BCA181+(2)

Số 181/TKNB QT Thứ Hai, ngày 24/9/2018 TIN THAM KHẢO NỘI BỘ (Phần Quốc tế) I NHẬN ĐỊNH VÀ BÌNH LUẬN VỀ VIỆT NAM Dư luận về sự ra đi của Chủ tịch nước Trần Đại Quang TTXVN (Washington, New York, Rome,[.]

Số 181/TKNB-QT Thứ Hai, ngày 24/9/2018

TIN THAM KHẢO NỘI BỘ

(Phần Quốc tế)

Dư luận về sự ra đi của Chủ tịch nước Trần Đại Quang

TTXVN (Washington, New York, Rome, Tokyo, Seoul, Bắc Kinh, Sydney, Vientain, Bangkok, Jakarta, Buenos Aires, La Havana, Algiers, Ottawa, Moskva, BBC, VOA, Spunik) – Lãnh đạo các nước trên thế giới đồng loạt gửi điện chia buồn với

Việt Nam về sự ra đi của Chủ tịch nước Trần Đại Quang Báo chí khu vực và quốc tế cũngđồng loạt đưa tin buồn này cũng như những bài viết ghi nhận những đóng góp của nhàlãnh đạo đối với sự phát triển của Việt Nam

Tạo ra khoảng trống?

Đài Spunik dẫn lời Giáo sư – Tiến sĩ khoa học Vladimir Kolotov, Giám đốc Viện

Hồ Chí Minh thuộc Đại học Tổng hợp Quốc gia Saint-Peterburg, nhận định: “Ông Trần

Đại Quang giữ chức Chủ tịch nước hơn 2,5 năm, nhưng trong khoảng thời gian đó, ông

đã kịp làm được rất nhiều điều quan trọng và hữu ích cho đất nước và đồng bào của mình.

Cống hiến to lớn của cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang nổi bật trong sự nghiệp củng cố chính sách Đổi mới ở Việt Nam Công tác rất quan trọng của ông là đấu tranh chống tham nhũng và tội phạm có tổ chức Ông cùng với Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam tạo thành cặp đôi lãnh đạo mạnh mẽ kiên quyết chống tham nhũng, bắt đầu công việc nghiêm túc để khôi phục trật tự Những nhân vật tham nhũng không thể ỷ vào chức vụ cao, thành tích trong quá khứ, hay là thuộc cấu trúc công lực Trong công việc này, Việt Nam đã hợp tác chặt chẽ với Nga”.

Theo đài VOA, Điều 93 Hiến pháp Việt Nam năm 2013 quy định: “Trong trường

hợp khuyết Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước giữ quyền Chủ tịch nước đến khi Quốc hội bầu ra Chủ tịch nước mới” Theo khoản 2 Điều 8 của Luật Tổ chức Quốc hội 2014, Quốc

hội sẽ bầu chủ tịch nước trong số các đại biểu Quốc hội theo đề nghị của Ủy ban Thường

vụ Quốc hội Theo dự kiến, kỳ họp gần nhất của Quốc hội sắp tới là kỳ họp thứ 6, khaimạc vào ngày 22/10/2018 Tuy nhiên, Quốc hội có thể sẽ họp bất thường theo đề nghị của

Ủy ban Thường vụ Quốc hội để bầu ra chủ tịch nước

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM Vietnam News Agency (VNA)

Trụ sở : 5 Lý Thường Kiệt - Hà Nội, Việt Nam

Tel: (84-4) 38255443; Fax (84-4) 38252984; E-mail: btk@vnanet.vn;

http://news.vnanet.vn

Trước câu hỏi các ứng cử viên ‘sáng giá’ có thể thay thế Chủ tịch nước Trần ĐạiQuang là ai và có thể có hay không phương án nhất thể hóa ‘hai trong một’ kết hợp hai

chức vụ Chủ tịch nước và Tổng Bí thư, đài BBC dẫn lời Tiến sĩ Hà Hoàng Hợp, nhà

nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (Iseas, Singapore), cho rằng: “Từ lâu, tôi

thấy các cuộc họp được công bố của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, hay của Ban Bí thư, Bộ Chính trị, người ta không đặt vấn đề là nhập hai chức kia làm một, tức là chức Chủ tịch nước và chức Tổng Bí thư Cho nên, tôi mới nói khả năng lớn là sẽ bầu ra một người làm Chủ tịch nước và chức Chủ tịch nước đó sẽ kéo dài cho đến khi nào hoàn thành Đại hội thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam, như thế khó có khả năng mà nhập hai chức làm một.”

Theo ông Hà Hoàng Hợp, cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã hoàn thành các

nhiệm vụ hiến định và được giao phó một cách chủ động, sáng tạo và hiệu quả: “Ông

Trần Đại Quang đã thực hiện rất đúng những nhiệm vụ hiến định, có 13 nhóm nhiệm vụ hiến định của Hiến pháp ở Chương gọi là chương về Chủ tịch nước, thì ông đã thực hiện khá là tích cực và chủ động Mặc dù Hiến pháp của Việt Nam quy định các nhiệm vụ ấy mang màu sắc tượng trưng là chính, nhưng mà ông đã thực hiện rất tốt Và hơn thế nữa, ông đã có một số cố gắng mới để các nhiệm vụ ấy được thực hiện theo thẩm quyền của ông có sáng tạo hơn Nó có hiệu quả hơn so với một số người trước đây Đấy là về nhiệm

vụ Chủ tịch nước mà ông thực hiện.

Còn trước nữa, khi ông làm Bộ Công an thì do trách nhiệm mà Ban Chấp hành Trung ương và Bộ Chính trị phân công từ khóa trước, ông thực hiện chức vụ ấy đúng với chức năng, thẩm quyền, quyền lực của Bộ trưởng thời đó.

Sẽ có nhiều đánh giá khác nhau, từ nhiều góc độ khác nhau, từ góc độ thực thi pháp luật, từ góc độ bảo vệ đất nước, tức là bảo vệ trật tự xã hội, quan trọng nhất là bảo

vệ pháp luật, rồi từ góc độ phát triển xã hội, góc độ chính quyền, người ta đánh giá nhiều thứ mà trên báo chí có rất nhiều.”

Tại Australia, tờ The Australia viết: “Việt Nam không có người nắm quyền tuyệt

đối và chính thức mà do Chủ tịch nước, Thủ tướng và Tổng bí thư Đảng cộng sản Việt Nam cùng lãnh đãnh đạo… Quãng thời gian ông Trần Đại Quang là Chủ tịch nước bị chi phối bởi căng thẳng với Bắc Kinh trong vấn đề Biển Đông, tranh chấp từ lâu và đôi khi leo thang căng thẳng giữa các láng giềng cộng sản.”

Tại Canada, tờ Vancouver Sun của Canada ngày 21/9 đăng lại bài viết của tờ Washington Post cho rằng việc Chủ tịch nước Trần Đại Quang từ trần để lại khoảng trống

quyền lực trong Bộ Chính trị Việt Nam Theo một nhà phân tích cấp cao, mặc dù Chủ tịchnước nắm vai trò lễ nghi là chính, nhưng việc ai “ngồi” vào vị trí này và thâu tóm đượcbao nhiêu quyền lực “phụ thuộc phần lớn vào tính cách cá nhân đó”

Trong khi đó, tờ Thời báo của lực lượng phản động người Việt tại Canada đăng bài

viết cho rằng thông tin về việc Chủ tịch nước Trần Đại Quang mắc loại “virus nguy hiểmphải đi Nhật Bản chữa trị nhiều lần”, nhưng không nói rõ đó là loại virus gì, cho thấy có

Đại Quang “nhiễm loại virus hiếm” đang tạo cớ cho các thế lực phản động xuyên tạc vềtình hình chính trị nội bộ ở trong nước.

Các báo lớn của Nhật Bản gồm NHK, Yomiuri, Asahi, Mainichi, Nikkei, Asia Nikkei Review, Japan News, Japan Times, Japan Today… đã điểm lại tiểu sử, trong đó

có đề cập đến các chức vụ quan trọng mà Chủ tịch Trần Đại Quang đảm nhiệm từ năm

1975 đến nay Theo đài NHK và báo Asahi, Việt Nam có thể chế chính trị một đảng cầm

quyền, vì vậy, chức vụ Chủ tịch nước là vị trí quan trọng thứ hai sau chức Tổng Bí thưĐảng Cộng sản Việt Nam Kể từ năm ngoái, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã có nhữnglần không xuất hiện trong một số sự kiện quan trọng của quốc gia và lúc đó đã có lời đồnđại về tình trạng sức khỏe không tốt

Tại Italy, một số trang mạng như ansa.it, lastampa.it, gcom24.mediaset.it đưa tin,

lâu nay, đã có những đồn đoán về tình hình sức khỏe của Chủ tịch nước Trần Đại Quang

và những tin đồn đoán này chưa bao giờ được xác nhận do tính bí mật mang tính truyềnthống xung quanh đời tư của các chính trị gia Việt Nam Chủ tịch nước Trần Đại Quang làmột trong 3 nhà lãnh đạo quan trọng nhất ở Việt Nam, đồng thời là nhân vật được giaonhững nhiệm vụ mang tính lễ nghi và đại diện nhiều nhất

Tại Mỹ, tờ Bloomberg và hãng tin CNN cho rằng Chính phủ Việt Nam đã gia tăng

áp lực với những người bất đồng chính kiến sau khi ông Trần Đại Quang lên làm Chủ tịch

nước Cùng lúc, tờ New York Times viết: “Một số cựu quan chức Việt Nam từ chối bình

luận về sự ra đi của ông, trong lúc giới trí thức chỉ trích ông trên mạng xã hội vì ông được cho là ủng hộ việc Quốc hội thông qua Luật An ninh mạng vào tháng 6/2018”.

“Sẽ không có xáo trộn”

Tờ Japan Times của Nhật Bản nhận định mặc dù nguyên thủ quốc gia đương

nhiệm từ trần là chuyến hiếm xảy ra, song Việt Nam sẽ không có sự xáo trộn chính trị saukhi Chủ tịch nước Trần Đại Quang từ trần

Hãng tin AFP của Pháp có cùng ý kiến này khi viết: “Chủ tịch nước Trần Đại

Quang qua đời là một sự mất mát lớn nhưng sẽ không làm mất ổn định Việt Nam” Tin dẫn

lời Giáo sư Carl Thayer, nhà nghiên cứu và phân tích chính trị Việt Nam tại Australia, nóichức năng hoạt động căn bản của Bộ Công an cũng sẽ không thay đổi Tuy nhiên, nhànghiên cứu từ Australia cũng đánh giá rằng có một số quyết định quan trọng được đưa ratrong thời gian ông Trần Đại Quang làm Chủ tịch nước và ủy viên Bộ Chính trị khiến BộCông an mất đi vị thế đặc quyền vốn có, khiến Bộ này phải chịu trách nhiệm giải trình caohơn

Đài Sputnik ngày 21/9 dẫn lời chuyên gia Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Anton

Tsvetov nhận định sự ổn định chính trị ở Việt Nam sẽ không bị ảnh hưởng Ông nói: “Việc

Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời không gây ảnh hưởng tiêu cực tới ổn định chính trị ở Việt Nam, vì trong nước có hệ thống lãnh đạo tập thể, và ở đó có bốn nhân vật chủ chốt điều hành đất nước: Tổng Bí thư Đảng Cộng sản, Chủ tịch nước, Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội Họ được gọi là ‘bốn trụ cột’ Do đó, Chủ tịch nước chỉ là một phần của cấu hình này, mặc dù về tầm quan trọng ông đứng thứ hai trong nước, ông cũng là lãnh dạo

chính thức của đất nước Việc quản lý đất nước được thực hiện trên cơ sở tập thể, nhiều vấn đề phải thống nhất với các cơ quan hiến pháp của Đảng Cộng sản Việt Nam, vì vậy, không có sự lệ thuộc quá lớn vào một người cụ thể”.

Trang phân tích vz.ru của Nga dẫn lời Phó giáo sư Khoa quan hệ quốc tế Học viện

quan hệ quốc tế Nga Petr Tsvetov cho rằng việc Chủ tịch nước Trần Đại Quang từ trần sẽkhông dẫn đến những thay đổi mạnh ở trong nước cũng như trong quan hệ với Nga Ôngchỉ ra rằng hiện nay ở nước ngoài có những thế lực đang muốn gây hiềm khích trong quan

hệ Nga-Việt: “Những thế lực ấy hành động rất nhanh, rất nguy hiểm Chúng “ném ra”

không gian báo chí “lá cải” những tin tức bôi nhọ chính sách của Nga tại châu Á và nói xấu Việt Nam Một trong số đó là chiến dịch thông tin xung quanh cuộc tập trận Nga- Trung ở Biển Đông, theo đó dường như hai bên đang tập luyện việc chiếm các đảo của Việt Nam trên biển này” Tuy nhiên, giáo sư Kolotov tin tưởng rằng cả Nga và Việt Nam

đều hiểu rằng mức độ tin cậy cao là tài sản lớn mà hai nước đang có và Việt Nam vẫn làđất nước thân thiện nhất với Nga ở Đông Nam Á

Liên quan đến quan hệ Việt Nam-Mỹ, mạng Bloomberg dẫn lời Giám đốc điều

hành Phòng Thương mại Mỹ tại Hà Nội, ông Adam Sitkoff nói: "Chủ tịch nước Trần Đại

Quang là Chủ tịch nước Việt Nam đầu tiên gặp chúng tôi, phát biểu tại một diễn đàn kinh doanh Hoa Kỳ-Việt Nam Ông ấy là người rất tin tưởng vào lĩnh vực tư nhân và việc cải thiện quan hệ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam" Theo ông Sitkoff, việc Chủ tịch nước Trần Đại

Quang qua đời không ảnh hưởng đến các chính sách kinh tế của chính phủ

Đâu là “góc khuất” của chính phủ kiến tạo?

Theo đài BBC, “Chính phủ kiến tạo, liêm chính, hành động vì người dân và doanh

nghiệp” đang vận hành với sự nỗ lực của các nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản, trong đó có vaitrò cá nhân của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc

Thành tích tăng trưởng kinh tế cao trong nửa nhiệm kỳ 2016-2021 do niềm tin trởlại trong kinh doanh là điều có thể cảm nhận được, nhưng đó là “bề nổi” của “chính phủkiến tạo”

Các nhà chuyên môn khi coi “chính phủ kiến tạo” như mô hình quản lý công, muốnlàm rõ nội hàm để tạo cơ sở cho các chính sách, trong khi các nhà lãnh đạo cần có giảipháp thực tế Hơn thế, như một cam kết và cách thức điều hành nền kinh tế chuyển đổitrong hệ thống chính trị hiện hành, để vượt qua khó khăn, trong đó có hậu quả do ‘bất ổn

vĩ mô’ của thời kỳ trước, và mong muốn thúc đẩy tăng trưởng nhanh

Chưa có một lý thuyết đặc thù về nền kinh tế trong thời kỳ chuyển đổi từ kế hoạchhóa tập trung sang thị trường mang tính thuyết phục, nhưng thực tế chỉ ra rằng các quyếtđịnh hành chính để giảm thiểu sự can thiệp của nhà nước vào quá trình hình thành cácnguyên tắc thị trường là cần thiết, mang tính tích cực

Từ cách tiếp cận thể chế như vậy, một định nghĩa đã được đưa ra hơn một nămtrước trong bài “Giải mã chính phủ kiến tạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc” Điều đó

nên được nhìn nhận như một động lực cho các thành công bước đầu của “chính phủ kiếntạo” hiện nay.

Câu hỏi quan trọng nhất chưa có lời giải, cần thảo luận thấu đáo là Đảng Cộng sảnduy nhất cầm quyền ở Việt Nam lãnh đạo, điều hành kinh tế chuyển đổi sang thị trườngnhư thế nào trong bối cảnh quốc tế và trong nước ngày càng phức tạp, khó lường?

Đây là thực tế khiến cách suy luận quen thuộc trở nên mâu thuẫn, rằng Đảng cộngsản được xác lập để lãnh đạo nền kinh tế kế hoạch hóa với quyền lực tập trung, trong khikinh tế thị trường vận hành đòi hỏi phải giám sát quyền lực trên cơ sở tam quyền phân lập.Hơn thế, sự khác biệt về chế độ xã hội quyết định các giá trị ứng xử của nhà nước với conngười, như tự do, dân chủ và nhân quyền

Có dễ mô tả và lý giải?

Khi hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu sụp đổ, đối với Việt Nam, mô hình kinh

tế Trung Quốc có lẽ là thích hợp để tham khảo, học tập, bởi hai nước có quan hệ truyềnthống và tương đồng về thể chế chính trị Tuy nhiên, tình hình căng thẳng do tranh chấptrên Biển Đông và cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung khiến mô hình này như một chỗ dựa

bị lung lay

Một số lý giải trên tạo bối cảnh của “góc khuất” thể chế của “chính phủ kiến tạo” “Góc khuất” thể chế được lộ ra khi có mâu thuẫn giữa kinh tế thị trường và thể chếchính trị hiện hành Chính phủ là cơ quan phân nhiệm, nhưng trực tiếp điều hành nền kinh

tế, cán bộ lãnh đạo trong bộ máy có vị trí đặc quyền phân phối nguồn lực, trong khi Đảnglãnh đạo toàn diện, nhưng trên thực tế, các ban và cán bộ chuyên trách kém ưu thế hơn,khi không có cơ chế giám sát cần thiết

Chuyển đổi sang thị trường là tác nhân của tình hình ‘tự diễn biến, tự chuyển hoá’

và ‘suy thoái về tư tưởng, đạo đức và lối sống’ của cán bộ, đảng viên Đảng đang chấnchỉnh họ bằng Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII và các quy định cụ thể khác

Cá nhân lãnh đạo có thể đại diện cho nhóm lợi ích, dưới sự bảo trợ chính trị các phephái có thể hình thành Đảng muốn ngăn chặn quá trình này, cụ thể là các cá nhân có ‘tiềmnăng’ đại diện cho hiện tượng ‘tự diễn biến’, đe dọa sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng Cánhân này có thể từ Chính phủ

Nhận xét này có thể được rút ra từ thực tế chuyển đổi sang kinh tế thị trường và cácbiến cố trước và trong Đại hội XII của Đảng Cộng sản Việt Nam

“Góc khuất” thể chế có thể cảm nhận được tìm về bản chất của nó, nhưng không dễ

mô tả nó khi công tác cán bộ, đặc biệt là cán bộ cao cấp, là chức năng riêng có của Đảng

Trước sau gì, sự duy ý chí, giáo điều cũng sẽ nhường chỗ cho các quy luật pháttriển Chống tham nhũng, Đảng đang dựa vào dân Sẽ có thêm sự ủng hộ nếu Đảng côngkhai và minh bạch các hoạt động, trong đó có các “góc khuất” thể chế

Kinh tế Việt Nam vẫn chưa thoát kiếp gia công

Theo đài RFA, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam được báo cáo liên tục tăng trong

những năm qua và nền kinh tế Việt Nam được đánh giá có mức tăng trưởng khá Tuy

nhiên, giá trị thực nhận được lại rất ít Lý do được chỉ ra là do các doanh nghiệp Việt Namchỉ gia công hàng hóa cho các doanh nghiệp nước ngoài Như vậy, Việt Nam đang làmgiàu cho các doanh nghiệp nước ngoài.

Thực trạng làm công

Một báo cáo về dịch vụ gia công hàng hóa với nước ngoài được Tổng cục Thống kêViệt Nam công bố ngày 19/9 cho thấy, hầu như các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu đi giacông thuê cho các doanh nghiệp nước ngoài và chỉ hưởng được một phần nhỏ từ phí giacông Tổng phí gia công các doanh nghiệp Việt Nam thu được từ hoạt động nhận gia công,lắp ráp hàng hóa cho nước ngoài năm 2016 được báo cáo là 8,6 tỷ USD

Những ngành sản xuất mang lại nhiều kim ngạch cho Việt Nam thuộc nhóm giacông, lắp ráp như điện thoại, máy tính, dệt may, da giày… Trong khi đó, khối doanhnghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ở Việt Nam đều phát triển rất mạnh

Trong các cuộc họp chính phủ, nhiều đại biểu Quốc hội nêu rõ việc quá nhiều ưuđãi thu hút các dự án FDI nhưng lại chưa có chính sách hợp lý phát triển những ngànhkinh tế phụ trợ quan trọng trong nước, Việt Nam có thể rơi vào “bẫy” gia công giá trị thấp

Đồng tình với các đại biểu, GS.TS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tàinguyên và Môi trường Việt Nam cho rằng, điều này đã được nhìn ra từ trước, nhưng tiến

trình khắc phục tình trạng này vẫn còn chậm Ông nêu rõ:“Hiện nay, trong phát triển công

nghiệp, Việt Nam vẫn đánh giá FDI là khu vực chuyên nghiệp hơn cả Đồng thời, nó cũng

là cách thức để dẫn dắt những ngành công nghiệp do các doanh nghiệp tư nhân của Việt Nam tham gia, mà chủ yếu hiện nay là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, thậm chí là siêu nhỏ Đây là một khó khăn lớn cho việc tiếp tục phát triển của công nghiệp Việt Nam”.

Ông Đặng Hùng Võ cho biết ngoài việc gia công hàng hóa, các doanh nghiệp ViệtNam phải nhập khẩu nguyên liệu để thực hiện việc gia công sản phẩm đó

Không đủ chuyên môn

Các chuyên gia kinh tế cho rằng mối liên kết giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanhnghiệp FDI hiện nay vẫn còn rất yếu, bởi vì cơ cấu doanh nghiệp Việt thường quá nhỏ vàkhông đủ kiến thức cũng như kinh nghiệm trong việc bán sản phẩm cho thị trường toàncầu

Chuyên gia ngành ngân hàng, tiến sĩ Huỳnh Bửu Sơn, cho biết nhiều chuyên giatrong và ngoài nước cũng đề xuất Việt Nam nên phát triển ngành công nghiệp phụ trợ,nguyên liệu sản xuất trong nước để tăng thêm giá trị trong chuỗi giá trị toàn cầu Tuy

nhiên, ông cho biết:“Trong một thời gian khá dài, ngành công nghiệp phụ trợ này ít được

để ý Một phần do các doanh nghiệp nhà nước chỉ tập trung vào các ngành công nghiệp nặng, sử dụng nguồn vốn lớn, còn các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam không được hỗ trợ

về mặt kỹ thuật Chính vì vậy, khi tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam chỉ dựa trên yếu tố nhân công rẻ, nhưng hiện nay, nhân công rẻ không còn là thế mạnh nữa vì năng suất lao động Việt Nam thấp hơn so với khu vực”.

Theo tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, một chuyên gia về tài chính, doanh nghiệp Việt Nam

khách hàng nước ngoài đòi hỏi Ông chia sẻ:“Phần lớn là do các sản phẩm xuất khẩu, rất

nhiều sản phẩm được sản xuất qua các quy trình sản xuất phức tạp công nghệ cao, trong khi các doanh nghiệp Việt Nam chưa tiếp thu được các công nghệ của FDI nên họ có xu hướng gia công cho các doanh nghiệp FDI”.

Ngoài ra, ông Hiếu nhận xét các doanh nghiệp FDI khi đầu tư vào Việt Nam khôngmuốn chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp Việt còn vì vấn đề liên quan đến quyền sởhữu trí tuệ, giải quyết tranh chấp

Các doanh nghiệp FDI chỉ khai thác vị thế Việt Nam về thương mại, tài nguyên vàlao động giá rẻ để đặt cơ sở gia công tại nước ngoài

Cần phát triển công nghiệp phụ trợ

Tiến sĩ Huỳnh Bửu Sơn cho rằng Việt Nam hiện đã thấy được vai trò quan trọngcủa ngành công nghiệp phụ trợ trong nước, nên chính phủ cần có thêm chính sách hỗ trợ,đầu tư vào ngành công nghiệp này, vì trong tương lai, có thể giúp Việt Nam thoát được vaitrò gia công

Theo tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, trong vấn đề phát triển công nghiệp hỗ trợ, mặc dùhiện nay, nhiều doanh nghiệp FDI được hưởng đủ chính sách ưu đãi của chính phủ, nhưngdoanh nghiệp nội địa vẫn thiếu nguồn cung vì các doanh nghiệp ngoại chỉ cung ứng chocông ty mẹ ở nước ngoài

Để tạo nguồn cung bền vững trong nước, chính phủ Việt Nam cần có những chínhsách để thu hút nhà đầu tư sản xuất và cung cấp nguồn nguyên liệu cho các doanh nghiệp

nội Ông cho biết: “Cái nhìn chung của tôi là các công ty FDI vào Việt Nam đóng vai trò

quan trọng cho nền kinh tế Việt Nam, nhưng chính phủ Việt Nam phải có những chính sách để tiếp thu các công nghệ của doanh nghiệp FDI và dần giới hạn lại giảm thiểu sự lệ thuộc vào các doanh nghiệp FDI để doanh nghiệp Việt Nam tự sản xuất hàng hóa bán cho thị trường nước ngoài Và đặc biệt là tận dụng được quan hệ của các doanh nghiệp FDI với tổ chức quốc tế, bởi vì thông thường, rất nhiều doanh nghiệp FDI vào Việt Nam là những công ty con của các tập đoàn thế giới nên Việt Nam nên tập dụng để mở rộng cánh cửa với thế giới”.

Các chuyên gia đều đồng ý đầu tư nước ngoài ở Việt Nam cho đến nay thực chấtchỉ là tận dụng giá nhân công thấp để làm giàu, và đóng góp không đáng kể vào việcchuyển giao công nghệ cũng như quá trình công nghiệp hóa của Việt Nam

Dân biểu Mỹ kêu gọi không trục xuất người Việt tỵ nạn

Theo đài RFA, 7 dân biểu Mỹ ngày 18/9 đã gửi thư cho Bộ trưởng Bộ an ninh nội

địa, bà Kirstjen Nielsen, bày tỏ quan ngại về làn sóng trục xuất nhiều người Việt tại Mỹthời gian gần đây

Bức thư viết rằng những người bị trục xuất chính là những người tị nạn, là con emcủa những người đã phục vụ cho quân đội Mỹ và đã ở nước Mỹ gần 25 năm qua Phầnđông trong số họ đã đến Mỹ từ nhỏ, đã sống gần cả cuộc đời tại Mỹ, lâp gia đình tại đâynhưng bây giờ lại bị trục xuất, gia đình ly tán

Theo các dân biểu, những người này đã đến Mỹ từ trước ngày 12/7/1995, là ngày

mà hai nước bình thường hóa quan hệ Những người này chưa vào quốc tịch Mỹ vì khôngmay đã từng phạm pháp và vì vậy phải tiếp tục trình diện cơ quan chính quyền hàng tháng

Kể từ khi Tổng thống Donald Trump lên nắm quyền vào đầu năm 2016, Mỹ đã tiếnhành trục xuất nhiều người không có quốc tịch tại Mỹ vì những phạm pháp dù rất nhỏ mà

họ đã vướng phải trước đây trên đất Mỹ

Năm 2008, Hoa Kỳ và Việt Nam đã ký thỏa thuận về việc dẫn độ Theo thỏa thuậnnày, những người sang Mỹ trước ngày 12/7/1995 sẽ không bị trả về Việt Nam Tuy nhiên,chính phủ mới của Mỹ vẫn bắt giữ và trao trả những người này về Việt Nam không phânbiệt họ đến Mỹ từ khi nào

Các dân biểu Mỹ ký tên trong thư thúc giục chính quyền của Tổng thống Trumpngừng việc bắt giữ và trục xuất những người Việt tị nạn vì cho rằng họ là những người Mỹ

và xứng đáng được nhận những bảo vệ pháp lý cần thiết trên đất Mỹ

Theo cục điều tra dân số Mỹ, ước tính có khoảng 1,3 triệu người Việt nhập cư sốngtại Mỹ Trong số này, khoảng hơn 8.000 người có nguy cơ bị trục xuất về Việt Nam

Cựu Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, ông Ted Osius hồi năm 2017 đã từ chức vì cho biếtông phản đối việc trục xuất hàng loạt người Việt tại Mỹ theo chính sách mới của chínhquyền Mỹ

Hàng nghìn lượt tàu Trung Quốc xâm phạm lãnh hải Việt Nam

Theo đài VOA, Việt Nam đã phát hiện và xua đuổi hơn 2.100 lượt tàu Trung Quốc

xâm phạm vùng biển chủ quyền của Việt Nam từ năm 2009 cho đến nay

Truyền thông Việt Nam cho biết hơn 2.100 lượt tàu Trung Quốc xâm phạm vùngbiển chủ quyền của Việt Nam trong 10 năm qua và bị lực lượng chức năng tại thành phố

Đà Nẵng phát hiện, xua đuổi

Báo Pháp Luật trích lời bà Lê Thị Thái Dương, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ

quốc Tp.Đà Nẵng ngày 19/9 cho biết từ năm 2009 đến nay, ngư dân cung cấp hơn 11.500tin nhắn cho bộ đội biên phòng thành phố Đà Nẵng và các lực lượng chức năng Trong sốnày, gần 9.200 tin được cho là có giá trị

Theo bà Lê Thị Thái Dương, trong những năm qua, tình hình thế giới và khu vực cónhiều biến động phức tạp, trong đó vấn đề tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông diễn rangày càng gay gắt, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây bất ổn, khó lường

Quần đảo Hoàng Sa nằm trong phạm vi hành chính của thành phố Đà Nẵng, nhưngđang bị phía Trung Quốc chiếm giữ

Ngày 19/9, phát biểu tại hội nghị sơ kết 10 năm Ngày Biên phòng toàn dân, Chủtịch Tp Đà Nẵng Huỳnh Đức Thơ khẳng định biên giới quốc gia là phên dậu, cửa ngõ củađất nước và là điều thiêng liêng, bất khả xâm phạm và Đà Nẵng “sẽ mãi là địa bàn chiến

lược quan trọng về quốc phòng, an ninh của khu vực và cả nước trong thế trận tác chiếnkhu vực phòng thủ”.

Trong khi đó, nhiều năm qua, Bộ Nông nghiệp- Nông thôn Trung Quốc đã ra thôngbáo cấm đánh cá từ đầu tháng 5 đến giữa tháng 8 hàng năm trên khu vực Biển Đông

Phía Việt Nam thường xuyên phản đối và kiên quyết bác bỏ quyết định đơn phươngnày của phía Trung Quốc

Ngày 18/6, có đến 20 tàu cá với 100 ngư dân của tỉnh Quảng Ngãi khi tránh trúsóng to, gió lớn do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới đã bị tàu Trung Quốc xua đuổi ởHoàng Sa của Việt Nam

Tờ Minh Báo của Hong Kong dẫn lời người đứng đầu đội tàu tuần tra Trung Quốc

cho biết: “Các thuyền nước ngoài đã vi phạm quyền đánh cá của ngư dân chúng tôi, và

đang tham gia vào các hoạt động đánh bắt cá Hải quân của chúng tôi đã lập tức đáp trả theo đúng luật”.

Đô đốc Mỹ: Chỉ chiến tranh mới có thể ngăn được Trung Quốc kiểm soát Biển Đông

TTXVN (Express.co.uk, Daily Express) - Tư lệnh Bộ Chỉ huy Ấn Độ

Dương-Thái Bình Dương của Mỹ, Đô đốc Philip Davidson cảnh báo, chỉ chiến tranh mới có thểngăn Trung Quốc kiểm soát Biển Đông, nơi Bắc Kinh đang thiếp lập căn cứ trên các đảonhân tạo

Phát biểu trước Ủy ban Quân lực Thượng viện Mỹ, Đô đốc Davidson nói: "Hiện

Trung Quốc có khả năng kiểm soát Biển Đông trong mọi viễn cảnh xảy ra chiến tranh với Mỹ" Lời cảnh báo này trùng với bình luận tương tự của người tiền nhiệm là Đô đốc Harry

Harris đưa ra hồi tháng 2 vừa qua Phát biểu tại Quốc hội Mỹ, ông Harris nói: "Hoạt động

xây dựng quân sự đáng ấn tượng của Trung Quốc có khả năng sớm thách thức Mỹ trên hầu hết phạm vi Nếu Washington không duy trì đà tiến, Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ sẽ phải rất nỗ lực để cạnh tranh với Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) trên các chiến trường trong tương lai Mưu đồ của Trung Quốc rất rõ ràng Chúng ta phớt lờ điều đó là liều mạng".

Trung Quốc đang tranh cãi với Mỹ và các quốc gia châu Á về kiểm soát Biển Đông.Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền đối với toàn bộ khu vực, trong khi Mỹ cho rằng khu vực nàyphần lớn là vùng biển quốc tế Trung Quốc cũng có tuyên bố chủ quyền chồng chéo vớicác bên tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông như Việt Nam, Malaysia, Philippines và vùnglãnh thổ Đài Loan Để củng cố vị thế của Bắc Kinh, quân đội Trung Quốc đã thiết lập cáccăn cứ tại nhiều đảo ở vùng biển này

Các tàu và máy bay Mỹ thường đi vào Biển Đông để thể hiện sự phản đối củaWashington đối với tuyên bố chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc Tuy nhiên, khi thựchiện, các tàu và máy bay này lập tức bị các lực lượng Trung Quốc yêu cầu rời khỏi đây

Nguyên Thiếu tướng hải quân Mỹ Michael McDevitt, hiện là nhà nghiên cứu tạiTrung tâm phân tích hải quân, nhận định: "Khi sức mạnh quân sự của Trung Quốc phát

triển tương đương với Mỹ, và điều đó sẽ xảy ra, thì xuất hiện nhiều vấn đề liên quan đếnkhả năng ngăn chặn của Mỹ đối với việc Bắc Kinh sử dụng vũ lực trong giải quyết các vấn

đề lãnh thổ còn tồn đọng"

Ngày 19/9, phát biểu tại chương trình giới thiệu các nhà ngoại giao mới của khối

Thịnh vượng chung thường niên được tổ chức ở London (Anh) ngày 19/9, ông Lưu Hiểu

Minh, Đại sứ Trung Quốc tại Anh đã chỉ trích Mỹ gây “rắc rối” lớn ở khu vực biển HoaNam (Biển Đông) bằng cách đưa tàu chiến và máy bay quân sự tới vùng biển có tranhchấp Ông gọi đó là một cái cớ mà Washington dùng để trưng ra các khả năng quân sự củamình

Theo Daily Express, Trung Quốc đã và đang tranh chấp với Mỹ trong việc kiểm

soát Biển Đông Năm 2015, Mỹ đã bắt đầu đưa tàu chiến và máy bay quân sự tới khu vựcnhằm bác bỏ các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc Số lượng các cuộc diễn tập

đã tăng lên kể từ khi Tổng thống Donald Trump lên nhậm chức, trong khi Washington tiếptục thách thức việc mở rộng quân sự của Trung Quốc Hoa Kỳ đã kêu gọi các nước đồngminh khác như Australia, Anh và Nhật Bản thách thức các tuyên bố chủ quyền của TrungQuốc ở Biển Đông

Hai tuần trước, Nhật Bản đã triển khai tàu ngầm Kuroshio cùng với 3 tàu chiếntham gia một cuộc tập trận chung tại Biển Đông Anh cũng đã thách thức sự bành trướngquân sự của Trung Quốc hồi tháng 8/2018 khi Hải quân Hoàng gia đưa tàu chiến HMSAlbion đi ngang qua quần đảo Hoàng Sa mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền Đáp lại,Trung Quốc đã triển khai 2 máy bay trực thăng và 1 tàu khu trục để thách thức tàu HMSAlbion trong một thế giằng co về quân sự và gọi động thái của Anh là “khiêu khích” Bộ

Ngoại giao Trung Quốc cho biết:“Các hành động liên quan của tàu chiến Anh vi phạm

chủ quyền và luật pháp Trung Quốc cũng như luật pháp quốc tế Trung Quốc sẽ tiếp tục thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền và an ninh của mình”.

Pháp thảo luận với Australia về Biển Đông

TTXVN (news.co.au) - Bộ trưởng Các lực lượng Vũ trang Pháp Florence Parly

thông báo chính phủ nước này sẽ thảo luận với Australia về cách thức hợp tác tốt hơntrong các chiến dịch ở Biển Đông nhằm đảm bảo quyền tự do di chuyển hàng hải trongkhu vực vẫn được duy trì

Khi đang ở thăm thành phố Adelaide, thủ phủ bang Nam Australia để tham dự hộinghị chuyên đề về lĩnh vực quốc phòng vào ngày 24/9, bà Parly cho biết Paris sẽ không

"đứng về bên nào" trong vấn đề này mà sẽ tiếp tục qua lại khu vực này

Phát biểu với báo giới, nữ bộ trưởng nói: "Đây sẽ là một trong hoặc những chủ đề

thảo luận về cách thức chúng tôi có thể cùng nhau hợp tác tốt hơn cái mà chúng tôi đang làm trên Biển Đông bởi chúng tôi hiểu rất rõ rằng Trung Quốc càng ngày càng quyết đoán Lập trường của Pháp rất rõ ràng, đó là Trung Quốc phải tuân thủ những quy định quốc tế song chúng tôi vẫn để ngỏ cho đối thoại".

III.CÁC VẤN ĐỀ QUỐC TẾ

ĐÔNG NAM Á

Trí tuệ nhân tạo đe dọa các ngành nghề của ASEAN

TTXVN (Jakarta 24/9)- Trí tuệ nhân tạo đang đe dọa sự tồn vong của các nghành

nghề của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) Đây là nội dung chính của bài

viết đăng trên trang mạng ASEAN Post mới đây, trong đó, tác giả Stephen Chin đề cập

đến một số nguy cơ và thách thức mà các nền kinh tế ASEAN sẽ phải đối mặt trong cuộccách mạng công nghiệp 4.0 Nội dung bài viết cụ thể như sau:

Việc các nền kinh tế ASEAN đang chuyển đổi sang công nghệ kỹ thuật số và thúcđẩy mạnh mẽ cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 sẽ dẫn đến một khả năng là vào năm 2028,

6 nền kinh tế phát triển nhất ASEAN hiện nay sẽ sản xuất được khối lượng sản phẩmtương đương hiện tại mà không cần sử dụng 28 triệu lao động như hiện nay Chuyển đổi

kỹ thuật số luôn được coi là tác nhân ảnh hưởng trực tiếp đến lực lượng lao động, nhưngtác động của nó chưa bao giờ được định lượng cụ thể Để giải quyết vấn đề này, gần đây,Tập đoàn công nghệ Cisco đã quyết định phối hợp với Oxford Economics để cùng thựchiện một nghiên cứu

Theo báo cáo về Công nghệ và Tương lai của các ngành nghề ASEAN, dự báo đếnnăm 2028, lao động trong các ngành nghề thuộc 6 nền kinh tế phát triển nhất trong khuvực ASEAN (ASEAN 6) có khả năng sẽ bị thay thế bởi robot và trí tuệ nhân tạo Theo đó,nông nghiệp sẽ là lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, nơi dự kiến sẽ có khoảng 6,6triệu lao động dư thừa vào năm 2028 Nhu cầu về lao động nông nghiệp có tay nghề và laođộng phổ thông sẽ giảm vì các công việc này có thể được nhân rộng với việc áp dụng côngnghệ

Tuy nhiên, năng suất từ việc áp dụng công nghệ cũng sẽ làm giảm giá thành sảnphẩm và thúc đẩy tăng trưởng, từ đó sẽ tạo ra nhu cầu mới cho người lao động trong cáclĩnh vực khác như bán buôn và bán lẻ, sản xuất, xây dựng và vận tải Sự gia tăng trong chitiêu bán lẻ được dự báo sẽ tạo ra nhu cầu việc làm trong bán buôn và bán lẻ Tuy nhiên,những công việc này cũng sẽ được định hướng để áp dụng công nghệ kỹ thuật nhiều hơnnên các công việc như phụ trách thu ngân, quầy bàn, nhập hay xuất kho sẽ không còn cầnnhiều nữa

Khi thị trường lao động phát triển, các kỹ năng cần thiết cũng sẽ thay đổi Nghiêncứu cho thấy 41% trong số 6.6 triệu lao động dư thừa "thiếu hụt" các kỹ năng công nghệthông tin theo yêu cầu của các công việc mới Gần 30% thiếu "kỹ năng tương tác" đượcyêu cầu bởi các vị trí tuyển dụng trong tương lai, chẳng hạn như các kỹ năng thươnglượng, thuyết phục và dịch vụ khách hàng Chỉ hơn 25% thiếu “các kỹ năng cơ bản” nhưcác kỹ năng học tập, đọc và viết tích cực

Để giảm thiểu tình trạng này, các nước ASEAN 6 có thể phải thực hiện những thayđổi chính sách lớn đối với hệ thống giáo dục Các cơ quan chính phủ, các doanh nghiệp,

các tổ chức giáo dục, các nhà cung cấp công nghệ và công nhân… cần phải phối hợp chặtchẽ để trang bị cho công nhân các công cụ và kỹ năng cần thiết để chuyển đổi KiranKarunakaran, một đối tác tại công ty tư vấn Delta Partners cho rằng việc áp dụng trí tuệnhân tạo có thể tạo ra uy tín nhưng cũng chứa đựng nhiều rủi ro Các ứng dụng công nghệ

ở cấp thấp được chấp nhận nhanh chóng vì chúng có thể làm tăng doanh thu và tăng uy tíncủa khách hàng đối với doanh nghiệp nhưng khi thực hiện không chính xác, chính việcứng dụng công nghệ này lại có thể mang đến những rủi ro thương mại dài hạn Khi trí tuệnhân tạo phát triển ở cấp độ cao hơn, ngày càng có công nghệ được áp dụng Điều này sẽgiúp cho các ngành công nghiệp dễ dàng sử dụng công nghệ để nâng cao nâng suất laođộng mà lại có thể giảm chi phí sản xuất Tại các quốc gia đang đẩy mạnh áp dụng côngnghệ vào quá trình sản xuất, vấn đề việc làm trong lĩnh vực thông tin liên lạc hay lĩnh vựcthuê ngoài quy trình kinh doanh (BPO) có thể phải đối mặt với nhiều nguy cơ

Cũng theo Kiran Karunakaran, Philippines có thể sẽ là thị trường cảm nhận rõ nétnhất điều này và tiếp đó là thị trường Thái Lan, Indonesia sẽ ở một mức độ nào đó Việc sửdụng trí tuệ nhân tạo nên được quản lý thông qua sự cân bằng giữa quy định, chính sách và

sự hỗ trợ Nếu không, toàn bộ các ngành công nghiệp có nguy cơ bị gián đoạn và các tácđộng xã hội có thể là rất lớn Công nghệ học máy được trang bị để giải quyết các vấn đềtối ưu hóa phức tạp Trong những trường hợp này, xu hướng tăng vượt xa nguy cơ chuyểndịch xã hội Chính phủ nên thúc đẩy việc áp dụng trí tuệ nhân tạo trong phân phối nănglượng, hệ thống chăm sóc sức khỏe và sản xuất lương thực

Singapore là quốc gia ước tính sẽ có 500.000 việc làm di dời vào năm 2028 do sựchuyển đổi kỹ thuật số của quốc gia này Mặc dù con số này dường như nhỏ, nhưng nóchiếm đến 21% lực lượng lao động của Singapore Để so sánh, việc chuyển dịch công việccủa các quốc gia ASEAN 6 khác chủ yếu là nhờ việc bắt kịp và áp dụng công nghệ hiệncó

Theo dự báo, Việt Nam và Thái Lan sẽ lần lượt có khoảng 7,5 triệu và 4,9 triệungười di dời việc làm vào năm 2028, tương ứng với 13,8 và 11,9% lực lượng lao động củacủa hai quốc gia này Phần lớn những công việc này được đánh giá là đơn điệu và năngsuất thấp, chủ yếu là trong lĩnh vực nông nghiệp Còn tại Indonesia và Philippines, tỷ lệlực lượng lao động bị thay thế việc làm do ứng dụng công nghệ sẽ thấp hơn Điều này là

do sự phong phú của lực lượng lao động rẻ tại hai thị trường này, làm cho việc áp dụngcông nghệ trở nên khó khăn hơn khi muốn chứng tỏ những lợi ích tiết kiệm chi phí

Tại Campuchia, quốc gia có ngành dệt may, quần áo và giày dép (TCF) chiếmkhoảng 90% lượng hàng xuất khẩu sản xuất, tự động hóa sẽ đe dọa hơn 600.000 việc làm.Mức lương thấp và tính chất tương đối phi cấu trúc của công việc hiện đang hạn chế mức

độ tự động hóa và gián đoạn công nghệ Theo Foo Suan Yong, chuyên gia cao cấp của Cơquan Nghiên cứu Kinh tế vĩ mô ASEAN + 3 (AMRO), quá trình chuyển đổi từ tự độnghóa cơ bản đến việc sử dụng trí tuệ nhân tạo tiên tiến chắc chắn sẽ đến, và các nền kinh tếđang phát triển có rất ít thời gian thích nghi với thực tế này

Ở các nền kinh tế đang phát triển, việc làm truyền thống chuyển từ lĩnh vực nôngnghiệp giá trị thấp sang lĩnh vực sản xuất có giá trị thấp Đây sẽ là một bước đệm cho cácngành nghề có giá trị cao hơn trong lĩnh vực sản xuất và dịch vụ khi nền kinh tế phát triển.

Báo cáo trên đã dự báo một kịch bản: trong 10 năm tới, chỉ có 40% công việc mớiđược tạo ra trong lĩnh vực sản xuất, số còn lại sẽ xuất hiện trong lĩnh vực dịch vụ Việcphát triển các nền kinh tế ASEAN đòi hỏi phải có những bước nhảy từ giai đoạn sản xuấtđến giai đoạn dịch vụ để bắt kịp những thay đổi nhanh chóng về nhu cầu việc làm

Khi nguyên tắc pháp trị “hoen rỉ” ở Đông Nam Á

TTXVN (Atimes.com) - Trang mạng Atimes.com bình luận với việc bắt giữ cựu

Thủ tướng Malaysia Najib Razak do các các buộc về rửa tiền và lạm dụng quyền lực, vấn

đề thực thi quy tắc pháp trị của các nước Đông Nam Á lại một lần nữa được dư luận quantâm Trong khu vực này, việc tuân thủ quy tắc pháp trị rơi vào tình trạng “thụt lùi” ngàycàng mạnh mẽ Liên hợp quốc đã liệt các nước Đông Nam Á như Thái Lan, Myanmar vàPhilippines vào danh sách 38 nước “đáng xấu hổ” vì lạm dụng nhân quyền

Chính trị hóa ngành tư pháp

Mặc dù Malaysia không bị nêu tên trong báo cáo nhân quyền năm nay của Liên hợpquốc, song quốc gia Đông Nam Á này có thể không tránh khỏi bị nêu tên trong bản báocáo năm sau Tân Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad không chỉ cáo buộc ông Najibliên quan các hoạt động tài chính phi pháp mà còn ra lệnh bắt giữ luật sư của Najib với cáobuộc rửa tiền Mặc dù ông Najib chắc chắn sẽ biện hộ sự những dính líu liên quan vụ bêbối biển thủ từ Quỹ đầu tư Nhà nước 1Malaysia (1MDB), song vụ xét xử ông có nguy cơtrở thành công cụ để Mahathir “tẩy rửa” chính hoạt động rửa tiền của mình Trong một bàiphỏng vấn gần đây, Najib nói rằng trước khi vụ bê bối này làm chao đảo đời đống chính trị

xã hội Malaysia, cả Najib, khi ấy vẫn là Thủ tướng, và Mahathir đều có mối quan hệ tốtđẹp Tuy nhiên, mối quan hệ này rạn nứt sau khi Mahathir ngày càng bất bình trước việcNajib bác bỏ các yêu cầu của Mahathir liên quan 1MDB Vì vậy, việc bắt giữ luật sư củaNajib được cho là một mưu đồ có chủ ý nhằm chính trị hóa ngành tư pháp thông qua hămdọa trong một nỗ lực nhằm cản trở Najib được xét xử công bằng

Hệ thống pháp lý Thái Lan đang suy mòn

Tình trạng tương tự đang diễn ra ở Thái Lan khi hệ thống pháp lý của nước này đãchứng kiến những thay đổi to lớn trong bối cảnh chính quyền quân sự tiếp tục trấn áp cáclực lượng đối lập Chính quyền quân sự Thái Lan cũng sử dụng các chiêu trò giốngMalaysia khi các phần tử chống đối và luật sư thường xuyên chịu “bài sách nhiễu” Ví dụ,một luật sư của nhóm chỉ trích chính phủ một cách hòa bình đã phải đối mặt với hàng loạt

vụ kiện với cáo buộc đã báo cáo sai lên cảnh sát Thái Lan Ngoài giới luật sư, các phongtrào đối lập có tổ chức cũng là mục tiêu “bị trừng trị” Trong tháng 9 này, chính quyềnquân sự đã tuyên bố nới lỏng một phần lệnh cấm liên quan các hoạt động chính trị, nhằmchuẩn bị cho cuộc tổng tuyển cử năm 2019 , song vòng kiềm tỏa cứng rắn của họ đối vớihoạt động chính trị vẫn được duy trì một cách nghiêm ngặt Ví dụ, cảnh sát Thái Lan đã

buộc tội các thành viên của đảng mới thành lập mang tên “Tương lai phía trước” phát tántin tức “giả mạo” trên mạng xã hội về Hội đồng quốc gia vì hòa bình và trật tự Sau vụ đảochính hồi năm 2014, quân đội Thái Lan cam kết đưa đất nước trở lại sự cai trị dân chủtrong vòng 2 năm 4 năm sau và viễn cảnh tổ chức một cuộc tổng tuyển cử lâu nay vẫn xavời, sự ủng hộ của người dân với chính quyền quân sự đang ngày càng sụt giảm Trong khi

đó, hệ thống pháp lý Thái Lan đã “thay hình đổi dạng” với việc thông qua 298 bộ luật mới

Myanmar quay lưng lại với pháp trị

Cuối cùng, nếu một quốc gia nào đó ở Đông Nam Á bị liệt vào danh sách nhữngnước thụt lùi về nhân quyền thì đó là Myanmar Từng được biết đến là hình mẫu về cảicách, chính quyền, Myanmar giờ đang thực thi pháp trị của mình với các vụ bắt giữ nhàbáo và tiến hành các vụ xét xử giả mạo nhằm kiểm soát giới bất đồng chính kiến Còn hồitháng 1, Tòa án Tối cao Myanmar tuyên bố sẽ tiến hành đánh giá lại vai trò độc lập của cơquan này, song không đạt được kết quả nào đáng kể đúng như dự đoán của nhiều người.Điều này đã bộc lộ tình thế khó xử của đất nước: nhà lãnh đạo trên thực tế của MyanmarAung San Suu Kyi, thường xuyên đề cập vấn đề tôn trọng pháp trị, song những cải cáchthực hiện được cho đến nay lại chỉ như “muối bỏ bể” mặc dù hồi đầu năm nhà lãnh đạonày đã đưa ra cam kết tạo “sự tiếp cận công bằng, đảm bảo công bằng và duy trì pháp trịđối với tất cả mọi người” Vì vậy, bà Suu Kyi ngày càng rơi vào tình thế khó xử khi từngđược biết đến là người giành giải Nobel vì hòa bình nhưng giờ đây lại trở thành một ngườibiện hộ cho những hành động tàn ác

Bài báo kết luận: từ việc bắt giữ luật sư, trấn áp lực lượng đối lập và bẻ cong ngành

tư pháp theo ý muốn của chế độ, Đông Nam Á đang ngày càng thay đổi theo hướng tồi tệhơn Khi chứng kiến cách thức 3 nước trên cam kết thực hiện cải cách, tiến tới dân chủcũng như nguyên tắc xét xử công bằng bị phá vỡ ở nhiều nước trong khu vực như thế nào,

hy vọng về sự thay đổi sớm diễn ra là vô cùng mong manh

TRUNG QUỐC – MỸ

Trung Quốc có thể ứng phó với chính sách mới của Mỹ?

TTXVN (Jakarta) - Báo Jakarta Globe số ra mới đây đăng bài phân tích của tác

giả Fu Ying với tựa đề "Liệu Trung Quốc có thể ứng phó với chính sách mới của Mỹ?",nội dung như sau:

Trong chuyến thăm Mỹ gần đây, hầu hết người Mỹ đã nói với tôi rằng thái độ của

họ đối với Trung Quốc đã thay đổi, và hiện tượng này chiếm đa số trong dân chúng Mỹcũng như các chính trị gia, các doanh nhân và giới học giả

Mỹ đã thất vọng vì không thể lái Trung Quốc đi theo quỹ đạo của mình, mặc dù họ

đã đưa nước này vào Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và giúp nền kinh tế TrungQuốc "cất cánh" trong nhiều năm Thay vào đó, Trung Quốc đã "gạt bỏ" Mỹ bằng cách lợidụng Mỹ trong thương mại và kinh doanh Nhiều người Mỹ lo ngại trước việc Trung Quốc

nhanh chóng vươn lên thành siêu cường kinh tế và công nghệ toàn cầu và quân đội TrungQuốc cũng đang đe dọa trực tiếp lợi ích của Mỹ ở châu Á.

Mặc dù thái độ có thể đã thay đổi, tôi không tin họ đã có đường lối nhất quán Xét

từ lịch sử nước Mỹ, các chiến lược lớn thường được định hình thông qua thử thách và sailầm để đối phó với những thách thức cụ thể Bất kỳ sự điều chỉnh nào của Mỹ đối vớiTrung Quốc do đó sẽ mất thời gian Điều này cũng có nghĩa là kết quả cuối cùng sẽ bị ảnhhưởng bởi cách hai nước hành động và phản ứng trong những năm tới

Trong việc đánh giá các bước tiếp theo, người Trung Quốc trước hết phải hỏi liệunhững lời chỉ trích của Mỹ có công bằng hay không? Đúng là tăng trưởng kinh tế đãkhông tạo ra ở Trung Quốc một hệ thống chính trị giống như của Mỹ Thật thú vị, tôi nhớlại việc tham dự một chương trình của chính phủ Mỹ vào giữa thập kỷ 90 của thế kỷ trướcđược thiết kế cho các nhà ngoại giao từ các nước đang phát triển, với chủ đề chiến lược anninh của Mỹ và hoạch định chính sách Tôi đã đặt câu hỏi: Mục tiêu chiến lược của Mỹcho thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh là gì? Câu trả lời không rõ ràng: để thúc đẩy dân chủtheo phong cách Mỹ và nhân quyền trên toàn thế giới Và quả thực, Mỹ đã theo đuổinhững mục tiêu đó một cách nhất quán trong hai thập kỷ qua với chi phí rất lớn

Trung Quốc không phải là thất bại duy nhất của Mỹ Trên thực tế, những gì đã xảy

ra với một số quốc gia kể từ "cuộc cách mạng sắc màu" và "Mùa xuân Arập", Mỹ nên biết

ơn vì những nỗ lực của họ đã không đưa Trung Quốc vào tình trạng hỗn loạn chính trị vàkinh tế Thực tế, việc Trung Quốc duy trì ổn định xã hội và chính trị theo con đường riêngcủa họ đã góp phần vào tăng trưởng kinh tế toàn cầu, đặc biệt là sau cuộc khủng hoảng tàichính năm 2008 Thay vì tiêu hao tài chính của Mỹ theo cách mà các nỗ lực tái thiết ở Iraq

và Afghanistan, Trung Quốc đã đóng góp rất nhiều cho sự thịnh vượng của Mỹ

Đúng, vận may của Trung Quốc cũng tăng lên Tận dụng lợi thế toàn cầu hóa đượcthúc đẩy bởi Mỹ và châu Âu, người Trung Quốc chăm chỉ tiếp cận vốn, công nghệ, chuyênmôn và thị trường, tất cả đều tạo điều kiện cho sự phát triển của ngành công nghiệp Hàngtrăm triệu người Trung Quốc thoát khỏi cảnh nghèo đói và mức sống của người dân nướcnày đã tăng lên đáng kể

Tuy nhiên, quan trọng là phải nhớ 2 điều

Thứ nhất, công nhân Trung Quốc trả giá cao cho những phát triển này, giống như

công nhân Mỹ đã làm Sau khi gia nhập WTO, các doanh nghiệp Trung Quốc đột nhiên bịném vào cạnh tranh trực tiếp với các doanh nghiệp toàn cầu Nhiều người trong số họ đãkhông thể sống sót, dẫn đến sa thải rất lớn trên toàn quốc Đồng thời, hơn 2.000 luật vàquy định ở cấp quốc gia và khoảng 190.000 luật ở cấp địa phương đã phải sửa đổi hoặc bãi

bỏ gây ra sự xáo trộn lớn trong xã hội

Thứ hai, lợi ích của Trung Quốc cũng đã mang lại lợi ích cho Mỹ Theo tổ chức

kinh tế Oxford, thương mại Mỹ-Trung giúp mỗi gia đình người Mỹ tiết kiệm 850 USDmỗi năm Từ năm 2001 đến 2016, hàng hóa xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc đã tănggấp 5 lần Sự ra đời của Internet, công nghệ số và sự tăng trưởng nhanh chóng của Trung

Quốc đã tạo ra tầng lớp trung lưu đông đảo ở Trung Quốc và số này sẽ cung cấp nhiều cơhội hơn cho các công ty Mỹ.

Trung Quốc không chỉ là một phần không thể tách rời mà còn là nguồn tăng trưởngkhông thể thiếu của kinh tế toàn cầu Bất kỳ nỗ lực nào nhằm "tách rời" họ khỏi Mỹ haynền kinh tế toàn cầu sẽ làm tổn thương tất cả các quốc gia, kể cả Mỹ

Vậy Trung Quốc nên phản ứng như thế nào? Người Trung Quốc phải giữ bình tĩnhkhi đối mặt với những thông điệp khó hiểu từ phía Mỹ Chúng ta phải tập trung vào sựphát triển của Trung Quốc và vượt qua những khó khăn của chính chúng ta Trung Quốckhông áp dụng lập trường đối đầu với Mỹ Thái độ hiện tại của Trung Quốc là một phầncủa chính sách đối ngoại chung, nhằm đảm bảo một môi trường hợp tác hiệu quả với thếgiới bên ngoài để phục vụ các mục tiêu phát triển của Trung Quốc Vì mục đích này, cónhiều lý do để Trung Quốc duy trì thái độ "hợp tác xây dựng" với Mỹ

Thực tế, những thay đổi trong quan hệ Mỹ-Trung có thể giúp thúc đẩy các cải cáchcủa chính Trung Quốc Một số yêu cầu được các công ty Mỹ đưa ra, chẳng hạn như tăngcường tiếp cận thị trường, phù hợp với các khuyến nghị từ các nhà lãnh đạo Trung Quốc.Chính phủ trên thực tế đã có nhiều cởi mở: 8 trong số 11 biện pháp mở cửa thị trường doChủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình công bố hồi tháng Tư vừa qua bao gồm ngân hàng,chứng khoán, bảo hiểm, xếp hạng tín dụng, điều tra tín dụng và thanh toán, vv Chính phủTrung Quốc cũng đang làm việc chăm chỉ hơn để cải thiện môi trường kinh doanh và tăngcường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cho cả doanh nghiệp Trung Quốc và nước ngoài Cácnhà cải cách Trung Quốc có thể biến áp lực bên ngoài thành lợi thế của họ, sử dụng nó đểvượt qua sức đề kháng nội bộ với những thay đổi cần thiết

Tuy nhiên, đừng nhầm lẫn: người dân Trung Quốc sẽ đứng vững trước cuộc chiếnthương mại với Mỹ Có một số ý kiến cho rằng kinh tế Trung Quốc sẽ bị "trượt dốc" vìcuộc chiến thương mại, thậm chí một số còn cho rằng kinh tế Trung Quốc sẽ sớm lâm vàokhủng hoảng trầm trọng Đây là những suy nghĩ nông cạn

Kinh tế Trung Quốc đang trong quá trình suy giảm, điều này là thực tế Tuy nhiên,

nó là một cái giá đáng để trả nhằm duy trì sự phát triển lành mạnh Điều đáng ghi nhớ làTrung Quốc đã thông qua một chương trình kích thích để giúp vượt qua cuộc suy thoáitoàn cầu do cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 tại Mỹ gây ra Và cần lưu ý rằng chiếntranh thương mại có thể làm chậm quá trình cần thiết của việc giảm tốc

Việc kéo dài cuộc chiến thương mại này sẽ không giải quyết được bất kỳ vấn đềnào, mà sẽ chỉ làm mọi thứ tồi tệ hơn Đó là lý do tại sao Trung Quốc sẽ tiếp tục hợp tácvới tất cả các quốc gia, bao gồm cả Mỹ, trong các lĩnh vực liên quan lẫn nhau, từ biến đổikhí hậu tới tội phạm xuyên quốc gia, dịch bệnh, vấn đề không phổ biến hạt nhân

Đây cũng là lý do tại sao Trung Quốc nên tiếp tục đối thoại với Mỹ Nhiều người ởTrung Quốc tin rằng nguyên nhân gốc rễ của những rắc rối nằm trong lòng nước Mỹ và do

đó cần phải được giải quyết bởi chính người Mỹ Chúng ta có thể thấy rằng hệ thống chínhtrị Mỹ đòi hỏi một sự sửa chữa lớn để vượt qua sự chênh lệch giàu nghèo, bất bình đẳng

xã hội Nhưng điều đó không làm cho Trung Quốc có trách nhiệm tham gia vào đối thoại

để tìm kiếm các giải pháp hoặc ít nhất là để giải quyết các tranh chấp dai dẳng

Cách tiếp cận như vậy sẽ không hấp dẫn với những người tìm kiếm sự đối đầungay bây giờ và trong lúc các cường quốc kinh tế thế giới mâu thuẫn nhau sẽ làm ảnhhưởng lớn đến kinh tế toàn cầu trong thời gian tới

Căng thẳng Mỹ-Trung xung quanh lệnh trừng phạt do mua vũ khí Nga

TTXVN (Reuters) - Ngày 22/9, Trung Quốc đã triệu ông Terry Branstad, Đại sứ

Mỹ tại Bắc Kinh để chuyển thư phản đối và hủy bỏ các thảo luận về quân sự với Mỹ đểphản đối việc Mỹ đưa ra lệnh trừng phạt đối với Trung Quốc do mua tên lửa và máy baychiến đấu của Nga

Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho biết, nước này sẽ rút ngắn chuyến công du Mỹ của

Tư lệnh Hải quân Thẩm Kim Long và hoãn các cuộc thảo luận giữa các quan chức quốcphòng hai nước dự định diễn ra vào tuần tới Thông báo cũng cho biết, quân đội TrungQuốc giữ quyền đưa ra thêm những biện pháp phản đối hơn nữa mà không cho biết chi tiết

cụ thể những biện pháp này là gì

Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho biết, việc Trung Quốc mua máybay và hệ thống tên lửa của Nga là một hoạt động hợp tác bình thường giữa hai nước cóchủ quyền và Mỹ không có quyền can thiệp

Căn cứ vào một Đạo luật mới, Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 20/9 đã áp lệnh trừng phạtvới Cơ quan phát triển thiết bị của quân đội Trung Quốc sau khi cơ quan này quyết địnhmua vũ khí từ Rosoboronexport của Nga

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, lệnh trừng phạt áp dụng liên quan đến giao dịch mua 10máy bay SU-35 năm 2017 và hệ thống tên lửa đất đối không S-400 năm 2018

Đạo luật chống đối thủ của Mỹ thông qua chế tài (CAATSA) được Quốc hội Mỹthông qua năm 2017 CAATSA được đưa ra để thực thi các biện pháp trừng phát nhắm vàoNga và áp dụng với các nước mua vũ khí từ Nga

Tuy nhiên, trang tin The Daily Beast mới đây dẫn lời của Thượng nghị sĩ Jim

Inhofe, người giúp soạn thảo một phần trong dự luật chính sách quốc phòng hàng năm của

Mỹ, cho biết Việt Nam, Ấn Độ và Indonesia không nằm trong danh sách các nước bị trừngphạt

Mỹ đang đấu với khối công nghiệp, quân sự Nga

TTXVN (Sputnik) - Các biện pháp trừng phạt mà Mỹ áp đặt chống Trung Quốc vì

hợp tác với Nga cho thấy người Mỹ dự định khơi mào cuộc đấu với tổ hợp quân sự-côngnghiệp của Nga

Trước đó, theo cáo buộc tham gia giao dịch với tập đoàn Nga “Rosoboroexport”,

Mỹ đã mở rộng lệnh trừng phạt chống Nga, đưa vào “danh sách đen” 27 cá nhân và 6công ty, cũng như ban hành trừng phạt chống lại Cục đào tạo quân nhân và phát triển thiết

bị là cơ quan giám sát công nghệ quốc phòng của Trung Quốc và ông Li Shangfu, Giámđốc cơ quan này