1 Truy cập http //tuyensinh247 com/để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Anh – Văn – Sử Địa – GDCD tốt nhất! BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI CHÍNH THỨC KỲ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA NĂM 2018 Bài thi NGỮ[.]
Trang 11 Truy cập http://tuyensinh247.com/để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Anh – Văn – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
KỲ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA NĂM 2018
Bài thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
I ĐỌC HIỂU
Đọc đoạn trích:
Hãy thức dậy, đất đai!
Cho áo em tôi không còn vá vai Cho phần gạo mỗi nhà không cònthay bằng ngô, khoai, sắn…
xin bắt đầu từ cơm no, áo ấm rồi đi xa hơn – đẹp, và giàu,và sung sướng hơn
Khoáng sản tiềm tàng trong ruột núi non châu báu vô biên dưới thềm lục địa rừng đại ngàn bạc vàng là thế phù sa muôn đời như sữa mẹ sông giàu đằng sông và bể giàu đằng bể còn mặt đất hôm nay thì em nghĩ thế nào?
lòng đất rất giàu, mặt đất cứ nghèo sao?
***
Lúc này ta làm thơ cho nhau đưa đẩy mà chi những lời ngọt lạt
ta ca hát quá nhiều về tiềm lực tiềm lực còn ngủ yên…
Tp Hồ Chí Minh – 1982
(Trích “Đánh thức tiềm lực”, “Ánh trăng – Cát trắng – Mẹ và em”,
Nguyễn Duy, NXB Hội Nhà văn, 2018, tr.289 – 290)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1 Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?
Trang 22 Truy cập http://tuyensinh247.com/để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Anh – Văn – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
Câu 2 Trong đoạn trích, tác giả đã nhắc đến những yếu tố nào thuộc về tiềm lực tự nhiên của đất nước?
Câu 3 Nêu hiệu quả của việc sử dụng câu hỏi tu từ trong đoạn trích
Câu 4 Theo anh/chị, quan điểm của tác giả trong hai dòng thơ: ta ca hát quá nhiều về tiềm lực/ tiềm lực còn
ngủ yên có còn phù hợp với thực tiễn ngày nay không? Vì sao?
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1(2.0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy
nghĩ về sứ mệnh đánh thức tiềm lực đất nước của mỗi cá nhân trong cuộc sống hiện nay
Câu 2(5.0 điểm)
Phân tích sự đối lập giữa vẻ đẹp của hình ảnh chiếc thuyền ngoài xa và cảnh bạo lực ở gia đình hàng
chài (Chiếc thuyền ngoài xa - Nguyễn Minh Châu)1 Từ đó, anh/ chị hãy liên hệ với sự đối lập giữa cảnh phố
huyện lúc đêm khuya và hình ảnh đoàn tàu (Hai đứa trẻ - Thạch Lam)2 để nhận xét về cách nhìn hiện thực của hai tác giả
Hết
Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Trang 33 Truy cập http://tuyensinh247.com/để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Anh – Văn – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH 247.COM
*Phương pháp:Căn cứ vào các thể thơ đã được học
*Cách giải:
Đoạn trích trên được viết theo thể thơ: tự do
Câu 2:
*Phương pháp:Đọc, tìm ý
*Cách giải:
Trong đoạn trích, những yếu tố thuộc về tiềm lực tự nhiên của đất nước là: đất đai, khoáng sản, châu báu, rừng đại ngàn, phù sa, sông bể
Câu 3:
*Phương pháp:Phân tích, tổng hợp
*Cách giải:
Hiệu quả của việc sử dụng câu hỏi tu từ trong đoạn trích:
_Xoáy sâu vào vấn đề: Tiềm lực tự nhiên của đất nước và việc đánh thức tiềm lực ấy _Sự trăn trở của người viết về việc đánh thức tiềm lực quốc gia và khai thác có hiệu quả những nguồn lực đó
_Nhắc nhở mỗi cá nhân: tự vấn, tự hỏi về sự đối lập giữa cuộc sống hiện tại còn nghèo khó và sự giàu có của tài nguyên đất nước
Câu 4:
*Phương pháp:Phân tích, tổng hợp, bình luận
*Cách giải:
Quan điểm của tác giả trong hai dòng thơ: phù hợp với thực tiễn hiện nay
Vì:
Trước hết, hai câu thơ là sự tự hào về tài nguyên thiên nhiên phong phú của đất nước Nhưng trên tất cả là sự trăn trở của tác giả về việc chúng ta mới chỉ khai thác và tận dụng được một phần nhỏ trong sự giàu có của tài nguyên đất nước, mà sự khai thác ấy thực tế chưa đúng cách, chưa đi cùng sự bảo vệ, giữ gìn khiến tài nguyên thiên nhiên đất nước hoang phí, dần cạn kiệt Trong khi đó tiềm lực thực sự của đất nước còn phong phú, còn cần sự “đánh thức” một cách khoa học, bền vững
*Phương pháp: Sử dụng các thao tác lập luận để tạo lập một đoạn văn nghị luận (bàn luận, so sánh, tổng hợp,…)
*Cách giải:
Yêu cầu về hình thức:
_Viết đúng 01 đoạn văn khoảng 200 từ
_ Trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
_ Hiểu đúng yêu cầu của đề, có kĩ năng viết đoạn văn nghị luận
Yêu cầu về nội dung:
1.Giải thích
_Tiềm lực đất nước là sức mạnh nội tại, tiềm tàng của đất nước, về cả nhân lực, vật lực (tài nguyên thiên nhiên, sức mạnh con người); ngoài ra còn có thể là sức mạnh phi
Trang 44 Truy cập http://tuyensinh247.com/để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Anh – Văn – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
vật thể ( giá trị văn hóa, truyền thống của đất nước trong suốt chiều dài lịch sử) _Đánh thức tiềm lực đất nước là khơi dậy, vận dụng có hiệu quả sáng tạo những tiềm lực ấy
2.Vì sao phải đánh thức tiềm lực đất nước?
_Đánh thức tiềm lực đất nước để đem lại hiệu quả kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng kinh
tế, phát triển đất nước
_Cần phải đánh thức tiềm lực vì Việt Nam là đất nước giàu tài nguyên thiên nhiên
“rừng vàng biển bạc” nhưng khai thác tài nguyên thiên nhiên chưa hiệu quả, dẫn đến tình trạng lãng phí tài nguyên đất nước
_Đánh thức tiềm lực đất nước không phải là khai thác “vô tội vạ” các tài nguyên đất nước khoáng sản… mà phải khai thác hợp lí, có hiệu quả, khai thác đi kèm phát triển bền vững, giữ gìn và bảo vệ cho con cháu mai sau
3.Sứ mệnh, trách nhiệm đánh thức tiềm lực đất nước của cá nhân trong thực tiễn ngày nay
_Đó là trách nhiệm của tất cả cá nhân trong cộng đồng, không phải là trách nhiệm của riêng ai
_Ý thức đúng đắn về tiềm lực của đất nước: không phải là vô tận để mà lãng phí _Giữ gìn và phát huy những giá trị truyền thống văn hóa đất nước nói chung và tài nguyên đất nước nói riêng, từ đó tạo nên “sức mạnh chân chính của một quốc gia”, đặc biệt là trong xu thế hội nhập với thế giới
4.Phản đề
_Đất nước có nhiều tiềm lực nhưng nếu không biết khai thác, khơi dậy những tiềm lực ấy thì đất nước vẫn mãi lạc hậu, tiềm lực vẫn “ngủ yên”
_Bản thân mỗi công dân phải có sứ mệnh đánh thức tiềm lực của đất nước và của chính mình nhưng vẫn còn không ít người sống không có lí tưởng, sống ích kỉ, làm chậm sự phát triển của đất nước
5.Bài học hành động và liên hệ bản thân
Là thế hệ tương lai của đất nước, em đã và đang làm gì để đánh thức tiềm lực của đất nước
Câu 2:
*Phương pháp: _Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng)
_Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận,…) để tạo lập một văn bản nghị luận văn học
*Cách giải:
Yêu cầu hình thức:
_Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm nghị luận văn học để tạo lập văn bản _Bài viết phải có bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết; không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp
Yêu cầu nội dung:
1 Giới thiệu chung
* Tác giả _Quê quán: huyện Quỳnh Lưu – tỉnh Nghệ An
_Gia nhập quân đội năm 20 tuổi
Trang 55 Truy cập http://tuyensinh247.com/để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Anh – Văn – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
_Từ năm 32 tuổi, tác giả chuyển sang hoạt động văn nghệ và chính thức trở thành nhà văn quân đội
* Sự nghiệp sáng tác:
_Vị trí: Là cây bút đi tiên phong của văn học Việt Nam thời kì đổi mới
_Phong cách nghệ thuật:
+ Trước 1975: Là cây bút sử thi có khuynh hướng trữ tình lãng mạn
+ Sau 1975 (đầu những năm 1980): Chuyển sang cảm hứng thế sự với những vấn đề đạo đức và triết lí nhân sinh
-> Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2000
2 Phân tích vấn đề
2.1 So sánh sự đối lập với hình ảnh chiếc thuyền ngoài xa và hình ảnh bạo lực trên thuyền
* Hình ảnh chiếc thuyền ngoài xa gắn liền với phát hiện thứ nhất - về cái tuyệt mĩ, tuyệt thiện:
_“Cảnh đắt trời cho”:
+ Hình ảnh chiếc thuyền thơ mộng, thanh bình xuất hiện giữa bầu trời sương mù trắng như sữa lại pha chút hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào
+ Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im như tượng trên chiếc mui khum khum đang hướng mặt vào bờ
-> Là bức họa diệu kỳ do thiên nhiên, cuộc sống ban tặng cho con người; là sản phẩm quý hiếm của hóa công mà trong đời người nghệ sĩ nhiếp ảnh nào cũng khao khát được chứng kiến
_Cảm nhận của người nghệ sĩ:
+ Thấy rung động
+ Thấy tâm hồn mình được thanh lọc, gột rửa
+ Thấy hạnh phúc
* Hình ảnh trên thuyền gắn liền với phát hiện về cuộc sống của người nghệ sĩ
+ Đằng sau cái đẹp toàn mĩ là hiện thân của cái xấu, là hiện thực trần trụi: bước ra khỏi chiếc thuyền ngư phủ đẹp như mơ là người đàn bà xấu xí trạc ngoài 40 tuổi, rỗ mặt…Đi sau người đàn bà là người đàn ông cao lớn, dữ dằn, tấm lưng rộng và cong như lưng của một chiếc thuyền…
+ Đằng sau cái đẹp được gọi là toàn thiện là hiện thân của cái ác, là cảnh tượng tàn nhẫn, điển hình của bạo lực gia đình: người đàn bà đi trước, người đàn ông lẳng lặng
đi sau không nói câu nào…đột nhiên bỗng trở nên hùng hổ, mặt đỏ gay,…, dùng chiếc thắt lưng quật tới tấp lên người của người đàn bà, người đàn bà đứng im không chống trả, đứa bé chạy ra…
-> Cảm nhận của nghệ sĩ Phùng: “kinh ngạc đến thẫn thờ”,“mấy phút đầu cứ đứng há mồm ra mà nhìn”, “chết lặng”…
=> Nhận xét:
_Nhận thức của người nghệ sĩ: Cuộc sống không hề đơn giản, xuôi chiều mà chứa đựng rất nhiều nghịch lý Cuộc sống luôn tồn tại những điều tốt – xấu, thiện – ác _Sứ mệnh người nghệ sĩ: Đừng bao giờ nhầm lẫn hiện tượng và bản chất, đừng bao giờ nhầm lẫn giữa hình thức bề ngoài với nội dung thực chất bên trong, đừng vội đánh giá sự vật, con người ở dáng vẻ bên ngoài mà phải tìm hiểu thực chất bề sâu đằng sau
Trang 66 Truy cập http://tuyensinh247.com/để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Anh – Văn – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
vẻ ngoài ấy
2.2 Liên hệ tác phẩm Hai đứa trẻ
_Giới thiệu tác giả Thạch Lam, tác phẩm Hai đứa trẻ
a Cảnh phố huyện lúc đêm khuya và cảnh đợi tàu
* Cảnh phố huyện lúc đêm khuya _Bóng tối ngập đầy không gian
_Cảnh phố huyện gắn liền với những khiếp người sống mòn mỏi: chị Tí, bà cụ Thi điên,…
=> Hiện thực cuộc sống bế tắc, quẩn quanh, tăm tối
* Cảnh đợi tàu của hai chị em Liên _Chờ đợi đoàn tàu, hoạt động cuối cùng của đêm
_Đoàn tàu xuất hiện rộn rã, vui tươi, với ánh sáng rực rỡ
_Đoàn tàu chỉ xuất hiện trong phút chốc, sau đó cả phố huyện chìm vào tăm tối
=> Mơ ước, khát vọng đổi đời
=> Nhận xét: Sự đối lập giữa bóng tối và ánh sáng, giữa hiện thực cuộc sống tối tăm với mơ ước đổi đời
b Liên hệ cách nhìn hiện thực của hai tác giả
* Giống nhau
_Hai tác giả có cái nhìn đa chiều về hiện thực cuộc sống
_Thể hiện tấm lòng nhân đạo của tác giả
* Khác nhau:
_Phong cách
+ Thạch Lam là nhà văn lãng mạn, cái nhìn về hiện thực mơ màng, chưa sắc nét + Nguyễn Minh Châu là nhà văn hiện thực, bởi vậy cái nhìn về hiện thực rõ ràng, sắc nét, chân thực hơn
_Thời đại:
+ Thạch Lam hiện thực chìm đắm trong sự buồn tẻ, cô đơn
+ Nguyễn Minh Châu hiện thực đêm trước thời kì đổi mới, chiến tranh đi qua, còn nhiều suy tư, trăn trở
* Lí giải sự khác nhau
- Yêu cầu của sự sáng tạo, nhà văn không lặp lại người khác và không lặp lại chính mình
- Hai nhà văn thuộc hai giai đoạn sáng tác khác nhau, tư tưởng nghệ thuật và phong cách nghệ thuật khác nhau và chịu sự chi phối của thời đại
3 Tổng kết
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH 247.COM
