hoan_du_34201921

PowerPoint Presentation KIỂM TRA BÀI CŨ Â Ẩn dụ là gì ?Hình ảnh“mặt trời”trong câu thơ nào dưới đây được dùng theo lối ẩn dụ ? a Mặt trời mọc ở đằng đông b Thấy anh như thấy mặt trời Chói chang khó ng[.]

KIỂM TRA BÀI CŨ

 Ẩn dụ là gì ?Hình ảnh“mặt trời”trong câu thơ

nào dưới đây được dùng theo lối ẩn dụ ?

a Mặt trời mọc ở đằng đông.

b Thấy anh như thấy mặt trời

Chói chang khó ngó, trao lời , kh ó trao

(ca dao )

c Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.

( Viếng lăng Bác-Viễn Phương)

Đáp án:

1 - Ẩn dụ là gọi tên sự vật hiện tượng này

bằng tên gọi sự vật hiện tượng khác có

nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình ,gợi cảm cho sự diễn đạt.

• 2 - Hình ảnh mặt trời ở câu thơ thứ hai trong

ví dụ (c ) là ẩn dụ ( chỉ Bác Hồ )

Á o

TRẮNG ĐẾN

TRƯỜNG

Tiết 101 HOÁN DỤ

I/ Hoán dụ là gì ?

1-Ví dụ: SGK/ 82

Áo nâu liền với áo xanh

Nông thôn cùng với thị thành đứng lên ( Tố Hữu )

Câu thơ kêu gọi mọi người đứng lên cầm súng chiến đấu bảo vệ đất nước.Vậy áo nâu , áo xanh giúp

Vậy giữa áo nâu và

người nông dân , áo xanh và người công nhân (tức sự vật được chỉ) có quan hệ như

Tiết 101 HOÁN DỤ

I/ Hoán dụ là gì ?

1-Ví dụ: SGK/ 82

Áo nâu liền với áo xanh

Nông thôn cùng với thị thành

- Nông thôn: Người ở nôngthôn

- Thị thành: Người ở thành phố

đựng với vật bị chứa đựng

Tiết 101 HOÁN DỤ

I/ Hoán dụ là gì ?

1-Ví dụ: SGK/ 82 Nông thôn Áo nâu cùng với liền với áo xanh thị thành

đứng lên ( Tố Hữu )

- Áo nâu :

- Áo xanh :

nông dân công nhân

Quan hệ gần gũi giữa

dấu hiệu và vật có dấu hiệu

- Nông thôn :những người

So sánh cách diễn đạt trên với câu sau:

“Tất cả nông dân ở nông thôn

và công nhân ở thành thị

đều đứng lên.”

Tiết 101 HOÁN DỤ

I/ Hoán dụ là gì ?

1-Ví dụ: SGK/ 82

-Áo nâu: nông dân

- Áo xanh : Công nhân

Quan hệ gần gũi giữa dấu hiệu và

Dựa vào tranh gợi ý hãy đặt

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm

(Hoàng Trung Thông)

b) Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao ( Ca dao)

Tiết 101 HOÁN DỤ

I/ Hoán dụ là gì ?

1-Ví dụ: SGK/ 82

2- Ghi nhớ: SGK/ 82

II/ Các loại hoán dụ:

1-Ví dụ: SGK/ 83 d) Cả thôn đều vui khi được

công nhận là thôn văn hóa.

a) Đó là một chân sút tuyệt

vời.

b) Gửi miền Bắc lòng miền

Nam chung thuỷ, Đang xông lên chống Mĩ

tuyến đầu

(Lê Anh Xuân)

c) Phía cuối tòa nhà , thoáng

bóng một chiếc áo cà sa

d) Đảng ta đó trăm tay nghìn

mắt

(Tố Hữu)

Xác định kiểu hoán dụ trong các ví dụ sau:

Lấy bộ phận gọi toàn thể

Lấy vật chứa đựng gọi vật bị chứa đựng

Lấy dấu hiệu của vật

để gọi sự vật Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

1 34 5

8 10

Thảo luận

Chỉ ra phép hoán dụ và xác định kiểu

của chúng trong các ví dụ sau?

a)Làng xóm ta xưa kia lam lũ quanh năm mà vẫn quanh năm đói rách.Làng xóm ta ngày nay bốn mùa nhộn nhịp

cảnh làm ăn tập thể (Hồ Chí Minh )

b) Vì lợi ích mười năm phải trồng cây,

Vì lợi ích trăm năm phải trồng người (Hồ Chí

Minh )

c) Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay (Tố Hữu )

d) Vì sao ? Trái Đất nặng ân tình

Nhắc mài tên người Hồ Chí Minh (Tố Hữu )

• Đáp án:

a) Làng xóm : Người nông dân

 Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng.

b) Mười năm : Thời gian trước mắt

Trăm năm : Thời gian lâu dài

(Tầm quan trọng của sự nghiệp giáo dục )

Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

c) Áo chàm : Người dân Việt Bắc

Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật

d) Trái Đất : nhân loại

 Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng.

Tiết 101 HỐN DỤ

III/ Luyện tập: 2-So sánh ẩn dụ và hốn dụ :

ẨN DỤ HOÁN DỤ

-Chuyển đổi cảm giác.

Dựa vào quan hêä tươngCận Cụ thể:

-Bộ phận-toàn bộ -Vật chứa đựng-vật bị chứa đựng

-Dấu hiệu của sự vật- sự vật -Cụ thể –trừu tượng.

Chúng nĩ chẳng cịn mong được nữa Chặn bàn chân một dân tộc anh hùng ( Tố Hữu )

Những bàn chân từ than bụi lầy bùn

Đã bước tới mặt trời cách mạng ( Tố Hữu )

3 Hãy điền những từ thích

hợp vào các câu sau để tạo

ra phép hoán dụ:

mà đổ xuống đồng

Lúa mọc trùng trùng sáng cả đồi nương

Tay ta,tay ,tay

Tay gươm, tay bút dựng

xây nước nhà.

cà y

bài tập trắc

nghiệm

C©u 01 C©u 02

Trong c ác trường hợp sau , trường hợp nào khơng

sử dụng hốn dụ ?

Miền Nam đi trước về sau.

( Tố Hữu )

A

Gửi Niềm Bắc lòng miền Nam chung thủy.

( Tố Hữu )

01

Hình ảnh miền Nam luơn trong trái tim Bác

D

Quay l¹i

Chỉ quá trình lao

động vất vả

Từ “mồ hôi” trong câu sau để hoán dụ cho sự vật gì ?

Mồ hôi mà đổ xuống đồng

Lúa mọc trùng trùng sáng cả đồi nương Chỉ người lao động

D Chỉ kết quả con người

thu được trong lao động

Quay l¹i

So sánh , hoán dụ , nói quá

Trong câu thơ sau tác giả sử dụng

những phép tu từ nào ?

Cày đồng đang buổi ban trưa

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng

cày

So sánh , nhân hóa

Quê hương là con diều biếc

Đầu xanh có tội tình gì ?

Trong các câu sau câu nào sử dụng phép hoán

dụ ?

A

04

Bầu ơi thương lấy bí cùng

d

C

b

Quay l¹i

DẶN DÒ

trang 82-83.

• - Viết đoạn văn : Tả cảnh

trường em trong giờ ra chơi có sử dụng phép hoán dụ

• - Tìm hiểu tác dụng của

đã học.

* SOẠN BÀI MỚI:

• -Tìm đọc những bài thơ bốn chữ

TiÕt häc kÕt thóc

Xin chào tạm biệt