Slide 1 TiÕt 74 V¨n b¶n chiÕc l¦ îc ngµ ( NguyÔn Quang S¸ng)I §äc vµ t×m hiÓu chó thÝch 1 T¸c gi¶ a Cuéc ®êi (TrÝch) NguyÔn Quang S¸ng (bót danh NguyÔn S¸ng)(1932 – 2014) quª ë x Mü Lu«ng, huyÖn Chî M[.]
Trang 1Tiết 74. Văn bản: chiếc lƯ ợc ngà
( Nguyễn Quang Sáng)
I.Đọc và tìm hiểu chú
thích:
1 Tác giả:
a.Cuộc đời :
(Trích)
- Nguyễn Quang Sáng (bút
danh Nguyễn Sáng)(1932 –
2014) quê ở xã Mỹ Luông,
huyện Chợ Mới, tỉnh An
Giang.
- Ông là nhà văn đã từng
tham gia hai cuộc kháng
chiến chống Pháp, chống Mỹ
cứu nưưưưưước
Trang 2
b Sự nghiệp sáng tác:
+ Truyện ngắn: Con chim vàng
(1957), Chiếc lưượcưngà (1966)…
+ Truyện vừa: Câu chuyện bên
trận địa pháo (1966), Cái áo thằng
hình rơm (1975)…
+Tiểu thuyết: Nhật kí ngườưi ở lại
(1962),Dòng sông thơ ấu (1985)…
+ Kịch bản phim: Mùa gió ch ướng
(1977) Cánh đồng hoang (1978)…
* Năm 2000 ông đ ược nhà nước trao
tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn
học nghệ thuật.
(Trích)
I.Đọc và tìm hiểu
chú thích:
1 Tác giả:
a.Cuộc đời :
( Nguyễn Quang Sáng)
Trang 3b Sự nghiệp sáng
tác:
c.Phong cách sáng
tác:
- Cốt truyện hấp dẫn,
tình huống bất ngờ hợp
lí
-Ngôn ngữ mang đậm
màu sắc Nam Bộ nh ưng
cũng rất dễ hiểu
Tác giả Nguyên An nhận xét:
“Truyện ngắn của Nguyễn Quang Sáng thưường hấp dẫn người
đọc bằng những tình huống bất ngờ mà tự nhiên hợp lí, bằng mạch kể chậm rãi, từ tốn mà đưượm chất xung đột của kịch Ngôn ngữ Nam bộ trong sáng tác của
ông cũng vừa phải, có chỗ đậm
đặc song vẫn dễ gần”.
(Trích)
I.Đọc và tìm hiểu
chú thích:
1 Tác giả: a.Cuộc đời :
( Nguyễn Quang Sáng)
Trang 4Tuần 15-Tiết 71 Văn bản: CHIẾC LƯỢC NGÀ
( Nguyễn
Quang Sáng)
I.Đọc và tìm hiểu
chú thích:
2 Tác phẩm: 1 Tác giả:
a, Hoàn cảnh
sáng tác:
Năm 1966-khi Nguyễn
Quang Sáng đang hoạt
động tại chiến trưường
Nam Bộ.
b, Vị trí đoạn trích:
Nằm phần giữa của
truyện
“ Chiếc lưược ngà”
Phần đầu: Vào một đêm trời sáng
trăng suông,trong một ngôi nhà nhỏ giữa Tháp Mưười, tại một trạm giao liên, một đồng chí già kể lại cho những ngưười ở trạm nghe câu chuyện cảm động về người bạn của mình: Chuyện tình cha con ông Sáu.
Phần giữa: Đoạn trích sgk.
Phần cuối:Bác ba – nhân vật kể
chuyện,trong một chuyến công tác tình cờ gặp Thu tại trạm giao liên ở vùng Đồng Tháp
Mười.Thu đã thành một cô giao liên dũng cảm, dẫn đoàn cán bộ vưượt qua đoạn đường nguy
hiểm.Bác Ba đã thực hiện được nguyện vọng cuối cùng của ngưười
đồng đội cũ( ông Sáu), trao tận tay cho Thu chiếc lược ngà Một tình cảm giống như tình cha con đã nảy nở giữa bác Ba với Thu.
Trang 5
I.Đọc và tìm hiểu
chú thích:
1 Tác giả:
2 Tác phẩm:
(Trích)
( Nguyễn Quang Sáng)
Từ ngữ địa phư
ương
vết sẹo.
nói trống không
với ngưười khác.
lúi húi.
cái muôi.
+ Thẹo + Nói trổng
+ Lui cui + Cái vá
Từ ngữ toàn dân
c Giải nghĩa từ khó:
a, Hoàn cảnh
sáng tác:
b, Vị trí đoạn trích:
Trang 6I.Đọc và tìm hiểu chú
thích:
II.Đọc và tìm hiểu văn
bản:
1 Tìm hiểu chung:
a.Đọc và tóm tắt
văn bản:
Tóm tắt văn bản
Ông Sáu xa nhà đi kháng chiến, khi về thăm nhà, bé Thu không nhận ra ba vì vết sẹo trên mặt làm ba em không giống với ngưười trong bức ảnh chụp chung với má
Em đối xử với ba nh ư một ngư ười xa lạ.
Đến lúc Thu nhận ra cha, thì cũng là lúc ông Sáu phải ra
đi.
ở khu căn cứ ông Sáu làm một chiếc lược bằng ngà voi để tặng con.Nhưưng ông đã hi sinh khi chưưa kịp trao cây lược cho con
(Trích)
( Nguyễn Quang Sáng)
Trang 7I.Đọc và tìm hiểu chú
thích:
II.Đọc và tìm hiểu văn
bản:
b Phưương thức biểu đạt:
Hai cha con gặp nhau sau tám năm, như ng bé Thu không nhận ra cha Đến lúc Thu nhận
ra cha thì ông Sáu lại phải ra đi.
1 Tìm hiểu chung:
(Trích)
ở khu căn cứ, ông Sáu làm chiếc lư ợc ngà để tặng con,
nh ưng ông đã hi sinh khi chưa kịp trao món quà ấy cho con
c Ngôi kể:
d Tình
huống:
( Nguyễn Quang Sáng)
a Đọc và tóm tắt
văn bản:
Tình huống
(Tình cảm của bé Thu đối với cha)
(Tình cảm của ông Sáu đối với con)
Trang 8I.Đọc và tìm hiểu chú
thích:
II.Đọc và tìm hiểu văn
bản:
b Phưương thức biểu đạt:
1 Tìm hiểu chung:
(Trích)
c Ngôi kể:
d Tình
huống:
( Nguyễn Quang Sáng)
a Đọc và tóm tắt
văn bản :
*Phần 1: Từ “ Các
bạn! ” đến “…từ từ tuột xuống”
-> Những ngày ông Sáu ở
chiến khu.
e Bố
cục:
Bố cục:
2 phần
-> Cuộc gặp gỡ và chia tay của cha con ông Sáu
* Phần 2:Từ “Sau đó …”
đến “… nhắm mắt đi xuôi”.
Trang 9I.Đọc và tìm hiểu chú
thích:
II.Đọc và tìm hiểu văn
bản:
2 Tìm hiểu chi tiết:
a, Tình cảm của bé Thu
đối với cha.
a1, Thái độ và hành
động của bé
Thu trưước khi nhận ra
ông Sáu
là cha:
* Khi ông Sáu về
đến nhà.
(Trích)
Ông Sáu Bé Thu
* Nhún chân;
nhảy thót lên; xô
xuồng; bưước vội vàng, kêu to
“Thu!Con.”
- Vừa b ước vừa khom ng ười đ ưa tay đón chờ con.
- Vết thẹo bên má đỏ ửng, giần giật; giọng lặp bặp, run run …
-> Vui mừng xen lẫn xúc động
-Nôn nóng, vội vàng, vồ vập muốn đến ngay vơí con.
-Giật mình tròn mắt nhìn, ngơ ngác, lạ lùng.
-Tái mặt đi, vụt chạy, kêu thét lên: “ Má! Má!”
( Nguyễn Quang Sáng)
1 Tìm hiểu chung:
-> Bất ngờ, ngạc nhiên, ngờ vực,
sợ hãi.
Trang 10I.Đọc và tìm hiểu chú
thích:
II.Đọc và tìm hiểu văn
bản:
(Trích)
Ông Sáu Bé Thu
+ Vui mừng xen lẫn xúc động, nôn nóng, vội vàng, vồ vập muốn đến ngay vơí con.
+ Bất ngờ, ngạc nhiên, ngờ vực,
sợ hãi.
-Vỗ về con.
-Mong gọi ba.
-Muốn đ ược con nhờ chắt nưước nồi cơm.
-Gắp trứng cá
cho con.
-Con bé đẩy ra.
-Con bé chẳng bao giờ chịu gọi.
-Nó không nhờ chắt hộ.
-Bất thần hất cái trứng ra
-> Đau đớn, hụt hẫng vô cùng -> Ngang ngạnh , ư ương
b ướng
( Nguyễn Quang Sáng)
1 Tìm hiểu chung:
2 Tìm hiểu chi tiết:
a, Tình cảm của bé Thu đối với
cha.
-> Kiên quyết không nhận
ông Sáu là cha.
a1, Thái độ và hành động của bé Thu
trưước khi nhận ra ông Sáu
là cha:
* Ông Sáu ở nhà trong ba ngày phép.
Trang 11
I.Đọc và tìm hiểu chú
thích.
II.Đọc và tìm hiểu văn
bản.
(Trích)
( Nguyễn Quang Sáng)
1 Tìm hiểu chung.
2 Tìm hiểu chi tiết.
a, Tình cảm của bé Thu đối với
cha.
a1, Thái độ và hành động
của bé Thu
trưước khi nhận ra ông Sáu là
cha.
Ông Sáu Bé Thu
- Vui mừng xen lẫn xúc động, nôn nóng, vồ vập muốn đến ngay với con.
- Bất ngờ, ngạc nhiên, ngờ vực,
sợ hãi.
- Đau đớn, hụt hẫng vô cùng - Ngang ngạnh, ư ơng bướng.->
Kiên quyết không nhận ông Sáu là cha.
Phản ứng tự nhiên, không
đáng trách của một cô bé có cá tính mạnh mẽ, tình cảm sâu sắc, chân thật, chỉ yêu ba khi tin chắc đó
đúng là ba của mình.
Ông Sáu là ngư
ười cha rất yêu thưương con.
Trang 12I.Đọc và tìm hiểu chú
thích:
II.Đọc và tìm hiểu văn
bản:
(Trích)
( Nguyễn Quang Sáng)
1 Tìm hiểu chung:
2 Tìm hiểu chi tiết:
a, Tình cảm của bé Thu đối với
cha.
Ông Sáu
- Bất ngờ, ngạc nhiên, ngờ vực,
sợ hãi.
- Đau đớn, hụt hẫng vô cùng.
Có ý kiến cho rằng: Hành
động không thừa nhận ông Sáu
là “ba” lại chứng tỏ bé Thu rất yêu cha Em có đồng ý như vậy không? Vì sao?Gợi ý:
Đây là một nhận xét tinh
tế, sâu sắc Lúc này bé Thu ch
ưa nhận ra ông Sáu là cha vì trong tâm hồn em ẩn chứa niềm kiêu hãnh trẻ thơ về một tình yêu dành cho ng ười cha trong tấm hình chụp chung với má Hành động em không thừa nhận ông Sáu chính là hành
động “bảo vệ” tình yêu ấy.
Thảo luận
a1, Thái độ và hành động của bé
Thu trưước khi nhận ra ông
Sáu là cha:
Trang 13I.Đọc và tìm hiểu chú
thích:
II.Đọc và tìm hiểu văn
bản:
(Trích)
( Nguyễn Quang Sáng)
1 Tìm hiểu chung:
2 Tìm hiểu chi tiết:
a, Tình cảm của bé Thu đối với
cha.
Ông Sáu Bé Thu
- Vui mừng xen lẫn xúc động, nôn nóng, vồ vập muốn đến ngay vơI con.
- Bất ngờ, ngạc nhiên, ngờ vực,
sợ hãi.
- Đau đớn, hụt hẫng vô cùng - Ngang ngạnh,
ương bư ớng -> Kiên quyết
không nhận ông Sáu là cha.
Đó là những phản ứng tự nhiên, không
đáng trách của một cô bé có cá tính mạnh mẽ, tình cảm sâu sắc, chân thật, chỉ yêu ba khi tin chắc đó
đúng là ba của mình.
-Bé Thu rất yêu cha.
Ông Sáu là người cha rất yêu thưương con.
a1, Thái độ và hành động của bé
Thu trư ớc khi nhận ra ông
Sáu là cha:
Trang 14I.Đọc và tìm hiểu chú
thích:
II.Đọc và tìm hiểu văn
bản;
(Trích)
( Nguyễn Quang Sáng)
1 Tìm hiểu chung:
2 Tìm hiểu chi tiết:
a, Tình cảm của bé Thu đối
với cha.
Nghệ thuật:
- Lựa chọn ngụiưkểưthích hợp.
- Xây dựng tình huống truyện
bất ngờ, hợp lí.
- Miêu tả diễn biến tâm lí nhân
vật tinh tế, sâu sắc.
+ Nghệ thuật:
+ Nội dung:
Luyện tập
Bài tập 1: Tâm trạng của
bé Thu trong phút giây gặp gỡ và 3 ngày
ông Sáu ở nhà ra sao,
em hãy t ưởng t ượng mình là bé Thu bộc bạch tâm trạng đó cho các bạn cùng nghe?
Bài tập 2: Trong phần đầu
văn bản này có một chi tiết nghệ thuật rất quan trọng mà không
có nó truyện sẽ không phát triển đ ược hoặc phát triển theo chiều h ướng khác Đó là chi tiết nào?
Tiểu kết:
Thu là một cô bé có cá tính mạnh
mẽ, tình cảm chân thành, có một
tình yêu sâu sắc đối với ngưười cha
(trong ảnh) của em
a1, Thái độ và hành động của bé
Thu trưước khi nhận ra ông
Sáu là cha:
Về nhà Bài tập1: Học xong đoạn truyện này, nhân vật nào để lại trong em ấn t ượng sâu sắc nhất? Vì sao?
Bài tập 2: Đọc lại toàn bộ văn bản
Bài tập 3: Chuẩn bị cho phần bài học tiếp theo của văn bản
Trang 15( NguyÔn Quang S¸ng)
Cuéc g