7. ÔN TẬP CHIẾU DỜI ĐÔ

Chiếu dời đô Lý Công Uẩn ÔN TẬP Tích Thương gia chí Bàn Canh ngũ thiên, Chu thất đãi Thành Vương tam tỷ Khởi Tam Đại chi sổ quân tuẫn vu kỷ tư, vọng tự thiên tỉ Dĩ kỳ đồ đại trạch trung, vi ức vạn thế[.]

Trang 1

Chiếu dời đô

- Lý Công

Uẩn-ÔN TẬP

Trang 2

Tích Thương gia chí Bàn Canh ngũ thiên, Chu thất đãi Thành Vương tam tỷ Khởi Tam Đại chi sổ quân tuẫn vu kỷ tư, vọng tự thiên tỉ Dĩ kỳ

đồ đại trạch trung, vi ức vạn thế tử tôn chi kế; thượng cẩn thiên mệnh, hạ nhân dân chí, cẩu hữu tiện triếp cải Cố quốc tộ diên trường, phong tục phú phụ Nhi Đinh Lê nhị gia, nãi tuẫn kỷ tư, hốt thiên mệnh, võng đạo Thương Chu chi tích, thường an quyết ấp vu tư, trí thế đại phất trường, toán số đoản xúc, bách tính hao tổn, vạn vật thất nghi Trẫm thậm thống chi, bất đắc bất tỉ.

Huống Cao Vương cố đô Đại La thành, trạch thiên địa khu vực chi trung; đắc long bàn hổ cứ chi thế Chính Nam Bắc Đông Tây chi vị; tiện giang sơn hướng bối chi nghi Kỳ địa quảng nhi thản bình, quyết thổ cao nhi sảng khải Dân cư miệt hôn điếm chi khốn; vạn vật cực phồn phụ chi phong Biến lãm Việt bang, tư vi thắng địa Thành tứ phương bức thấu chi yếu hội; vi vạn thế đế vương chi thượng đô.

Trẫm dục nhân thử địa lợi dĩ định quyết cư, khanh đẳng như hà?

Phiên âm- Chiếu dời đô

Trang 3

Xưa nhà Thương đến đời Bàn Canh năm lần dời đô, nhà Chu đến đời Thành Vương ba lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng mình mà

tự tiện chuyển dời? Chỉ vì muốn đóng đô ở nơi trung tâm, mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu, trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay đổi Cho nên vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh thường mệnh trời, không noi theo dấu cũ Thương, Chu, cứ đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều đại không được lâu bền, số vận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tổn, muôn vật không được thích nghi Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi.

Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vương: Ở vào nơi trung tâm trời đất, được cái thế rồng cuộn hổ ngồi Đã đúng ngôi nam bắc đông tây, lại tiện hướng nhìn sông dựa núi Địa thế rộng mà bằng, đất đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt, muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi Xem khắp đất Việt, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chỗ tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nước, cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.

Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào?

Dịch nghĩa- Chiếu dời đô

Trang 5

TRÒ CHƠI ÔN TẬP

Trang 6

AI NHANH HƠN

BẮT ĐẦU

Trang 7

BỘ ĐỀ ĐỌC HIỂU

Trang 8

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi :

" Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vương : Ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi Đã đúng ngôi nam bắc đông tây; lại tiện hướng nhìn sông dựa núi Địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi Xem khặp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nước, cũng là nơi kinh

đô bậc nhất của đế vương muôn đời.

Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào ? "

Câu 1 Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai ?

Câu 2 Chỉ ra hành động nói trong mỗi câu văn sau : " Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào ? "

Câu 3 Theo tác giả thành Đại La có những lợi thế gì để chọn làm nơi đóng đô ?

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 1

Trang 9

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 1- Hướng dẫn trả lời

Câu 1 Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai ?

 Đoạn trích được trích từ văn bản “Chiếu dời đô” của Lý Công Uẩn

Trang 10

Câu 2 Chỉ ra hành động nói trong mỗi câu văn sau : " Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào ? “

 Câu 1: trình bày

 Câu 2: hỏi

Trang 11

Câu 3 Theo tác giả thành Đại La có những lợi thế gì để chọn làm nơi đóng đô ?

 Ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi Đã đúng ngôi nam bắc đông tây; lại tiện hướng nhìn sông dựa núi Địa

thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi

Trang 12

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 2

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

"Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua Thành Vương cũng ba lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng mà tự tiện chuyển dời? Chỉ vì muốn đóng đô ở nơi trung tâm, mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu; trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện tiện thì thay đổi Cho nên vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh…”

(Ngữ văn 8- tập 2)

Câu 1: Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Do ai sáng tác? Trình bày hoàn cảnh sáng tác của văn bản ấy.

Câu 2: Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên.

Câu 3: Hai câu “Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua Thành Vương cũng ba lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng

mà tự tiện chuyển dời?” thuộc kiểu câu gì? Chúng dùng với mục đích gì?

Câu 4: Theo tác giả thì việc dời đô của các vua nhà Thương, nhà Chu nhằm mục đích gì? Kết quả việc dời đô ấy ra sao?

Câu 5: Xác định nội dung chính của đoạn văn trên.

Trang 13

Câu 1: Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Do ai sáng tác? Trình bày hoàn cảnh sáng tác của văn bản ấy.

Đoạn văn trên trích trong văn bản : Chiếu dời đô (Thiên đô chiếu)

- Tác giả : Lý Công Uẩn

- Hoàn cảnh sáng tác: Năm 1010, Lý Công Uẩn quyết định dời đô từ Hoa Lư ra Đại La, đổi tên Đại Việt thành Đại Cồ Việt Nhân dịp này ông đã viết bài chiếu để thông báo rộng rãi quyết định cho nhân dân được biết

Trang 14

 - Câu 1: “Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua Thành Vương cũng ba lần dời đô.” là câu trần thuật  Trình bày

- Câu 2: “Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng mà tự tiện chuyển dời?” là câu nghi vấn  Phủ định

Trang 15

Câu 4: Theo tác giả thì việc dời đô của các vua nhà Thương, nhà Chu nhằm mục đích gì? Kết quả việc dời đô ấy ra sao?

 Theo tác giả thì việc dời đô của các vua nhà Thương, nhà Chu nhằm mục đích : mưu toan nghiệp lớn, xây dựng vương triều phồn thịnh, tính kế lâu dài cho các thế hệ sau Việc dời đô thuận theo mệnh trời, thuận theo ý dân.

- Kết quả của việc dời đô là làm cho đất nước vững bền ( hoặc vận nước lâu dài) , phát triển phồn thịnh Việc dời đô không có gì là khác thường, trái với quy luật.

Trang 16

Câu 5: Xác định nội dung chính của đoạn văn trên.

 Nội dung chính của đoạn văn: Dẫn dắt việc dời đô của các triều đại trước để tăng sức thuyết phục cho quyết định rời đô của vua Lý Công Uẩn

Trang 17

BỘ ĐỀ

TẬP LÀM VĂN

Trang 18

Phân tích bài Chiếu dời đô- Lý Công Uẩn

MỞ BÀI

THÂN BÀI

KẾT BÀI

Trang 19

MỞ

BÀI

- Giới thiệu vài nét về tác giả Lý Công Uẩn- là một vị vua sáng suốt, anh minh của dân

tộc, là người có tầm nhìn xa trông rộng, thông minh tài trí

- Giới thiệu về tác phẩm: Chiếu dời đô là một tác phẩm đánh dấu một bước ngoặt lớn

trong lịch sử của dân tộc

Trang 20

MỞ BÀI MẪU

Trong chế độ phong kiến Việt Nam, Lí Công Uẩn được biết đến là một trong những vị minh quân có tầm nhìn xa trông rộng, lo lắng cho vận mệnh đất nước Điều này đã được thể hiện rõ thông qua việc ông quyết định dời đô

từ Hoa Lư (Ninh Bình) ra thành Đại La (Hà Nội) Sự kiện chính trị này gắn với một tác phẩm văn học có giá trị là

“Chiếu dời đô” Bằng lập luận chặt chẽ, thuyết phục, bài chiếu chứa đựng những giá trị nhân văn sâu sắc.

Trang 21

Phân tích bài Chiếu dời đô- Lí Công Uẩn

THÂN

BÀI

a Những tiền đề, cơ sở để dời đô (Lí do phải dời đô)

– Nhắc lại lịch sử dời đô của các triều đại ở Trung Quốc:

+ Nhà Thương: 5 lần dời đô ; nhà Chu: 3 lần dời đô+ Lí do dời đô của 2 nhà Thương, Chu: đóng đô ở nơi trung tâm, mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời,

…hễ thấy thuận tiện thì đổi

+ Kết quả của việc dời đô: vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh

⇒ Những tấm gương sáng chứng minh dời đô là việc “thường niên” của các triều đại lịch sử

Trang 22

THÂN

BÀI

– Phê phán hai nhà Đinh, Lê:

+ Khinh thường mệnh trời+ Không biết noi theo các tấm gương sáng của 2 nhà Thương, Chu+ Hậu quả: triều đại ngắn ngủi, nhân dân không thể phát triển được

Trang 23

THÂN

BÀI

⇒ Những cơ sở thuyết phục để khẳng định dời đô là điều nên làm của các triều đại hưng thịnh, đặc biệt là trong hoàn cảnh nhà Lý lúc bấy giờ đang rất cần một nơi hội tụ đầy đủ linh khí, sức mạnh đất trời để phát triển

Trang 24

THÂN

BÀI

b Những lợi thế bậc nhất của thành Đại La

– Thành Đại La có những lợi thế tuyệt vời mà khó nơi nào có được+ Vị trí địa lý: ở vào nơi trung tâm trời đất, hợp cả 4 hướng nam, bắc, đông, tây, phía trước là sông phía sau được bao bọc bởi núi

+ Thế đất: “rồng cuộn hổ ngồi”, được coi là thế đất đẹp, có tương lai phát triển thịnh vượng

Trang 25

THÂN

BÀI

b Những lợi thế bậc nhất của thành Đại La

+ Địa thế: rộng rãi, bằng phẳng, đất cao, thoáng+ Dân cư: không bị ảnh hưởng cảu thiên tai ngập lụt+ Phong cảnh: tốt tươi, tràn đầy sức sống

⇒ Thành Đại La xứng đáng là thánh địa của trời đất, là nơi thích hợp nhất để đóng đô muôn đời Qua đó, thể hiện khát vọng của nhà vua về một đất nước thái bình, thịnh trị và ý thức dân tộc, tự chủ, tự lập, tự cường của một quốc gia phong kiến

Trang 26

THÂN

BÀI

c Lời tuyên bố của vua

– Chiếu là một thể văn chính luận được dùng để nhà vua ban bố mệnh lệnh đến quần thân, thiên hạ, vì vậy, lời văn trong chiếu thương trang trọng, cứng nhắc và mang sắc thái bắt buộc

Trang 27

THÂN

BÀI

c Lời tuyên bố của vua

– Lời tuyên bố của vua Lý Thái Tổ lại khác: đầu tiên vua đưa ra mong muốn dời đô của bản thân, sau đó lại hỏi ý kiến quần thần thể hiện sự gần gũi, mang tính dân chủ, không ép ⇒buộc, gò bó, xa cách Đó chính là sự khác biệt của vua Lý Thái Tổ – một vị vua yêu nước, thương dân, hết lòng muốn cống hiến cho đất nước, cho nhân dân

Trang 28

Trang 29

KẾT

BÀI

– Khẳng định lại giá trị tác phẩm: “Chiếu dời đô” xứng đáng là áng văn chính luận mẫu

mực

– Liên hệ và đánh giá tác phẩm: Qua đó, ta thấy được tài năng lãnh đạo, tầm nhìn xa trông

rộng và tấm lòng của vua Lý Thái Tổ đối với đất nước, nhân dân

Trang 30

KẾT BÀI MẪU

Tóm lại, với nghệ thuật lập luận mạch lạc, chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, dẫn chứng thuyết phục, tình cảm chân thành, bài chiếu đã có sức lay động tới trái tim đồng cảm của hàng triệu triệu người dân thời bấy giờ Nguyện vọng dời đô của nhà vua đã được quân thần ủng hộ, cho thấy Lí Thái Tổ là vị vua thực sự là một bậc minh vương sáng suốt Đồng thời qua bài chiếu, chúng ta cũng thấy được khát vọng của nhân dân về một đất nước độc lập, thống nhất, phản ánh ý chí tự cường của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh, phát triển, sáng tươi huy hoàng.

Trang 32

- Giới thiệu vài nét về tác giả Lý Công Uẩn- là một vị vua sáng suốt, anh minh của dân tộc, là

người có tầm nhìn xa trông rộng, thông minh tài trí

- Giới thiệu về tác phẩm: Chiếu dời đô là một tác phẩm đánh dấu một bước ngoặt lớn trong

lịch sử của dân tộc

- Giới thiệu vấn đề: tư tưởng yêu nước là một tư tưởng lớn, chủ đạo và xuyên suốt trong quá

trình dựng nước và giữ nước của nhân dân ta

Trang 33

Phân tích tư

tưởng yêu nước trong bài Chiếu dời đô- Lý Công Uẩn

MỞ BÀI MẪU

Nói đến sự hưng thịnh của nước nhà, không thể thiếu trong đó là công lao to lớn

của các vị vua anh minh Và trong đó có vua Lý Công Uẩn Hơn ai hết, đó là một vị

vua có sự thông minh, tài tình, có tầm nhìn xa trông rộng và tài lãnh đạo kiệt

xuất Một vị vua yêu nước, thương dân, lo cho vận mệnh quốc gia Đó cũng chính

là tư tưởng yêu nước xuyên suốt bài “Chiếu dời đô”

Định dạng
Số trang	56
Dung lượng	5,73 MB