Slide 1 NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦY, CÔ GIÁO VỀ DỰ TIẾT HỌC T õ ® å n g n g h Ü a h § ¹ i t õ T õ H ¸ n V i Ö t T õ l ¸ y T õ t r ¸ i n g h Ü a T õ g h Ð p T õ ® å n g © mQ u a n h Ö t õ N N a t h g[.]
Trang 1NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦY, CÔ GIÁO VỀ DỰ TIẾT HỌC
Trang 2Q u a n h ệ t ừ
4 Những từ có nghĩa trái ng ợc nhau?
5 Những từ dùng để trỏ hoặc hỏi về ng ời, hoạt động, tính chất?
6 “T ơi tốt” thuộc loại từ này?
7 Từ “đ ờng” trong “đ ờng ăn” và “đ ờng
đi” là từ ?
8 Những từ dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ, dùng để liên kết?
Thành ngữ
Trang 3Thµnh ng÷
Trang 5Ví dụ: Nước non lận đận một mình Thân cị lên thác xuống ghềnh bấy nay
Lên thác xuống ghềnh
Lên núi xuống ghềnh
Lên núi xuống rừng
Lên bờ xuống ruộng
Lên trên thác xuống dưới
Khơng thể hốn đổi vị trí
Ý nghĩa
hồn chỉnh
ý nghĩa của cụm từ này?
Trang 6gian lao ,vất vả, nguy hiểm
- Đứng núi này trông núi nọ
Tìm những biến thể của các thành ngữ sau ?
Đứng núi này trông núi khác
Thành ngữ có cấu tạo cố định
nhưng vẫn có thể có những biến đổi nhất định.
Trang 7nghĩa hàm ẩn (nghĩa bóng )
nghĩa đen
Ví dụ :
Chỉ sự vất vả gian truân trong cuộc sống
=> Nghĩa được hiểu trực tiếp từ các từ ngữ
=>khơng được hiểu trực tiếp mà được suy ra từ các phép chuyển nghĩa như : ẩn dụ, so sánh…
Trang 8 Sự gian xảo, giả tạo, giả vờ tốt
bụng, nhân từ của những kẻ xấu.
Trang 9Ném tiền qua cửa sổ
Tiêu pha lãng phí, hoang tàn, ngông cuồng.
Trang 10 Chỉ hành vi lừa đảo, bịp bợm, dối trá
Trang 11Chuột sa chĩnh gạo
gạo
- Rất may mắn , gặp đ ợc nơi sung s ớng, đầy đủ nhàn hạ
Trang 12Xà -> rắn
? Giải thích nghĩa của thành ngữ :
Khẩu phật tâm xà
=>Miệng nói từ bi mà lòng thì độc
ác
Lưu ý: Muốn hiểu được nghĩa của thành ngữ Hán Việt cần phải hiểu
được nghĩa của các yếu
tố Hán Việt rồi từ đó
suy ra nghĩa hàm ẩn của
nó
b Ghi nhớ 1/144
Trang 13c Anh đã nghĩ thương em như thế thì hay là anh đào giúp cho em một cái ngách sang nhà anh ,phòng khi tối lửa tắt đèn có đứa nào
đến bắt nạt thì em chạy sang (Tô Hoài )
a Lá lành đùm lá rách là truyền thống từ ngàn xưa của dân tộc ta.
Ví dụ :
-> Chủ ngữ
-> Vị ngữ
-> Phụ ngữ
Trang 14Thân em vừa trắng lại vừa trịn
Cuộc đời lận đận,lênh đênh, trơi nổi
với nước non
- Ngắn gọn hơn, hàm súc hơn
- Tính hình tượng ,tính biểu cảm
Trang 16a Đến ngày lễ tiên vương ,các lang mang sơn hào hải vị ,nem
công ,chả phượng tới ,chẳng
thiếu thứ gì (Bánh chưng,bánh giầy)
a Đến ngày lễ tiên vương ,các
công ,chả phượng tới ,chẳng
thiếu thứ gì (Bánh chưng,bánh giầy)
Những mĩn ăn ngon, quý hiếm được lấy trên rừng, dưới biển.
Những mĩn ăn ngon, quý được trình bày đẹp
Sơn hào hải vị:
Nem cơng chả phượng:
Trang 17b Một hôm có người hàng rượu tên là Lí Thông đi qua đó Thấy Thạch
Sanh gánh về một gánh củi lớn
,hắn nghĩ bụng : “ Người này khỏe
như voi Nó về ở cùng thì lợi biết bao nhiêu” Lí Thông lân la gợi chuyện ,
rồi gạ cùng Thạch Sanh kết nghĩa anh
em Sớm mồ côi cha mẹ,tứ cố vô
thân nay có người săn sóc đến mình ,Thạch Sanh cảm động ,vui vẻ nhận
lời (Thạch Sanh )
b Một hôm có người hàng rượu tên là Lí Thông đi qua đó Thấy Thạch
Sanh gánh về một gánh củi lớn
như voi Nó về ở cùng thì lợi biết bao nhiêu” Lí Thông lân la gợi chuyện ,
rồi gạ cùng Thạch Sanh kết nghĩa anh
thân nay có người săn sóc đến mình ,Thạch Sanh cảm động ,vui vẻ nhận
Tứ cố vơ thân:
Rất khoẻ.
Mồ cơi, khơng anh em họ hàng, nghèo khổ.
Trang 19Kể vắn tắt các truyền thuyết
và ngụ ngôn tương ứng để
thấy rõ lai lịch của các thành
ngữ: Con Rồng cháu Tiên , Ếch
ngồi đấy giếng , Thầy bói xem
voi
Bài tập 2
Trang 21áo
Trang 22Củng cố: Sơ đồ tư duy
Trang 23Bài cũ : + Học ghi nhớ
+ Làm bài tập còn lại Bài mới :
+ Soạn bài : Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học
+ Đọc bài văn /146
+ Trả lời câu hỏi 2/147
+ Xem trước phần luyện tập
Trang 25Ví dụ: Nước non lận đận một mình Thân cị lên thác xuống ghềnh bấy nay
Lên thác xuống ghềnh
Lên núi xuống ghềnh
Lên núi xuống rừng
Khơng thể hốn đổi vị trí
các từ.
THÀNH NGỮ
Cụm từ
có cấu tạo cố
định
Chỉ sự gian nan, vất vả, khĩ khăn, nguy hiểm.
Ý nghĩa
hồn chỉnh
Tiết 48
B THÀNH NGỮ