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: "Dân ta có một lòng nồng nàn yêunước Đó là một truyền thống quý báu của ta từ xưa đến nay, mỗi khi Tổquốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vôcùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấnchìm tất cả lũ bán nước và cướp nước" Có thể thấy, yêu nước là tình cảm,
tư tưởng phổ biến, vốn có ở tất cả các dân tộc trên thế giới chứ không riêng
gì dân tộc Việt Nam Song tư tưởng ấy được hình thành khi nào, có sâu sắchay không, nội dung, hình thức, mức độ biểu hiện cũng như chiều hướngphát triển của nó ra sao lại phụ thuộc vào điều kiện lịch sử riêng của từngdân tộc Đối với dân tộc Việt Nam, lòng yêu nước không chỉ là một tìnhcảm tự nhiên, mà nó còn là sản phẩm của lịch sử, được hun đúc từ chính
Trang 6Trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, tinh thần yêu nướcgắn liền với ý thức cộng đồng, ý thức cố kết dân tộc, đoàn kết dân tộc ViệtNam đã hình thành và củng cố, tạo thành một truyền thống bền vững Tinhthần ấy, tình cảm ấy theo thời gian đã trở thành lẽ sống của mỗi con ngườiViệt Nam, làm cho vận mệnh mỗi cá nhân gắn chặt vào vận mệnh của cộngđồng, vào sự sống còn và phát triển của dân tộc Đó là những triết lý nhânsinh:
"Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người trong một nước phải thương nhau cùng"
Hay:
"Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao"
Nó là cơ sở của ý chí kiên cường, bất khuất, tinh thần dũng cảm hysinh vì dân, vì nước của mỗi con người Việt Nam, đồng thời là giá trị tinhthần thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng và của mỗi cá nhân trong quátrình dựng nước và giữ nước, làm nên truyền thống yêu nước, đoàn kết củadân tộc Chủ nghĩa yêu nước, truyền thống đoàn kết, cộng đồng của dân tộcViệt Nam là cơ sở đầu tiên, sâu xa cho sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh
về đại đoàn kết dân tộc
2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc hình thành trên quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin.
Chủ nghĩa Mác - Lênin cho rằng, cách mạng là sự nghiệp của quầnchúng, nhân dân là người sáng tạo lịch sử, giai cấp vô sản muốn thực hiệnvai trò là lãnh đạo cách mạng phải trở thành dân tộc, liên minh công nông
Trang 7là cơ sở để xây dựng lực lượng to lớn của cách mạng Cũng theo chủ nghĩaMác – Lênin, quy luật xã hội là sản xuất vật chất, nhờ đó phát hiện ra vaitrò quyết định sự phát triển xã hội của quần chúng nhân dân Sự vận độngcủa xã hội luôn phải gắn với một giai cấp nhất định mà giai cấp đó đứng ởtrung tâm của một thời đại Hiện nay, giai cấp công nhân là giai cấp đứng
ở trung tâm thời đại mới, có lợi ích phù hợp với lợi ích của giai cấp nôngdân và các giai tầng lao động khác Vì vậy, giai cấp công nhân là giai cấplãnh đạo cách mạng, tổ chức đoàn kết mọi giai tầng xã hội, có khả năngđoàn kết cả dân tộc
Lê-nin cho rằng, sự liên kết giai cấp, trước hết là liên minh giai cấpcông nhân với nông dân là hết sức cần thiết, bảo đảm cho thắng lợi của cáchmạng vô sản Rằng nếu không có sự đồng tình và ủng hộ của đa số nhândân lao động với đội ngũ tiên phong của nó, tức giai cấp vô sản, thì cáchmạng vô sản không thể thực hiện được Chủ tịch Hồ Chí Minh trong một
bài viết có nhan đề "Lênin và các dân tộc phương Đông", đăng trên báo
Le Paria số 27 có viết: "Lênin là hiện thân của tình anh em bốn bể, là tấmgương sáng ngời về tinh thần đoàn kết, tập hợp các lực lượng cách mạngtrên thế giới vào cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc" Đó là nhữngquan điểm lý luận hết sức cần thiết để Hồ Chí Minh có cơ sở khoa học trong
sự đánh giá chính xác yếu tố tích cực cũng như những hạn chế trong các disản truyền thống, trong tư tưởng tập hợp lực lượng của các nhà yêu nướcViệt Nam tiền bối và các nhà cách mạng lớn trên thế giới, từ đó hình thành
tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc
3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc hình thành trên cơ
sở tổng kết những kinh nghiệm thành công và thất bại của các phong trào cách mạng Việt Nam và thế giới.
Trang 8Không chỉ được hình thành từ những cơ sở lý luận suông, tư tưởngnày còn xuất phát từ thực tiễn lịch sử của dân tộc và nhiều năm bôn ba khảonghiệm ở nước ngoài của Hồ Chí Minh.
3.1 Thực tiễn cách mạng Việt Nam
Là một người am hiểu sâu sắc lịch sử đấu tranh dựng nước vàgiữ nước của dân tộc mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận thức đượcrằng, trong thời phong kiến chưa có những cuộc đấu tranh thay đổitriều đại nhưng chúng đã ghi lại những tấm gương tâm huyết của ông
cha ta với tư tưởng “Vua tôi đồng lòng, anh em hòa thuận, cả nước
góp sức” và chủ trương “Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc” Chính chủ nghĩa yêu nước, truyền thống đoàn kết của dân tộc
trong chiều sâu và bề dày của lịch sử này đã tác động mạnh mẽ đến
Hồ Chí Minh và được người ghi nhận như những bài học lớn cho sựhình thành tư tưởng của mình
Thực tế, vào năm 1858, thực dân Pháp tấn công bán đảo SơnTrà, từ đó, các phong trào yêu nước, chống Pháp liên tục nổ ra nhưngcuối cùng đều thất bại Hồ Chí Minh đã nhận ra được những hạn chếtrong chủ trương tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước tiền bối vàtrong việc nắm bắt những đòi hỏi khách quan của lịch sử trong giaiđoạn này Đây cũng chính là lý do để Người quyết tâm từ Bến cảngNhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước
3.2 Thực tiễn cách mạng thế giới
Các cuộc khảo nghiệm thực tiễn rộng lớn và công phu trong suốtnhững năm từ 1911 đến 1941 đã giúp Người nhận thức một sự thực
rằng: “Các dân tộc thuộc địa tiềm ẩn một sức mạnh vĩ đại, song cuộc
đấu tranh của họ chưa đi đến thắng lợi bởi vì các dân tộc bị áp
Trang 9bức chưa biết tập hợp lại, chưa có sự liên kết chặt chẽ với giai cấp công nhân ở các nước tư bản, đế quốc, chưa có tổ chức và chưa biết
tổ chức…” Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 thành công đã
đưa Hồ Chí Minh đến bước ngoặt quyết định trong việc chọn conđường cứu nước, giải phóng dân tộc, giành dân chủ cho nhân dân.Người đã nghiên cứu để hiểu một cách thấu đáo con đường Cáchmạng Tháng Mười và những bài học kinh nghiệm quý báu mà cuộccách mạng này đã mang lại cho phong trào cách mạng thế giới Đặcbiệt là bài học về sự huy động, tập hợp, đoàn kết lực lượng quầnchúng công nông binh đông đảo để giành và giữ chính quyền cáchmạng
Trang 10II CHƯƠNG II: NHỮNG QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC
Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Hồ Chí Minh là một hệ thống nhữngluận điểm, nguyên tắc, phương pháp giáo dục, tập hợp và tổ chức cách mạng vàtiến bộ, nhằm phát huy đến mức cao nhất sức mạnh dân tộc và sức mạnh thờiđại trong sự nghiệp đấu tranh vì độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội.Nói một cách khác, đó là tư tưởng xây dựng, củng cố, mở rộng lực lượng cáchmạng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng conngười
1 Vai trò của đại đoàn kết toàn dân tộc
1.1 Đại đoàn kết toàn dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược quyết định
thành công của Cách mạng Việt Nam
Chủ tịch Hồ Chí Minh lý giải rằng: Kẻ thù của chúng ta rất mạnh
và mang tính quốc tế, thêm nữa chúng luôn thực hiện chính sách "chia
để trị" Thêm nữa, sức mạnh của nhân dân chỉ được phát huy triệt để khi
được tổ chức một cách chặt chẽ Do đó, đại đoàn kết toàn dân tộc là đòihỏi khách quan của sự nghiệp cách mạng Chính sức mạnh của lựclượng toàn dân đoàn kết làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám,
đúng như Bác đã từng phân tích: "Một phần là vì tình hình quốc tế
thuận lợi cho ta Nhất là vì lực lượng của toàn dân đoàn kết Tất cả các dân tộc, các giai cấp, các địa phương, các tôn
Trang 11giáo đều nổi dậy theo là cờ Việt Nam để tranh lại quyền độc lập cho
Tổ quốc Lực lượng toàn dân là lực lượng vĩ đại hơn hết Không ai thắng được lực lượng đó".
Cũng theo Người, đoàn kết không phải một thủ đoạn chính trị
mà đó là chiến lược cơ bản, nhất quán, xuyên suốt tiến trình Cáchmạng Việt Nam Đoàn kết quyết định thành công Cách mạng Vì đoànkết tạo nên sức mạnh, là then chốt của thành công Muốn đưa Cáchmạng đến thắng lợi phải có lực lượng đủ mạnh, muốn có lực lượngphải quy tụ cả dân tộc thành một khối thống nhất Giữa đoàn kết vàthắng lợi có mối quan hệ chặt chẽ, quy mô của đoàn kết quyết định quy
mô, mức độ của thành công
1.2 Đại đoàn kết toàn dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Cách
mạng Việt Nam
Thứ nhất, đại đoàn kết toàn dân tộc là nhân tố quan trọng quyết
định thành công Cách mạng vậy nên nó trở thành mục tiêu, nhiệm vụhàng đầu của Đảng Nhiệm vụ Cách mạng và phương pháp tập hợp lựclượng Cách mạng có thể thay đổi, thế nhưng mục đích của đại đoàn kếttoàn dân tộc thì không thay đổi Đại đoàn kết toàn dân tộc là mục tiêuhàng đầu của Cách mạng vậy nên mọi đường lối, chủ trương và chínhsách của Đảng đều phải phục vụ cho mục đích đó
Thứ hai, đại đoàn kết toàn dân tộc là đòi hỏi khách quan của
quần chúng nhân dân trong công cuộc đấu tranh để tự giải phóng Đoànkết là truyền thống tốt đẹp từ ngàn đời nay của dân tộc Việt Nam Từtrong phong trào đấu tranh để tự giải phóng và xây dựng xã hội mới tốtđẹp, quần chúng nảy sinh nhu cầu đoàn kết và hợp tác Đảng Cộng sảnphải có sứ mệnh thức tỉnh, tập hợp, hướng dẫn quần chúng, chuyểnnhững nhu cầu, những đòi hỏi khách quan, tự phát của
Trang 12quần chúng thành những đòi hỏi tự giác, thành hiện thực có tổ chứctrong khối đại đoàn kết, tạo thành sức mạnh tổng hợp trong cuộc đấutranh vì độc lập tự do của dân tộc Có thể thấy, đại đoàn kết toàn dân
tộc chính là hợp điểm của "ý Đảng" và "lòng dân".
2 Lực lượng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
2.1 Chủ thể của khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Đại đoàn kết toàn dân tộc trước hết là đại đoàn kết toàn nhândân Chủ thể của khối đại đoàn kết toàn dân tộc theo quan điểm của HồChí Minh là toàn thể nhân dân, là tất cả những người Việt Nam yêu
nước "Nhân dân" đơn giản là mỗi người dân Việt Nam, không phân biệt
dân tộc hay thiểu số, có tín ngưỡng hay không tín ngưỡng, không phân
biệt giai tầng, giới, lứa tuổi, đảng phái,… "Nhân dân" còn là một tập hợp
đông đảo quần chúng nhân dân Không được bỏ sót một lực lượng nào,miễn là lực lượng đó không phản bội lại quyền lợi của nhân dân
Việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc cũng cần đứng trên lậptrường của giai cấp công nhân Không được để cuộc đấu tranh giai cấpảnh hưởng đến khối đại đoàn kết toàn dân tộc Và hơn hết, việc này cầnphải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam
2.2 Nền tảng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc
12