TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH VIỆN KỸ THUẬT VÀ CÔNG NGHỆ NGUYỄN PHI HÙNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH CÔNG NGHỆ THÔNG TIN Ứng dụng Moodle xây dựng hệ thống hỗ trợ học tập trực tuyến Nghệ An – 06/2020 TRƯỜNG Đ[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH VIỆN KỸ THUẬT VÀ CÔNG NGHỆ
NGUYỄN PHI HÙNG
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Ứng dụng Moodle xây dựng hệ thống hỗ trợ
học tập trực tuyến
Nghệ An – 06/2020 TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH VIỆN KỸ THUẬT VÀ CÔNG NGHỆ
Trang 2ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Nghệ An – 06/2020
LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan nội dung trong đồ án là sản phẩm riêng của cá nhân, dochính em tự viết, không sao chép của người khác Những phần sử dụng tài liệutham khảo trong đồ án đã được nêu rõ trong phần tài liệu tham khảo, tất cả các tàiliệu tham khảo đều có xuất xứ rõ ràng và được trích dẫn hợp pháp Các số liệu,kết quả trình bày trong đồ án là hoàn toàn trung thực, nếu sai em xin chịu hoàntoàn trách nhiệm
Trang 3Nghệ An, ngày 18 tháng 06 năm 2020
Sinh viên
Nguyễn Phi Hùng
MỤC LỤC
Trang 5DANH MỤC BẢNG BIỂU
DANH MỤC HÌNH VẼ
MỞ ĐẦU
1 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Các bài học E-learning có thể được soạn thảo theo nhiều dạng, từ đơn giản
là các văn bản tĩnh đến các đối tượng động phức tạp như video clip, trình diễn vàtrang web có sử dụng các đối tượng multimedia, hoặc phức tạp hơn nữa là cácdạng tài liệu được thiết kế riêng với khả năng tương tác mạnh Cách thức phânphối cũng rất khác nhau, từ các chuyển giao trực tiếp qua file và người học sửdụng trực tiếp trên máy tính cục bộ đến việc triển khai rộng hơn thông qua hìnhthức chia sẻ tài nguyên trên mạng cục bộ, và đến cách triển khai rộng khắp nhất
là sử dụng Internet Dù được thiết kế, soạn thảo theo nhiều dạng,… các bài họcE-learning đều phải tuân theo một chuẩn nào đó để có thể triển khai trên các hệthống học tập trực tuyến khác nhau, đó chính là các chuẩn đóng gói bài giảng E-
Trang 6Hiện nay đã có những nghiên cứu về phần mềm, chuẩn đóng gói bài giảnge-Learning được nghiên cứu và đề xuất, đồng thời cũng có nhiều LMS được sửdụng.
2 Lý do chọn đề tài
Trong xã hội toàn cầu hóa ngày nay, học tập là việc cần làm trong suốtcuộc đời không chỉ để đứng vững trong thị trường việc làm đầy cạnh tranh màcòn giúp nâng cao kiến thức văn hóa và xã hội của mỗi người Chúng ta cần họcnhững kỹ năng mới, đồng thời bồi dưỡng nâng cao những kỹ năng sẵn có và tìm
ra những cách thức mới và nhanh hơn để học những kỹ năng này Nền kinh tế thếgiới đang bước vào giai đoạn kinh tế tri thức Vì vậy, việc nâng cao hiệu quả chấtlượng giáo dục, đào tạo sẽ là nhân tố sống còn quyết định sự tồn tại và phát triểncủa mỗi quốc gia, công ty, gia đình và cá nhân Hơn nữa, việc học tập không chỉ
bó gọn trong việc học phổ thông, học đại học mà là học suốt đời E-Learningchính là một giải pháp hữu hiệu giải quyết vấn đề này E-Learning là một thuậtngữ thu hút được sự quan tâm, chú ý của rất nhiều người hiện nay
Xuất phát từ những điều trên em đã chọn đề tài “Ứng dụng Moodle xây
dựng hệ thống hỗ trợ học tập trực tuyến” để làm đề tài đồ án tốt nghiệp.
3 Mục tiêu đề tài
Các mục tiêu cụ thể như sau:
- Tìm hiểu và xây dựng được hệ thống học tập trực tuyến (LMS) sử dụngphần mềm Moodle
- Phân cấp các tài khoản của người dung: Admin, Giáo viên, Học viên vớichức năng của mỗi loại tài khoản khác nhau
- Tìm hiểu và xây dựng hệ thống bài tập học tập trực tuyến theo chuẩnSCORM sử dụng các phần mềm tạo bài giảng e-Learning như iSpring Suite
- Đưa được các bài giảng e-Learning lên hệ thống học tập trực tuyến(LMS)
- Xây dựng được hệ thống forum hỗ trợ hỏi đáp khi dạy học trực tuyếntrên hệ thống LMS
4 Cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu
Do đây là một đề tài ứng dụng nên em nghiên cứu không tập trung vào các
lý thuyết khoa học chuyên sâu mà cố gắng tạo ra một hệ thống e-Learning và áp dụng vào trong thực tiễn dạy học
Trang 7Bước nghiên cứu thực hiện: Thu thập, phân tích, tìm hiểu và xây dựng hệ thống bài tập học tập trực tuyến theo chuẩn SCORM sử dụng các phần mềm tạo bài giảng e-Learning như iSpring Suite Tìm hiểu và xây dựng được hệ thống họctập trực tuyến (LMS) sử dụng phần mềm Moodle.
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Khái quát về e-learnig
- Công nghệ chính sử dụng trong e-learning
- Quy trình xây dựng bài giảng e-learning
- Cài đặt, triển khai phần mềm Moodle
- Các phần mềm tạo bài giảng e-learning
- Cách thức triển khai một khóa học trực tuyến trên nền tảng Moodle
Trang 8CHƯƠNG 1 CƠ BẢN VỀ E-LEARNING 1.1 KHÁI NIỆM
Có rất nhiều quan niệm và khái niệm khác nhau về e-Learning Mỗi kháiniệm được nêu ra với những góc nhìn khác nhau, và do vậy, nội hàm của kháiniệm cũng rất khác nhau Trên cơ sở tham khảo nhiều định nghĩa, xem xétbản chất trong từng trường hợp, căn cứ vào trải nghiệm của tác giả trong thời
gian qua, có thể hiểu, e-Learning là một hình thức học tập thông qua mạng
Internet dưới dạng các khóa học và được quản lý bởi các hệ thống quản lý học tập đảm bảo sự tương tác, hợp tác đáp ứng nhu cầu học mọi lúc, mọi nơi của người học.
1.2 MÔ HÌNH HỆ THỐNG E-LEARNING
Trung tâm của hệ thống e-Learning là hệ thống quản lý học tập LMS(Learning Management System) Theo đó, người dạy, người học và người quảntrị hệ thống đều truy cập vào hệ thống này với những mục tiêu khác nhau đảmbảo hệ thống hoạt động ổn định và việc dạy học diễn ra hiệu quả
Hình 1.1 Mô hình hệ thống e-Learning
1.3 ƯU ĐIỂM VÀ HẠN CHẾ CỦA E-LEARNING
1.3.1 Ưu điểm của e-Learning
Học dựa trên e-Learning được thực hiện phù hợp với tiến độ học tập,hoàn cảnh của người học, đảm bảo học mọi lúc, mọi nơi, hỗ trợ hợp tác trongmôi trường mạng Với người quản trị, dễ dàng quản lý lớp học với số lượnglớn
1.3.2 Hạn chế của e-Learning
- Tham gia học tập dựa trên e-Learning đòi hỏi người học phải có khảnăng làm việc độc lập với ý thức tự giác cao độ Bên cạnh đó, cũng cần thể
Trang 9hiện khả năng hợp tác, chia sẻ qua mạng một cách hiệu quả với giảng viên vàcác thành viên khác.
- Người học cũng cần phải biết lập kế hoạch phù hợp với bản thân, tựđịnh hướng trong học tập, thực hiện tốt kế hoạch học tập đã đề ra
1.3.3 So sánh giữa các phương pháp học tập truyền thống với phương pháp e-Learning
Với phương pháp học tập truyền thống, công việc dạy và học hoàn toànphụ thuộc vào việc giảng dạy trực tiếp từ thầy tới trò Với hình thức học tập này,nội dung giảng dạy là những kiến thức cơ sở hoặc có trong sách vở do thầy côtruyền đạt hoặc lấy từ kinh nghiệm bản thân Phương pháp dạy học ở đây tậptrung hoàn toàn vào giáo viên, người dạy trở thành trung tâm trực tiếp truyền đạtkiến thức cho học sinh Như vậy để kiểm tra mức độ hiểu biết của học trò thì thầyphải trực tiếp hỏi bài và trao đổi với học trò một cách trực tiếp
Hình 1.2 Các chức năng của giáo viên
Sự ra đời của e-Learning đã khắc phục được những hạn chế trên Mô hình
hệ thống e-Learning trong việc giảng dạy và học tập như sau:
Trang 10Hình 1.3 Các chức năng của phương pháp e-Learning
1.4 CÁC HÌNH THỨC HỌC TẬP VỚI E-LEARNING
Là một hệ thống học tập mềm dẻo và linh hoạt, có thể tổ chức dạyhọc theo nhiều hình thức khác nhau Dưới góc độ vai trò của hệ thống e-Learning trong việc hoàn thành một khóa học, có thể kể ra hai hình thức họctập (mode of learning) chính là học tập trực tuyến và học tập hỗn hợp
1.4.1 Học tập trực tuyến
Là hình thức, việc hoàn thành khóa học được thực hiện toàn bộ trên môitrường mạng thông qua hệ thống quản lý học tập Theo cách này, e-Learningchỉ khai thác được những lợi thế của e-Learning chứ chưa quan tâm tới thếmạnh của dạy học giáp mặt
1.4.2 Học tập hỗn hợp
Đây là hình thức học tập, triển khai một khóa học với sự kết hợp củahai hình thức học tập trực tuyến và dạy học giáp mặt Theo cách này, e-Learning được thiết kế với mục đích hỗ trợ quá trình dạy học và chỉ quan tâmtới những nội dung, chủ điểm phù hợp nhất với thế mạnh của loại hìnhnày Còn lại, với những nội dung khác vẫn được thực hiện thông qua hìnhthức dạy học giáp mặt với việc khai thác tối đa ưu điểm của nó Hai hình thứcnày cần được thiết kế phù hợp, có mối liên hệ mật thiết, bổ sung cho nhauhướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng cho khóa học
1.5 CÁC CHUẨN TRONG E-LEARNING
Trước tiên, chúng ta xem các loại chuẩn chỉnh và chúng hỗ trợ tính khảchuyển như thế nào trong một hệ thống học tập Chúng ta nhìn nhận trên quanđiểm của hai phía, phía học viên và phía kia là người sản xuất khóa học
Trang 11và sử dụng được các các khóa học khác nhau
Trang 12CHƯƠNG 2 THIẾT KẾ BÀI GIẢNG ELEARNING TRÊN MS
POWERPOINT VÀ ISPRING SUITE 2.1 Tích hợp iSpring Suite trên MS Powerpoint
ISpring Suite là một phần mềm công cụ soạn bài giảng điện tử giúp giáoviên có thể dễ dàng tạo ra các bài giảng điện tử với đầy đủ các nội dung đaphương tiện chất lượng cao, tuân thủ các tiêu chuẩn về e-Learning phổ biến và cóthể sử dụng bài giảng để dạy - học trực tuyến thông qua mạng Internet
Sau khi cài đặt lên máy tính, iSpring Suite sẽ được gắn vào (add-in) phầnmềm Microsoft Powerpoint và bổ trợ cho Powerpoint các tính năng biên soạn bàigiảng nâng cao để tạo ra các bài giảng điện tử tuân thủ các chuẩn về e-learning
ISpring Suite giúp chuyển đổi các bài trình chiếu Powerpoint sang dạngtương tác multimedia:
Chèn Flash lên bài giảng,
Có lời thuyết minh (narration),
Có câu hỏi tương tác (quizze) và khảo sát (surveys),
Tạo mô phỏng (simulation) một cách chuyên nghiệp
Điều khẳng định là iSpring Suite tạo ra bài giảng điện tử tương thích vớichuẩn quốc tế về eLearning SCORM
Một số lớp cơ bản của menu iSpring Suite
Presentations: Xuất bản bài giảng, quản lý Slide;
Audio, Video: Ghi âm, ghi hình bài giảng;
Flash: Chèn vào bài giảng các Flash;
Quiz: Tạo các bộ câu hỏi trắc nghiệm;
Applications: Thiết lập các thông số của người báo cáo
Chú ý: Trước khi sử dụng các tính năng của iSpring Suite, phải ghi (Save)
file Powerpoint với một tên gọi Tên file không được sử dụng tiếng Việt có dấu
2.2 Quy trình tạo bài e - Learning
Bước 1: Thiết kế bài giảng trên Powerpoint
- Xây dựng kịch bản cho bài giảng tuân thủ theo giáo án đề ra
- Thiết lập bố cục cho các slide trên bài giảng (sử dụng các tính năng vềSlide Master, Slide Design, …)
- Đưa nội dung trình chiếu của bài giảng lên các slides (sử dụng các tínhnăng chèn hình ảnh, âm thanh, văn bản,….)
Trang 13- Thiết lập các hiệu ứng trình diễn phù hợp đối với từng nội dung trên bàigiảng
Đặc biệt, giáo viên có thể sử dụng lại toàn bộ nội dung bài giảng sẵn cóđược thiết kế trên Powerpoint trước đây, sau đó tiếp tục thực hiện Bước 2 tiếptheo đây để hoàn thiện bài giảng điện tử
Bước 2: Biên tập
Đưa video và âm thanh vào, ví dụ âm thanh thuyết minh bài giảng;
Đưa các tệp flash; đưa câu hỏi tương tác (quizze), câu hỏi khảo sát;
Có thể ghép tệp âm thanh đã ghi sẵn sao cho phù hợp với đúng hoạt hình
Bước 3: Công bố trên mạng
- Xem lại bài giảng qua phần Publish của iSpring Suite
- Có thể đưa bài giảng điện tử e-Learning soạn bằng iSpring Suite vào các
hệ thống quản lý học tập (LMS) vì iSpring Suite tạo ra nội dung theo chuẩn
SCORM và AICC, hiện nay LMS nổi tiếng là Moodle, phần mềm mã nguồn mở
và miễn phí
2.3 Các kỹ thuật tạo video, audio cho bài trình chiếu
Từ menu của iSpring Suite, click chọn các mục Audio với 4 công việcnhư sau: Ghi âm trực tiếp; Chèn tệp âm thanh đã có sẵn; Đồng bộ âm thanh vớihoạt động trên slide; Biên tập
Nguyên lý liên quan đến âm thanh và hình ảnh
1 Âm thanh và hình ảnh đều gắn với từng slide một
2 Có thể ghi âm, ghi hình trực tiếp (Record), nhưng cũng có thể chènvào từ một file đã có (Import)
Các bước tiến hành
+ Bước 1: Chọn slide cần ghi âm
Hình 3.1 Chọn slide+ Bước 2: Tạo hiệu ứng xuất hiện cho các đối tượng trong slide
Trang 14+ Bước 3: Bạn vào thẻ iSpring Suite 9 => chọn Record Audio
Hình 3.2 Chọn thẻ ghi âm+ Bước 4: Hộp thoại Record Audio Narration xuất hiện với giao diện như hìnhbên dưới
Hình 3.3 Giao diện ghi âm
Để tiến hành ghi âm bạn chọn Start Record => chọn Next Animation =>chọn => chọn OK
Chú ý:
• Khi chọn vào Next Animation thì hiệu ứng sẽ xuất hiện và bạn cũng bắt đầu giảng Giảng xong lại bấm vào Next Animation thì hiệu ứng tiếp theo trong slide sẽ xuất hiện và bạn lại tiếp tục giảng, cứ lập lại như vậy cho đến hết.
• Số lần bấm Next Animation cũng chính là số hiệu ứng mà bạn đã thiết lập trong slide
Để kiểm tra và nghe lại phần ghi âm của mình thì bạn vào iSpring Suite 9 =>chọn Preview => chọn Preview Selected Slides Nếu có vần đề thì sẽ tiến hànhghi âm lại còn không thì xem như bạn đã hoàn thành việc ghi âm và đồng bộ choSlide này rồi
Hình 3.4 Kiểm tra lại phần vừa ghi âmTrong trường hợp đã có file âm thanh, có thể chèn vào theo các bước như
Trang 15Hình 3.6 Giao diện chèn file ghi âm
Để chèn lời giảng vào bạn chọn Audio => hộp thoại Import Audio Clips xuất hiện bạn chọn tệp tin cần chèn vào => chọn Open
Trang 16Hình 3.7 Chọn file ghi âm
+ Bước 5: Hộp thoại Import Audio xuất hiện bạn tùy chọn như hình bên dưới rồi chọn Insert
Hình 3.8 Tùy chọn đoạn ghi âm+ Bước 6: Chọn Sync
Trang 17Hình 3.9 Đồng bộ file ghi âm
+ Bước 7: Chọn Start Sync => chọn Next Animation => chọn =>
chọn Done
Hình 3.10 Chỉnh sửa đoạn ghi âm
Chú ý bước này tương tự như bước 4 của các thứ nhất ghi âm trực tiếp, chỉ khác
ở chổ là bạn không cần giảng chỉ cần nghe và bấm mà thôi
+ Bước 8: Chọn Save & Close
Chú ý: Sau bước này vẫn chưa thể nghe thấy âm thanh đồng bộ theo cácslide khi trình diễn slide trên PowerPoint như thông thường Âm thanh trên chỉ
có hiệu lực trong bài giảng sau khi đã được xuất bản
Ghi hình giảng viên
Có thể ghi hình video giảng viên giảng bài vào mỗi slide Hãy dùngwebcam, máy quay để ghi video
Các bước tiến hành
+ Bước 1: Bạn chọn slide cần ghi hình
Hình 3.11 Chọn slide
Trang 18+ Bước 3: Bạn vào tab iSpring Suite 9 => chọn Record Video
Hình 3.12 Chọn thẻ ghi hình
+ Bước 4: Hộp thoại Record Video Narration xuất hiện với giao diện như hìnhbên dưới
Hình 3.13 Giao diện Record Video Narration
Để tiến hành ghi hình bạn chọn Start Record => chọn Next Animation =>chọn => chọn OK
Để kiểm tra và nghe lại phần ghi hình của mình thì bạn vào iSpring Suite 9 =>chọn Preview => chọn Preview Selected Slides
Nếu có vần đề thì sẽ tiến hành ghi hình lại còn không thì xem như bạn đã hoànthành việc ghi hình và đồng bộ cho slide này rồi
2.4 Các kỹ thuật tạo câu hỏi trắc nghiệm
Đây là một ưu điểm rất mạnh của iSpring Suite Giảng viên cần khai thác
để thể hiện trình độ sư phạm cao khi xây dựng bài giảng điện tử ISpring Suitegiúp giảng viên thiết kế hệ thống câu hỏi tương tác thông minh, xử lý theo tìnhhuống, có nhiều loại, nhiều dạng câu hỏi khác nhau
Các bước tạo gói bài tập
Bước 1 Xác định vị trí sẽ tạo gói trắc nghiệm (chọn một slide ở vị trí
thứ n trong bài giảng mà bài tập sẽ xuất hiện ngay sau nó)
Bước 2 Tiến hành tạo gói trắc nghiệm (Quiz) (Ví dụ như: Kiểm tra bài
cũ; Tình huống; Trò chơi; Củng cố…)
Bước 3 Việt hóa các thông báo dành riêng cho gói vừa tạo, cài đặt thông
số cho phép người học hoàn thành thành gói
Trang 20CHƯƠNG 3 XÂY DỰNG HỆ THỐNG HỌC TRỰC TUYẾN
TRÊN NỀN TẢNG MOODLE 3.1 Giới thiệu Moodle
MOODLE (Modular Object-Oriented Dynamic Learning Environment)được sáng lập năm 1999 bởi Martin Dougiamas, là một hệ quản trị web mãnguồn mở Được Martin Dougiamas phát triển trên nền ngôn ngữ PHP và kết nốivới cơ sở dữ liệu MySQL, cung cấp đầy đủ các chức năng phục vụ cho việcdạy và học trực tuyến Cho phép người dùng có thể nhanh chóng tạo ra mộtwebsite dạy học trực tuyến (E-learning) và đăng tải lên Internet
Moodle nổi bật là thiết kế hướng tới giáo dục, dành cho những người làmtrong lĩnh vực giáo dục Do thiết kế dựa trên module nên Moodle cho phépchỉnh sửa giao diện bằng cách dùng các theme có trước hoặc tạo thêm một thememới Moodle phù hợp với nhiều cấp học và hình thức đào tạo: phổ thông, đạihọc/cao đẳng, không chính quy, trong các tổ chức/công ty
3.2 THIẾT KẾ HỆ THỐNG VÀ CƠ SỞ DỮ LIỆU CỦA E-LEARNING 3.2.1 Phân tích yêu cầu hệ thống dựa trên phân tích biểu đồ Use Case các Actor
Người quản trị hệ thống có các chức năng sau:
+ Đăng nhập hệ thống
+ Điều hành toàn bộ hệ thống
+ Quản lý các khóa học
+ Quản lý giảng viên
+ Quản lý sinh viên
+ Quản lý diễn đàn (forum)
+ Quản lý tài nguyên
+ Quản lý các tài liệu của site
Giảng viên có các chức năng sau:
+ Đăng nhập hệ thống
+ Quản lý các bài giảng
+ Quản lý bài tập của sinh viên
+ Upoad dữ liệu
+ Quản lý thông tin cá nhân
Sinh viên có các chức năng sau:
+ Đăng nhập hệ thống
