THẦY CÔ LẤY FULL BỘ ĐỀ CÁC TÁC PHẨM THI THPTQG THEO HƯỚNG DẪN CỦA BỘ ( THEO ĐOẠN TRÍCH)( GẦN 300 TRANG), THẦY CÔ IB HOẶC KẾT BẠN ZALO 0985257174 Khi thầy cô lấy full các tác phẩm thi THPTQG theo đoạn,[.]
Trang 1Khi thầy cô lấy full các tác phẩm thi THPTQG theo đoạn, thầy cô sẽ được tặng giáo án, bộ đề ( đọc hiểu, nlxh, nlvh) ( 95 trang) có hướng dẫn chấm; thầy cô được tặng thêm chuyên đề đọc hiểu, nlxh
TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP
Hồ Chí Minh I.Kiến thức cơ bản:
1.Tác giả:
NAQ- HCM -1 vị lãnh tụ thiên tài, một anh hùng giải phóng dân tộc, 1 danh nhân văn hóa thế giới Trên bước đường hoạt động cách mạng, NAQ nhận thấy văn chương là thứ vũ khí tinh thần phục vụ
có hiệu quả cho sự nghiệp đấu tranh cách mạng nên Người đã để lại một sự nghiệp sáng tác đồ sộ về tầm vóc, đã dạng phong phú về thể loại, đặc sắc về phong cách
2.Tác phẩm:
a.Hoàn cảnh ra đời:
-Chiến tranh thế giới II kết thúc,phát ít Nhật đầu hàng Đồng Minh.Trên toàn quốc nhân dân ta vùng dậy giành chính quyền
-26.8.1945 chủ tịch HCM từ chiến khu Việt Bắc về Hà Nội ,soạn Tuyên ngôn độc lập tại căn nhà số 48 phố Hàng Ngang
-2.9.1945 tại quảng trường Ba Đình lịch sử,ngườ đọc Tuyên ngôn độc lâp khai sinh ra nước Việt Nam
b.Cơ sở pháp lí của bản tuyên ngôn:
-Trích dẫn 2 bản tuyên ngôn của Pháp và Mĩ
-Ý nghĩa của việc trích dẫn:
Trang 2+Tăng sức thuyết phục
+Thể hiện cả sự sáng tạo
c.Cơ sở thực tiễn của bản Tuyên ngôn:
+Tố cáo tội ác của Pháp
+Quá trình đấu tranh và giành chính quyền của dân tộc ta
d.Tuyên bố nền độc lập
+Thoát li hẳn quan hệ với thực dân Pháp
+Kêu gọi nhân dân đoàn kết chống chính quyên
+Kêu gọi cộng đồng quốc tế công nhận nền độc lập dân tộc
II.Luyện tập
1.Đề 1
Phân tích cơ sở pháp lí của bản Tuyên ngôn độc lập qua đoạn trích
sau:
Hỡi đồng bào cả nước,
“Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”.
Lời bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước
Mỹ Suy rộng ra, câu ấy có ý nghĩa là: tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do.
Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791 cũng nói: “ Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi; và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi”
Đó là những lẽ phải không ai chối cãi được.”
(“Tuyên ngôn độc lập” – Hồ Chí Minh, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo
dục, 2008)
Từ đó, anh/chị hãy nhận xét nghệ thuật luận luận của chủ tịch Hồ Chí Minh trong đoạn trích.
Trang 3DÀN Ý
a) Mở bài
- Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm:
+ Hồ Chí Minh (1890 - 1969) là một tác gia lớn của nền văn học dân tộc Việt Nam, thành công trên nhiều thể loại văn chính luận, truyện
ký, thơ ca và ở thể loại nào cũng có những tác phẩm xuất sắc mẫu mực
+ Tuyên ngôn độc lập (1945) là dẫn chứng hùng hồn chứng tỏ
Người là một cây bút xuất sắc mẫu mực ở thể loại văn chính luận
- Nêu vấn đề: Đoạn mở đầu bản Tuyên ngôn Độc lập của chủ tịch Hồ Chí Minh được viết rất cao tay: vừa khéo léo vừa kiên quyết lại hàm chứa nhiều ý nghĩa sâu sắc
b) Thân bài
* Khái quát chung về tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác:
+ Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, phát xít Nhật đầu hàng đồng minh Nhân dân ta giành được chính quyền trên cả nước
+ Ngày 26 - 8 - 1945, Hồ Chí Minh từ Việt Bắc về tới Hà Nội, tại căn nhà số 48 Hàng Ngang, Người soạn thảo Tuyên ngôn độc lập
+ Ngày 2 - 9 - 1945, tại quảng trường Ba Đình, Hà Nội, Người thay mặt Chính phủ lâm thời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam mới
- Giá trị nội dung: Tuyên ngôn độc lập là văn kiện lịch sử tuyên bố trước quốc dân, đồng bào và thế giới về việc chấm dứt chế độ thực dân, phong kiến ở nước ta, đánh dấu kỉ nguyên độc lập, tự do của nước Việt Nam mới
Trang 4* Phân tích đoạn mở đầu
- Bản tuyên ngôn mở ra bằng 1 tiếng gọi gần gũi, thân thương “ hỡi đồng bào cả nước”, không dùng từ “nhân dân” mà là “ đồng bào”,hai chữ “ đồng bào” hướng về cội nguồn vừa gợi ra tinh thần đoàn kết giữa những con người cùng sinh ra trong bọc trứng của
mẹ Âu Cơ Nhưng trong không khí thiêng liêng của giây phút lịch
sử trọng đại, hai tiếng “ đồng bào” đã kéo xích tất cả mọi người trở lại gần nhau hơn để tạo ra sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc, xóa nhòa khoảng cách vị lãnh tụ trước nhân dân Lời văn chính luận HCM đã khơi lên niềm xúc cảm để đồng cảm ngay từ tiếng gọi đầu tiên
Nhà thơ Tố Hữu viết trong bài thơ : “Sáng mùng hai tháng Chín”
Hôm nay, sáng mồng hai tháng chín, Thủ đô hoa, vàng nắng Ba Đình
Muôn triệu tim chờ chim cũng nín, Bỗng vang lên câu hát ân tình:
Hồ Chí Minh ! Hồ Chí Minh ! Người đứng trên đài lặng phút giây, Trông đàn con đó vẫy hai tay
Cao cao vầng trán Ngời đôi mắt, Độc lập bây giờ mới thấy đây
Người đọc Tuyên ngôn Rồi chợt hỏi:
Đồng bào nghe tôi nói rõ không ?
Ôi ! câu hỏi hơn một lời kêu gọi, Rất đơn sơ mà ấm bao lòng !
Cả muôn triệu một lời đáp: Có !
Trang 5Như Trường Sơn say gió biển Đông.
Vâng ! Bác nói, chúng con nghe rõ, Mỗi tiếng Người mang nặng non sông
Trời bỗng xanh hơn, nắng chói lòa,
Ta nhìn lên Bác, Bác nhìn ta
Bốn phương chắc cũng nhìn ta đó, Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa !
- Nếu “ Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi mở đầu bằng việc nêu cao tư tưởng “nhân nghĩa”, “yên dân” thì “ TNĐL” của HCM cũng
mở đầu bằng việc trích dẫn những lời lẽ bất hủ trong tuyên ngôn độc lập của Mỹ (1776) và tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền Pháp (1791) HCM dùng hai bản tuyên ngôn của Pháp và Mỹ làm
cơ sở pháp lý cho bản tuyên ngôn độc lập của nước mình là một việc làm đầy dụng ý:
+ Dùng hai bản tuyên ngôn đã được pháp luật quốc tế thừa nhận, HCM đã buộc dư luận quốc tế phải công nhân tuyên ngôn độc lập của nước Việt Nam
+Mặt khác Pháp và Mỹ còn là hai tên đế quốc đầu sỏ đang lăm le xâm lược nước ta, vậy nên chọn trích dẫn hai bản tuyên ngôn của Pháp và Mỹ cũng là cách HCM lấy vũ khí của giặc để đánh lại chính kẻ thù,
+ Với việc trích dẫn, Tác giả đã đặt ba bản tuyên ngôn, ba nền độc lập, ba cuộc cách mạng ngang hàng, cân xứng với nhau nước VN
đã sánh vai với các cường quốc năm châu trong niềm tự hào, ý thức tự tôn dân tộc
- Trong hai bản tuyên ngôn của Pháp và Mỹ , HCM chỉ chọn dẫn những câu nói về quyền của con người “ tất cả mọi người đều sinh
ra có quyền bình đẳng tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc” Người đặc biệt nhấn mạnh đến quyền được bình đẳng và tự do của con người khi một lần nữa quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm ấy được khẳng định trong “tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền” của Pháp Bình đẳng
Trang 6có nghĩa là tất cả mọi người trên thế giới đều có quyền giống như nhau, không phân biệt màu da sắc tộc,phương Đông và phương Tây, càng không có kẻ bị trị và thống trị Sau khi trích dẫn những lời lẽ bất hủ và nêu cao quyền sống , quyền bình đẳng, quyền tự do hạnh phúc con người, tác giả đã hướng vào tố cáo tội ác của Thực dân Pháp- những tội ác trái hẳn với nhân đạo chính nghĩa, trái hẳn với những lời lẽ trong hai bản tuyên ngôn Qua đó tác giả đã chỉ rõ
sự trái ngược giữa lời nói và việc làm của thực dân Pháp khi chúng tới cướp nước ta, áp bức đồng bào ta Đó là thủ pháp “gậy ông đập lưng ông”, dùng chính lý lẽ của địch để đánh địch là cách đánh địch khôn khéo, cương quyết “TNĐL” cũng kín đáo nhắc nhở người Mỹ và người Pháp hiện tại đừng có làm vấy bẩn lên lá cờ tự
do, dân chủ, bình đẳng, bác ái mà tổ tiên họ đã phải đổ biết bao nhiêu xương máu mới giành được
- Với lối lập luận quy nạp theo kiểu suy rông ra , người đã biến quyền của con người thành quyền của dân tộc “ suy rộng ra câu ấy
có nghĩa là : tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do” Một lối lập luận vô cùng chặt chẽ và cũng đầy sức mạnh thuyết phục bởi một dân tộc là sự hợp thành của tất cả những con người cùng sinh ra và lớn lên trên một lãnh thổ Mỗi con người được quyền tự do thì dân tộc cũng được quyền tự do và bình đẳng bằng cách lập luận chặt chẽ ấy , hai bản tuyên ngôn Pháp và Mỹ đã trở thành cơ sở pháp lý đầy sức thuyết phục “ không ai chối cãi được” để người bảo vệ quyền độc lập dân tộc của Việt Nam Luận điểm suy rộng ra cũng phù hợp với hoàn cảnh lịch sử Việt Nam Đối với Việt Nam lúc bấy giờ, quyền dân tộc phải được đặt lên hàng đầu, một khi quyền dân tộc đẫ mất thì quyền con người cũng mất Luận điểm suy rộng ra còn là một đóng góp mới mẻ của HCM đối với phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới Một nhà văn hóa nước ngoài đã khẳng định : cống hiến vĩ đại của cụ HCM là đã phát triển quyền lợi của con người thành quyền lợi của dân tộc Như vậy mọi dân tộc đều có quyền tự quyết định lấy vận mệnh của mình.”
- Việc trích dẫn những lời lẽ bất hủ trong hai bản tuyên ngôn nổi tiếng của nhân loại còn bộc lộ trí tuệ uyên bác, khả năng vận dụng linh hoạt cũng như ý thức kế thừa, phát triển sáng tạo của người viết.Bác đã vô cùng sáng suốt tinh anh khi thay chữ “men” (đàn ông) trong tuyên ngôn độc lập của Mỹ bằng chữ “people” (mọi người) vào bản Tuyên ngôn Độc lập của nước Việt Nam Dân chủ
Trang 7Cộng hòa Theo bà Lady Borton –“nhà HCM học” người Mỹ- thì đây là “ cuộc cách mạng trong một chữ”, bởi vì chỉ thay một chữ, HCM đã cùng một lúc làm hai cuộc cách mạng :cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng “giải phóng phụ nữ”
c) Kết bài
Mới qua những dòng đâu tiên của “TNĐL” đã có thể khẳng định tài năng văn chính luận của HCM Một lối lập luận chặt chẽ, lý lẽ đanh thép, hùng hồn vừa thấu lý đạt tình nên nó đầy sức mạnh thuyết phục Lời văn chính luận mà tràn đầy cảm xúc, vừa trân trọng những cuộc cách mạng đấu tranh vì nhân quyền trên thế giới, trân trọng quyền của con người, vừa khao khát độc lập tự do để đấu tranh cho quyền tự do của đất nước Trái tìm đầy nhiệt thành yêu nước, giàu lòng tự hào, tự tôn dân tộc của HCM và hệ thống lập luận chặt chẽ khéo léo mà kiên quyết đã làm nên sức mạnh thuyết phục của bản tuyên ngôn ngay từ những dòng đầu
2.ĐỀ 2:Phân tích cơ sở thực tiễn của bản Tuyên ngôn độc lập qua
đoạn trích sau:
“Thế mà hơn tám mươi năm nay, bọn thực dân Pháp lợi dụng lá cờ tự do,bình đẳng, bác ái, đến cướp đất nước ta, áp bức đồng bào ta Hành động của chúng trái hẳn với nhân đạo và chính nghĩa.
Về chính trị, chúng tuyệt đối không cho nhân dân ta một chút tự do dân chủ nào.
Chúng thi hành những luật pháp dã man Chúng lập ba chế độ khác nhau ở Trung, Nam, Bắc để ngăn cản việc thống nhất nước nhà của
ta, để ngăn cản dân tộc ta đoàn kết.
Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học Chúng thẳng tay chém giết những người yêu nước thương nòi của ta Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu.
Chúng ràng buộc dư luận, thi hành chính sách ngu dân.
Chúng dùng thuốc phiện, rượu cồn để làm cho nòi giống ta suy nhược.
Trang 8Về kinh tế, chúng bóc lột dân ta đến tận xương tủy, khiến cho dân ta nghèo nàn, thiếu thốn, nước ta xơ xác, tiêu điều.
Chúng cướp không ruộng đất, hầm mỏ, nguyên liệu.
Chúng giữ độc quyền in giấy bạc, xuất cảng và nhập cảng.
Chúng đặt ra hàng trăm thứ thuế vô lý, làm cho dân ta, nhất là dân cày
và dân buôn, trở nên bần cùng.
Chúng không cho các nhà tư sản ta ngóc đầu lên Chúng bóc lột công nhân ta một cách vô cùng tàn nhẫn.
Mùa thu năm 1940, phát-xít Nhật đến xâm lăng Đông - Dương để mở thêm căn cứ đánh Đồng minh, thì bọn thực dân Pháp quỳ gối đầu hàng, mở cửa nước ta rước Nhật Từ đó dân ta chịu hai tầng xiềng xích: Pháp và Nhật Từ đó dân ta càng cực khổ, nghèo nàn Kết quả là cuối năm ngoái sang đầu năm nay, từ Quảng trị đến Bắc kỳ hơn hai triệu đồng bào ta bị chết đói.
Ngày 9 tháng 3 năm nay, Nhật tước khí giới của quân đội Pháp Bọn thực dân Pháp hoặc bỏ chạy hoặc đầu hàng Thế là chẳng những chúng không "bảo hộ" được ta, trái lại, trong 5 năm, chúng đã bán nước ta hai lần cho Nhật.
Trước ngày mồng 9 tháng 3, biết bao lần Việt minh đã kêu gọi người Pháp liên minh để chống Nhật Bọn thực dân Pháp đã không đáp ứng, lại thẳng tay khủng bố Việt minh hơn nữa.
Thậm chí đến khi thua chạy, chúng còn nhẫn tâm giết nốt số đông tù chính trị ở Yên Bái và Cao Bằng.
Tuy vậy, đối với nước Pháp, đồng bào ta vẫn giữ một thái độ khoan hồng và nhân đạo Sau cuộc biến động ngày mồng 9 tháng 3, Việt minh đã giúp cho nhiều người Pháp chạy qua biên thùy, lại cứu cho nhiều người Pháp ra khỏi nhà giam Nhật, và bảo vệ tính mạng và tài sản cho họ.
Sự thật là từ mùa thu năm 1940, nước ta đã thành thuộc địa của Nhật, chứ không phải thuộc địa của Pháp nữa Khi Nhật hàng Đồng minh
Trang 9thì nhân dân cả nước ta đã nổi dậy giành chính quyền lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Sự thật là dân ta đã lấy lại nước Việt Nam từ tay Nhật, chứ không phải
từ tay Pháp.
Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị Dân ta đã đánh đổ các xiềng xích thực dân gần một trăm năm nay để gây dựng nên nước Việt Nam độc lập Dân ta lại đánh đổ chế độ quân chủ mấy mươi thế kỷ mà lập nên chế độ dân chủ cộng hòa.”
(“Tuyên ngôn độc lập” – Hồ Chí Minh, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo
dục, 2008)
Từ đó, anh/chị hãy nhận xét nghệ thuật luận luận của chủ tịch Hồ Chí Minh trong đoạn trích.
Dàn ý
a) Mở bài
- Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm:
+ Hồ Chí Minh (1890 - 1969) là một tác gia lớn của nền văn học dân tộc Việt Nam, thành công trên nhiều thể loại văn chính luận, truyện
ký, thơ ca và ở thể loại nào cũng có những tác phẩm xuất sắc mẫu mực
+ Tuyên ngôn độc lập (1945) là dẫn chứng hùng hồn chứng tỏ
Người là một cây bút xuất sắc mẫu mực ở thể loại văn chính luận
- - Nêu vấn đề: Đoạn văn ““Thế mà hơn tám mươi năm nay, bọn thực dân Pháp lợi dụng lá cờ tự do,bình đẳng, bác ái, đến cướp đất nước ta, áp bức đồng bào ta lập nên chế độ dân chủ cộng hòa” HCM đã đập tan luận điệu xảo trá của TDP rằng chúng đã
“khai hóa” và “bảo hộ” cho đất nước ta, cũng là để ngăn chặn bước chân xâm lược của thực dân, HCM còn đưa ra những tội ác của thực dân Pháp trong hơn 80 năm đô hộ nước ta như một chứng cứ thực tế không ai chối cãi nổi Bằng sức mạnh của sự thực ấy, người
đã làm một cuộc tranh luận công khai trên diễn đàn quốc tế để khẳng định quyền được độc lập chính đáng của dân tộc Việt Nam b) Thân bài
Trang 10* Khái quát chung về tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác:
+ Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, phát xít Nhật đầu hàng đồng minh Nhân dân ta giành được chính quyền trên cả nước
+ Ngày 26 - 8 - 1945, Hồ Chí Minh từ Việt Bắc về tới Hà Nội, tại căn nhà số 48 Hàng Ngang, Người soạn thảo Tuyên ngôn độc lập
+ Ngày 2 - 9 - 1945, tại quảng trường Ba Đình, Hà Nội, Người thay mặt Chính phủ lâm thời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam mới
- Giá trị nội dung: Tuyên ngôn độc lập là văn kiện lịch sử tuyên bố trước quốc dân, đồng bào và thế giới về việc chấm dứt chế độ thực dân, phong kiến ở nước ta, đánh dấu kỉ nguyên độc lập, tự do của nước Việt Nam mới
* Phân tích
- Cơ sở thực tế bắt đầu bằng từ “ thế mà”, với lối lập luận theo kiểu
tương phản ấy, HCM đã đặt TDP trong sự mâu thuẫn giữa lời nói với việ làm, giữa lời nói nhân đạo của tổ tiên và hành động bạo tàn
của con cháu Người khẳng định “bọn TDP lợi dụng lá cờ tự do, bình đẳng, bác ái, đến cướp nước ta, áp bức đồng bào ta” Bản
chất xảo trá và lừa bịp của TDP đã được HCM bóc trần bằng hai từ
“lợi dụng”.
a. Pháp rêu rao rằng chúng đã có công “khai hóa văn minh cho xứ Đông Dương để dòi quyền trở lại Đông Dương, HCM đã dùng chính những tội ác của chúng về những chính về chính trị , kinh
tế trong hơn 80 năm đô hộ nước ta để khẳng định núp dưới
chiêu bài “khai hóa văn minh” kì thực chỉ là hoạt động xâm
lược cướp nước
+ Với lời văn đanh thép, những câu văn ngắn gọn mang sắc thái khẳng định, HCM đã phanh phui tội ác của thực dân qua chính sách về chính trị chúng thi hành trên đất nước ta Người khẳng
định “chúng tuyệt đối không cho nhân dân ta một chút tự do dân chủ nào”, để áp bức đồng bào ta nên “chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học” Người còn khẳng định chúng “thi hành chính sách ngu dân,chúng dùng thuốc phiện, rượu cồn để làm