Chương 2 – Những đặc trưng văn hóa của Brazil TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG KHOA THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ *** NGUYÊN CỨU VĂN HÓA KINH DOANH TẠI BRAZIL Giáo viên bộ môn Phạm Thị Bé Loan Nhóm 4 Học P[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ- ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
KHOA: THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
***
NGUYÊN CỨU VĂN HÓA KINH DOANH TẠI BRAZIL
Phương Thị LoanĐoàn Thu Phương
Lê Hoàng Khang
Thứ Hai, 15 Tháng Mười Một 2021
Trang 2MỤC LỤC
I GIỚI THIỆU CHUNG VỀ BRAZIL: 5
1 Về chính trị 6
2 Về tôn giáo 7
3 Về kinh tế: 8
II NHỮNG ĐẶC TRƯNG VĂN HÓA CỦA BRAZIL: 9
1 Văn hóa lễ hội 9
1.1 Lễ hội Carnival 9
1.2 Lễ hội Reveillon 10
2 Văn hóa ẩm thực 10
3 Văn hóa giao tiếp 10
III VĂN HÓA TRONG KINH DOANH: 12
1 Khoảng cách quyền lực: 12
2 Chủ nghĩa cá nhân hay tập thể 13
3 Tránh sự không chắc chắn: 14
4 Định hướng dài hạn hay ngắn hạn 14
5 Hoan hỉ/ kiềm chế 15
6 Nam tính/nữ tính 15
IV SO SÁNH CÁC KHÍA CẠNH VĂN HÓA VIỆT NAM VÀ BRAZIL THEO MÔ HÌNH HOFSTED: 16
1 Khoảng cách quyền lực: 16
2 Chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tập thể: 16
3 Nam tính/nữ tính: 17
Trang 3NHÓM 4 3
5 Định hướng dài hạn hay ngắn hạn: 17
6 Hoan hỉ/ kiềm chế: 18
V SO SÁNH VỚI VIỆT NAM VÀ NHỮNG LỜI KHUYÊN TRONG KINH DOANH KHI NGƯỜI VIỆT NAM KINH DOANH Ở BRAZIL 19
1 So sánh nền văn hóa Việt Nam và Brazil 19
2 Những lời khuyên trong kinh doanh khi người Việt Nam kinh doanh ở Brazil 22
2.1 Có thể kết hợp công việc kinh doanh và công việc cá nhân 22
2.2 Lời thăm hỏi rất quan trọng 22
2.3 Xưng hô 23
2.4 Hãy kiên nhẫn 23
2.5 Trang phục 23
2.6 Người Brazil hiếm khi nói không 24
3 Lời khuyên cho các nhà kinh doanh trong chiến lược marketing quốc tế: 24
3.1 Lời khuyên trong chính sách sản phẩm 24
3.2 Lời khuyên trong hoạt động xúc tiến 24
3.3 Lời khuyên trong hoạt động phân phối tại Brazil: 25
3.4 Lời khuyên trong chiến lược định giá tại Brazil: 25
VI BẢNG HOÀN THÀNH CÔNG VIỆC: 26
VII TÀI LIỆU THAM KHẢO 27
DANH MỤC HÌNH ẢNH, BẢNG BIẾ
Trang 4Bảng I-1: Thống kê tỉ lệ phần trăm các Tôn Giáo tại Brazil 6
Hình II-1: Hình ảnh lễ hội Carnival 8
Hình II-2: Hình ảnh lễ hội Reveillon 9
Hình III-1: Các chỉ số khía cạnh văn hóa tại Brazil 11
Hình IV-1: Hình ảnh so sánh khía cạnh văn hóa Việt Nam và Brazil theo mô hình Hosftede 15
Hình V-1: Việc hợp tác giữa doanh nghiệp Việt Nam và Brazil 21
Trang 5NHÓM 4 5
I GIỚI THIỆU CHUNG VỀ BRAZIL:
Vị trí địa lý Nằm ở phía đông Nam Mỹ, giáp với Đại Tây Dương
7,61% người da đen1,09% người Châu Á0,43 % người Mỹ bản địa
Brazil thuộc Đông Nam châu Mỹ La tinh, giáp Đại Tây Dương, trải rộng gần một nửa Nam Mỹ
và là đất nước lớn nhất vùng này Brazil trải dài 4,772 km từ Bắc xuống Nam; 4,331 km từ Đôngsang Tây và có biên giới chung với mọi quốc gia Nam Mỹ trừ Chile và Ecuador Brazil có thể đượcphân chia thành Brazil cao nguyên ở phía Nam và Brazil sông Amazon ở phía Bắc, có diện tích8.514.215 km², đứng thứ 5 trên Thế Giới
Trang 6Phần lớn đất nước Brazil nằm trong vùng nhiệt đới và có các loại hình khí hậu nhiệt đới nóng
ẩm và xích đạo Tài nguyên thiên nhiên của Brazil dồi dào, phong phú với sắt, nhôm, đá quý, gỗ,dầu khí, tài nguyên nước Địa hình của Brazil phân bố rất đa dạng và phức tạp Phần lớn lãnh thổ ởphía Bắc của Brazil là những vùng đất thấp được che phủ bởi rừng Amazon Phía Nam của nướcnày có địa hình chủ yếu là đồi và những vùng núi thấp Vùng bờ biển giáp Đại Tây Dương có nhiềudãy núi cao
Một trong những nguyên tắc chính trị của nền cộng hòa là hệ thống đa đảng, như một sự đảmbảo về tự do chính trị Hiện nay có tổng cộng 15 đảng chính trị lớn nhỏ có ghế trong Quốc hộiBrazil Bốn đảng lớn nhất hiện nay là Đảng Công nhân (PT), Đảng Dân chủ Xã hội Brazil (PSDB),Đảng Vận động Dân chủ Brazil (PMDB) và Đảng Dân chủ (tiền thân là Đảng Mặt trận Tự do -PFL)
Trang 7NHÓM 4 7
2 V ề
tôn giáo
Tôn giáo chủ yếu tại Brazil là Công giáo Roma Nước này cũng là nước có cộng đồng ngườitheo đạo Công giáo lớn nhất trên thế giới Bên cạnh đó, số lượng tín đồ theo đạo Tin lành cũng đangngày tăng lên Cơ cấu tôn giáo của người dân Brazil Như sau:
3 Về kinh tế:
Brazil có nền kinh tế thị trường hỗn hợp Sự phát triển về khoa học và công nghệ của đất nước
là yếu tố hấp dẫn đối với sự đầu tư trực tiếp từ nước ngoài Lĩnh vực nông nghiệp cũng có một độnglực đáng kể: trong khoảng hai thập kỷ ngành này luôn giữ cho Brasil ở trong số các nước có năngsuất cao nhất trong khu vực Ngành nông nghiệp và khai thác mỏ cũng làm tăng đáng kể thặng dưtrao đổi, kết quả là một lượng tiền lớn đổ vào đất nước và giảm nợ nước ngoài
Từ một quốc gia thuộc địa chỉ tập trung vào lĩnh vực sản xuất các mặt hàng nông nghiệp(đường, vàng và bông), Brazil đã tạo ra một cơ sở công nghiệp đa dạng trong thế kỷ 20 Ngànhcông nghiệp thép là một ví dụ điển hình cho điều đó, Brasil là nhà sản xuất thép lớn thứ 9 và là nhàxuất khẩu ròng thép lớn thứ 5 vào năm 2018 Brazil cũng tiên phong về lĩnh vực nghiên cứu thăm
dò dầu trong vùng nước sâu, đây là những nơi có đến 73% lượng dầu dự trữ ở đó chưa được khai
Bảng I-1: Thống kê tỉ lệ phần trăm các Tôn Giáo tại Brazil
64.6 22.2
8
2 2.7
Tôn giáo ở Brazil
Công giáo Đạo Tin Lành Thuyết bất khả tri hay Thuyết vô thần
Thuyết thông linh Tôn giáo truyền thống Tôn giáo khác
Trang 8thác Theo thống kê của chính phủ, Brazil là một trong những nước đầu tiên sáp nhập mười công tylắp ráp ô tô lớn nhất với nhau trong lãnh thổ đất nước.
Nhưng do tác động của đại dịch COVID-19, theo Viện Địa lý và thống kê Brazil (IBGE), tổngsản phẩm quốc nội (GDP) của Brazil đã giảm 9,7%, phản ánh tác động của tình trạng đóng cửa nềnkinh tế trên diện rộng đến tiêu dùng và đầu tư, đồng thời gây ra làn sóng phá sản doanh nghiệp Sovới cùng kỳ năm ngoái, GDP của Brazil thấp hơn 11,4%
Trang 9NHÓM 4 9
II NHỮNG ĐẶC TRƯNG VĂN HÓA CỦA BRAZIL:
1 Văn hóa lễ hội
Brazil là cái nôi của hai lễ hội lớn nhất thế giới là Carnaval và lễ Reveillon chào đón nămmới
1.1 Lễ hội Carnival
Lễ hội là một yếu tố góp phần tạo nên những nét độc đáo, ấn tượng cho văn hóa Brazil Lễ hộinổi tiếng nhất của đất nước Brazil là Carnival Thời điểm diễn ra là 40 ngày trước Lễ Phục Sinh,thời điểm bắt đầu ăn chay và thường xuất hiện với những đoàn diễu hành đầy sắc màu Các vũ côngmặc những trang phục cầu kỳ với những phụ kiện lộng lẫy đeo trên vai, khá hở hang và nhảy nhótnhững điệu nhảy truyền thống như samba
Trong lễ hội Carnival, những đoàn diễu hành đầy màu sắc sẽ đi qua những con phố lớn vớinhững chiếc xe được trang trí rực rỡ cùng những vũ công mặc trang phục nhiều màu sắc và tiếng
âm nhạc rộn rã, sôi động của điệu nhảy truyền thống samba Lễ hội này được tổ chức tại rất nhiềunơi ở Brazil như bang Bahia, Pernambuco hay Minas Gerais nhưng nổi tiếng và thu hút nhiều khách
du lịch nhất là tại Rio de Janeiro
Hình II-1: Hình ảnh lễ hội Carnival
Trang 101.2.Lễ hội Reveillon
2 Văn hóa ẩm thực
Ẩm thực Brazil có sự pha trộn của nhiều quốc gia và Châu Lục khác nhau, sự pha trộn văn hóa
ẩm thực của người Châu Âu di cư, của những người nô lệ Châu Phi và nét ẩm thực của người da đỏbản địa Vì vậy mà ẩm thực Brazil vô cùng độc đáo và cũng rất hợp khẩu vị với đại đa số người trênthế giới
Người Brazil dùng bột sắn và các loại đậu làm lương thực chính hằng ngày Món đặc trưng củangười Brazil là món Feijoada được chế biến từ đậu đen và một số loại thịt nướng hun khói hay còngọi Churrasco
Để khởi đầu bữa ăn ngon miệng, người Brazil lót dạ với nước uống Caiprinha, một thức uống cócồn được làm từ chanh Caiprinha, loại rượu chưng cất từ mía
Ở Brazil tất cả món ăn đều sử dụng dao, nĩa để gắp và ăn; kể cả những món cần đến bàn tay để
sử dụng dễ dàng hơn như táo, chân gà hay cam Người Brazil không thích sử dụng tay không để bốcthức ăn
3 Văn hóa giao tiếp
Hôn người lạ là tục lệ thường thấy ở đất nước Brazil Người dân Brazil không quá nặng nề vềkhoảng riêng tư, cá nhân, họ thường bộc lộ những cảm xúc với người đối diện một cách rất thoảimái Vì thế khi gặp nhau thì ngoài những cái tay, họ có thể dễ dàng chạm vai, hôn má, ôm nhau
Đây chính là lễ hội chào đón năm mới, một trongnhững sự kiện lớn nhất thế giới Nằm trong top 8địa điểm tổ chức chào đón năm mới hoành trángnhất thế giới, diễn ra dọc theo bãi biểnCopacabana ở Brazil Lễ hội thu hút hàng triệungười đến dọc bờ biển, mặc đồ trắng chờ đến phútgiao thừa tung hoa xuống biển, uống champagne
và hòa mình vào vũ điệu samba cùng những mànpháo hoa hoành tráng trên bầu trời
Hình II-2: Hình ảnh lễ hội Reveillon
Trang 11NHÓM 4 11
Khi gặp nhau ngoài đời, người Brazil không gọi lớn tiếng mà chỉ vẫy tay để chào hỏi Khác vớinhững nước như Mỹ, Úc những cử chỉ như “Ok” bằng tay được xem là bất lịch sự và cử chỉ nắmtay lại và cho ngón cái trồi lên giữa ngón trỏ và ngón áp út lại được cho là chúc may mắn
Khi nói chuyện với người Brazil cần tránh bàn luận về chính trị, vấn đề phân biệt chủng tộchoặc tầng lớp Và không nên phê phán những vấn đề của đất nước họ Những người Brazil là nhữngngười ham mê bóng đá cuồng nhiệt và họ bàn luận về vấn đề này rất sôi nổi, tuy nhiên khi nói vềbóng đá thì không nên nhắc tới Argentina
Trang 12III VĂN HÓA TRONG KINH DOANH:
Văn hóa Brazil theo các khía cạnh văn hóa của Hofstede
1 Khoảng cách quyền lực:
Thông qua bảng chỉ số quyền lực với Brazil đạt 69 điểm được đánh giá rằng xã hội Brazil đềucoi trọng các cấp bậc trong xã hội và chấp nhận các sự bất bình đẳng giữa những người có cấp bậckhác nhau
Mặc dù, Brazil có sự đa dạng về sắc tộc, dân tộc khác nhau nhưng vẫn có sự phân cấp khá rõràng Cơ cấu tổ chức của nền văn hóa này có nhiều tầng do sự phân chia về quyền lực và quyền lựctập trung hầu hết vào nhà quản lý các nhân viên cấp dưới có xu hướng nghe theo chỉ thị cấp trêngần như tuyệt đối, không có ý kiến
Sự phân chia quyền lực có sự khác biệt lớn cho thấy người giữ quyền lực cao có nhiều lợi íchhơn so với người có ít quyền lực hơn
1 Chủ nghĩa cá nhân hay tập thể
Theo mô hình Hofstede, Brazil có điểm số 38 với ý nghĩa rằng ở đất nước này thuộc chủ nghĩatập thể cao, mọi người từ khi sinh ra phải hòa nhập, gắn kết với các nhóm, tổ chức Người Brazil đềcao chủ nghĩa tập thể trong giao tiếp như sử dụng từ “chúng ta, chúng tôi”, xây dựng các mối quan
hệ luôn được đề cao hơn so với hoàn thành các nhiệm vụ
Hình III-3: Các chỉ số khía cạnh văn hóa tại Brazil
Trang 13NHÓM 4 13
Vì vậy, trong công việc, người Brazil cho rằng chỉ có làm việc theo nhóm hoặc hợp tác với nhaumới đem lại hiệu quả tối ưu Các nhân viên sẽ có khuynh hướng ít tự chủ và mọi vấn đề sẽ đượcquyết định theo số đông
Vì tính cách của người Brazil là hay đề cao các mối quan hệ nên họ hay sợ làm mất lòng đối tác,nên họ thường sử dụng chiến lược thụ động và tránh sự xung đột Họ thường không đi thẳng vàovấn đề mà từ từ để đạt được mục đích
2 Tránh sự không chắc chắn:
Theo mô hình Hofstede, với số điểm 76, Brazil cho thấy rằng đất nước này thuộc nhóm tránh sựkhông chắc chắn cao, có nghĩa là xã hội Brazil cho thấy nhu cầu mạnh mẽ về các quy tắc và hệthống pháp lý phức tạp Ở nơi làm việc, nhân viên Brazil thích tuân theo các nguyên tắc và quy tắcchính xác Để làm tốt công việc của mình, họ cần được hướng dẫn và thường không quen với nhữngtình huống không xác định vì họ không thích rủi ro Do đó, các nhà lãnh đạo thường tạo ra một môitrường làm việc an toàn và nhất quán bằng cách cấu trúc các nhiệm vụ được giao, xác định vai tròcủa từng bên liên quan và lập kế hoạch hoạt động
Ngoài ra trong nền văn hóa này, cấp trên sẽ ít tin vào những sáng kiến hay đề nghị của cấp dưới,chính vì thế việc đưa ra quyết định của các nhà quản trị sẽ do những lãnh đạo cấp cao hơn họ hoặcbản thân họ đưa ra quyết định Nếu như gặp vấn đề quá khó khăn và mới lạ thì các nhà quản trị sẽ
có xu hướng hỏi các chuyên gia trong lĩnh vực đó
4 Định hướng dài hạn hay ngắn hạn
Theo quan điểm của Hofstede ở khía cạnh này, Brazil đạt được 44 điểm, đây là một điểm sốtrung bình Tuy nhiên, Brazil sẽ được coi là một xã hội chuẩn mực hơn bởi vì người Brazil thích tôntrọng các truyền thống và chuẩn mực trong quá khứ của đất nước họ, những thứ đã góp phần xâydựng và tạo nên bản sắc độc đáo cho Brazil Họ đang xem những thay đổi của xã hội với nhiều nghingờ hơn, nhưng không chống lại những thay đổi đó nếu chúng có lợi cho xã hội Tuy nhiên, nhữngthế hệ mới nhất đang ủng hộ nhiều hơn những xu hướng mới với mục đích cải thiện nền kinh tếBrazil trong những năm tới
Với những nhân viên lớn tuổi nhất tập trung nhiều nỗ lực và niềm tin hơn vào các vấn đề liênquan đến ngắn hạn; nhưng đối với thế hiện nhân viên trẻ lại tập trung nhiều hơn vào việc tập trung
nỗ lực vào các mục tiêu định hướng trong tương lai Vì vậy, điều nay có thể tạo ra xung đột tronghoạt động kinh doanh ở Brazil, các doanh nghiệp thường cân nhắc đến sự cân bằng giữa kỳ vọngcủa thế hệ lớn tuổi và kỳ vọng của thế hệ trẻ
Trang 14Ngoài ra, họ còn coi trọng thời gian giải trí, hành động theo ý mình và tiêu tiền theo ý muốn
Họ sẽ cảm thấy được đền đáp nhiều hơn khi tận hưởng những giây phút vui vẻ trong cuộc sốnghơn là cạnh tranh với những người khác
6 Nam tính/nữ tính
Theo mô hình của Hofstede ở Brazil rơi vào thang điểm 49, có thể nói rằng văn hóa Brazil vừa
“cứng rắn” vừa “dịu dàng” Tuy xã hội Brazil có sự cân bằng hoàn hảo giữa hai tỷ lệ đó nhưng vẫnđặt giá trị cao hơn về con người, chất lượng cuộc sống và sự nuôi dưỡng (xã hội nữ tính) Ở Brazil,khiêm tốn được coi là một đức tính tốt
Người brazil luôn đề cao sự cân bằng trong công việc và đời sống
Cường độ làm việc của người brazil không cao Đối với họ, làm việc để sống chứ không phảisống đề làm việc Vì vậy, giải quyết nhanh vấn đề không phải là ưu tiên Lối sống chậm rãi, hưởngthụ là chính, họ không quá coi trọng thời gian Thay vì những phần thưởng là của cải vật chất, thì
họ sẽ thích công việc ít áp lực hơn và muốn xây dựng mối quan hệ với mọi người
Trang 15NHÓM 4 15
IV SO SÁNH CÁC KHÍA CẠNH VĂN HÓA VIỆT NAM VÀ BRAZIL THEO MÔ HÌNH HOFSTED:
1 Khoảng cách quyền lực:
Với chỉ số 70 Ở Việt Nam và 69 ở Brazil, cho thấy 2 nước này có khoảng cách quyền lực cao
Cơ cấu tổ chức có nhiều tầng do sự phân chia về quyền lực và quyền lực tập trung hầu hết vào nhàquản lý Cấp dưới mong đợi được chỉ dẫn từ cấp trên Các ý kiến của nhân viên sẽ ít được nhà quản
lý chấp nhận và đánh giá cao
3 Chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tập thể:
Với chỉ số 20 và 38 lần lượt ở VN, Brazil cho thấy cả 2 đều theo chủ nghĩa tập thể.Điều nàyđược thể hiện trong cam kết lâu dài chặt chẽ với nhóm “thành viên”.Trong xã hội tập thể, xúc phạmdẫn đến xấu hổ và mất mặt Vì thế, Nhà quản trị nên tránh phê phán, trách phạt nhân viên đó trướcđám đông Mối quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới được nhìn nhận theo khía cạnh đạo đức (giốngnhư một gia đình), việc tuyển dụng và thăng tiến sẽ ưu tiên cho những nhân viên trong cùng mộtnhóm
Hình IV-4: Hình ảnh so sánh khía cạnh văn hóa Việt Nam và Brazil theo mô hình Hosftede
Trang 164 Nam tính/nữ tính:
Ở VN và Brazil lần lượt là 40,49
Việt Nam đạt 40 điểm là 1 xã hội nữ tính.trọng tâm là “làm việc để sống”, các nhà quản lý nỗlực vì sự đồng thuận, mọi người coi trọng sự bình đẳng, đoàn kết và chất lượng trong cuộc sống làmviệc của họ Xung đột được giải quyết bằng thỏa hiệp và thương lượng.Người quản lý hiệu quả làngười hỗ trợ người khác và việc ra quyết định đạt được thông qua sự tham gia của nhiều người
Ở Brazil:Theo mô hình của Hofstede ở Brazil rơi vào thang điểm 49, có thể nói rằng văn hóaBrazil vừa “cứng rắn” vừa “dịu dàng” Nhưng đối với họ, làm việc để sống chứ không phải sống đềlàm việc Vì vậy ,giải quyết nhanh vấn đề không phải là ưu tiên.Brazil rất quan tâm đến sự hòa hợp
xã hội và các mối quan hệ giữa con người với nhau Họ có xu hướng không phân biệt vai trò giớitính so với nhiều quốc gia khác trên toàn thế giới và đặt giá trị cao hơn vào những nỗ lực hợp tác
5 Tránh sự không chắc chắn:
Ở Việt Nam có chỉ số này là 30,cho thấy đây là nền văn hóa tránh sự không chắc chắn thấp Do
đó họ có xu hướng ít né tránh những sự mơ hồ, không chắc chắn Mọi người tin rằng không nên cónhiều quy tắc hơn mức cần thiết và nếu chúng không cần thiết thì nên bỏ hoặc thay đổi Lịch trìnhrất linh hoạt, người ta chỉ làm việc chăm chỉ khi cần thiết và khi bị bắt buộc cho thấy được rằng tínhchính xác và đúng giờ không tự nhiên mà có
Ở Brazil: chỉ số 76 cho thấy đây là nền văn hóa tránh sự không chắc chắn cao.xã hội Brazil chothấy nhu cầu mạnh mẽ về các quy tắc và hệ thống pháp lý phức tạp Ở nơi làm việc, nhân viênBrazil thích tuân theo các nguyên tắc và quy tắc chính xác Để làm tốt công việc của mình, họ cầnđược hướng dẫn và thường không quen với những tình huống không xác định vì họ không thích rủi
ro
6 Định hướng dài hạn hay ngắn hạn:
Ở Việt Nam:Việt Nam đạt 57 điểm, đây nhóm văn hóa theo định hướng dài hạn Cụ thể, trongvăn hóa Việt Nam, chân lý phụ thuộc vào nhiều biến số như tình hình, bối cảnh và thời gian Họ rấtkiên nhẫn chờ đợi thành quả đạt được và coi trọng quá khứ Chính vì vậy Họ có xu hướng tiết kiệm,đầu tư và chi tiêu cẩn thận
Ở Brazil: Theo quan điểm của Hofstede ở khía cạnh này, Brazil đạt được 44 điểm, đây là mộtđiểm số trung bình Tuy nhiên, Brazil sẽ được coi là một xã hội chuẩn mực hơn là một xã hội có