Slide 1 NGƯỜI THỰC HIỆN TRẦN XUÂN TÌNH TRƯỜNG THCS VŨ ĐOÀI I Đọc hiểu chú thích 1 Tác giả Hồ Chí Minh (1890–1969 ),quê ở Nam Đàn,Nghệ An Bác là vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc, một nhà văn, nhà[.]
Trang 1NGƯỜI THỰC HIỆN : TRẦN XUÂN TÌNH
TRƯỜNG THCS VŨ ĐOÀI
Trang 3I Đọc hiểu chú thích :
1.Tác giả:
- Hồ Chí Minh (1890–1969 ),quê ở Nam Đàn,Nghệ An
- Bác là vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc, một nhà
văn, nhà thơ lớn của đất nước, một chiến sĩ cộng
sản quốc tế, một Danh nhân văn hóa thế giới.
Trang 41.Tác giả:
- Hồ Chí Minh (1890–1969 ),quê ở Nam Đàn,Nghệ An
- Bác là vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc, một nhà
văn, nhà thơ lớn của đất nước, một chiến sĩ cộng
sản quốc tế, một Danh nhân văn hóa thế giới.
2.Tác phẩm:
- Sáng tác: từ 8/1942 đến 9/1943 thời
gian bị bắt giam tại Trung Quốc
* Tập thơ Nhật ký trong tù:
- Gồm 133 bài thơ chữ Hán
- Giá trị: dù Bác viết chỉ để ngâm ngợi cho
khuây, nhưng tập thơ trở thành viên ngọc
quý trong kho tàng văn học dân tộc…
* Bài thơ Ngắm trăng.
- Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt
- Nhân vật trữ tình: người tù CM-Hồ Chí Minh
- Bố cục: 2 phần
+ Hoàn cảnh ngắm trăng (2 câu thơ đầu)
+ Cuộc ngắm trăng(2 câu thơ cuối)
- Giải thích từ khó:
NGẮM TRĂNG
(Vọng nguyệt)
Phiên âm
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa, Đối thư lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt, Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
Dịch thơ
Trong tù không rựơu cũng không hoa, Cảnh đẹp đêm nay khó hửng hờ;
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ, Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ
(bản dịch của Nam Trân)
Trang 61.Tác giả:
2.Tác phẩm:
II Đọc hiểu văn bản :
- Không gian: đêm trăng đẹp
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa, Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
1, Hoàn cảnh ngắm trăng:
- Là câu nghi vấn => người tự hỏi mình, thể hiện sự bối rối, xốn xang rất nghệ sĩ của Bác
=> Phong thái ung dung,tình yêu thiên
nhiên sâu sắc
So sánh câu thơ thứ 2 giữa nguyên tác và
bản dịch thơ có
gì khác nhau?
- Con người:
+ mất tự do, thiếu thốn
+ Tâm trạng: bối rối xốn xang trước
cảnh đẹp đêm trăng
=> Nhấn mạnh cái Bác đang thiếu
-Điệp từ vô:
Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?
Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ;
- Khó hững hờ: cho thấy người tù bình thản,
có phần hững hờ, trước đêm trăng đẹp
Trang 7I Đọc hiểu chú thích :
1.Tác giả:
2.Tác phẩm:
II Đọc hiểu văn bản :
1, Hoàn cảnh ngắm trăng:
=> Phong thái ung dung,tình yêu thiên
nhiên sâu sắc của người tù CM
+ Người hướng ra ngoài ngắm trăng sáng
, trăng theo khe cửa vào ngắm nhà thơ
Nghệ thuật đối:
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
2, Cuộc ngắm trăng: + Nhân – Nguyệt; minh nguyệt – thi gia
+ Hành động: hướng >< tòng + Hoàn cảnh: người mất tự do >< trăng tự do
+ Người và trăng đối xứng nhau qua song sắt
=> thể hiện rõ quan hệ gắn bó, hòa quyện giữa trăng và người: người và trăng chủ động tìm đến với giao hòa cùng nhau, ngắm nhau say đắm
Nghệ thuật nhân hóa: vầng trăng vô tri có hành động tâm hồn như con người
Trang 81.Tác giả:
2.Tác phẩm:
II Đọc hiểu văn bản :
1, Hoàn cảnh ngắm trăng:
=> Phong thái ung dung,tình yêu thiên
nhiên sâu sắc của người tù CM
+ Người hướng ra ngoài ngắm trăng sáng
, trăng theo khe cửa vào ngắm nhà thơ
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
2, Cuộc ngắm trăng:
=> thể hiện rõ quan hệ gắn bó, hòa quyện giữa trăng và người: người và trăng chủ động tìm đến với giao hòa cùng nhau, ngắm nhau say đắm
Nhan đề bài thơ là vọng nguyệt (ngắm trăng),
2 câu thơ cuối khán: cũng dịch là
ngắm Theo em 2 hoạt động ngắm này có gì
khác nhau?
Vọng, khán đều là ngắm, nhìn
- vọng: ngắm nhìn chăm chú từ xa
- khán cũng là ngắm nhưng khoảng cách
đã rất gần.
=> Người và trăng trở thành tri âm tri kỉ
Trang 9I Đọc hiểu chú thích :
1.Tác giả:
2.Tác phẩm:
II Đọc hiểu văn bản :
1, Hoàn cảnh ngắm trăng:
=> Phong thái ung dung,tình yêu thiên
nhiên sâu sắc của người tù CM
+ Người hướng ra ngoài ngắm trăng sáng
, trăng theo khe cửa vào ngắm nhà thơ
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
2, Cuộc ngắm trăng:
=> thể hiện rõ quan hệ gắn bó, hòa quyện giữa trăng và người: người và trăng chủ động tìm đến với giao hòa cùng nhau, ngắm nhau say đắm
=> Người và trăng trở thành tri âm tri kỉ
Đầu bài thơ là hỉnh ảnh người tù, cuối bài thơ đã trở thành thi gia (nhà thơ) Điều gì đã chuyển hóa 1 người tù thành 1 nhà thơ?
Bởi người tù có tâm hồn rung động, nhạy cảm tinh tế trước vẻ đẹp thiên nhiên, có tình tình yêu
TN sâu sắc Chính tình yêu đó:
- làm cho vầng trăng vô tri trở thành 1 nhân vật đáng yêu, có tâm hồn như con người
- đã xóa đi hình ảnh nhà tù thay vào đó là không gian đầy lãng mạn, chỉ có trăng và người yêu trăng
Cuộc vượt Ngục về tinh thần của Bác
Trang 101.Tác giả:
2.Tác phẩm:
II Đọc hiểu văn bản :
1, Hoàn cảnh ngắm trăng:
=> Phong thái ung dung,tình yêu thiên
nhiên sâu sắc của người tù CM
+ Người hướng ra ngoài ngắm trăng sáng
, trăng theo khe cửa vào ngắm nhà thơ
2, Cuộc ngắm trăng:
=> Người và trăng trở thành tri âm tri kỉ
NGẮM TRĂNG
(Vọng nguyệt)
Phiên âm
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa, Đối thư lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt, Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
Có ý kiến cho rằng phong cách thơ HCM
là sự kết hợp hài hòa giữa cổ điển và hiện đại, giữa thi sĩ và chiến sĩ?
Phong cách đó được thể hiện như thế nào qua bài thơ?
- Ngắm trăng , nhớ rượu, hoa, thể thơ thất ngôn… cổ điển
- ngắm trăng trong hoàn cảnh đặc biệt… hiện đại
- Tâm hồn rung động trước vẻ đẹp đêm trăng… Thi sĩ
- Một tinh thần thép, vượt qua mọi hà khắc của nhà tù… chiến sĩ
=>
=> phong cách thơ HCM là sự kết hợp hài hòa giữa cổ điển và
hiện đại, giữa thi sĩ và chiến sĩ
=> Phong thái ung dung,tình yêu thiên
nhiên sâu sắc của thi sĩ, chiến sĩ Hồ
Chí Minh
Trang 11I Đọc hiểu chú thích :
1.Tác giả:
2.Tác phẩm:
II Đọc hiểu văn bản :
1, Hoàn cảnh ngắm trăng:
=> Phong thái ung dung,tình yêu thiên
nhiên sâu sắc của người tù CM
2, Cuộc ngắm trăng:
=> Phong thái ung dung,tình yêu thiên
nhiên sâu sắc của thi sĩ, chiến sĩ Hồ
Chí Minh
III Tổng kết:
1.Nghệ thuật:
2.Nội dung:
-Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt đặc sắc
- Điệp từ, nghệ thuật đối, nhân hóa …
- Sự kết hợp hài hòa giữa cổ điển- hiện đại; thi sĩ-chiến sĩ
- Bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên say đắm và phong thái ung dung của Bác ngay trong hoàn cảnh lao tù tối tăm cực khổ
IV Luyện tập:
Trang 12đầy trăng Hãy sưu tầm một số bài thơ của Bác viết về
trăng mà em biết.
- Cảnh khuya
- Rằm tháng giêng
- Tin thắng trận
- Đi thuyền trên sông Đáy
- ……
Trang 14TRƯỜNG THCS VŨ ĐOÀI
Trang 16Nhà văn Nguyễn Tuân tái hiện lại cuộc uống
rượu ngâm thơ của người xưa:
(…Một mùi hương lan bị bỏ tù trong bầu không khí lồng bàn giấy phất từ đêm qua, đến bây giờ vội tản bay khắp vườn cây Bốn cụ già … đánh hơi mũi,
những cặp mắt kém cỏi đăm đăm nhìn kỹ khoảng không trong vắt như có ý theo dõi luồng hương
thơm đang thâm nhập dần vào các lớp khí trời
Cơn gió nhẹ pha loãng hương thơm đặc vào không gian” Những viên kẹo nhân đá ướp hương hoa,
chén rượu tăm, và “Tiếng ngâm thơ quyến rũ đến
cả tâm hồn” trong cái êm ấm của đêm trăng…)