Lược sử thế giới bằng tranh: Lịch sử Hoa Kì - Phần 2

Nối tiếp phần 1, phần 2 cuốn sách Lịch sử Hoa Kì có nội dung gồm các chương còn lại nói về: cuộc chiến tranh Nam - Bắc, sự đối lập giữa miền bắc và miền Nam, Nam - Bắc thống nhất,...Mời các bạn cùng tham khảo!

Chương 3: cẽ u ậ ơ c  lẽ n /t^ u w Ả ^ ắ c / - cy ia m /

Nội dung chính:

Sự đốì lập giữa miền Bắc và miền Nam

Sau khi nước Mỹ giành độc lập, chủ nghĩa tư bản ở miền Bắc mâu thuẫn ngày càng sâu sắc với nền kinh tế nửa phong kiến kiểu đồn điền ở miền Nam.

Cuộc chiến tranh Nam - Bắc bắt đầu

Ngày 12 tháng 4 năm 1861, cuộc nội chiến nước Mỹ nổ ra Quân đội liên bang do

Lincoln lãnh đạo sau khi khắc phục được muôn vàn khó khăn cu ối cùng cũng giành chiến thắng.

Nam - Bắc thông nhất

Năm 1865, cuộc nội chiến tại nước Mỹ kết thúc với thắng lợi của miền Bắc, từ đó nước Mỹ bước vào thời đại mới.

115.ÌÌè

s ự đối lập giữa niiẽn Bàci

Abraham Lincoln sinh ngày 12 Iháng 2

nâm 1809 írong mộ! gia đình dãn khai

BỊ VÒI RỔNG PHÁ SẠCH MẤT RỒI

ĐÀNH PHÁI

JtÌM Mộ tNƠI KHAC

ĐỂ NƯƠNG NÁU THÔI

MẸ ƠI, CHAC l à CHÚNG TA KHÔNG THỂ

ở ĐÂY ^ ĐƯỢC v5 NỨA j

T inh thần khai hoang

ĐỜI ĐỜI Kiếp KIẾP CỦA

TỔ TIÊN CHÚNG TA CHÍNH

LÀ THÁCH THÚC HOÀN CẢNH MỚI BẰNG Ý CHÍ KIÊN CƯỜNG CHÚNG TA

TỚI BANG INDIANA ĐỂ KHAI HOANG

t h ô i!

Gia đình Lincoln thường xuyèn di chuyển khòp noi, cộu bé Lincoln

Lincoln râl hiếu học, bòng ngày cgu

kiên trì lới trường học cách nhò hon 6 km

1 1 7 , 4

Cho dù mẹ và chị gái đều mốl sớm,

nhưng Lincoln vẫn lớn lèn khỏe mọnh

Dáng người ông cao lớn nèn được mọi

người gọi là Abraham Cao kều

Đ Ể NÓ LÀM DÂN KHAI HOANG THẾ NÀY

w 7 7 7 " ^

-r LỜI DIÊN NÓ LÀ MỘTTHUYẾT CỦA CHÀNG TRAILINCOLN THÔNG MINHKHIẾN NGƯỜI VÀ CHỊU KHÓ

NGHE PHẤN

BẤ T KỂ GẶP KHÓ KHĂN G Ì CHÚNG TA ĐỂU PHẢI KIÊN CƯỜNG

ILincoln tìiường xuyèn dùng fhuycn

vộn chuyên nông sản lới New Orleans

cùng với nguài cm họ là Hanks

ấ ' 2°

3 0 0 ĐÔ LA

MUA BÀ MẸ

HẠI MẸ CON TỔNG CỘNG

Đó ĐÓ CHẲNG L Ề LÀ

CHỢ NÔ LỆ MIỀN NAM

Irước khi miền Nam nước Mỷ giành độc lộp, noi đáy ngưòi fa trồng fhuốc lá và bông vài là chính

Ch ẳ n g cò n

NÔNG TRƯỜNG QUÁ L ớ n !

V Ề NHÉ!

Cứ như vộy, cóc nông Iruờng lớn ỏ miền Nom báf đầu sở dụng mộ} lượng

lớn nô lệ da đen làm lao động Máy iỉa họ} bông được sáng chế nâm 1793

đâ khiến cho nhu cồu về bông vái lâng manh, lừ đó số lượng nô lệ da đen

NÔ LỆ MIỂN NAM CÓ

CÔNG V iệ c CỐ ĐỊNH SCIốT ĐỜI CHANG PHÁI HỌ CÒN HẠNH PHÚC HƠN 'n ô l ệ

Tự DO' ở MIỀN BẮC ư?

Ổ đâu CÓ óp bức, ỏ đó CÓ đấu tranh ĩrưóc sự đè nén và bóc lột của các chủ nô miền Nam, những ngưòi nô lệ đâ bỏ trốn và vùng lên đốu tranh Hình bèn írái là Horrid ĩubmon (1820 - 1913), bà vốn lò mộl nô lệ nhưng về sau bỏ trốn, rồi Irỏ Ihành mộl trong những người lổ chức "Dường $ốf ngâm", giúp đở hon 300 nô lộ trôn íhoát

Khi Lincoln lới New Orleans vào nổm

1831, mộ} người lén là William Garrison của bang Vermont đõ sáng lộp ra fò "Báo người giỏi phóng" phỏn đối chế độ nô lệ, phong Irào tây chay chế độ nô lệ của miền Bóc cùng Ihco đó dâng cao

THẾ CHÍ CHÍNH TRI cúi NUÖC nì

Nước Mỹ lò quốc gia theo chế độ liên bang, sự ràng buộc của trung ưong vối đja phưong rốt họn chế

Ổ nước Mỹ, các bang đều giống như mội chính phủ fự trị nhỏ, (6 nghị viện riêng, có các

dinh phủ dành cho quan chức, cỏ hiến pháp và pháp luột của bang, thực hiện chế độ thống

đốc bang nám quyền Chính phủ liên bang nước Mỹ kiểm soát chính trị trên loàn quốc, chủ

yếu phụ irách sogn tháo các chính tách trọng đgi về quốc phòng, ngoọi giao và kinh tế Liên bang có hiến pháp của lién bong, cóc bang có quyền lự trị rốt lớn trong trường hợp không

đụng chgm tới hiên pháp của liên bang

Sau đó, Lincoln vừa làm việc, vùa tự học các kiến thức về luột và irâc địa Ông là người rố} chính írực, mọi người đều gọi ông mộ} cách irìu mến là

Núm 1834, Lincohn ểổc cử làm nghị si của nghị viện bang Illinois,

Ihực hiện bước ểi đầu tiên vào con đường chính fri

B ả y g iờ m ìn h c ó t h ế

THAM GIA VÀO CH ÍN H PH Ủ

L IÊ N B A N G R Ồ I GẦN v ớ i ước M ơ CỦ A M ÌN H TH ÊM

M Ộ T BƯ Ớ C.

M ÌN H P H Ả I

T IẾ P TỤ C CỐ GÀNG L ẽ n !

Con đường làm nghị $1 của

Lincoln râl thuộn buồm xuối

gió, sau khi làm nghị sl bong

liên liếp bốn nhiệm kì, vào

nổm Ì846, ông đổc cử nghị ỉl

ttiượng viện liên bang

125

ề

Cuôc chiến tranh Ram - Bắc bí

*

Nỡm 1852, nữ nhà vởn Harriet Beecher Slowc ểở viếí mộf cuốn lieu thuyết lên là "ĩúp lều bác lôm” Nó Irỏ Ihành cuốn liểu ihuyêl bán chọy nhốt, tgo ra làn ỉóng mgnh mè írong xở hội fhòi đó

Khi đó, Lincoln là nghị sí của thưọng viện liên bang, chủ yếu íham gia các hogl động như phê phán đả kích những chính sách sai làm của lổng íhống Sau khi hè1 nhiệm kì vào năm 1849, Lincoln hành nghề luộf sư, giúp đở người yếu thế giành lọi quyền lợi.

127ề

CÓ c ơ HỘI ĐÚNG TRƯỚC MỌI NGƯỜI BÀY

TO QUAN ĐIỂM CỦA MÌNH LÀ ANH ĐÃ MÃN NGUYỆN RỒI

Lincoln vò Douglas tiến hành tranh cử ỏ khõp noi

nhưng Douglas luôn luôn chiếm ưu fhế

Dáng liếc là Lincoln Hiua

ỉuy íhof bọi trong cuộc bàu

cứ vào hq viện, nhưng nhùng bai , S

dien íhuyếi độc sac (ua Lincoln 8 3 1^

đã dem ỈQI on iuơng sáu (úc cho % jp |

rà1 nhiẻu nguòi Với iự ùng hộ

cúa quàn chúng, Lincoln đôc cứ ^

lòm úng VI én fong fhong cua 1 1

đóng Cộng hòa và tham gio 1 1

CHÚNG TÔI CHỌN ÔNG ẤY LÀM TỐNG

t h ố n g!

132

□ □ m i ề n BẤC B U MIỀN NAM

Dân SỐ 2,5:1

ĩhòi kì đầu chiến iranh, Ihực lực của cả nền kinh

fế miền Bâc vượt xa so vói miền Nam Hây xem

ĩrước tình hình cổng Ihổng như vộy,

BẠN BỀ, CHÚNG Ta

TH Ể TRỚ THÀNH

K Ẻ THÙ!

135;

Nhưng miền Nam lợi có nhiều tướng linh

xuốt sâc và binh sì dũng cảm

ĩổng chỉ huy quân đội

liên minh miền Nam là

tướng Robert E Lee

Oái! Quânmiền

NAM MẠNH QUÁ!

KHÔNG CHỐNG Cự NỐI Rồl!

SAO LẠI NHƯ VẬY?

MỌI NGƯỜI MAU CHẠY Đl!

í? QUÂN miềnbắc

CHÚNG TA SAO LẠI RÚT LUI THẾ?

Hơ Hơ Ha BỌN MIỀN BẤC BỊ ĐÁNH ĐẾN VẮT CHAN Lên

CỐ CHẠY Kìa!

137

ề

ĩưứng Granl - lổng chỉ huy quân đội liên bang Bểc thời kì

aien ro trong ínoi KI cnuyen gioo

cũ và mới

Mộ} mộí đâ có báo chí đãng ảnh, dùng điện báo để báo tin, các nhà máy sản xuất ra hàng logl vù khí đgn dược, dùng đường sỡt vộn chuyển vội tư, còn có cà tàu chiến bọc Ihép được ểưa vào các Irộn hái chiến Đây đều là những độc điếm của chiến franh thòi cợn đợi.Nhưng mộỉ khóc Hiì

phương thức chiến đấu

ĩuy vị iướng giỏi Roberl f Lee liên liếp đẩy lui quân miền Bổc ỏ các vùng, nhưng quân miền Bóc vỏn ngoan cường chiến đốu và phản công.

ĐÚNG VẬY TUYÊN ngôn

Được CÔNG Bố THÌ KHÔNG CHỈ CÔNG DÂN CÚA CHÚNG TA,

ĐÚNG LÀ THỜI cơ TỐT

ĐỂ CHÚNG TA PHÁT

BIỂU 'TUYÊN ngôn

QUAN TÂM TỚI CHIẾN TRANH NAM - BẮC,

NHẤT ĐỊNH SẼ ĐÚNG VỂ PHÍA

V CHÚNG TA .

139 ¿1

¿ 1 4 0

NẾU BỊ THUA THÌ NƯỚC MỸ

SÊ NGUY NGẬP.

Ngày 1 ỉháng 7 nớm 1863, quân đội hai

miền Nom - Bõc đò liên hành frộn chiến đầm

máu và quyết liệt nhâ! lừ khi khai chiến:

frộn Geítysburg ỏ bang

K É O ĐẠI B Á C

L Ê N ĐỒI m a u!

141A

8 7 NĂM TRƯỚC, ÔNG CHA CHÚNG TA ĐÃ TẠO DựNG TRÊN LỰC ĐỊA NÀY MỘT Quốc GIA MỚI ĐƯỢC THAI NGHÉN TỪ TRONG Tự DO, Được CUNG HIẾN CHO NIỀM TIN RANG MỌI NGƯỜI SINH RA ĐỀU BÌNH ĐẲNG.

\ V ^ ron9 trộn này,

X V, Ihương vong củo

V 'VI m u v i i y » u i i y v u u

^ x Mới hơn 50.000 người

Sau khi chiến franh kếf Ihúc,

đồi Gettysburg được mỏ mang

Ihành nghĩa frang quốc gia

RICHMOND )

ĐẠI TÂY DƯƠNG

ĩrong buổi lẻ, Lincoln đâ phái biểu bài diễn vân nổi liếng, fuy chỉ dài hai, ba phút ngổn ngủi nhưng nội dung lọi làm lay động mọnh

mè trói tim của mồi ngưòi yèu

tự do

í t

NGƯỜI ĐỜI S Ẻ MÃI MÃI

KHÔNG BAO GIỜ QUÊN CÔNG

LAO CÚA CÁC L Ệ T s ĩ Đốn VỚI

CHÚNG TA, NHƯNG NGƯỜI CÒN

CHE CHỞ CÙA THƯỢNG đ ế

MÀ QUỐC GIA NÀY S Ẽ SÁN

SINH MỘT NỀN Tự DO MỚI.

VÀ CHÍNH QUYỀN CÙA DÂN,

DO DÂN, VÌ DÂN NÀY S Ề

TRƯỜNG OANH LIỆT CỦA CUỘC CHIẾN TRANH NÀY, CHÚNG TA ĐẾN ĐÂY ĐÊ CUNG HIẾN MỘT PHAN cho

MẢNH ĐẤT NƠI YÊN NGHỈ CUỘI CÙNG CÚA NHỨNG NGƯỜI ĐÃ HIẾN DÂNG MANG

CÒN

143

Sau Irộn Gettysburg, cục^rTajọ^?fìijên bổ} đau có lợi

cho quân miền Bốc Ouânjnien Bốc do fừốnq Sherman chỉ

huy đà fiêu diệt được

miền Nam là thành phô

Còn mộHọi quân mỉền Bổc khác do lổng fư

1 là lượng Grant chỉ huy cOng ngày càng

ihủ đô cồữ~liên minh miền Nam là

ĩrong Ihòi gian diẻn ra cuộc nội chiến, làu hỏa được dùng để vộn chuyển quân đội

và vù khí Dây là lần đầu tiên làu hỏa được con người sử dụng Irong lỉnh vực quân sự

Sau khi liêu diệt cứ điểm Atlanta, tưóng-Sherman điều quân chi viện íhồn lốc đánh Richmond Cuối cùng chiếm được íhủ phủ Richmond của liên minh miền Nam.

Mo/ NGUOl MAU NHIN

d a n g k ia

k i a !

NGUdl DANG CU dl NgUA d a n g NGUdl

ta d a y !

MQI NGUdl KHONG PHAI

ma THOl!

Nõm ngày sau, tổng chỉ

huy quân đội miền Nam

lò íướng Roberí f Lee đầu

hàng, luyèn bố cuộc chiến

Iranh kéo dài bốn n â m _

kếl fhúc

TƯỚNG QUÂN, CHÚNG TÔI

SẺ TẶNG LƯƠNG THỰC VÀ QUẦN ÁO CHO QUÂN MlỂN NAM Đ Ế Tỏ LÒNG KÍNH TRỌNG VỚI QUÂN ĐỘI ANH DŨNG CỦA

VĨ ĐẠI.

flung íhủ hành Ihích Lincoln là mộí diễn viên theo phe liên minh miền Nam, íên hển là John Wilkes

lổng thống vi đợi nhốt từ Ihời kì dựng nước của nước Mỹ đở từ biệt côi frần, hưởng thọ 56 tuổi

cứu CHỒNG CON, HÃY cứu LẤ Y ANH NHAT T(5NG THốNG CỨA

CỐ LÊN

MỘT CON NGƯỜI ( £ Chúa ơi con sẵn

VI ĐẠI NHƯ THË SAO SÀNG LAY TÍNH MẠNG

CÚA MÌNH ĐỂ ĐỐI LAY

Sự SỐNG CHO ÔNG ẰY.

152

Li, ĐÚNG LÀ NẰM Mơ!

THUA TRẬN, NHƯNG MUỐN GIẢI PHÓNG

NÔ LỆ THỰC Sự

Những người do Irõng phản ểối

việc giỏi phóng nô lệ đó íhành

lộp một lổ chức bí mộf là đàng

Ku Klux Klan, chuyên khủng bố,

đàn óp người da đen

ĩuy Hiến pháp Hoa Kỳ quy

MÀ CÓ QUYỀN BẦU CỚ?

Do sự nỗ lực của Lincoln, Hợp chúng quốc

Hoa Kỳ đâ được cứu vân khỏi nquy co bị chia rẻ

Sau khi Lincoln qua đời, miền Bác áp dụng

các biện pháp kinh tế và chính trị để từng bước

hòa nhộp với các bang của miền ĩây Nam Nước

Mỹ thống nhối cuôì cùng ểở bước lên con đường

phái Iriển Ihồn lốc

ế

Tượng ngồi của Abraham Lincoln trong

nhà tưởng niệm Lincoln ở Washington

154

không thể hòa giải, cuộc chiến tranh giữa hai miền Nam Bấc chực chờ bùng nổ.

Do thiếu sự chuẩn bj đẩy đủ để đối phó với chiến tranh, quân đội mién Bắc liên tiếp gặp thất bại trong thời k) đẩu Trong trận Manassas vào năm 1861, quân miền Bấc thất bại thê thảm Vào năm 1862, quân miển Bác lại bị quân miền Nam phá tan rất nhiểu cứ điểm chiến luợc ở trận tuyến phía Đông Cùng với sự tiến triển của cục diện, để xoay chuyển tình thế bất lợi, Lincoln đã áp dụng một loạt các biện pháp như công bố “Tuyên ngôn giải phóng nô lệ”, ban bố “Luật nhà đất”, cải cách quân sự , giúp cho tình thế có bước chuyển ngoặt lớn Cuối cùng, miển Bắc đã giành thắng lợi vể quân

sự, giúp quốc gia khỏi bị chia rẽ

Vào nửa đẩu thế kỉ 19, lãnh thổ nước Mỹ

được mở rộng gấp mấy lẩn, nển kinh tế tư bản

chủ nghĩa ở miền Bắc phát triển thẩn tốc, trinh

độ về công nghiệp được nâng cao rõ rệt Thế

nhưng, miền Nam khi đó vẫn chìm đắm trong

chế độ nô lệ lạc hậu và tàn khốc, do đó tạo

thành mâu thuẫn gay gắt về nhiều mặt giữa

hai miển Chẳng hạn như miển Bắc rất cẩn

đến lực lượng lao động hùng hậu và cộng đổng

tiêu dùng rộng lớn, nhưng các chủ đổn điển

miền Nam lại chiếm dụng hàng triệu nô lệ da

đen, số tiển công trả cực kl (t ỏi Đội ngũ nô lệ

da đen đông đảo này vừa không thể tự do tới

miền Bắc làm việc, vừa không có số tiền dư dật

để mua hàng hóa của mién Bắc Ngoài ra còn

có thêm vô vàn xung đột về nguyên liệu cho

công nghiệp, thuê' quan Cuối cùng mâu thuẫn

l í

Học thnyất Monroe

Ngày 2 tháng 12 năm 1823, trong thông điệp

về tinh hình đất nước, vị tổng thống thứ 5 cua

nước Mỹ là James Monroe đã để ra nguyên tắc

về chính sách đối ngoại của nước Mỹ, nhấn

mạnh nước Mỹ và các cường quốc châu Mỹ và

châu Âu sẽ không xâm phạm, không can thiệp

lẫn nhau, sử gọi là “Học thuyết Monroe"

Khi đó, liên minh Thẩn thánh của châu Âu

nhăm nhe can thiệp vào phong trào đấu tranh

giành độc lập của châu Mỹ La tinh, nước Anh

cũng thừa cơ mở rộng thuộc địa về phía khu vực

châu Mỹ La tinh Trong thông điệp vể tinh hình

đất nước, tổng thống Monroe tuyên bố: Nước Mỹ

sẽ không can thiệp vào công việc nội bộ của

các cường quốc châu Âu hay xen vào vào các

cuộc chiến tranh giữa họ Nước Mỹ thừa nhận,

dồng thời không can thiệp vào các thuộc địa tại

châu Mỹ La tinh và nước bảo hộ của các cuừng

quốc châu Âu Các cường quốc châu Âu không

dược mở rộng thuộc địa tại Bắc Mỹ và Nam Mỹ

Bất k) ý đổ ki&n soát hay áp bức các quốc gia ở

Bắc Mỹ và Nam Mỹ của bất kì ctông quốc châu

Âu nào đều bị xem là hành động thù địch với

nước Mỹ, đổng thời đưa ra khẩu hiệu “châu Mỹ

là châu lục của người châu Mỹ”

Phong trào bẳỉ nỏ

Trong thời kl thuộc địa Bấc Mỹ và thời kl chiến tranh giành độc lập của nước Mỹ, Benjamin Franklin và Thomas Jefferson cùng những người khác đã từng đề xuất xóa bỏ chế độ nô lệ da đen Sau khi nước Mỹ giành độc lập, các bang miển Bắc lẩn lượt xóa bỏ chế độ nô lệ, nhưng các bang miển Nam trái lại do sự phát triển nhanh chóng của kinh tế đổn điền nẽn chế độ

nô lệ không ngừng mở rộng Bắt đầu từ những năm 20 của thế kỉ 19, các loại hình tổ chức phong trào bãi nô bất đẩu xuất hiện tại nuớc

Mỹ Dến những năm 40, số lượng các tổ chức này đã lên tới gẩn 2.000, số người tham gia vượt quá 200.000 người, hình thành phong trào quẩn chúng hùng hậu Rất nhiều người tham gia phong trào bãi nô chủ trương đấu tranh chính trị, đổng thời cũng có nguời chủ truơng đấu tranh vũ trang

Phong trào đấu tranh giải phóng nô lệ đã giáng một đòn mạnh vào chế độ Í1Ô lệ Việc tổng thống Lincoln công bố “Tuyên ngôn giải phóng nô lệ” lại càng tượng trưng cho thắng lợi cuối cùng của phong trào xóa bỏ chế độ nô lệ

155

Bương «¿1 ngầm

“Đường sát ngẩm” chỉ mạng lưới giao thông

bí mật bao gồm các tuyến đường và trạm dừng

chân bí mật ở miển Nam do những người chống

lại chế độ nô lệ tổ chức ra nhằm giúp đỡ nô

lệ da đen trốn thoát vào thế kỉ 19 Trước khi

cuộc chiến tranh Nam - Bắc nổ ra, có khoảng

60.000 nô lệ da den dã giành được tự do bầng

con đường này Một trong những người nổi tiếng

của “Dường sắt ngẩm” là Harriet Tubman, bà

vốn lầ nô lệ, sau khi trốn thoát tới miền Bắc

vào năm 1849, bà đã nhiều lẩn thầm nhập trở

lại các bang miền Nam, giúp đỡ hơn 300 nô

lệ trốn thoát tới miền Bắc Harriet duợc những

người chống lại chế độ nô lệ và nô lệ da đen

gọi là nữ anh hùng chân chính, ở một mức độ

nhất định, “Đường sắt ngầm” đã làm lung lay

chế độ nô lệ, thúc đẩy phong trào bãi nô phát

triển như vũ bão

Sự dối lập g iỉa ha! miền Nam BẮC

Sau khi cuộc chiến tranh giành độc lập kết thúc, miền Bắc đi lên con đubng phát triển chủ nghía tư bản, còn mién Nam thì tiếp tục mở rộng nền kinh tế dồn điền theo chế dộ nồ lệ Giũa hai miển tồn tại mâu thuẫn sâu sắc

về các íĩnh vực như nguyên vật liệu, lực lượng lao động

Sự đối lập này the hiện vô cùng gay gắt trong cuộc tranh giành đất đai ở miền Tây, giai cấp tư sản mien Bắc

và nông dân chù trutng các bang mới ttìành lập là các bang tự do, đi theo con dường phát trển kinh tế tư bản chù nghĩa Các chủ nô miền Nam thì lại chù truơng các bang mới thành lập là các bang cho phép chế độ nô lệ tốn tại, muu đổ mở rộng chẽ' độ nô lệ tới miển Tây Các chù nô miển Nam tận dụng địa vị của họ trong quốc hội

và chính phù dể liên tiếp giành tháng lợi, làm dấy lẽn sự phẫn nộ cùa đông đảo nhân dân miền Bấc

Năm 1854, tại Kansas đã nổ ra cuộc đấu tranh vũ trang cùa nông dân miền Tây và dân di cư đến từ các bang tự do nhẵm phản đối các chủ nô miển Nam Cuộc đấu tranh kéo dài cho tới năm 1856 Năm 1857, các chủ

nô lại muu đổ mở rộng chê' độ nô lệ ra toàn lãnh thổ nước Mỹ Khi đó, sự đổi lập giữa hai miền Nam - Bắc phát triẽn tới mức không thể dung hòa, cuối cùng cuộc nội chấn đã nổ ra

Cuộc khửi nghĩa John Brown

Cuộc khởi nghĩa John Brown lầ cuộc khởi

nghĩa chống lại chê' độ nô lệ do nguời da đen

và người da trắng cùng phát động trirôc khi cuộc

chiến tranh Nam - Bắc diễn ra Người lãnh đạo

cuộc khởi nghĩa là John Brown, ông sinh ra

trong một gia đình nông dân người da trắng

Cha ông chính ià một người kiên định chống lại

chế độ nô lệ Khi lớn lên, Brown cũng tích cực

tham gia phong trào bãi nô

Thápg 10 năm 1859, Brown dẫn đầu một số

người da trắng và người da đen tổ chức cuộc

khởi nghĩa vũ trang tại Harpers Ferry, tiến hành

bắt giữ chủ đổn điền, giải phóng nô lệ, đổng

thời yêu cẩu xóa bỏ chế độ nô lệ Do thiếu sự

chuẩn bị chu đáo và số ít không địch nổi số

dỗng nên cuối cùng cuộc khởi nghĩa dã bị dàn

áp, John Brown bị treo cổ Tuy cuộc khởi nghĩa

này thất bại nhưng nó đã đẩy mạnh phong trào

giải phóng nô lệ tiếp tục phát triển

So sánh vỉ lực Mọtag giữa hai rniÍB Nan - Bấc Mte raệc nội chiến

Truớc cuộc nội chiến, hai miền Nam * Bắc đểu có các ưu thế riêng dưới đây

Ưu thê' của miển Bắc: Kinh tế phát triển, các ngành công nghiệp phát triển rẩm rộ, sản lượng lương thực dổi dào, dân sô' đông hơn miển Nam (miền Bấc có tất cả 23 bang, dân số khoảng

22 triệu người; còn miển Nam chỉ có 11 bang với dân số khoảng 9 triệu người, trong đó có khoảng 3,5 triệu người là nô lệ da đen), giao thông vận tải phát triển, có nhiều tuyến duờng sắt chính

Ưu thế của miển Nam: Chuẩn bị cho chiến tranh đã lâu, dự trữ nguồn lực vật tư đẩy đủ, miền Nam có một số tướng fĩnh tương đối tài năng về chỉ huy quân sự, được nước Anh viện trợ

ố 56