Hãy lấy ví dụ về thường biến Trả lời - Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình phát sinh trong đời sống cá thể dưới sự ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.. Ví dụ: - Cáo tuyết tại Bắc c[r]
Trang 1BÀI TẬP CHUYÊN ĐỀ THƯỜNG BIẾN MÔN SINH HỌC 9
NĂM 2021-2022
A Phương pháp giải
1 Các loại biến dị
Dựa vào sự di truyền của các loại biến dị, người ta chia biến dị thành các dạng sau:
2 Định nghĩa
- Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình phát sinh trong đời sống cá thể dưới sự ảnh hưởng trực tiếp của môi trường
- Thường biến diễn ra đồng loạt theo cùng một hướng xác định đối với một nhóm cá thể có cùng kiểu gen và sống trong điều kiện giống nhau
- Thường biến không di truyền do không biến đổi kiểu gen Tuy nhiên, nhờ có những thường biến mà cơ thể phản ứng linh hoạt về kiểu hình, đảm bảo sự thích ứng trước những thay đổi nhất thời hoặc theo chu kỳ của môi trường
3 Mối quan hệ gen – kiểu hình
- Bố mẹ không truyền cho con những tính trạng sẵn có mà chỉ truyền cho con kiểu gen quy định cách phản ứng trước môi trường
- Kiểu hình là kết quả của sự tương tác giữa kiểu gen và kiểu hình
- Các tính trạng chất lượng, như màu lông, hàm lượng lipit trong sữa, … đều là những tính trạng thường
ít chịu ảnh hưởng bởi môi trường
- Các tính trạng số lương, như năng suất, số hạt trên bông, lượng sữa, … phụ thuộc rất nhiều vào môi trường
4 Mức phản ứng
Trang 2- Mức phản ứng của một một kiểu gen là giới hạn thường biến của một kiểu gen (hoặc nhóm gen) trước môi trường khác nhau
- Mức phản ứng được quy định do gen
B Bài tập tự luận
Câu 1: Phân loại biến dị theo quan niệm hiện đại
Trả lời
Theo quan niêm hiện đại, biến dị được phân loại như sau:
Biến dị là những sai khác giữa các cá thể trong loài với bố mẹ, tổ tiên Biến dị được phân thành 2 loại là biến dị di truyền được và biến dị không di truyền được
Câu 2: Thường biến là gì? Hãy lấy ví dụ về thường biến
Trả lời
- Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình phát sinh trong đời sống cá thể dưới sự ảnh hưởng trực tiếp của môi trường
Ví dụ:
- Cáo tuyết tại Bắc cực có bộ lông màu trắng vào mùa đông, nhưng khi tuyết tan thì bộ lông lại chuyển sang màu nâu
- Chim hồng hạc sống ở vùng có nhiều tôm có bộ lông rất đỏ
- Lá của cây hoa súng trồng ngập dưới nước thì nhỏ và nhọn, nổi trên mặt nước thì to và tròn
- Cây dây tây trồng ở chỗ nhiều nắng cho quả đỏ, trồng chỗ ít nắng cho quả màu nhạt hoặc vàng
Câu 3: Phân biệt thường biến và đột biến
Trả lời
Trang 3Biến đổi kiểu hình Biến đổi kiểu gen
Xuất hiên đồng loạt, theo hướng xác định Xuất hiện riêng lẻ, đột ngột, vô hướng
Không có khả năng di truyền cho đời sau Di truyền cho đời sau
Có lợi, giúp sinh vật thích nghi với môi
trường
Có thể có lợi, có hại hoặc trung tính
Có ý nghĩa gián tiếp đối với tiến hoá và chọn
giống
Là nguyên liệu cho chọn lọc tự nhiên, có ý nghĩa quan trọng cho tiến hoá
C Bài tập trắc nghiệm rèn luyện kĩ năng
Câu 1: Thường biến là:
A Sự biến đổi xảy ra trên NST B Sự biến đổi xảy ra trên cấu trúc di truyền
C Sự biến đổi xảy ra trên gen của ADN D Sự biến đổi kiểu hình của cùng một kiểu gen
Câu 2: Nguyên nhân gây ra thường biến là:
A Tác động trực tiếp của môi trường sống B Biến đổi đột ngột trên phân tử AND
C Rối loạn trong quá trình nhân đôi của NST D Thay đổi trật tự các cặp nuclêôtit trên gen
Câu 3: Biểu hiện dưới đây là của thường biến:
A Ung thư máu do mất đoạn trên NST số 21
B Bệnh Đao do thừa 1 NST số 21 ở người
C Ruồi giấm có mắt dẹt do lặp đoạn trên NST giới tính X
D Sự biến đổi màu sắc trên cơ thể con thằn lằn theo màu môi trường
Câu 4: Thường biến xảy ra mang tính chất:
A Riêng lẻ, cá thể và không xác định
B Luôn luôn di truyền cho thế hệ sau
C Đồng loạt, theo hướng xác định, tương ứng với điều kiện ngoại cảnh
D Chỉ đôi lúc mới di truyền
Câu 5: Ý nghĩa của thường biến là:
A Tạo ra sự đa dạng về kiểu gen của sinh vật
B Giúp cho cấu trúc NST của cơ thể hoàn thiện hơn
C Giúp sinh vật biến đổi hình thái để thích nghi với điều kiện sống
D Cả 3 ý nghĩa nêu trên
Câu 6: Yếu tố "Giống" trong sản xuất nông nghiệp tương đương với:
Câu 7: Đặc điểm nào có ở thường biến nhưng không có ở đột biến?
Trang 4A Xảy ra đồng loạt và xác định B Biểu hiên trên cơ thể khi phát sinh
C Kiểu hình của cơ thể thay đổi D Do tác động của môi trường sống
Câu 8: Nội dung nào sau đây không đúng?
A Kiểu gen quy định giới hạn của thường biến
B Giới hạn của thường biến phụ thuộc vào M trường
C Bố mẹ không di truyền cho con tính trạng hình thành sẵn mà di truyền một kiểu gen
D Môi trường sẽ quy định kiểu hình cụ thể trong giới hạn của mức phản ứng do kiểu gen quy định
Câu 9: Trong việc tăng suất cây trồng yếu tố nào là quan trọng hơn?
A Kỹ thuật trồng trọt và chăn nuôi B Giống cây trồng và vật nuôi
Câu 10: Thường biến có thể xảy ra khi:
A cơ thể trưởng thành cho đến lúc chết B cơ thể còn non cho đến lúc chết
Câu 11: Tính trạng nào sau đây có mức phản ứng hẹp?
A số lượng quả trên cây của một giống cây trồng B số hạt trên bông của một giống lúa
C số lợn con trong một lứa đẻ của một giống lợn D tỉ lệ bơ trong sữa của một giống bò sữa
Câu 12: Câu có nội dung đúng là:
A Bố mẹ truyền trực tiếp kiểu hình cho con cái
B Kiểu gen là kết quả tương tác giữa kiểu hình với môi trường
C Mức phản ứng không phụ thuộc vào kiểu gen
D Mức phản ứng di truyền được
Câu 13: Các biến dị nào sau đây không là thường biến?
A lá rụng vào mùa hạ hàng năm
B cùng 1 giống nhưng trong điều kiện chăm sóc tốt, lợn tăng trọng nhanh hơn những cá thể ít được chăm
sóc
C xuất hiện bệnh loạn sắc ở người
D lá rụng vào mùa thu mỗi năm
Câu 14: Trong mối quan hệ giữa kiểu gen, kiểu hình và môi trường được ứng dụng vào sản xuất thì kiểu
hình được hiểu là:
A các biện pháp và kỳ thuật sản xuất B một giống ở vật nuôi hoặc cây trồng
C năng suất thu được D điều kiện về thức ăn và nuôi dưỡng
Câu 15: Biến đổi nào sau đây không phải là sự mềm dẻo kiểu hình?
A xuất hiện bạch tạng trên da
B chuột sa mạc thay màu lông vàng vào mùa hè
Trang 5D xù lông khi trời rét của một số loài thú
ĐÁP AN
Trang 6Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi
về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp
dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc
Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí