Truyện đọc lịch sử Việt Nam (Tập 3): Phần 1

Phần 1 cuốn sách Truyện đọc Lịch sử Việt Nam có nội dung giới thiệu về: khái quát Lịch sử Việt Nam từ sau Cách mạng tháng tám đến nay, quỹ độc lập và tuần lễ vàng, chống giặc dốt, cả nước cứu đói, Thực dân Pháp trở lại xâm lược Nam Bộ,...Mời các bạn cùng tham khảo!

Hội đồng chỉ đạo xuất bản

Để giỳp độc giả tỡm hiểu lịch sử dõn tộc giai đoạn này một cỏch thuận lợi, dễ nhớ, dễ hiểu, chỳng tụi xuất

bản bộ sỏch Truyện đọc lịch sử Việt Nam, gồm ba tập,

do Giỏo sư Đinh Xuõn Lõm làm chủ biờn Bộ sỏch được biờn soạn theo nguyờn tắc ngắn gọn, sỳc tớch, dễhiểu; những thuật ngữ khú hoặc địa danh cổ đều cú chỳ thớch và giải nghĩa ở cuối trang

Tập 1: Cỏc cõu chuyện lịch sử về vương triều nhà Nguyễn thời kỳ độc lập tự chủ và những năm đầu đất nước bị thực dõn Phỏp xõm lược

Tập 2: Cỏc cõu chuyện lịch sử từ sau thất bại của phong trào Cần vương đến Cỏch mạng Thỏng Tỏm năm 1945 thành cụng

Tập 3: Cỏc cõu chuyện lịch sử từ sau Cỏch mạng Thỏng Tỏm năm 1945 đến nay

Những truyện đọc trong bộ sỏch được sưu tầm và biờn soạn dựa trờn nhiều nguồn sử liệu và tư liệu đa

L

LỜI NÓI ĐẦU

ể giúp các em học sinh ở các bậc học phổ

thông và sinh viên các trường đại học, cũng

như các bạn đọc xa gần muốn tìm hiểu lịch sử

Việt Nam một cách dễ dàng, dễ nhớ, chúng tôi

biên soạn bộ sách Truyện đọc Lịch sử Việt Nam

Các truyện đọc trong bộ sách được sưu tầm và

biên soạn dựa trên nhiều nguồn tư liệu khác

nhau Bộ sách sẽ đem đến cho các em học sinh,

sinh viên và bạn đọc nhiều điều thú vị và bổ

ích Nội dung các truyện đọc không chỉ cung

cấp cho bạn đọc những kiến thức về lịch sử Việt

Nam, mà còn cung cấp những câu chuyện có

tính nhân văn và tính giáo dục về các sự kiện,

hiện tượng, nhân vật lịch sử, các thành tựu kinh

tế, văn hoá tiêu biểu của dân tộc theo dòng thời

gian của lịch sử Việt Nam từ triều đại nhà

Nguyễn cho đến ngày nay

Bộ sách gồm 3 tập:

Tập 1: Giới thiệu các truyện về triều đại nhà

Nguyễn thời độc lập tự chủ

Đ

Tập 2: Viết về các truyện từ khi thực dân

Pháp xâm chiếm nước ta cuối thế kỷ XIX đến Cách mạng tháng Tám thành công

Tập 3: Là các truyện về giai đoạn lịch sử từ

sau Cách mạng tháng Tám đến nay

Ở đầu mỗi tập truyện đọc, chúng tôi đều giới thiệu một cách khái quát nội dung lịch sử của giai đoạn mà các truyện đọc sẽ phản ánh để bạn đọc tiện theo dõi

Các tác giả cố gắng biên soạn theo nguyên tắc ngắn gọn, rõ ràng và dễ hiểu; chỗ nào có thuật ngữ khó hoặc có địa danh cổ, chúng tôi đều có chú thích và giải nghĩa ở cuối trang Nhân tập 2 của bộ sách ra đời, chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đối với các soạn giả các tài liệu được sưu tầm, chọn dẫn và các tác giả có tranh, ảnh được minh hoạ trong sách Mặc dù đã rất cố gắng, song cuốn sách chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của bạn đọc xa gần để sách được tốt hơn trong những lần tái bản sau

Nhóm tác giả

LỜI NÓI ĐẦU

ể giúp các em học sinh ở các bậc học phổ

thông và sinh viên các trường đại học, cũng

như các bạn đọc xa gần muốn tìm hiểu lịch sử

Việt Nam một cách dễ dàng, dễ nhớ, chúng tôi

biên soạn bộ sách Truyện đọc Lịch sử Việt Nam

Các truyện đọc trong bộ sách được sưu tầm và

biên soạn dựa trên nhiều nguồn tư liệu khác

nhau Bộ sách sẽ đem đến cho các em học sinh,

sinh viên và bạn đọc nhiều điều thú vị và bổ

ích Nội dung các truyện đọc không chỉ cung

cấp cho bạn đọc những kiến thức về lịch sử Việt

Nam, mà còn cung cấp những câu chuyện có

tính nhân văn và tính giáo dục về các sự kiện,

hiện tượng, nhân vật lịch sử, các thành tựu kinh

tế, văn hoá tiêu biểu của dân tộc theo dòng thời

gian của lịch sử Việt Nam từ triều đại nhà

Nguyễn cho đến ngày nay

Bộ sách gồm 3 tập:

Tập 1: Giới thiệu các truyện về triều đại nhà

Nguyễn thời độc lập tự chủ

Đ

Tập 2: Viết về các truyện từ khi thực dân

Pháp xâm chiếm nước ta cuối thế kỷ XIX đến Cách mạng tháng Tám thành công

Tập 3: Là các truyện về giai đoạn lịch sử từ

sau Cách mạng tháng Tám đến nay

Ở đầu mỗi tập truyện đọc, chúng tôi đều giới thiệu một cách khái quát nội dung lịch sử của giai đoạn mà các truyện đọc sẽ phản ánh để bạn đọc tiện theo dõi

Các tác giả cố gắng biên soạn theo nguyên tắc ngắn gọn, rõ ràng và dễ hiểu; chỗ nào có thuật ngữ khó hoặc có địa danh cổ, chúng tôi đều có chú thích và giải nghĩa ở cuối trang Nhân tập 2 của bộ sách ra đời, chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đối với các soạn giả các tài liệu được sưu tầm, chọn dẫn và các tác giả có tranh, ảnh được minh hoạ trong sách Mặc dù đã rất cố gắng, song cuốn sách chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của bạn đọc xa gần để sách được tốt hơn trong những lần tái bản sau

Nhóm tác giả

KHÁI QUÁT LỊCH SỬ VIỆT NAM

TỪ SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM

ĐẾN NAY

au Cách mạng tháng Tám năm 1945, nước

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đứng trước

những khó khăn thử thách tưởng chừng không

thể vượt qua nổi Nhưng Đảng, Nhà nước và

nhân dân ta đã dũng cảm, khôn khéo đấu tranh

với thù trong, giặc ngoài, bảo vệ chính quyền

cách mạng còn non trẻ; đồng thời tranh thủ thời

gian hòa hoãn xây dựng chính quyền mới,

chuẩn bị những điều kiện căn bản cho cuộc

kháng chiến chống Pháp (1946-1954)

Trong những năm kháng chiến chổng Pháp,

nhân dân Việt Nam vừa kháng chiến vừa kiến

quốc Nhiệm vụ kiến quốc tuy tiến hành trong

điều kiện kháng chiến, nhưng nhân dân ta đã

từng bước xây dựng, củng cố chế độ xã hội mới

về mọi mặt Chính quyền dân chủ nhân dân

được giữ vững, không những tạo nên thắng lợi

của cuộc kháng chiến mà còn tạo cơ sở cho việc

phóng, bước vào thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa

xã hội Trong những năm kháng chiến chống Mỹ

(1954-1975), nhân dân miền Bắc ra sức khôi phục

kinh tế và xây dựng cơ sở vật chất cho chủ nghĩa xã hội, đồng thời đưa miền Bắc trở thành hậu phuơng lớn, chi viện sức người, sức cứa cho tiền tuyến và trực tiếp chiến đấu chống lại cuộc

chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỳ

Nhân dân miền Nam tiếp tục tiến hành cách

mạng dân tộc dân chù trong điều kiện Mỹ thi

hành chính sách thực dân mới ở miền Nam, đã từng bước đánh bại bốn chiến lược quân sự của

Mỹ và chính quyền Sài Gòn (Chiến tranh đơn phương, Chiến tranh đặc biệt, Chiến tranh cục

bộ và Việt Nam hoá chiến tranh) Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam khỏi sự thống tiị của đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai Đó là kết quả và là đỉnh cao của 30 năm chiến đấu vô cùng anh dũng của quân và dân ta do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Thắng lợi năm 1975 đã mở ra một thời

kỳ mới: đất nước hòa bình, thống nhất đi lên chủ

nghĩa xã hội

KHÁI QUÁT LỊCH SỬ VIỆT NAM

TỪ SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM

ĐẾN NAY

au Cách mạng tháng Tám năm 1945, nước

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đứng trước

những khó khăn thử thách tưởng chừng không

thể vượt qua nổi Nhưng Đảng, Nhà nước và

nhân dân ta đã dũng cảm, khôn khéo đấu tranh

với thù trong, giặc ngoài, bảo vệ chính quyền

cách mạng còn non trẻ; đồng thời tranh thủ thời

gian hòa hoãn xây dựng chính quyền mới,

chuẩn bị những điều kiện căn bản cho cuộc

kháng chiến chống Pháp (1946-1954)

Trong những năm kháng chiến chổng Pháp,

nhân dân Việt Nam vừa kháng chiến vừa kiến

quốc Nhiệm vụ kiến quốc tuy tiến hành trong

điều kiện kháng chiến, nhưng nhân dân ta đã

từng bước xây dựng, củng cố chế độ xã hội mới

về mọi mặt Chính quyền dân chủ nhân dân

được giữ vững, không những tạo nên thắng lợi

của cuộc kháng chiến mà còn tạo cơ sở cho việc

phóng, bước vào thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa

xã hội Trong những năm kháng chiến chống Mỹ

(1954-1975), nhân dân miền Bắc ra sức khôi phục

kinh tế và xây dựng cơ sở vật chất cho chủ nghĩa xã hội, đồng thời đưa miền Bắc trở thành hậu phuơng lớn, chi viện sức người, sức cứa cho tiền tuyến và trực tiếp chiến đấu chống lại cuộc

chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỳ

Nhân dân miền Nam tiếp tục tiến hành cách

mạng dân tộc dân chù trong điều kiện Mỹ thi

hành chính sách thực dân mới ở miền Nam, đã từng bước đánh bại bốn chiến lược quân sự của

Mỹ và chính quyền Sài Gòn (Chiến tranh đơn phương, Chiến tranh đặc biệt, Chiến tranh cục

bộ và Việt Nam hoá chiến tranh) Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam khỏi sự thống tiị của đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai Đó là kết quả và là đỉnh cao của 30 năm chiến đấu vô cùng anh dũng của quân và dân ta do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Thắng lợi năm 1975 đã mở ra một thời

kỳ mới: đất nước hòa bình, thống nhất đi lên chủ

nghĩa xã hội

Năm 1976, nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt

Nam ra đời, công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã

hội diễn ra trên cả nước Song trong 10 năm đầu

(1975-1985), do nhiều nguyên nhân chủ quan và

khách quan, đất nước ta rơi vào tình trạng

khủng hoảng, đời sống của nhân dân vô cùng

khó khăn Trước tình hình đó, Đại hội đại biểu

toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VI

(1986) đã đề ra dường loi đổi mới đất nước, trọng

tâm là đổi mới về kinh tế Qua hai kế hoạch 5

năm (1986-1990) và (1991-1995), đất nước về cơ

bản đã thoát ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã

hội, đời sống nhân dân được nâng lên

Trong quá trình đấu tranh bảo vệ Tổ quốc và

xây dựng đất nước, người dân Việt Nam đã

được rèn luyện, đã hun đúc nên tinh thần hy

sinh anh dũng, truyền thống lao động cần cù,

sáng tạo, tính thích nghi và hội nhập, lối ứng xử

mềm mỏng, tính hiếu học, trọng nghĩa khí, lòng

nhân ái khoan dung Trong hoàn cảnh lịch sử

đó, trên đất nước ta đã xuất hiện biết bao những

tấm gương, những người con sẵn sàng hy sinh

vì nền độc tập, tự do của Tố quốc, những nhà

khoa học, những trí thức lớn đã làm việc không

biết mệt mỏi, đem hết tài trí của mình phục vụ

cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, cũng như

đem lại cuộc sống ấm no và niềm hạnh phúc

cho nhân dân Đó chính là sức mạnh tiềm tàng,

là nguồn nội lực để nhân dân ta tiếp tục xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, hội nhập với sự phát triển của khu vực và thế giới

Năm 1976, nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt

Nam ra đời, công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã

hội diễn ra trên cả nước Song trong 10 năm đầu

(1975-1985), do nhiều nguyên nhân chủ quan và

khách quan, đất nước ta rơi vào tình trạng

khủng hoảng, đời sống của nhân dân vô cùng

khó khăn Trước tình hình đó, Đại hội đại biểu

toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VI

(1986) đã đề ra dường loi đổi mới đất nước, trọng

tâm là đổi mới về kinh tế Qua hai kế hoạch 5

năm (1986-1990) và (1991-1995), đất nước về cơ

bản đã thoát ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã

hội, đời sống nhân dân được nâng lên

Trong quá trình đấu tranh bảo vệ Tổ quốc và

xây dựng đất nước, người dân Việt Nam đã

được rèn luyện, đã hun đúc nên tinh thần hy

sinh anh dũng, truyền thống lao động cần cù,

sáng tạo, tính thích nghi và hội nhập, lối ứng xử

mềm mỏng, tính hiếu học, trọng nghĩa khí, lòng

nhân ái khoan dung Trong hoàn cảnh lịch sử

đó, trên đất nước ta đã xuất hiện biết bao những

tấm gương, những người con sẵn sàng hy sinh

vì nền độc tập, tự do của Tố quốc, những nhà

khoa học, những trí thức lớn đã làm việc không

biết mệt mỏi, đem hết tài trí của mình phục vụ

cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, cũng như

đem lại cuộc sống ấm no và niềm hạnh phúc

cho nhân dân Đó chính là sức mạnh tiềm tàng,

là nguồn nội lực để nhân dân ta tiếp tục xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, hội nhập với sự phát triển của khu vực và thế giới

Ông Trịnh Văn Bô (ngirời đầu tiên từ trái qua) và ông

Phạm Văn Đồng (người thứ tư từ trái qua) trước thềm

Nhà hát Lớn tại Tuần lễ Vàng năm 1945

QUỸ ĐỘC LẬP TUẦN LỄ VÀNG

rước tình hình nguy ngập về tài chính, Chính

phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa kiên quyết

cắt giảm các khoản chi tiêu chưa thật cần thiết

và kêu gọi sự đóng góp của nhân dân Ngày

4-9-1945, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Võ Nguyên Giáp

T

thay mặt Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký Sắc lệnh số 4 thành lập “Quỹ Độc lập” Tiếp đó, trong khuôn khổ “Quỹ Độc lập” Chính phủ đã đề ra chương trình tổ chức “Tuần lễ Vàng” từ ngày 17 - 24/9/1945 Nhiều người góp

cả những vật kỷ niệm thân thiết như đôi khuyên tai của một bà cụ đã sắm từ ngày còn là con gái, hai chiếc nhẫn cưới của một cặp vợ chồng; một cụ bà 80 tuổi mang tới một gói lụa điều, bên trong là một nén vàng gia bảo nặng mười bảy lạng; có gia đình quyên góp toàn bộ

tư trang của những người trong nhà Đặc biệt, gia đình ông bà Trịnh Văn Bô đã ủng hộ Quỹ Độc lập 20 vạn đồng tiền Đông Dương - tương đương 500 cây vàng Trong Tuần lễ Vàng, gia đình ông bà đã đóng góp 117 cây vàng và vận động người khác ủng hộ thêm 1.000 cây vàng nữa Chỉ trong một thời gian ngắn, các tầng lớp nhân dân đã đóng góp được hơn 20 triệu đồng

và 370 kg vàng

Vàng thu góp được đã dùng vào việc quốc phòng Những chiến sĩ ngoài chiến trường nguyện hy sinh đến giọt máu cuối cùng, còn những người dân thì đóng góp vàng bạc, châu

báu cho Tổ quốc Vì thế, Tuần lễ Vàng không chỉ

có ý nghĩa về “tài chính quốc phòng”, mà còn có ý

nghĩa chính trị quan trọng

Các đoàn thể cứu quốc thường xuyên tổ

Ông Trịnh Văn Bô (ngirời đầu tiên từ trái qua) và ông

Phạm Văn Đồng (người thứ tư từ trái qua) trước thềm

Nhà hát Lớn tại Tuần lễ Vàng năm 1945

QUỸ ĐỘC LẬP TUẦN LỄ VÀNG

rước tình hình nguy ngập về tài chính, Chính

phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa kiên quyết

cắt giảm các khoản chi tiêu chưa thật cần thiết

và kêu gọi sự đóng góp của nhân dân Ngày

4-9-1945, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Võ Nguyên Giáp

T

thay mặt Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký Sắc lệnh số 4 thành lập “Quỹ Độc lập” Tiếp đó, trong khuôn khổ “Quỹ Độc lập” Chính phủ đã đề ra chương trình tổ chức “Tuần lễ Vàng” từ ngày 17 - 24/9/1945 Nhiều người góp

cả những vật kỷ niệm thân thiết như đôi khuyên tai của một bà cụ đã sắm từ ngày còn là con gái, hai chiếc nhẫn cưới của một cặp vợ chồng; một cụ bà 80 tuổi mang tới một gói lụa điều, bên trong là một nén vàng gia bảo nặng mười bảy lạng; có gia đình quyên góp toàn bộ

tư trang của những người trong nhà Đặc biệt, gia đình ông bà Trịnh Văn Bô đã ủng hộ Quỹ Độc lập 20 vạn đồng tiền Đông Dương - tương đương 500 cây vàng Trong Tuần lễ Vàng, gia đình ông bà đã đóng góp 117 cây vàng và vận động người khác ủng hộ thêm 1.000 cây vàng nữa Chỉ trong một thời gian ngắn, các tầng lớp nhân dân đã đóng góp được hơn 20 triệu đồng

và 370 kg vàng

Vàng thu góp được đã dùng vào việc quốc phòng Những chiến sĩ ngoài chiến trường nguyện hy sinh đến giọt máu cuối cùng, còn những người dân thì đóng góp vàng bạc, châu

báu cho Tổ quốc Vì thế, Tuần lễ Vàng không chỉ

có ý nghĩa về “tài chính quốc phòng”, mà còn có ý

nghĩa chính trị quan trọng

Các đoàn thể cứu quốc thường xuyên tổ

chức các cuộc lạc quyên ủng hộ bộ đội Chỉ

trong “Ngày Len, vái, sợi” do Hội Phụ nữ cứu

quốc Hà Nội tổ chức đã quyên được 5.842 m

vải, 149 kg len, hàng nghìn bộ quần áo, chăn

màn, giày dép cho bộ đội

Những đóng góp trên đã giúp Chính phủ

giải quyết được những khó khăn gay gắt trước

mắt, nhất là việc nuôi dưỡng, trang bị các đơn

vị Vệ quốc quân để chuẩn bị bước vào cuộc

đó, ngày 8-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ban hành sắc lệnh 17/SL quyết định thành lập Nha Bình dân học vụ; sắc lệnh 19/SL quy định các địa phương phải

mở các lớp học Bình dân học vụ chậm nhất trong thời gian 6 tháng và sắc lệnh 29/SL thi hành cưỡng bức việc học chữ Quốc ngữ không mất tiền

Toàn dân đã sôi nổi hưởng ứng các sắc lệnh trên của Chủ tịch Hồ Chí Minh Khắp nơi từ thành phố đến nông thôn, nhiều lớp Bình dân học vụ đã được mở, lôi cuốn từ các em nhỏ đến

cụ già Khẩu hiệu “Đi học là kháng chiến”, “Mỗi

lớp học là một tổ tuyên truyền kháng chiến” xuất

hiện ở khắp các đường phố, xóm làng

Sau hơn một năm thục hiện chiến dịch

N

chức các cuộc lạc quyên ủng hộ bộ đội Chỉ

trong “Ngày Len, vái, sợi” do Hội Phụ nữ cứu

quốc Hà Nội tổ chức đã quyên được 5.842 m

vải, 149 kg len, hàng nghìn bộ quần áo, chăn

màn, giày dép cho bộ đội

Những đóng góp trên đã giúp Chính phủ

giải quyết được những khó khăn gay gắt trước

mắt, nhất là việc nuôi dưỡng, trang bị các đơn

vị Vệ quốc quân để chuẩn bị bước vào cuộc

đó, ngày 8-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ban hành sắc lệnh 17/SL quyết định thành lập Nha Bình dân học vụ; sắc lệnh 19/SL quy định các địa phương phải

mở các lớp học Bình dân học vụ chậm nhất trong thời gian 6 tháng và sắc lệnh 29/SL thi hành cưỡng bức việc học chữ Quốc ngữ không mất tiền

Toàn dân đã sôi nổi hưởng ứng các sắc lệnh trên của Chủ tịch Hồ Chí Minh Khắp nơi từ thành phố đến nông thôn, nhiều lớp Bình dân học vụ đã được mở, lôi cuốn từ các em nhỏ đến

cụ già Khẩu hiệu “Đi học là kháng chiến”, “Mỗi

lớp học là một tổ tuyên truyền kháng chiến” xuất

hiện ở khắp các đường phố, xóm làng

Sau hơn một năm thục hiện chiến dịch

N

chống “giặc dốt” cả nước đã có 2,5 triệu người

thoát nạn mù chữ Hệ thống giáo dục phổ thông

và đại học cũng được xây dựng và từng bước

phát triển theo ba nguyên tắc: dân tộc, khoa học

và đại chủng Tiếng Việt được dùng trong các

văn bản chính thức của Nhà nước và trong việc

học tập, giảng dạy ở các trường học

Thắng lợi của cuộc đấu tranh chống “giặc

dốt” ngoài ý nghĩa to lớn về văn hoá, còn là một

thắng lợi lớn về chính trị; tạo điều kiện để nhân

dân tham gia quản lý nhà nước và phát huy

quyền làm chủ của mình trong xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc

CẢ NƯỚC CỨU ĐÓI

ản xuất lương thực để cứu đói và nuôi dưỡng quân đội là công việc bức thiết mà chính quyền cách mạng phải quan tâm lãnh đạo nhân dân thực hiện Ngày 3-9-1945, trong phiên họp đầu tiên của Hội đồng Chính phủ, Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã phát động một phong trào

“Tăng gia sản xuất để chống nạn đóf , thực hiện

“tấc đất tấc vàng” Người kêu gọi đồng bào cả

nước nhường cơm sẻ áo cho nhau, lập “hũ gạo

tiết kiệm” Mười ngày một lần, tất cả đồng bào

nhịn ăn một bữa, gạo tiết kiệm được sẽ phát cho người nghèo Chính Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu gương thực hiện đầu tiên

Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh được nhân dân cả nước hưởng ứng Mọi người nô nức tăng gia sản xuất, chống đói như chống giặc ngoại xâm Tính đến cuối năm 1945, nhân dân ta đã bỏ ra hơn 4 triệu ngày công, đào đắp 2,72 triệu m3 đất bổ trợ cho đê điều, đẩy lùi nạn lụt Diện tích trồng lúa được mở rộng gấp

S

chống “giặc dốt” cả nước đã có 2,5 triệu người

thoát nạn mù chữ Hệ thống giáo dục phổ thông

và đại học cũng được xây dựng và từng bước

phát triển theo ba nguyên tắc: dân tộc, khoa học

và đại chủng Tiếng Việt được dùng trong các

văn bản chính thức của Nhà nước và trong việc

học tập, giảng dạy ở các trường học

Thắng lợi của cuộc đấu tranh chống “giặc

dốt” ngoài ý nghĩa to lớn về văn hoá, còn là một

thắng lợi lớn về chính trị; tạo điều kiện để nhân

dân tham gia quản lý nhà nước và phát huy

quyền làm chủ của mình trong xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc

CẢ NƯỚC CỨU ĐÓI

ản xuất lương thực để cứu đói và nuôi dưỡng quân đội là công việc bức thiết mà chính quyền cách mạng phải quan tâm lãnh đạo nhân dân thực hiện Ngày 3-9-1945, trong phiên họp đầu tiên của Hội đồng Chính phủ, Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã phát động một phong trào

“Tăng gia sản xuất để chống nạn đóf , thực hiện

“tấc đất tấc vàng” Người kêu gọi đồng bào cả

nước nhường cơm sẻ áo cho nhau, lập “hũ gạo

tiết kiệm” Mười ngày một lần, tất cả đồng bào

nhịn ăn một bữa, gạo tiết kiệm được sẽ phát cho người nghèo Chính Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu gương thực hiện đầu tiên

Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh được nhân dân cả nước hưởng ứng Mọi người nô nức tăng gia sản xuất, chống đói như chống giặc ngoại xâm Tính đến cuối năm 1945, nhân dân ta đã bỏ ra hơn 4 triệu ngày công, đào đắp 2,72 triệu m3 đất bổ trợ cho đê điều, đẩy lùi nạn lụt Diện tích trồng lúa được mở rộng gấp

S

rưỡi, diện tích trồng khoai lang tăng gấp ba, số

khoai lang thu hoạch tăng gấp bốn lần so với

năm 1943

Nhờ sự nỗ lực vượt bậc của toàn dân, giá

gạo ở Bắc bộ hạ từ 700 đồng xuống 200 đồng 1

tạ Cách mạng đã chiến thắng nạn đói ngay từ

những ngày đầu của chế độ mới Kết quả đó

không những chỉ bồi dưỡng sức dân mà còn

góp phần quyết định vào việc xây dựng và bảo

vệ vững chắc chính quyền cách mạng Thắng lợi

trên mặt trận chống “giặc đói” vì vậy có ý nghĩa

chính trị to lớn, làm nổi bật tính ưu việt của

chính quyền cách mạng Nhân dân càng thêm

tin tưởng và gắn bó với chế độ mới

THỰC DÂN PHÁP TRỞ LẠI XÂM LƯỢC NAM BỘ

a tuần lễ sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời (1945), thực dân Pháp - kẻ

đã đầu hàng phát xít Nhật ở Đông Dương trước đây, nay núp dưới bóng quân Anh trở lại xâm lược nước ta

Lợi dụng thời cơ Nhật đầu hàng Đồng minh, Pháp đặt ngay kế hoạch chiếm lại Đông Dương Ngay từ ngày 2-9-1945, giữa lúc 50 vạn nhân dân Sài Gòn họp mít tinh mừng Ngày Độc lập, một số tên lính Pháp nấp trong nhà thờ Đức Bà

xả súng bắn ra làm 47 người chết, nhiều người

bị thương Đây là một hành động khiêu khích hết sức nghiêm trọng

Dựa vào thế lực quân Anh và 5.000 lính Nhật, đêm 22 rạng sáng ngày 23-9-1945 thực dân Pháp nổ súng tiến công Sài Gòn, rồi mở rộng chiến tranh ra toàn Nam bộ, Nam Trung

bộ Ngày 26-9-1945, qua Đài phát thanh, Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi đồng bào Nam bộ B

rưỡi, diện tích trồng khoai lang tăng gấp ba, số

khoai lang thu hoạch tăng gấp bốn lần so với

năm 1943

Nhờ sự nỗ lực vượt bậc của toàn dân, giá

gạo ở Bắc bộ hạ từ 700 đồng xuống 200 đồng 1

tạ Cách mạng đã chiến thắng nạn đói ngay từ

những ngày đầu của chế độ mới Kết quả đó

không những chỉ bồi dưỡng sức dân mà còn

góp phần quyết định vào việc xây dựng và bảo

vệ vững chắc chính quyền cách mạng Thắng lợi

trên mặt trận chống “giặc đói” vì vậy có ý nghĩa

chính trị to lớn, làm nổi bật tính ưu việt của

chính quyền cách mạng Nhân dân càng thêm

tin tưởng và gắn bó với chế độ mới

THỰC DÂN PHÁP TRỞ LẠI XÂM LƯỢC NAM BỘ

a tuần lễ sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời (1945), thực dân Pháp - kẻ

đã đầu hàng phát xít Nhật ở Đông Dương trước đây, nay núp dưới bóng quân Anh trở lại xâm lược nước ta

Lợi dụng thời cơ Nhật đầu hàng Đồng minh, Pháp đặt ngay kế hoạch chiếm lại Đông Dương Ngay từ ngày 2-9-1945, giữa lúc 50 vạn nhân dân Sài Gòn họp mít tinh mừng Ngày Độc lập, một số tên lính Pháp nấp trong nhà thờ Đức Bà

xả súng bắn ra làm 47 người chết, nhiều người

bị thương Đây là một hành động khiêu khích hết sức nghiêm trọng

Dựa vào thế lực quân Anh và 5.000 lính Nhật, đêm 22 rạng sáng ngày 23-9-1945 thực dân Pháp nổ súng tiến công Sài Gòn, rồi mở rộng chiến tranh ra toàn Nam bộ, Nam Trung

bộ Ngày 26-9-1945, qua Đài phát thanh, Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi đồng bào Nam bộ B

anh dũng kháng chiến chống thực dân Pháp

xâm lược Chính phủ đã ra huấn lệnh cho quân

và dân Nam bộ, đồng thời kêu gọi nhân dân cả

nước chi viện sức người, sức của cho cuộc

kháng chiến ở miền Nam; quyết định thành lập

lực lượng Nam tiến, đưa ngay vào tham gia

chiến đấu ở miền Nam

Phụ nữ Đồng Tháp Mười đang đào hào

làm chướng ngại vật kháng chiến

Ngày 17-10-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh với

tư cách là Chủ tịch Chính phủ Lâm thòi nước

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã gửi điện văn

tới Tông thống Mỹ H.Truman khẳng định địa vị

pháp lý của Việt Nam trong các quan hệ quốc

tế, trong việc giải quyết các vấn đề của Việt Nam và khu vực; trong Công điện gửi Tướng

Đò Gôn (Charles de Gaulle), người đứng đầu Chính phủ Pháp; điện văn gửi Chủ tịch Quốc hôi Pháp; điện văn gửi Hội nghị liên Phi; các điện văn gửi Thống chế Tưởng Giới Thạch; thư gửi Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ và trong các cuộc trả lời phỏng vấn của báo chí trong, ngoài nước vào các tháng 9, 10-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn khẳng định chủ quyền của Việt Nam, xác định rõ vị trí pháp lý của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trên trường quốc

tế Người yêu cầu các quốc gia tôn trọng thực tế lịch sử hiển nhiên đó

anh dũng kháng chiến chống thực dân Pháp

xâm lược Chính phủ đã ra huấn lệnh cho quân

và dân Nam bộ, đồng thời kêu gọi nhân dân cả

nước chi viện sức người, sức của cho cuộc

kháng chiến ở miền Nam; quyết định thành lập

lực lượng Nam tiến, đưa ngay vào tham gia

chiến đấu ở miền Nam

Phụ nữ Đồng Tháp Mười đang đào hào

làm chướng ngại vật kháng chiến

Ngày 17-10-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh với

tư cách là Chủ tịch Chính phủ Lâm thòi nước

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã gửi điện văn

tới Tông thống Mỹ H.Truman khẳng định địa vị

pháp lý của Việt Nam trong các quan hệ quốc

tế, trong việc giải quyết các vấn đề của Việt Nam và khu vực; trong Công điện gửi Tướng

Đò Gôn (Charles de Gaulle), người đứng đầu Chính phủ Pháp; điện văn gửi Chủ tịch Quốc hôi Pháp; điện văn gửi Hội nghị liên Phi; các điện văn gửi Thống chế Tưởng Giới Thạch; thư gửi Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ và trong các cuộc trả lời phỏng vấn của báo chí trong, ngoài nước vào các tháng 9, 10-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn khẳng định chủ quyền của Việt Nam, xác định rõ vị trí pháp lý của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trên trường quốc

tế Người yêu cầu các quốc gia tôn trọng thực tế lịch sử hiển nhiên đó

GỬI ĐỒNG BÀO NAM BỘ

gày 26-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi

thư cho đồng bào Nam bộ kháng chiến:

“Hỡi đồng bào Nam bộ!

Nước ta vừa tranh quyền độc lập, thì đã gặp

nạn ngoại xâm Khi còn chiến tranh với Nhật,

thì bọn thực dân Pháp hoặc đầu hàng hoặc chạy

trốn Nay vừa hết chiến tranh thì bọn thực dân

Pháp hoặc bí mật hoặc công khai mò lại Trong

bốn năm, họ đã bán nước ta hai lần Nay họ lại

muốn thống trị dân ta lần nữa

Tôi chắc và đồng bào cả nước đều chắc vào

lòng kiên quyết ái quốc của đồng bào Nam bộ

Chúng ta nên nhớ lời nói oanh liệt của một nhà

đại cách mạng Pháp: “Thà chết tự do hơn sống

nô lệ”

Tôi chắc và đồng bào Nam bộ cũng chắc

rằng Chính phủ và toàn quốc đồng bào sẽ hết

sức giúp những chiến sĩ và nhân dân hiện đang

hy sinh đấu tranh để giữ vững nền độc lập của

nước nhà

N

Tôi chắc và tất cả đồng bào đều chắc rằng những người và những dân tộc yêu chuộng bình đẳng, tự do trên thế giới đều đồng tình với chúng ta

Chúng ta nhất định thắng lợi vì chúng ta có lực lượng đoàn kết của cả quốc dân Chúng ta nhất định thắng lợi vì cuộc tranh đấu của chúng

ta là chính đáng

Ban Chỉ huy quân sự cùa ủy ban kháng chiến hành chỉnh Nam bộ,

tháng 10-1945

Tôi chỉ muốn dặn đồng bào Nam bộ một lời:

“Đối với những người Pháp bị bắt trong lúc chiến tranh, ta phải canh phòng cho cẩn thận, nhưng phải đối đãi với họ cho khoan hồng

GỬI ĐỒNG BÀO NAM BỘ

gày 26-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi

thư cho đồng bào Nam bộ kháng chiến:

“Hỡi đồng bào Nam bộ!

Nước ta vừa tranh quyền độc lập, thì đã gặp

nạn ngoại xâm Khi còn chiến tranh với Nhật,

thì bọn thực dân Pháp hoặc đầu hàng hoặc chạy

trốn Nay vừa hết chiến tranh thì bọn thực dân

Pháp hoặc bí mật hoặc công khai mò lại Trong

bốn năm, họ đã bán nước ta hai lần Nay họ lại

muốn thống trị dân ta lần nữa

Tôi chắc và đồng bào cả nước đều chắc vào

lòng kiên quyết ái quốc của đồng bào Nam bộ

Chúng ta nên nhớ lời nói oanh liệt của một nhà

đại cách mạng Pháp: “Thà chết tự do hơn sống

nô lệ”

Tôi chắc và đồng bào Nam bộ cũng chắc

rằng Chính phủ và toàn quốc đồng bào sẽ hết

sức giúp những chiến sĩ và nhân dân hiện đang

hy sinh đấu tranh để giữ vững nền độc lập của

nước nhà

N

Tôi chắc và tất cả đồng bào đều chắc rằng những người và những dân tộc yêu chuộng bình đẳng, tự do trên thế giới đều đồng tình với chúng ta

Chúng ta nhất định thắng lợi vì chúng ta có lực lượng đoàn kết của cả quốc dân Chúng ta nhất định thắng lợi vì cuộc tranh đấu của chúng

ta là chính đáng

Ban Chỉ huy quân sự cùa ủy ban kháng chiến hành chỉnh Nam bộ,

tháng 10-1945

Tôi chỉ muốn dặn đồng bào Nam bộ một lời:

“Đối với những người Pháp bị bắt trong lúc chiến tranh, ta phải canh phòng cho cẩn thận, nhưng phải đối đãi với họ cho khoan hồng

Phải làm cho thế giới, trước hết làm cho dân

Pháp biết rằng: “Chúng ta là quang minh chính

đại Chúng ta chỉ đòi quyền độc lập, tự do, chứ

chúng ta không vì tư thù, tư oán; làm cho thế

giới biết rằng chúng ta là một dân tộc văn minh,

văn minh hon bọn đi giết người cướp nước

Nước Nam độc lập m uôn năm ì Đồng bào Nam

bộ muôn năm ì ”

CẢ NƯỚC HƯỚNG VỀ NAM BỘ

rước hành động gây chiến trắng trợn, tàn bạo của thực dân Pháp, Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi đồng bào cả nước dốc sức ủng hộ cuộc kháng chiến của đồng bào miền Nam

Hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng và Bác HÒ, phong trào ủng hộ kháng chiến miền Nam diễn

ra sôi nổi khắp nơi Lời ca: “Tiếng súng vang

sông núi miền Nam Ta muốn băng mình tới phương Nam giết hết quân tham tàn ” ngày đêm

thôi thúc, giục giã mọi người lên đường cứu nước Hầu hết các tỉnh Trung bộ và Bắc Trung

bộ lập “Phòng Nam bộ ” ghi tên những người

vào Nam giết giặc

Các đơn vị Nam tiến được tổ chức, xây dựng

theo nguyên tắc tổ chức biên chế chặt chẽ, lựa chọn trong số những người hăng hái tình nguyện đã được huấn luyện quân sự hoặc đã có

ít nhiều kinh nghiệm chiến đấu, được trang bị các loại vũ khí tốt nhất, có đủ phụ tùng thay T

Phải làm cho thế giới, trước hết làm cho dân

Pháp biết rằng: “Chúng ta là quang minh chính

đại Chúng ta chỉ đòi quyền độc lập, tự do, chứ

chúng ta không vì tư thù, tư oán; làm cho thế

giới biết rằng chúng ta là một dân tộc văn minh,

văn minh hon bọn đi giết người cướp nước

Nước Nam độc lập m uôn năm ì Đồng bào Nam

bộ muôn năm ì ”

CẢ NƯỚC HƯỚNG VỀ NAM BỘ

rước hành động gây chiến trắng trợn, tàn bạo của thực dân Pháp, Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi đồng bào cả nước dốc sức ủng hộ cuộc kháng chiến của đồng bào miền Nam

Hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng và Bác HÒ, phong trào ủng hộ kháng chiến miền Nam diễn

ra sôi nổi khắp nơi Lời ca: “Tiếng súng vang

sông núi miền Nam Ta muốn băng mình tới phương Nam giết hết quân tham tàn ” ngày đêm

thôi thúc, giục giã mọi người lên đường cứu nước Hầu hết các tỉnh Trung bộ và Bắc Trung

bộ lập “Phòng Nam bộ ” ghi tên những người

vào Nam giết giặc

Các đơn vị Nam tiến được tổ chức, xây dựng

theo nguyên tắc tổ chức biên chế chặt chẽ, lựa chọn trong số những người hăng hái tình nguyện đã được huấn luyện quân sự hoặc đã có

ít nhiều kinh nghiệm chiến đấu, được trang bị các loại vũ khí tốt nhất, có đủ phụ tùng thay T

Đoàn quân "Nam tiến ” lên đường vào Nam chiến đẩu

(Ảnh: Nguyễn Bá Khoản)

thế và đạn dược bổ sung; cán bộ chỉ huy phải là

những người đã tham gia chiến đấu, được thử

thách, có kỷ luật, đoàn kết chặt chẽ với đội viên

Việc bảo vệ mọi mặt cho bộ đội Nam tiến do địa

phương phụ trách; việc điều động, sử dụng

thuộc quyền các bộ chỉ huy các mặt trận, tuỳ

theo khả năng nhân tài, vật lục của từng địa

phương mà tổ chức nhiều hay ít đơn vị Nam

tiến Rất nhiều thanh niên, phụ nữ, thiếu niên

bao gồm công nhân, nông dân, thợ thủ công,

học sinh, sinh viên, thầy thuốc, kỹ sư, nhà văn,

nhà giáo, viên chức , cả một số nhà sư cũng cởi

áo cà sa tình nguyện lên đường chiến đấu với

khí thế sục sôi của những ngày Tổng khởi nghĩa

tháng Tám Có cả những Việt kiều mới về nước

cũng xin tòng quân Nam tiến Những chuyến

xe lửa hối hả liên tiếp đưa các đoàn quân Nam tiến ra trận Ba ngày sau khi Pháp khởi hấn ở Sài Gòn, đơn vị Nam tiến đầu tiên đáp tàu rời

Hà Nội Trong đoàn quân Nam tiến những đợt đầu có nhiều đơn vị thuộc các chi đội Giải phóng quân từ Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, chiến khu Đông Triều, Bắc Ninh, Bắc Giang, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình Trong số đó,

có các cán bộ của Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân như Hoàng Đình Giong, Thu Sơn, Hoàng Thơ, Vy Dân, Nam Long

Suốt dọc đường Nam tiến, nhân dân mang

cờ, biểu ngữ, quà bánh đón chào bộ đội, gửi gắm những tình cảm thân thương nhất đến miền Nam

Chỉ trong một thời gian ngắn, các tỉnh Bắc

bộ và Bắc Trung bộ đã tổ chức ở mỗi tỉnh từ một đến hai chi đội (tương đương từ một đến hai trung đoàn) Nam tiến

Lực lượng Nam tiến vào chiến trường đã góp phần quan trọng làm tăng thêm sức mạnh chiến đấu cho miền Nam Nhiều chiến sĩ Nam tiến qua chiến đấu, rèn luyện đã trở thành cán

bộ chỉ huy, lãnh đạo các lực lượng vũ trang Nam bộ và Nam Trung bộ

Đi đôi với việc đóng góp sức người, nhân dân cả nước còn tự nguyện góp tiền bạc mua

Đoàn quân "Nam tiến ” lên đường vào Nam chiến đẩu

(Ảnh: Nguyễn Bá Khoản)

thế và đạn dược bổ sung; cán bộ chỉ huy phải là

những người đã tham gia chiến đấu, được thử

thách, có kỷ luật, đoàn kết chặt chẽ với đội viên

Việc bảo vệ mọi mặt cho bộ đội Nam tiến do địa

phương phụ trách; việc điều động, sử dụng

thuộc quyền các bộ chỉ huy các mặt trận, tuỳ

theo khả năng nhân tài, vật lục của từng địa

phương mà tổ chức nhiều hay ít đơn vị Nam

tiến Rất nhiều thanh niên, phụ nữ, thiếu niên

bao gồm công nhân, nông dân, thợ thủ công,

học sinh, sinh viên, thầy thuốc, kỹ sư, nhà văn,

nhà giáo, viên chức , cả một số nhà sư cũng cởi

áo cà sa tình nguyện lên đường chiến đấu với

khí thế sục sôi của những ngày Tổng khởi nghĩa

tháng Tám Có cả những Việt kiều mới về nước

cũng xin tòng quân Nam tiến Những chuyến

xe lửa hối hả liên tiếp đưa các đoàn quân Nam tiến ra trận Ba ngày sau khi Pháp khởi hấn ở Sài Gòn, đơn vị Nam tiến đầu tiên đáp tàu rời

Hà Nội Trong đoàn quân Nam tiến những đợt đầu có nhiều đơn vị thuộc các chi đội Giải phóng quân từ Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, chiến khu Đông Triều, Bắc Ninh, Bắc Giang, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình Trong số đó,

có các cán bộ của Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân như Hoàng Đình Giong, Thu Sơn, Hoàng Thơ, Vy Dân, Nam Long

Suốt dọc đường Nam tiến, nhân dân mang

cờ, biểu ngữ, quà bánh đón chào bộ đội, gửi gắm những tình cảm thân thương nhất đến miền Nam

Chỉ trong một thời gian ngắn, các tỉnh Bắc

bộ và Bắc Trung bộ đã tổ chức ở mỗi tỉnh từ một đến hai chi đội (tương đương từ một đến hai trung đoàn) Nam tiến

Lực lượng Nam tiến vào chiến trường đã góp phần quan trọng làm tăng thêm sức mạnh chiến đấu cho miền Nam Nhiều chiến sĩ Nam tiến qua chiến đấu, rèn luyện đã trở thành cán

bộ chỉ huy, lãnh đạo các lực lượng vũ trang Nam bộ và Nam Trung bộ

Đi đôi với việc đóng góp sức người, nhân dân cả nước còn tự nguyện góp tiền bạc mua

sắm vũ khí, quyên góp chăn màn, quần áo gửi

tới các chiến sĩ miền Nam Các địa phương

thành lập ủy ban ủng hộ chiến sĩ Nam bộ, lập Ouỹ

Nam bộ

THÙ TRONG, GIẶC NGOẢI

au Cách mạng tháng Tám, việc quân Đồng minh vào giải giáp quân đội Nhật đã là một khó khăn lớn cho Đảng và nhân dân ta Ở miền Bắc, Tưởng Giới Thạch lại đưa một số quân lớn vào nước ta để lật đổ chính quyền cách mạng Chính quyền cách mạng vừa mới thành lập cần

có thời gian để củng cố và xây dựng lực lượng,

vì vậy ta đề ra khẩu hiệu: “Hoa - Việt thăn thiện”

Sau khi Nhật đầu hàng, Hà ứng Khâm - Tổng tham mưu trưởng quân đội Quốc dân đảng, một tên tướng chống Cộng khét tiếng, đã thúc tướng Lư Hán điều quân vào miền Bắc

nước ta thật nhanh Kế hoạch “Hoa quăn nhập

Việt” đã được chuẩn bị từ lâu, bọn chúng tin

rằng đây là một thời cơ thuận lợi để có thể đặt được một chính quyền tay sai từ vĩ tuyến 16 trở

ra Đi theo chúng là những tên tay sai người Việt ở Trung Hoa như Nguyễn Hải Thần, Vũ Hồng Khanh, Nguyễn Tường Tam Bọn này thuộc hai tổ chức Việt Nam Cách mệnh Đồng

S

sắm vũ khí, quyên góp chăn màn, quần áo gửi

tới các chiến sĩ miền Nam Các địa phương

thành lập ủy ban ủng hộ chiến sĩ Nam bộ, lập Ouỹ

Nam bộ

THÙ TRONG, GIẶC NGOẢI

au Cách mạng tháng Tám, việc quân Đồng minh vào giải giáp quân đội Nhật đã là một khó khăn lớn cho Đảng và nhân dân ta Ở miền Bắc, Tưởng Giới Thạch lại đưa một số quân lớn vào nước ta để lật đổ chính quyền cách mạng Chính quyền cách mạng vừa mới thành lập cần

có thời gian để củng cố và xây dựng lực lượng,

vì vậy ta đề ra khẩu hiệu: “Hoa - Việt thăn thiện”

Sau khi Nhật đầu hàng, Hà ứng Khâm - Tổng tham mưu trưởng quân đội Quốc dân đảng, một tên tướng chống Cộng khét tiếng, đã thúc tướng Lư Hán điều quân vào miền Bắc

nước ta thật nhanh Kế hoạch “Hoa quăn nhập

Việt” đã được chuẩn bị từ lâu, bọn chúng tin

rằng đây là một thời cơ thuận lợi để có thể đặt được một chính quyền tay sai từ vĩ tuyến 16 trở

ra Đi theo chúng là những tên tay sai người Việt ở Trung Hoa như Nguyễn Hải Thần, Vũ Hồng Khanh, Nguyễn Tường Tam Bọn này thuộc hai tổ chức Việt Nam Cách mệnh Đồng

S

minh Hội (Việt Cách) và Việt Nam Quốc dân

Đảng (Việt Quốc) Chúng tự nhận là những

người Việt Nam yêu nước theo chủ nghĩa quốc

gia, nhưng thực ra là bọn phản động dựa vào

Tưởng Giới Thạch

Quân Tưởng tiến vào Việt Nam theo hai

đường Tướng Lư Hán chỉ huy đi dọc theo sông

Hồng vào Lào Cai, rồi về Hà Nội Tướng Tiêu

Văn đi từ Quảng Tây vào Lạng Sơn, rồi xuống

Hà Nội Hai quân đoàn khác, một của Trung

ương, một của Vân Nam, chia nhau xuống Hải

Phòng, vào Vinh và Đà Nang Tổng số quân

Tưởng vào miền Bắc là 18 vạn người

Nguyễn Hải Thần theo quân Tưởng vào

Lạng Sơn thì nghe tin Chính phủ Lâm thời nước

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ra mắt trước

một triệu đồng bào Thủ đô Hà Nội Những tên

chỉ huy của cánh quân này đòi tước vũ khí của

bộ đội ta ở Lạng Sơn, Cao Bằng, bộ đội ta không

chịu Chúng đem quân tới chiếm các doanh trại

của Quân Giải phóng

Bọn Việt Cách núp sau lưỡi lê quân Tưởng,

xông vào trụ sở của ủy ban hành chính tỉnh

Chúng đi lùng khắp nơi không kiếm ra đủ số

người để làm cuộc mít tinh nhỏ cho Nguyễn

Hải Thần ra mắt Chúng đành in một số truyền

đơn phản đối Việt Minh thành lập Chính phủ

Lâm thời và nêu lên 13 điều thảo phạt Chính

phủ Hồ Chí Minh Không có người để phân phát truyền đơn vì nhân dân đã thực hiện

“vườn không nhà trống”, chúng đem truyền đơn rải khắp đường ngang, ngõ tắt

Bọn Việt Quốc do Vũ Hồng Khanh và Nguyễn Tường Tam cầm đầu đi theo đoàn Vân Nam, cũng dựa vào mũi súng quân Tưởng, tới đâu chúng cũng tìm cách lật đổ chính quyền của nhân dân ta Chúng tập hợp bọn phản động

ở địa phương, quấy nhiễu, phá phách, cướp của, giết người

Ngày 11-9, tướng Lư Hán đến Hà Nội, mấy ngày sau các bản bố cáo được dán khắp nơi Quân Tưởng coi như chúng đang ở nơi không

có chính quyền, tự cho mình quyền giữ gìn trật

tự trị an trong thành phố Chúng quy định giá trị của tiền Quan kim, Quốc tệ - những thứ tiền

từ lâu đã trở thành mớ giấy lộn Chúng đề ra cả những quy định để kiểm soát xe cộ đi lại trong thành phố

minh Hội (Việt Cách) và Việt Nam Quốc dân

Đảng (Việt Quốc) Chúng tự nhận là những

người Việt Nam yêu nước theo chủ nghĩa quốc

gia, nhưng thực ra là bọn phản động dựa vào

Tưởng Giới Thạch

Quân Tưởng tiến vào Việt Nam theo hai

đường Tướng Lư Hán chỉ huy đi dọc theo sông

Hồng vào Lào Cai, rồi về Hà Nội Tướng Tiêu

Văn đi từ Quảng Tây vào Lạng Sơn, rồi xuống

Hà Nội Hai quân đoàn khác, một của Trung

ương, một của Vân Nam, chia nhau xuống Hải

Phòng, vào Vinh và Đà Nang Tổng số quân

Tưởng vào miền Bắc là 18 vạn người

Nguyễn Hải Thần theo quân Tưởng vào

Lạng Sơn thì nghe tin Chính phủ Lâm thời nước

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ra mắt trước

một triệu đồng bào Thủ đô Hà Nội Những tên

chỉ huy của cánh quân này đòi tước vũ khí của

bộ đội ta ở Lạng Sơn, Cao Bằng, bộ đội ta không

chịu Chúng đem quân tới chiếm các doanh trại

của Quân Giải phóng

Bọn Việt Cách núp sau lưỡi lê quân Tưởng,

xông vào trụ sở của ủy ban hành chính tỉnh

Chúng đi lùng khắp nơi không kiếm ra đủ số

người để làm cuộc mít tinh nhỏ cho Nguyễn

Hải Thần ra mắt Chúng đành in một số truyền

đơn phản đối Việt Minh thành lập Chính phủ

Lâm thời và nêu lên 13 điều thảo phạt Chính

phủ Hồ Chí Minh Không có người để phân phát truyền đơn vì nhân dân đã thực hiện

“vườn không nhà trống”, chúng đem truyền đơn rải khắp đường ngang, ngõ tắt

Bọn Việt Quốc do Vũ Hồng Khanh và Nguyễn Tường Tam cầm đầu đi theo đoàn Vân Nam, cũng dựa vào mũi súng quân Tưởng, tới đâu chúng cũng tìm cách lật đổ chính quyền của nhân dân ta Chúng tập hợp bọn phản động

ở địa phương, quấy nhiễu, phá phách, cướp của, giết người

Ngày 11-9, tướng Lư Hán đến Hà Nội, mấy ngày sau các bản bố cáo được dán khắp nơi Quân Tưởng coi như chúng đang ở nơi không

có chính quyền, tự cho mình quyền giữ gìn trật

tự trị an trong thành phố Chúng quy định giá trị của tiền Quan kim, Quốc tệ - những thứ tiền

từ lâu đã trở thành mớ giấy lộn Chúng đề ra cả những quy định để kiểm soát xe cộ đi lại trong thành phố

SÁCH LƯỢC HÒA HOÃN VỚI QUÂN TƯỞNG

ơn ai hết Bác Hồ thấy rõ mối nguy cho cách

mạng Việt Nam khi quân Tưởng tràn vào

miền Bắc Chúng là những tên chống Cộng cực

kỳ tàn bạo Trong khi để giải giáp gần ba vạn

tên Nhật ở miền Nam, chỉ cần đến dăm ngàn

quân Anh, cũng với việc ấy ở miền Bắc, bọn

Tưởng đã đưa vào 18 vạn quân Dã tâm của bọn

Tưởng đã quá rõ ràng Chúng muốn tiêu diệt

chính quyền cách mạng, muốn thôn tính nuớc ta

Sách luợc của ta lúc này là phải hòa hoãn với

Tuởng đê chĩa mũi nhọn vào thực dân Pháp,

nhưng điều đó không phải dễ Bác Hồ nhiều lần

đã dặn cán bộ là phải hết sức tránh khiêu khích,

không để xảy ra xung đột với quân Tưởng Nếu

có, phải biến xung đột lớn thành nhỏ, nhỏ thành

không có Một số cán bộ chưa nắm vững được

sách lược này nên đã có những vụ va chạm

đáng lẽ không xảy ra, làm cho ta gặp nhiều khó

khăn trong việc giải quyết Bác Hồ đã nghiêm

độ phản động của chúng đối với cách mạng Việt Nam cũng có ít nhiều khác nhau

Ngoài ý định can thiệp vào Việt Nam, tập đoàn Trùng Khánh còn muốn nhân dịp này thanh toán một số tên quân phiệt ở Tây Nam và Hoa Nam Ngay từ khi Lư Hán kéo quân sang nước ta, Bác Hồ đã nói: “Đây là kế hoạch điệu

hổ ly sơn của Tưởng Giới Thạch Nội bộ chúng không ổn định là điều ta có thể lợi dụng” Chỉ sau đôi lần gặp Bác, Lư Hán đã tỏ ra cảm phục Y ngạc nhiên về sự hiểu biết sâu rộng của Bác khi trao đổi với y về tình hình chính trị ở Việt Nam, Trung Hoa và trên thế giới Bác làm cho y hiểu cuộc đấu tranh giành độc lập và chủ trương Hoa - Việt thân thiện của

ta Đôi lúc Bác cũng cho y biết phần nào những

SÁCH LƯỢC HÒA HOÃN VỚI QUÂN TƯỞNG

ơn ai hết Bác Hồ thấy rõ mối nguy cho cách

mạng Việt Nam khi quân Tưởng tràn vào

miền Bắc Chúng là những tên chống Cộng cực

kỳ tàn bạo Trong khi để giải giáp gần ba vạn

tên Nhật ở miền Nam, chỉ cần đến dăm ngàn

quân Anh, cũng với việc ấy ở miền Bắc, bọn

Tưởng đã đưa vào 18 vạn quân Dã tâm của bọn

Tưởng đã quá rõ ràng Chúng muốn tiêu diệt

chính quyền cách mạng, muốn thôn tính nuớc ta

Sách luợc của ta lúc này là phải hòa hoãn với

Tuởng đê chĩa mũi nhọn vào thực dân Pháp,

nhưng điều đó không phải dễ Bác Hồ nhiều lần

đã dặn cán bộ là phải hết sức tránh khiêu khích,

không để xảy ra xung đột với quân Tưởng Nếu

có, phải biến xung đột lớn thành nhỏ, nhỏ thành

không có Một số cán bộ chưa nắm vững được

sách lược này nên đã có những vụ va chạm

đáng lẽ không xảy ra, làm cho ta gặp nhiều khó

khăn trong việc giải quyết Bác Hồ đã nghiêm

độ phản động của chúng đối với cách mạng Việt Nam cũng có ít nhiều khác nhau

Ngoài ý định can thiệp vào Việt Nam, tập đoàn Trùng Khánh còn muốn nhân dịp này thanh toán một số tên quân phiệt ở Tây Nam và Hoa Nam Ngay từ khi Lư Hán kéo quân sang nước ta, Bác Hồ đã nói: “Đây là kế hoạch điệu

hổ ly sơn của Tưởng Giới Thạch Nội bộ chúng không ổn định là điều ta có thể lợi dụng” Chỉ sau đôi lần gặp Bác, Lư Hán đã tỏ ra cảm phục Y ngạc nhiên về sự hiểu biết sâu rộng của Bác khi trao đổi với y về tình hình chính trị ở Việt Nam, Trung Hoa và trên thế giới Bác làm cho y hiểu cuộc đấu tranh giành độc lập và chủ trương Hoa - Việt thân thiện của

ta Đôi lúc Bác cũng cho y biết phần nào những

hoạt động xấu xa của bọn Việt Cách và Việt

Quốc Lư Hán đã gọi Bác một cách trân trọng là

Hồ Chủ tịch Nghe tin Bác tới, y đã ra cửa đón

Khi Bác về, y tiễn chân ra tận cửa

Tiêu Văn là Chủ nhiệm chính trị của Chiến

khu thứ tư do tướng Trương Phát Khuê chỉ

huy Y giữ vị trí chủ chốt trong Phòng chỉ đạo

cách mạng Việt Nam do Trương lập ra Tưởng

Giới Thạch không ưa Trương và phe cánh của

y, nhưng vẫn phải dùng Tiêu Văn vì Tiêu Văn

theo dõi tình hình Việt Nam từ lâu và đang nắm

tên tay sai Nguyễn Hải Thần

Tiêu Văn đến Hà Nội, chính quyền cách

mạng đã được thành lập, y thấy mình bị đặt

trước việc đã rồi, nên rất bực tức

Bác Hồ đã bảo anh em chọn cho Tiêu Văn

một ngôi nhà sang trọng, nhưng y không chịu

tới mà cùng bọn tay sai đến ở phố Cửa Đông

Thấy Bác định đi thăm Tiẻu Văn, nhiều cán

bộ can ngăn, sợ y mới đến chưa biết thái độ ra

sao Bác nói: “Nó vừa tới, chưa rõ tình hình, ta

đến cũng có cái hay” Bác chỉ định mấy đồng

chí cùng đi, không được đi dép, mà phải thay

giày Bác nói: “Khi nào gặp người ta, tôi ăn mặc

thế nào, cứ mặc tôi, nhưng các chú thì phải cho

chỉnh tề”

Đến phố Cửa Đông nơi Tiêu Văn ở, Bác bảo

hai đồng chí đứng ở bên ngoài, rồi cùng hai

đồng chí khác đi vào Nhìn qua hàng rào, mọi người thấy ngoài lính Tưởng còn có mấy tên tay sai Việt Quốc, đeo súng ra vào, vẻ mặt lầm lì Tiêu Văn đang ở nhà trong nghe báo có Hồ Chủ tịch đến, y lật đật đi ra Chỉ sau vài câu thăm hỏi của Bác, y đã tỏ ra vui vẻ, niềm nở như một người bạn thân quen từ lâu Thái độ kính nể của Tiêu Văn làm cho mấy tên tay sai Việt Quốc ngạc nhiên

Bác nhắc lại những chuyện ở Liễu Châu, rồi bảo Tiêu Văn hãy bỏ qua những hiểu lầm trước đây, hợp tác với ta để giải quyết mọi vấn đề trong quan hệ Hoa - Việt Tiêu Văn hứa sẽ đặt quan hệ với Chính phủ ta Sau lần gặp này, Tiêu Văn đã dọn đến ở ngôi nhà ta đã dành cho y ở gần hồ Bảy Mầu Bác đã dùng y đẽ giải quyết một phần nào những va chạm, mắc míu với quân Tưởng

hoạt động xấu xa của bọn Việt Cách và Việt

Quốc Lư Hán đã gọi Bác một cách trân trọng là

Hồ Chủ tịch Nghe tin Bác tới, y đã ra cửa đón

Khi Bác về, y tiễn chân ra tận cửa

Tiêu Văn là Chủ nhiệm chính trị của Chiến

khu thứ tư do tướng Trương Phát Khuê chỉ

huy Y giữ vị trí chủ chốt trong Phòng chỉ đạo

cách mạng Việt Nam do Trương lập ra Tưởng

Giới Thạch không ưa Trương và phe cánh của

y, nhưng vẫn phải dùng Tiêu Văn vì Tiêu Văn

theo dõi tình hình Việt Nam từ lâu và đang nắm

tên tay sai Nguyễn Hải Thần

Tiêu Văn đến Hà Nội, chính quyền cách

mạng đã được thành lập, y thấy mình bị đặt

trước việc đã rồi, nên rất bực tức

Bác Hồ đã bảo anh em chọn cho Tiêu Văn

một ngôi nhà sang trọng, nhưng y không chịu

tới mà cùng bọn tay sai đến ở phố Cửa Đông

Thấy Bác định đi thăm Tiẻu Văn, nhiều cán

bộ can ngăn, sợ y mới đến chưa biết thái độ ra

sao Bác nói: “Nó vừa tới, chưa rõ tình hình, ta

đến cũng có cái hay” Bác chỉ định mấy đồng

chí cùng đi, không được đi dép, mà phải thay

giày Bác nói: “Khi nào gặp người ta, tôi ăn mặc

thế nào, cứ mặc tôi, nhưng các chú thì phải cho

chỉnh tề”

Đến phố Cửa Đông nơi Tiêu Văn ở, Bác bảo

hai đồng chí đứng ở bên ngoài, rồi cùng hai

đồng chí khác đi vào Nhìn qua hàng rào, mọi người thấy ngoài lính Tưởng còn có mấy tên tay sai Việt Quốc, đeo súng ra vào, vẻ mặt lầm lì Tiêu Văn đang ở nhà trong nghe báo có Hồ Chủ tịch đến, y lật đật đi ra Chỉ sau vài câu thăm hỏi của Bác, y đã tỏ ra vui vẻ, niềm nở như một người bạn thân quen từ lâu Thái độ kính nể của Tiêu Văn làm cho mấy tên tay sai Việt Quốc ngạc nhiên

Bác nhắc lại những chuyện ở Liễu Châu, rồi bảo Tiêu Văn hãy bỏ qua những hiểu lầm trước đây, hợp tác với ta để giải quyết mọi vấn đề trong quan hệ Hoa - Việt Tiêu Văn hứa sẽ đặt quan hệ với Chính phủ ta Sau lần gặp này, Tiêu Văn đã dọn đến ở ngôi nhà ta đã dành cho y ở gần hồ Bảy Mầu Bác đã dùng y đẽ giải quyết một phần nào những va chạm, mắc míu với quân Tưởng

TỔNG TUYỂN CỬ

ĐẦU TIÊN Ở NƯỚC TA

gày 6 -1-1946, diễn ra cuộc Tổng tuyển cử đầu

tiên trên đất nước Việt Nam Lần đầu tiên

trong lịch sử, mọi người dân Việt Nam từ 18

tuổi trở lên, không phân biệt nam, nữ đều đuợc

hưởng quyền bầu cử và ứng cử Hơn 90% tổng

Nhân dân lao động Thủ đô cồ động ngày Tồng tuyển cử 6-1-1946

N

số cử tri đã đi bỏ phiếu Nhân dân cả nước đã bầu 333 đại biểu vào Quốc hội của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Chủ tịch Hồ Chí Minh ứng cử ở Hà Nội và đã trúng cử với số phiếu cao nhất là 98,4%

Ngày 2-3-1946, Ouốc hội khoá I đã tiến hành

kỳ họp thứ nhất tại Thủ đô Hà Nội Quốc hội đã thông qua danh sách 70 đại biểu của Việt Nam Quốc dân đảng và Việt Nam cách mạng đồng minh hội, để bổ sung vào Quốc hội Quốc hội

đã nhất trí bầu cụ Hồ Chí Minh làm Chủ tịch Chính phủ liên hiệp kháng chiến Quốc hội cũng bầu Tiểu ban dụ thảo Hiến pháp, Kháng chiến ủy viên hội và đoàn cố vấn tối cao “Quốc hội trao cho Chính phủ Liên hiệp kháng chiến nhiệm vụ thục hiện triệt để sự thống nhất các lực lượng quốc dân về phương diện quân sự, tuyên truyền, hành chính, tư pháp”, tổng động viên nhân lực và tài sản của quốc gia theo nhu cầu của tình thế để đưa kháng chiến đến thắng lợi và nước nhà đến độc lập hoàn toàn

TỔNG TUYỂN CỬ

ĐẦU TIÊN Ở NƯỚC TA

gày 6 -1-1946, diễn ra cuộc Tổng tuyển cử đầu

tiên trên đất nước Việt Nam Lần đầu tiên

trong lịch sử, mọi người dân Việt Nam từ 18

tuổi trở lên, không phân biệt nam, nữ đều đuợc

hưởng quyền bầu cử và ứng cử Hơn 90% tổng

Nhân dân lao động Thủ đô cồ động ngày Tồng tuyển cử 6-1-1946

N

số cử tri đã đi bỏ phiếu Nhân dân cả nước đã bầu 333 đại biểu vào Quốc hội của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Chủ tịch Hồ Chí Minh ứng cử ở Hà Nội và đã trúng cử với số phiếu cao nhất là 98,4%

Ngày 2-3-1946, Ouốc hội khoá I đã tiến hành

kỳ họp thứ nhất tại Thủ đô Hà Nội Quốc hội đã thông qua danh sách 70 đại biểu của Việt Nam Quốc dân đảng và Việt Nam cách mạng đồng minh hội, để bổ sung vào Quốc hội Quốc hội

đã nhất trí bầu cụ Hồ Chí Minh làm Chủ tịch Chính phủ liên hiệp kháng chiến Quốc hội cũng bầu Tiểu ban dụ thảo Hiến pháp, Kháng chiến ủy viên hội và đoàn cố vấn tối cao “Quốc hội trao cho Chính phủ Liên hiệp kháng chiến nhiệm vụ thục hiện triệt để sự thống nhất các lực lượng quốc dân về phương diện quân sự, tuyên truyền, hành chính, tư pháp”, tổng động viên nhân lực và tài sản của quốc gia theo nhu cầu của tình thế để đưa kháng chiến đến thắng lợi và nước nhà đến độc lập hoàn toàn

CHỦ TỊCH NƯỚC CŨNG KHÔNG CÓ ĐẶC QUYÊN

ầu năm 1946, cả nước tiến hành Tổng

tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên Gần đến

ngày bầu cử, Hà Nội - là nơi Bác Hồ ra ứng

cử, có 118 Chủ tịch ủy ban hành chính và đại

biểu các giới của các xã đã công bố một bản đề

nghị: “Yêu cầu cụ Hồ Chí Minh không phải

ứng cử trong cuộc Tổng tuyển cử sắp tới

Chúng tôi suy tôn và ủng hộ vĩnh viễn cụ Hồ

Chí Minh là Chủ tịch của nước Việt Nam Dân

chủ Cộng hòa”

Từ nhiều nơi trong nước, viết thư đề nghị

Bác không cần ra ứng cử ở một tỉnh nào, nhân

dân cả nước đồng thanh nhất trí cử Bác vào

Quốc hội

Trước tình cảm tin yêu đó của nhân dân, Bác

viết một bức thư ngắn cảm tạ đồng bào và đề nghị

đồng bào để Bác thực hiện quyền công dân của

mình: u Tôi là một công dân nước Việt Nam Dân chủ

Cộng hòa, nên không thể vượt qua thể lệ Tổng tuyên

xe Bác đến một ngã tư thì vừa lúc đèn đỏ bật Sợ phố đông, xe dừng lâu, đồng chí bảo vệ định chạy lại đề nghị đồng chí công an giao thông bật đèn xanh để xe Bác đi Bác hiểu ý, ngăn lại:

“Các chú không được làm thế, phải tôn trọng và gương mẫu chấp hành luật lệ giao thông Không được bắt luật pháp dành quyền riêng cho mình”

CHỦ TỊCH NƯỚC CŨNG KHÔNG CÓ ĐẶC QUYÊN

ầu năm 1946, cả nước tiến hành Tổng

tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên Gần đến

ngày bầu cử, Hà Nội - là nơi Bác Hồ ra ứng

cử, có 118 Chủ tịch ủy ban hành chính và đại

biểu các giới của các xã đã công bố một bản đề

nghị: “Yêu cầu cụ Hồ Chí Minh không phải

ứng cử trong cuộc Tổng tuyển cử sắp tới

Chúng tôi suy tôn và ủng hộ vĩnh viễn cụ Hồ

Chí Minh là Chủ tịch của nước Việt Nam Dân

chủ Cộng hòa”

Từ nhiều nơi trong nước, viết thư đề nghị

Bác không cần ra ứng cử ở một tỉnh nào, nhân

dân cả nước đồng thanh nhất trí cử Bác vào

Quốc hội

Trước tình cảm tin yêu đó của nhân dân, Bác

viết một bức thư ngắn cảm tạ đồng bào và đề nghị

đồng bào để Bác thực hiện quyền công dân của

mình: u Tôi là một công dân nước Việt Nam Dân chủ

Cộng hòa, nên không thể vượt qua thể lệ Tổng tuyên

xe Bác đến một ngã tư thì vừa lúc đèn đỏ bật Sợ phố đông, xe dừng lâu, đồng chí bảo vệ định chạy lại đề nghị đồng chí công an giao thông bật đèn xanh để xe Bác đi Bác hiểu ý, ngăn lại:

“Các chú không được làm thế, phải tôn trọng và gương mẫu chấp hành luật lệ giao thông Không được bắt luật pháp dành quyền riêng cho mình”

BÀI QUốC CA RA ĐỜI

au cuộc triển lãm năm 1944, nhạc sĩ Văn Cao

trở về căn gác hẹp ở phố Nguyễn Thượng

Hiền, Hà Nội Ba bức tranh sơn dầu của ông

được trưng bày ở nhà Khai trí Tiến Đức và được

nhiều báo chí lúc ấy ca ngợi, nhưng vẫn không

bán nổi Thế là chẳng hy vọng gì về nghề hội

hoạ Còn các bản nhạc của ông lúc ấy tuy được

trình diễn ở nhiều nơi, nhưng cũng không hề

nhận được tiền nhuận bút Thơ và truyện ngắn

của ông cũng vậy Nhưng đối với một cây bút

trẻ như ông hồi ấy, sáng tác được báo chí đăng

cũng là sướng lắm rồi Tác giả thường cố gắng

mua nhiều số có đăng tác phẩm của mình để

tặng bạn bè và người thân Ông phải nhờ mấy

ông bạn thân là hoạ sĩ nuôi ăn và giúp đỡ

phương tiện để làm việc Cuộc sống vất vưởng

đó không thể kéo dài Hà Nội năm 1944 đang

đầy người thất nghiệp và đói

Giữa lúc ấy, ông được đồng chí Vũ Quý - là

người theo dõi về hoạt động nghệ thuật của

S

Mặt trận Việt Minh, luôn khuyến khích ông

sáng tác những bài hát yêu nước như Đống Đa,

Thăng Long hành khúc ca, Tiếng rừng Vũ Quý

chính thức giao công việc cho ông và nói:

“Hiện nay trên chiến khu Việt Bắc thiếu bài hát, phái dùng những bài hát hướng đạo Khoá quân chính kháng Nhật sắp mở Văn Cao phải soạn một bài hát cho quân đội cách mạng chúng ta nhé!”

Văn Cao vô cùng vui sướng, nhưng cũng rất

lo Chiều hôm ấy ông đi bộ dọc theo phố Hàng Lọng (nay là đường Lê Duẩn), vòng sang phố Hàng Bông tới Bờ Hồ và suy nghĩ rất lâu Ông

cố tìm âm thanh cho bài hát, nhưng khung cảnh

Hà Nội lúc ấy không vang lên được một âm thanh gì, ngoài những âm thanh buồn bã của cuộc sống hằng ngày Ông lại đi tiếp tới lúc đèn điện trên các phố đã bật sáng Bên một gốc cây thấp thoáng bóng mấy người gầy đói, áo quần không có Họ đang đun một thứ gì bên trong ống sữa bò, ngọn lửa tím sẫm bập bùng trong những hố mắt sâu hoắm Có một bé gái chừng ba tuổi, có đôi mắt giống như mắt con mèo con, trên người không một mảnh vải, đang khắc khoải chờ chết Ông bỗng trào nước mắt, không dám nhìn nó Đêm ấy trở về căn gác nhỏ

ở phố Nguyễn Thượng Hiền, ông đã viết được

nốt nhạc đầu tiên của bài Tiến quân ca

BÀI QUốC CA RA ĐỜI

au cuộc triển lãm năm 1944, nhạc sĩ Văn Cao

trở về căn gác hẹp ở phố Nguyễn Thượng

Hiền, Hà Nội Ba bức tranh sơn dầu của ông

được trưng bày ở nhà Khai trí Tiến Đức và được

nhiều báo chí lúc ấy ca ngợi, nhưng vẫn không

bán nổi Thế là chẳng hy vọng gì về nghề hội

hoạ Còn các bản nhạc của ông lúc ấy tuy được

trình diễn ở nhiều nơi, nhưng cũng không hề

nhận được tiền nhuận bút Thơ và truyện ngắn

của ông cũng vậy Nhưng đối với một cây bút

trẻ như ông hồi ấy, sáng tác được báo chí đăng

cũng là sướng lắm rồi Tác giả thường cố gắng

mua nhiều số có đăng tác phẩm của mình để

tặng bạn bè và người thân Ông phải nhờ mấy

ông bạn thân là hoạ sĩ nuôi ăn và giúp đỡ

phương tiện để làm việc Cuộc sống vất vưởng

đó không thể kéo dài Hà Nội năm 1944 đang

đầy người thất nghiệp và đói

Giữa lúc ấy, ông được đồng chí Vũ Quý - là

người theo dõi về hoạt động nghệ thuật của

S

Mặt trận Việt Minh, luôn khuyến khích ông

sáng tác những bài hát yêu nước như Đống Đa,

Thăng Long hành khúc ca, Tiếng rừng Vũ Quý

chính thức giao công việc cho ông và nói:

“Hiện nay trên chiến khu Việt Bắc thiếu bài hát, phái dùng những bài hát hướng đạo Khoá quân chính kháng Nhật sắp mở Văn Cao phải soạn một bài hát cho quân đội cách mạng chúng ta nhé!”

Văn Cao vô cùng vui sướng, nhưng cũng rất

lo Chiều hôm ấy ông đi bộ dọc theo phố Hàng Lọng (nay là đường Lê Duẩn), vòng sang phố Hàng Bông tới Bờ Hồ và suy nghĩ rất lâu Ông

cố tìm âm thanh cho bài hát, nhưng khung cảnh

Hà Nội lúc ấy không vang lên được một âm thanh gì, ngoài những âm thanh buồn bã của cuộc sống hằng ngày Ông lại đi tiếp tới lúc đèn điện trên các phố đã bật sáng Bên một gốc cây thấp thoáng bóng mấy người gầy đói, áo quần không có Họ đang đun một thứ gì bên trong ống sữa bò, ngọn lửa tím sẫm bập bùng trong những hố mắt sâu hoắm Có một bé gái chừng ba tuổi, có đôi mắt giống như mắt con mèo con, trên người không một mảnh vải, đang khắc khoải chờ chết Ông bỗng trào nước mắt, không dám nhìn nó Đêm ấy trở về căn gác nhỏ

ở phố Nguyễn Thượng Hiền, ông đã viết được

nốt nhạc đầu tiên của bài Tiến quân ca