Slide 1 Trong các câu cho sau đây, câu nào là câu ghép? a Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi b Lòng tôi đang có sự thay đổi lớn c Hôm nay, tôi đi học d Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chí[.]
Trang 1Trong các câu cho sau đây, câu nào là câu ghép?
a Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi.
b Lòng tôi đang có sự thay đổi lớn.
c Hôm nay, tôi đi học.
d Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay, tôi đi học.
Trang 2(1) Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không
có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.
(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết (4) Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã (5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh,
mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp (6) Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ
(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự
thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học (Thanh Tịnh, tôi đi học)
CHỦ ĐỀ 31: CÂU GHÉP
Trang 3(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng
ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
(5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và
gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp
(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính
lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
Trang 4(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
=> Mối quan hệ bao hàm.
=> Là câu mở rộng thành phần phụ ngữ sau của cụm động từ (Hai cụm C1-V1 và C2-V2 là phụ ngữ sau cho động
từ trung tâm “quên” Giữa chúng có mối quan hệ so sánh
“như”).
Trang 5(5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp.
=> Chỉ có một cụm C - V làm nòng cốt.
=> Câu đơn bình thường, có 2 trạng ngữ.
Trang 6(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
Trang 7(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
(5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió
lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường
làng dài và hẹp.
(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính
lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
Trang 8Kiểu cấu tạo câu Câu cụ thể Câu có một cụm C-V
Câu có hai
hoặc nhiều
cụm C-V
Cụm C-V nhỏ nằm trong cụm C-V lớn.
Các cụm C-V không bao chứa
nhau.
(5) (2)
(7) (Câu ghép) (Câu đơn)
Trang 9CÂU GHÉP
Trang 10(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì
chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn : hôm nay tôi đi học.
Vế 1
Vế 2
Vế 3
=> Vế 1 nối với vế 2 bằng quan hệ từ “vì”
Trang 11(1) Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.
(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết (4) Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã (5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp (6) Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ (7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học
Trang 12(1)Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc , lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.
TN2
V2
TN1 V1
C2
C1
Các vế câu nối bằng dấu phẩy
Trang 13(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy,
vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi
từ “và”
Trang 14Tìm các cách nối vế câu trong các ví dụ sau đây:
a)Nếu ai có một bộ mặt xinh đẹp thì gương không bao giờ nói
dối.
b) Mẹ nó càng đánh, nó càng lì ra.
c) Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi , vài giây sau, tôi đuổi kịp.
d) Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất : lòng tôi càng thắt lại , khoé mắt tôi đã cay cay.
e) Cốm không phải thức quà của người vội ; ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ.
Nối bằng một cặp quan hệ từ “Nếu thì ”
Nối bằng một cặp phó
từ “càng càng ”.
Nối bằng dấu phẩy.
Nối bằng dấu hai chấm và dấu phẩy.
Nối bằng dấu chấm phẩy.
Bài tập nhanh:
Trang 16
Bài tập 1: Tìm câu ghép trong các đoạn trích dưới đây Cho biết trong mỗi câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng những cách nào?
a) Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng Giá những cổ tục đã đày đoạ mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà căn, mà nhai, mà
nghiến cho kì nát vụn mới thôi (Những ngày thơ ấu, Nguyên Hồng)
b) Rồi hai con mắt long lạnh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn
tôi Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại,
khoé mắt tôi đã cay cay (Những ngày thơ ấu, Nguyên Hồng)
c) Một hôm, tôi phàn nàn việc ấy với Binh Tư Binh Tư là một người láng giềng khác của tôi Hắn làm nghề ăn trộm nên vốn không ưa lão Hạc bởi vì lão lương thiện quá Hắn bĩu môi và bảo:
- Lão làm bộ đấy! (Lão Hạc, Nam Cao)
Trang 17a) - Cô tôi chưa dứt câu , cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc
Trang 18b) Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi
càng thắt lại, khoé mắt tôi đã cay cay
c) Hắn làm nghề ăn trộm nên vốn không ưa lão Hạc bởi
vì lão lương thiện quá
Trang 19Bài tập 2: Đặt câu ghép với mỗi cặp quan hệ từ :
a) Vì nên……
b) Nếu thì
c) Tuy nhưng
d) Không những mà
nhà ở xa tôi đi học bằng xe đạp.
trời mưa tôi đi b ộ
nhà ở khá xa B ắ c vẫn đi học đúng giờ.
Vân học giỏi Lan học cũng rất khá.
Trang 20Bài tập 3: Chuyển các câu ghép em vừa đặt được
thành những câu ghép mới:
a) Bỏ bớt một quan hệ từ.
b) Đảo lại trật tự các vế câu.
a) Nếu trời mưa to, tôi đi bộ.
b) Trời mưa to thì tôi đi bộ.
c) Tôi đi bộ, nếu trời mưa to.
“Nếu trời mưa to thì tôi đi bộ”.
Trang 21Bài tập 4:
đề tài cổng trường em sạch đẹp (trong
đoạn văn có sử dụng ít nhất là một câu ghép)
Trang 22Tiết 43: CÂU GHÉP
Chỉ cần một bữa lao động dọn vệ sinh, lớp em đã làm cho cổng trường trước ngày khai giảng năm học mới thật sạch đẹp Giờ cổng trường em không còn những vỏ kẹo, vỏ quà hàng bánh của các cô cậu học trò hay vứt bừa nữa Thật sung sướng khi bước chân vào trường với một cảm giác dễ chịu, mát mẻ, không còn sự chen lấn của “rác rưởi” Hỡi các bạn! Nếu chúng ta đều có ý thức giữ gìn vệ sinh học đường thì chắc chắn trường ta
sẽ mãi mãi tươi đẹp Là người học sinh, ai chẳng muốn mình được nương náu trong một không gian luôn bách mắt như thế Chúng ta hãy nhặt đi những rác bẩn thì chắc chắn chúng ta sẽ hài lòng với sắc màu cuộc sống.
Đoạn văn:
Trang 23* Bài cũ:
- Đặc điểm cấu tạo và các cách nối vế câu trong câu ghép.
- Luyện đặt câu.
- Làm đầy đủ bài tập vào vở bài tập.
*Chuẩn bị bài mới: Câu ghép (tt):
•- Tìm hiểu ví dụ, trả lời câu hỏi.
•- Tìm hiểu quan hệ ý nghĩa
giữa các vế câu ghép.
VỀ NHÀ:
Trang 24? Xác định, gạch chân các thành phần, các bộ phận của các câu ghép sau:
a) Vì chưng gió thổi, hoa cười với trăng
(Ca dao)
b) Dù ai rào dậu ngăn sân, lòng ta vẫn vững
là dân cụ Hồ
(Theo Tố Hữu – “Ta đi tới”)
c) Ngào ngạt hương bay, bướm vẽ vòng
(Nguyễn Bính – “Xuân về”).
d) Cải chửa ra cây, cà mới nụ
(Nguyễn Khuyến,Bạn đến chơi nhà)
Trang 25GD
Trang 26GD
Trang 27Tiết 43 - Tiếng Việt: