1. Trang chủ
  2. » Thể loại khác

BCA145+(1)

31 11 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Những Nguy Cơ Đẩy Quan Hệ Việt – Trung Vào Bế Tắc
Trường học Vietnam News Agency
Thể loại tin tham khảo nội bộ
Năm xuất bản 2018
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 31
Dung lượng 371,5 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Số 145/TKNB QT Thứ Năm, ngày 2/8/2018 TIN THAM KHẢO NỘI BỘ (Phần Quốc tế) I NHẬN ĐỊNH VÀ BÌNH LUẬN VỀ VIỆT NAM Những nguy cơ đẩy quan hệ Việt – Trung vào bế tắc TTXVN (foreignbrief com) – Trang mạng f[.]

Trang 1

Số 145/TKNB-QT Thứ Năm, ngày 2/8/2018

TIN THAM KHẢO NỘI BỘ

(Phần Quốc tế)

I NHẬN ĐỊNH VÀ BÌNH LUẬN VỀ VIỆT NAM

Những nguy cơ đẩy quan hệ Việt – Trung vào bế tắc

TTXVN (foreignbrief.com) – Trang mạng foreignbrief.com ngày 1/8 đăng bài cho

rằng chiến lược phát triển biển của Việt Nam tại Biển Đông có thể châm ngòi cho mộtcuộc khủng hoảng ngoại giao với Trung Quốc và cuộc khủng hoảng này sẽ thu hút cáccường quốc khác

Bài viết lưu ý những diễn biến chính liên quan đến chiến lược trên biển của ViệtNam thời gian gần đây:

- Việt Nam đang mở rộng một cách khiêm tốn lực lượng trên biển và thay đổi họcthuyết quân sự liên quan đến vai trò của lực lượng dân quân biển ở Biển Đông

- Những bất ổn trong khu vực đang thúc đẩy Việt Nam tìm kiếm các mối quan hệchặt chẽ hơn với các cường quốc, đặc biệt là Ấn Độ, để làm đối trọng chống lại TrungQuốc trong vùng biển tranh chấp

- Dường như quan hệ Việt Nam-Trung Quốc không rơi vào bế tắc do tranh chấp vềđánh bắt cá

- Học thuyết trên biển đang dần phát triển của Việt Nam và tiến triển của các thỏathuận phát triển chung Việt Nam - Trung Quốc và Việt Nam - Ấn Độ sẽ là những điểmthen chốt để đánh giá khả năng xảy ra căng thẳng trong tương lai

Chiến lược biển của Việt Nam

Gần đây, Việt Nam đã thực hiện chính sách tăng cường quan hệ chiến lược với cáccường quốc (ngoài Mỹ) để thu hút Ấn Độ, Nhật Bản và Nga vào Biển Đông Quan hệ ViệtNam - Ấn Độ có nhiều biến đổi và điều này mang ý nghĩa đặc biệt Theo tuyên bố Tầmnhìn chung Việt Nam - Ấn Độ 2015-2020, Ấn Độ cam kết hỗ trợ Việt Nam khoản vay 500triệu USD cho hợp tác quốc phòng, tuyên bố bán vũ khí và tăng cường diễn tập hải quân -như xây dựng năng lực, đào tạo nhân viên, hợp tác bảo vệ bờ biển, hỗ trợ và bảo trì hậucần

Việt Nam cũng từng bước tăng cường lực lượng xung quanh các đảo tranh chấp ởBiển Đông Mặc dù trước đây, Việt Nam đã tăng cường sự hiện diện quân sự, nhưng

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM Vietnam News Agency (VNA)

Trụ sở : 5 Lý Thường Kiệt - Hà Nội, Việt Nam

Tel: (84-4) 38255443; Fax (84-4) 38252984; E-mail: btk@vnanet.vn;

http://news.vnanet.vn

Trang 2

những diễn biến gần đây – trong đó có “Chiến lược Hàng hải Việt Nam năm 2007 hướngtới năm 2020” - cho thấy Việt Nam đang đẩy mạnh tăng cường lực lượng trên biển bằngcách kết hợp quốc phòng với phát triển kinh tế - xã hội cho nền kinh tế ven biển.

Theo Sáng kiến Minh bạch Hàng hải châu Á (AMTI), chi tiêu của Việt Nam choquốc phòng và lực lượng trên biển (bao gồm cả lực lượng không quân, hải quân và bảo vệ

bờ biển) đã gia tăng khiêm tốn Việt Nam hiện đang kiểm soát 21 thực thể tại quần đảoTrường Sa, nơi AMTI quan sát thấy Việt Nam có 3 loại tiền đồn: các đảo nhỏ, các tòa nhà

bê tông trên các rạn san hô và các mặt phẳng biệt lập được xây dựng trên các bờ biển chìmdưới nước với các cấu trúc giám sát và bãi đáp trực thăng tích hợp

Ngoài tăng cường lực lượng trên biển, Việt Nam đang cải cách học thuyết quân sựtheo 'Luật Dân quân và Tự vệ' năm 2009 để cho phép hộ tống và bảo vệ các đội tàu đánh

cá Việt Nam

Giới học giả cho rằng kể từ khi đưa vào luật này, Việt Nam đang tìm kiếm "một môhình cho lực lượng dân quân biển" theo kiểu của Trung Quốc Đến năm 2014, Việt Namcho phép các ngân hàng tài trợ cho việc hiện đại hóa cơ sở hạ tầng đóng tàu và các đội tàuđánh cá Tính đến năm 2017, đã có 13 tàu thuyền dân quân biển hỗ trợ hơn 3.000 ngư dânhoạt động gần quần đảo Trường Sa, trong khi gần 10.000 ngư dân và 2.000 tàu đánh cá ởKhánh Hòa đã trang bị súng trường và ống nhòm hồng ngoại

Gần đây, AMTI đã thấy những thay đổi đáng kể quanh khu vực Đá Lát (Ladd Reef),cho thấy sự hiện diện ngày càng tăng của ngư dân Việt Nam và việc hình thành một kênhđào được nạo vét để cho phép tàu lớn hơn tiếp cận

Khu vực Đá Lát rất quan trọng do gần Lô 13603 – nơi có trữ lượng dầu mỏ lớn màTrung Quốc từng đe dọa buộc Việt Nam phải rút lui hồi đầu năm nay

Theo AMTI, những thay đổi này có thể là nỗ lực của Việt Nam để tăng cường "hoạtđộng hỗ trợ" cho các cuộc thăm dò dầu khí

Các hoạt động hỗ trợ như vậy có thể báo hiệu sự thay đổi trong học thuyết trên biểncủa Việt Nam về vai trò của lực lượng dân quân biển Có khả năng Việt Nam sử dụng lựclượng dân quân biển để tăng cường sự an toàn và dẫn đường cho ngư dân trên Biển Đông

Sự thay đổi này là một quyết định chiến lược: giàn khoan dầu và các cơ sở chiến lược đòihỏi phải được bảo vệ trước cuộc đọ sức với Trung Quốc, nhưng các chuyến đánh bắt cácần di động để tránh đối đầu Một số chuyên gia liên tưởng sự thay đổi này là động tháitiến đến hoạt động chiến tranh du kích

Các tín hiệu cảnh báo

Chiến lược trên biển ngày càng phát triển của Việt Nam ở Biển Đông không thểđược xem như là chỉ để thúc đẩy chủ quyền và các lợi ích chiến lược, hay chủ nghĩa dântộc chống Trung Quốc Thay vào đó, chiến lược của Việt Nam cần được nhìn nhận trongbối cảnh khu vực ngày càng nhiều bất ổn, khiến Bắc Kinh ngày càng quyết đoán, trong khichiến lược của Washington vẫn mơ hồ và nỗ lực của các tổ chức đa phương ngăn chặnBiển Đông rơi vào quỹ đạo của Trung Quốc không hiệu quả

Trang 3

Từ đó, có thể thấy nguy cơ tiềm ẩn về khả năng căng thẳng leo thang giữa ViệtNam và Trung Quốc ở Biển Đông Mặc dù cả hai bên ủng hộ Bộ quy tắc tránh các vachạm không báo trước trên biển (CUES), nhưng CUES vẫn chưa được hai bên cùng tiếnhành Điều này hạn chế cơ hội xây dựng lòng tin khi hai bên thực hiện các nhiệm vụ độclập gần các đảo tranh chấp CUES cũng đã không được mở rộng để bao gồm các nhân viênbảo vệ dân sự, làm gia tăng khả năng đối đầu trong tương lai giữa các lực lượng bảo vệ bờbiển và dân quân biển.

Tuy nhiên, dường như ít có khả năng xảy ra bế tắc bao trùm trong quan hệ ViệtNam-Trung Quốc liên quan đến các tranh chấp về đánh bắt cá Mặc dù đã có những cuộckhủng hoảng con tin trong thập niên 1980, lực lượng dân quân biển của Việt Nam đã được

mở rộng và có nhiệm vụ quản lý tốt hơn sự an toàn và dẫn dắt ngư dân để giảm đối đầutrực tiếp Vì vậy, mặc dù xảy ra nhiều vụ va chạm do Trung Quốc quấy rối và bắt cóc ngưdân Việt Nam, nhưng các tranh chấp về đánh bắt cá nói chung vẫn còn ở mức thấp

Khả năng châm ngòi xung đột nhiều hơn là việc Việt Nam đánh giá quá cao khảnăng của mình trong việc quản lý tranh chấp dầu khí với Trung Quốc Sự phát triển củalực lượng dân quân biển Việt Nam có vấn đề, vì nó nằm dưới “vùng xám” - giữa lực lượngdân sự và vũ trang, và làm phức tạp nguyên tắc bất khả xâm phạm của các tàu cá ven biển.Việt Nam cũng thiếu đường hướng chi tiết liên quan đến vai trò và việc triển khai lựclượng dân quân biển, cũng như bước phát triển của lực lượng này Nếu không giải quyếtnhững vấn đề này, dân quân biển Việt Nam có thể vô tình bị khuyến khích theo đuổi mộtcách tiếp cận đối đầu hơn trong cuộc tranh cãi xung quanh khai thác dầu khí

Hơn nữa, Việt Nam và Trung Quốc thiếu tin tưởng vào việc xử lý cạnh tranh dầukhí Mặc dù cả hai bên hiện đang nghiên cứu khả năng phát triển nguồn lực chung và cùngnhau bảo vệ hòa bình và ổn định trên biển, dù đã có nhiều nỗ lực trong quá khứ, nhưng haibên đã từ bỏ sau 9 năm tìm kiếm

Một phần lý do là Trung Quốc yêu cầu nghiêm túc tôn trọng quyền chủ quyền vàquyền tài phán của nước này, ngụ ý rằng bất kỳ cuộc thăm dò nào do người nước ngoàithực hiện trước tiên phải xin phép Bắc Kinh Điều này rõ ràng Việt Nam không muốn làm

Các cuộc thảo luận vào tháng 3/2018 cho thấy Ấn Độ và Việt Nam tiếp tục phớt lờ

sự phản đối của Trung Quốc Giáo sư danh dự Carl Thayer tại Đại học New South Wales(Australia) nhận định: Với sự gia tăng gần đây về sự hiện diện chiến lược của Ấn Độ vàquan hệ quốc phòng của Việt Nam - Ấn Độ, ONGC và PetroVietnam có thể được khuyến

Trang 4

khích để đi sâu vào các khu vực tranh chấp Do đó, Việt Nam và Ấn Độ có thể phớt lờ thái

độ không hài lòng của Trung Quốc trong những năm qua

Tương lai quan hệ Việt Nam - Trung Quốc - Ấn Độ sẽ phụ thuộc vào những thayđổi trong học thuyết trên biển của Việt Nam về tính hợp pháp, vai trò và quy trình tổ chứccủa lực lượng dân quân biển, cũng như tiến độ phát triển chung Việt - Trung và vị trí củacác cuộc thăm dò dầu khí giữa ONGC và PetroVietnam trong tương lai Cuộc chơi này cóquá nhiều biến số, nên bất kỳ phía nào cũng có thể liều lĩnh

Việt Nam đặt mua gần 100 triệu USD vũ khí của Mỹ

Theo đài VOA, một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ mới khẳng định rằng Việt Nam

có các hợp đồng mua các thiết bị quân sự của Mỹ trị giá tới 94,7 triệu USD Khi được hỏiliệu các loại vũ khí Việt Nam mới đặt mua có phải dùng vào mục đích bảo vệ chủ quyền

lãnh hải hay không, nhà ngoại giao này nói:“Chúng tôi không thể thảo luận chi tiết các vụ mua bán quân sự tiềm năng hoặc đang chờ xử lý trước khi chúng được thông báo cho Quốc hội Tuy nhiên, chúng tôi lưu ý rằng Việt Nam hiện có 24 trường hợp trong chương trình ‘Mua bán quân sự nước ngoài’ với tổng giá trị 69,7 triệu USD”.

Vụ việc này đã được thông báo cho Quốc hội Mỹ, đang trong giai đoạn triển khai

và chuyển giao cho Việt Nam Đây là xác nhận đầu tiên của phía Washington kể từ khiTổng thống Barack Obama năm 2016 thông báo Mỹ dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận vũ khíđối với Việt Nam

Trong chuyến thăm Việt Nam năm 2017, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đãchào bán máy bay, tên lửa với quan chức Hà Nội Hiện chưa có thông báo từ phía BộNgoại giao Việt Nam về các đơn đặt hàng vũ khí với Mỹ

Quan chức Mỹ nói trên cho biết, ngoài các đơn đặt hàng trên, trong khoảng thờigian từ năm 2012-2017, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng đã cho phép Việt Nam mua các mặt hàngquân sự, trong đó có các thiết bị điện tử quân sự, trị giá 25 triệu USD thông qua chươngtrình “Mua bán thương mại trực tiếp”

Mua bán quân sự nước ngoài (FMS) và Mua bán thương mại trực tiếp (DCS) là haichương trình chính để Mỹ chuyển giao các dịch vụ và thiết bị quốc phòng cho đồng minh

và đối tác Cụ thể, FMS là một chương trình chuyển giao giữa hai chính phủ Theo đó, BộNgoại giao Mỹ thông qua đơn đặt hàng, rồi đối tác trả tiền cho thiết bị và Bộ Quốc phòng

Mỹ sử dụng hệ thống của mình để mua rồi chuyển cho đối tác Trong khi đó, theo chươngtrình DCS, đối tác đạt thỏa thuận với một nhà sản xuất Mỹ, nhưng nhà sản xuất phải được

Bộ Ngoại giao Mỹ cấp giấy phép thông qua vụ mua bán trước khi chuyển giao thiết bị

Ngoài việc mua thiết bị quân sự trên, quan chức Mỹ cũng cho biết: “Bộ Ngoại giao

Mỹ cũng đã cung cấp cho Việt Nam 12 triệu USD trong chương trình Cung cấp tài chínhquân sự nước ngoài (FMF) trong năm tài khóa 2017 Con số cho năm tài khóa 2018 vẫnchưa được xác định” Phát biểu trong chuyến thăm Việt Nam hồi đầu tháng trước, Ngoại

trưởng Mỹ Pompeo nêu rõ:“Trong quá khứ, chúng ta là đối thủ trên chiến trường Nhưng hôm nay, mối quan hệ an ninh của chúng ta chỉ là hợp tác Tháng 3/2018, tàu USS Carl

Trang 5

Vinson đã đến thăm Đà Nẵng Đây là hàng không mẫu hạm đầu tiên của Mỹ đến Việt Nam

kể từ khi kết thúc chiến tranh Và, sau khi Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí cách đây 2 năm, quân đội hai nước đang tìm cách tăng cường hơn nữa mối quan hệ về an ninh”.

Tháng 5/2017, tại Hawaii, lực lượng tuần duyên Hoa Kỳ đã bàn giao 1 tàu tuầnduyên trọng tải cao cho Cảnh sát biển Việt Nam

Theo Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội, con tàu này có tên CSB 8020 và “được trông đợigiúp nâng cao năng lực nhận thức về các vấn đề hàng hải của Cảnh sát biển Việt Nam,tăng cường năng lực của họ trong việc thực hiện các hoạt động thực thi luật hàng hải, tiếnhành tìm kiếm, cứu nạn, và các hoạt động ứng phó nhân đạo” Hồi cuối tháng 3 năm nay,

Mỹ đã chuyển giao 6 xuồng tuần tra Metal Shark cho Việt Nam trong chuyến thăm đầutiên của Tư lệnh tuần duyên Hoa Kỳ đến đất nước cựu thù

Theo Mỹ, những chiếc xuồng này “sẽ đóng vai trò ngăn chặn các tác nhân xấu vớinhững vi phạm chống lại Việt Nam hoặc diễn ra trong khu vực gần Việt Nam”

Các đơn hàng quân sự của Việt Nam với phía Mỹ cũng như việc Mỹ trao tàu cho

Hà Nội diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc mạnh mẽ tăng cường tuyên bố chủ quyền ởBiển Đông

Dư luận về việc Việt Nam định hướng ổn định tỷ giá linh hoạt 2%

TTXVN (Reuters) – Hãng tin Reuters ngày 1/8 đưa tin Việt Nam sẽ ổn định tỷ giá

VND theo mức linh hoạt 2% trong năm nay và kiên định các mục tiêu kinh tế vĩ mô, bấtchấp sự mất giá của đồng Nhân dân tệ và xung đột thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc –các đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam

Theo Reuters, trang web chính phủ ngày 1/8 dẫn lời Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc

nói Việt Nam “cần ổn định tỷ giá VND theo mức linh hoạt 2% so với cuối năm 2017”

Tháng trước, một số nhà kinh tế trong nước đã tư vấn cho chính phủ giảm giá tiềnđồng để duy trì khả năng cạnh tranh xuất khẩu trong bối cảnh đồng Nhân dân tệ và cácđồng tiền khác trong khu vực bị mất giá

Kể từ cuối năm 2017, tỷ giá tham chiếu của ngân hàng trung ương đã giảm gần1,1% so với đồng USD Trên thị trường liên ngân hàng, tiền đồng đã giảm giá 2,56%

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết Việt Nam sẽ không đi trước thị trường tiền

tệ quốc tế (theo lời khuyên của các nhà kinh tế), vì chưa bị bất kỳ tác động thực tế nào –

ám chỉ tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung và đồng Nhân dân tệ mất giá

Trong tháng 7/2018, đồng Nhân dân tệ đã mất giá 8% so với đồng USD tính từtháng 4, đánh dấu tháng mất giá mạnh nhất kể từ khi có số liệu thống kê Nguyên nhân là

do những lo ngại về việc tăng lãi suất của Mỹ, sản lượng sản xuất của Trung Quốc giảm vàcăng thẳng thương mại leo thang

Thị trường chứng khoán Việt Nam - thị trường khởi sắc hàng đầu châu Á với tốc độtăng trưởng 48% trong năm 2017, đã giảm 21% so với mức cao kỷ lục ghi nhận được vàotháng 4/2018, do các nhà đầu tư lo lắng về tác động của thuế quan thương mại đối vớichuỗi cung ứng toàn cầu và nền kinh tế Việt Nam

Trang 6

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tuyên bố dù có những thách thức, Việt Nam sẽ vẫnbám sát các mục tiêu tăng trưởng trong năm 2018, bao gồm tăng trưởng GDP 6,7% và lạmphát giới hạn ở mức 4%.

Thủ tướng nhấn mạnh sự đồng thuận chung là duy trì kinh tế vĩ mô ổn định, quản lýlạm phát tốt hơn, cải thiện lòng tin của xã hội, của thị trường và của các doanh nghiệp

Năm ngoái, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam

Các quốc gia Đông Nam Á phụ thuộc rất nhiều vào Trung Quốc về mặt nguyên vậtliệu và trang thiết bị cung cấp cho ngành sản xuất cần nhiều lao động Trong khi đó, Mỹ làthị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam

Việt Nam thâm hụt thương mại rất lớn với Trung Quốc, nhưng thặng dư thương mạirất lớn với Mỹ Điều này đã làm dấy lên nỗi lo ngại rằng Washington cũng có thể cũng ápthuế quan với Việt Nam

Công ty Đài Loan hạ cờ trước khi Trung Quốc lên tiếng

Theo đài BBC, công ty nội thất Kaiser 1 cho biết họ đã hạ cờ theo chỉ đạo của

chính quyền địa phương trước khi Trung Quốc chính thức chỉ trích Việt Nam về lá cờTrung Hoa dân quốc

Tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng và tờ Taiwan News ngày 31/7 đưa tin Trung

Quốc đã chính thức lên tiếng yêu cầu Việt Nam phải “sửa chữa sai lầm” khi để các nhàmáy ở Bình Dương treo cờ Đài Loan

Trước đó, truyền thông Đài Loan đưa tin Công ty sản xuất đồ nội thất Kaiser 1 ởBình Dương và các công ty Đài Loan khác được chính quyền Việt Nam treo cờ Đài Loan

Tuy nhiên, một nhân viên phòng hành chính của công ty Kaiser 1 ngày 1/8 xác

nhận với BBC rằng: “Công ty đã tháo 3-4 ngày trước rồi, tỉnh kêu tháo xuống”.

Nhân viên này cho biết công ty bắt đầu treo cờ Đài Loan từ giữa tháng 6, khi trêntoàn Việt Nam nổ ra cuộc biểu tình chống dự luật đặc khu Lý do là nhiều nhà máy ĐàiLoan lo ngại sẽ bị người biểu tình tấn công như cuộc biểu tình chống Trung Quốc lắp đặtgiàn khoan Hải Dương-981 vào năm 2014

Năm 2005 và 2006, Việt Nam từng nhiều lần lên tiếng thừa nhận “chính sách mộtTrung Quốc”

II VẤN ĐỀ BIỂN ĐÔNG

Trung Quốc liên tục "dọa" Philippines ở Biển Đông

Manila tỏ ra quan ngại trước việc Trung Quốc ngày càng có thêm nhiều hành vi cảnh cáotàu thuyền và máy bay của Philippines qua sóng radio khi các phương tiện này hoạt độnggần các tiền đồn mà Bắc Kinh đã bồi đắp tại quần đảo Trường Sa trên Biển Đông

Một báo cáo của chính phủ Philippines mới đây đã xác nhận rằng chỉ riêng trongnửa cuối năm 2017, đã có ít nhất 46 lần phi cơ quân sự Philippines nhận được những lời

Trang 7

cảnh báo qua sóng vô tuyến từ phía Trung Quốc khi đang bay tuần tra gần các đảo nhântạo do Bắc Kinh bồi đắp tại quần đảo Trường Sa Mục đích của Trung Quốc, theo bản báocáo, nhằm cản trở công việc giám sát của Philippines trên biển Tây Philippines (BiểnĐông).

Theo hai vị quan chức giấu tên này, chính quyền Manila đã 2 lần bày tỏ thái độquan ngại về vấn đề phát sóng radio cảnh cáo của Trung Quốc nhân các cuộc tiếp xúc vớiphía Bắc Kinh, trong đó có cuộc gặp tại Manila hồi đầu năm nay để bàn về các tranh chấpbiển đảo giữa hai bên Đây là một vấn đề mới nổi cộm sau khi Trung Quốc biến 7 rạn san

hô bị tranh chấp thành các hòn đảo sử dụng cát được nạo vét ở quần đảo Trường Sa, nơicác hòn đảo mới được bồi đắp hiện đang ở rất gần các hòn đảo do Việt Nam, Philippines

và Đài Loan kiểm soát Malaysia và Brunei cũng là những bên có tranh chấp các chuỗi đảo

và đá san hô với Trung Quốc

Điều đáng nói là nếu trước đây, những lời cảnh báo kiểu này thường do tàu tuầnduyên Trung Quốc đưa ra thì gần đây, theo giới chức quân sự, tín hiệu cảnh cáo được phát

đi ngay từ các đảo nhân tạo do Trung Quốc chiếm giữ Trên các đảo này, Bắc Kinh đã lắpđặt các hệ thống thông tin và giám sát mạnh hơn, ngoài các vũ khí như tên lửa đất đốikhông

Tư lệnh Clay Doss, sỹ quan truyền thông Hạm đội 7 của Mỹ, nói với AP rằng: “Tàu

và máy bay của chúng tôi đã quan sát thấy sự gia tăng số lượng những cảnh báo qua radiođược phát từ các cơ sở mới trên Biển Đông Những thông tin liên lạc này không ảnhhưởng đến hoạt động của chúng tôi”

Mặc dù Mỹ không đưa ra yêu sách hàng hải chiến lược, song hải quân nước này đãtriển khai tàu chiến và máy bay hoạt động trên Biển Đông để thúc đẩy sự tự do hàng hải và

do thám Tuy nhiên, Trung Quốc lại lên tiếng phản đối sự can thiệp của nước ngoài vàonhững tranh chấp ở châu Á

Tàu chiến và máy bay của Hải quân Mỹ thường xuyên liên lạc với các lực lượnghải quân khu vực, bao gồm Hải quân Trung Quốc Ông Doss cho biết: “Phần lớn các thôngtin liên lạc này là đúng, và khi chúng không đúng, những vấn đề sẽ được giải quyết bằngcác kênh ngoại giao và quân sự thích hợp”

Báo cáo của chính quyền Philippines đã nêu cụ thể trường hợp một phi cơ củaKhông quân Philippines vào cuối tháng 1/2018, khi đang tuần tra gần các đảo nhân tạo củaTrung Quốc, thoạt đầu chiếc máy bay này nhận được lời cảnh báo là đang “đe dọa tới anninh của đảo Trung Quốc và phải rời đi ngay lập tức để tránh gây hiểu lầm”

Tuy nhiên, chỉ ít lâu sau, lời cảnh báo biến thành đe dọa: “Máy bay quân sựPhilippines, hãy rời đi ngay lập tức, nếu không sẽ phải gánh chịu hậu quả có thể xảy ra”

Và sau khi nhận được lời cảnh báo, phi công Philippines đã “nhìn thấy 2 tín hiệu pháosáng được phóng từ hòn đảo” do Trung Quốc chiếm giữ, được xác nhận là đá Gaven

Các quan chức Đại sứ quán Trung Quốc vẫn chưa đưa ra phản hồi trong vấn đề này,song các quan chức Bắc Kinh đã nhắc lại nhiều lần rằng họ có quyền xây dựng ở nhữngnơi họ tuyên bố là lãnh thổ của mình và sẽ bảo vệ chủ quyền của mình bằng mọi giá

Trang 8

Tư lệnh không quân Philippines, Trung tướng Galileo Gerard Rio Kintanar Jr chobiết các phi công Philippines đã phản ứng một cách bình tĩnh trước các thông điệp radiocủa Trung Quốc và vẫn thực hiện nhiệm vụ của họ theo kế hoạch, đồng thời nhấn mạnhrằng sự xuất hiện ngày càng nhiều thách thức từ Trung Quốc cho thấy cam kết rõ ràng củaquân đội Philippines nhằm bảo vệ quyền lợi lãnh thổ của đất nước bằng việc tăng cườngcác cuộc tuần tra giám sát Ông Kintanar nói: “Họ (Trung Quốc) làm điều đó bởi yêu sáchcủa họ ở khu vực, còn chúng tôi đã đưa ra những phản ứng chuẩn mực và vẫn tiến hànhnhững gì chúng tôi đang làm”.

Vào tháng 4/2017, lực lượng Trung Quốc cũng đã từng dùng sóng radio để tung ranhững lời đe dọa nhằm xua đuổi 2 phi cơ quân sự của Philippines đang chở các quan chức

an ninh quân sự hàng đầu Philippines và khoảng 40 nhà báo tới đảo Thị Tứ (Philippinesgọi là Pag-asa) ở Trường Sa Thị Tứ nằm cách đá Subi hơn 22km, từng là một đảo san hônhưng hiện trở thành một thành phố nhân tạo nhỏ của Trung Quốc với một đường băng vàđường chân trời

Trung Quốc đã nhiều lần cảnh báo các máy bay Philippines rằng họ đang đi lạc vàolãnh thổ của Trung Quốc và họ nên quay lại để tránh bất kỳ rủi ro nào xảy ra Máy bayPhilippines đã phản ứng lại bằng cách khẳng định rằng họ đang bay trên lãnh thổPhilippines

Trung Quốc, Philippines chuẩn bị hoàn tất dự thảo về kế hoạch thăm dò

ở Biển Đông

Cayetano cho biết dự thảo khung về kế hoạch hợp tác thăm dò các mỏ dầu và khí đốt trênvùng Biển Tây Philippines (Biển Đông) giữa Trung Quốc và Philippines dự kiến sẽ đượcđưa ra vào tháng 9/2018

Phát biểu trước khi tới Singapore để tham dự Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN, ôngCayetano nói: "Vẫn chưa có hoạt động trao đổi chính thức nào Hy vọng vào tháng 8 hoặcmuộn nhất là tháng 9 tới, chúng tôi có thể đi đến giai đoạn trao đổi các dự thảo"

Theo ông Cayetano, cả Philippines lẫn Trung Quốc đều đã đặt ra các nguyên tắc đểđưa vào dự thảo chung và hy vọng hai bên có cùng quan điểm trong dự thảo về thỏa thuận.Ông Cayetano khẳng định hoạt động thăm dò chung giữa hai nước có tính khả thi rất cao

III VẤN ĐỀ QUỐC TẾĐÔNG NAM Á

Thảm họa vỡ đập tại Lào và ảnh hưởng của Trung Quốc

TTXVN (Viêng Chăn) - Tạp chí The Diplomat ngày 2/8 đăng bài viết có tiêu đề

“Thảm họa vỡ đập tại Lào và Trung Quốc”, trong đó giải thích tại sao Trung Quốc đã có

Trang 9

những phản ứng nhanh chóng như vậy khi sự cố vỡ đập tại Lào xảy ra Sau đây là nộidung bài viết:

Vụ vỡ đập Xepien Xenamnoy tại tỉnh Attapeu ở Nam Lào đã gây ra một trận lũ cótính tàn phá lớn Trong khi thống kê về con số người thiệt mạng vẫn chưa chắc chắn -một phần do Chính phủ Lào giữ kín thông tin một cách chặt chẽ - báo chí đưa tin rằng đã

có hàng trăm người đang mất tích

Xét vẻ bề ngoài, vụ việc này chẳng liên quan gì tới Trung Quốc, quốc gia lánggiềng của Lào ở phía Bắc Các công ty của Trung Quốc cũng chẳng liên quan gì tới Dự

án xây dựng đập thủy điện Xepiean Xenamnoy và Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã thôngbáo rằng không có thông tin về việc người Trung Quốc bị thiệt hại trong sự cố Tuynhiên, phản ứng của Trung Quốc đối với thảm họa trên vẫn rất quan trọng – cả về hìnhảnh của Trung Quốc tại Lào và ở khu vực rộng hơn, cũng như đối với những thảm họatiềm tàng có thể xảy ra đối với các dự án của Trung Quốc

Ngay sau sự cố, Trung Quốc đã không để phí thời gian tham gia vào các nỗ lựccứu hộ Trên thực tế, nhóm quân y thuộc Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA)

đã có mặt sẵn ở Lào trong một cuộc “tập trận chung về cứu hộ y tế nhân đạo” Theo Tân Hoa xã, PLA đã gửi một nhóm 32 nhân viên y tế tới khu vực thảm họa, trở thành “nhóm

cứu hộ quốc tế đầu tiên với đầy đủ trang thiết bị” đến khu vực thảm họa Các bác sĩ củanhóm nói rằng họ đang chữa trị cho khoảng 100 bệnh nhân/ngày PLA cũng tài trợ cácthiết bị ytế và các phương tiện phòng chống và kiểm soát dịch bệnh cho Lào sau khi kếtthúc cuộc tập trận

Theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Chính phủ nước ngày cũng cung cấp viện trợnhân đạo cần thiết cho Lào, bao gồm cả thuyền, lều và thiết bị làm sạch nước”

Trung Quốc muốn được coi là một láng giềng tốt, và việc có phản ứng nhanhchóng và hào phóng đối với những thảm họa lớn như thế này là một khởi đầu tốt Trongquá khứ, Bắc Kinh đã bị cáo buộc là “keo kiệt” trong các đóng góp đối với nỗ lực cứu trợtại khu vực, đặc biệt là tại Philippines sau cơn bão Haiyan năm 2013 Các nhà quan sát

đổ lỗi cho phản ứng chậm chạp và chiếu lệ của Trung Quốc trong trường hợp này do hainước đang căng thẳng về tranh chấp hàng hải khi đó

Trung Quốc không có lý do gì để chơi trò chính trị thông qua việc trì hoãnviệc viện trợ trong trường hợp này Lào thường được liệt vào danh sách là một trongnhững quốc gia Đông Nam Á có quan hệ gần gũi với Bắc Kinh nhất Lào là quốc gia

“đàn em” có cùng thể chế chính trị và việc Trung Quốc thống trị về mặt kinh tế tại Lào

đã tạo “chiếc ô an ninh” bổ sung cho mối quan hệ này Tuy nhiên, như bài viết của Tom

Fawthrop đang trong Tạp chí The Diplomat hồi tháng 4 vừa qua, tình cảm chống Trung

Quốc đang sôi sục tại Lào do cảm giác rằng đầu tư lớn của Trung Quốc đang biếnnước này thành một "tỉnh của Trung Quốc" Nỗ lực mạnh mẽ, mang tính hình ảnh caotrong việc hỗ trợ Lào ngay sau thảm họa cũng như trong việc tái thiết dài hạn, có thể giúpBắc Kinh thay đổi hình ảnh xấu đó

Trang 10

Tuy nhiên, trong một khía cạnh thực dụng khác, Chính phủ Trung Quốc sẽ hyvọng giảm thiểu thiệt hại của sự cố vỡ đập này vì một lý do khác: Các công ty TrungQuốc đã đầu tư rất nhiều vào các dự án thủy điện ở Lào, nơi Trung Quốc hiện là nhà đầu

tư nước ngoài lớn nhất tại Lào Như đã đề cập ở trên, các công ty Trung Quốc không liênquan tới đập Sepien Senamnoy, được xây dựng bởi nhóm các nhà đầu tư quốc tế đến từHàn Quốc, Thái Lan và Lào, nhưng Trung Quốc là một trong những “người chơi lớnnhất” trong ngành thủy điện Lào

Trung Quốc có liên quan tới gần một nửa số dự án phát triển thủy điện của Lào, kể

cả đó là trên dòng chính của sông Mekong hay ở các phụ lưu của dòng sông này Theo sốliệu của Tổ chức các dòng sông quốc tế, các dự án đập của Trung Quốc tại Lào bao gồmđập Pak Beng trị giá 2,4 tỷ USD (do Công ty Datang Overseas Investment của TrungQuốc đầu tư), thủy điện bậc thang Nam Ou trị giá 2 tỷ USD (Tập đoàn Sinohydro đangxây dựng), dự án thủy điện Nam Khan 3 (cũng do Sinohydro xây dựng), và đập NamBeng (Tập đoàn Electrical Equipment Corporation của Trung Quốc xây dựng)…

Sự cố vỡ đập thủy điện Sepien Senamnoy có thể khiến Chính phủ Lào từ bỏ nỗlực biến nước này thành một “bình ắc quy của Đông Nam Á”, gây nguy hiểm cho cáchoạt động đầu tư của Trung Quốc tại đó Thất bại của Trung Quốc có thể còn lớn hơn nếuthảm họa này sẽ khiến các chính phủ tại Đông Nam Á xem xét lại cách tiếp cận của họđối với thủy điện Với quan điểm đó, những hỗ trợ của Trung Quốc để giúp các bản củangười dân ở huyện Sanamsay (tỉnh Attapeu) khắc phục thảm họa là một cái giá rất nhỏ đểthử và bảo vệ các dự án thủy điện trị giá hàng tỉ USD tại Lào và khu vực rộng lớn hơn

Hun Sen đặt cược vào chủ nghĩa chuyên quyền kiểu Trung Quốc

TTXVN (Hà Nội) - Theo trang mạng atimes.com, tất cả bài viết và phát biểu của

Chủ tịch Tập Cận Bình về quản lý Trung Quốc, chính xác là để giải thích “mô hình TrungQuốc”, là rất khó hiểu và gây nhiều tranh cãi

Ngày 30/7 vừa qua, người dân Campuchia cũng nhận ra điều tương tự như vậy.Kết quả bầu cử quốc hội hôm 29/7 ở Campuchia đã được thông báo rộng rãi– mộtchiến thắng lớn “không có đối thủ” dành cho Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) của ôngHun Sen, người giữ chiếc ghế thủ tướng kể từ năm 1985 Đảng CPP cầm quyền tuyên bốgiành được tất cả 125 ghế Quốc hội trong cuộc bầu cử lần này

Người ta cho rằng Campuchia là quốc gia đầu tiên ở khu vực Đông Nam Á tiếnhành đàn áp vì lợi ích của một đảng cầm quyền, bày tỏ ủng hộ thế và lực đang lên củaCộng hòa nhân dân Trung Quốc, bao gồm viện trợ và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), vàcam kết nắm bắt cơ hội từ Sáng kiến “Vành đai và con đường” (BRI)

Theo hãng tin Bloomberg, “Trung Quốc thậm chí đã hỗ trợ Campuchia 20 triệu

USD cho các thiết bị bầu cử bao gồm lều bạt, máy tính xách tay và máy tính để bàn… saukhi Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) rút tài trợ cho cuộc bầu cử lần này.”

Lâu nay, Campuchia cũng đã được hưởng lợi từ các khoản vay hào phóng củaTrung Quốc, chiếm khoảng 70% số nợ song phương của Campuchia, theo báo cáo của

Trang 11

Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) năm 2017 Đối với Trung Quốc, một Campuchia “ổn định” dướithời Hun Sen sẽ tốt hơn so với bất kỳ sự thay đổi nào khác bởi vì Bắc Kinh có thể tiếp tụcnhận được sự ủng hộ của nước này ở khu vực.

Trong bài viết bằng tiếng Anh một ngày sau cuộc bầu cử, Thời báo Hoàn cầu của

Trung Quốc khẳng định: “Hun Sen đã từ chối đi theo Mỹ trong chính sách đối ngoại củamình và luôn công khai sẵn sàng tăng cường hợp tác với Trung Quốc Ông phản đối sự can

dự quá mức của ASEAN cũng như sự can thiệp bên ngoài vào vấn đề Biển Đông Đươngnhiên, Mỹ muốn lật đổ ông thông qua các cuộc bầu cử”

Trong khi đó, việc Hun Sen củng cố hệ thống độc đảng, cấm đảng đối lập hoạtđộng, đóng cửa tất cả tờ báo địa phương “thiếu thân thiện” và trấn áp các Tổ chức phichính phủ (NGO) – thường được viện cớ kiểm tra thuế – cũng như bỏ tù hoặc buộc cácnhà chính trị đối lập phải sống lưu vong, tất cả làm theo “cuốn sách quản lý Nhà nước”của Trung Quốc

Tuy nhiên, có những vấn đề khác mà những người theo dõi Trung Quốc sẽ nhận ra

Trong chuyên mục bình luận của hãng tin Reuters, nhà phân tích chính sách toàn cầu Tej

Parikh nói: “CPP đã trực tiếp đầu tư lớn vào các dự án bất động sản và khu trung tâmthương mại, bề ngoài có vẻ phát triển, nhưng thực chất chỉ mang lại lợi ích cho một nhómcầm quyền Đối với đa số người dân Campuchia, chuyên quyền, bộ máy quan liêu yếukém và giới lãnh đạo tham nhũng là mối lo ngại ngày càng tăng đối với họ”

Nói cách khác, có hai câu chuyện có vẻ tương phản lẫn nhau, song những khác biệtnày cũng có ý nghĩa và đây là trò chơi may rủi của Hun Sen

Tập Cận Bình của Trung Quốc đã nuôi dưỡng sự “tôn thờ nhân cách” thông quanhững chiến dịch “làm trong sạch đội ngũ lãnh đạo” và tầm nhìn “trẻ hóa Trung Quốc vìmột quốc gia vĩ đại” - Giấc mơ Trung Hoa Hun Sen không có tầm nhìn như vậy và ông tacũng không tận tâm thờ cúng

Ở Trung Quốc, ai lớn lên cũng muốn có các cuộc bầu cử tự do và công bằng.Nhưng gần 2/3 dân số Campuchia dưới tuổi 30, và đa số cử tri đủ tư cách ở đất nước nàylớn lên trong giai đoạn hậu Cơ quan chuyển giao của Liên hợp quốc tại Campuchia(UNTAC)

UNTAC được thành lập 1992 và đánh dấu sự khởi đầu cho các cuộc bầu cử năm

1993 Các cuộc bầu cử sau đó không phải là không có tranh cãi, nhưng không công khaisắp đặt một kết quả biết trước Tuy nhiên, thay đổi trò chơi dân chủ không phải là “ván bàimay rủi Trung Quốc duy nhất của Hun Sen”

Thương mại của Campuchia với Trung Quốc không thể quan trọng so với xuất khẩucủa nước này sang các thị trường Mỹ và châu Âu, nơi Campuchia được hưởng quy chếmiễn thuế và nay vấn đề đó đang được xem xét lại

Tạp chí Nikkei Asian cho biết: “Nhờ có quy chế miễn thuế, 61,1% trong tổng hàng

xuất khẩu của Campuchia năm 2016 là đến EU và Mỹ… Trung Quốc chỉ có 6%” Đặcbiệt, lĩnh vực may mặc chiếm 80% xuất khẩu của Campuchia và là động lực mạnh mẽ nhất

Trang 12

của nền kinh tế, rất dễ bị tổn thương một khi phương Tây không áp dụng quy chế miễnthuế nữa.

Trong bối cảnh tranh luận gia tăng về rủi ro BRI và những mối đe dọa của cáckhoản nợ đổ dồn về các quốc gia “thụ hưởng” hợp tác với Trung Quốc, công bằng mà nói,tranh luận nóng lên là về vấn đề mô hình quản lý của Trung Quốc

Năm 2015, trong một hội thảo về chủ đề này, những người ủng hộ mô hình quản lýcủa Trung Quốc đã gây ra phản ứng “nghịch lý”, chẳng hạn như “chủ nghĩa độc đoán ngudốt”, “chủ nghĩa tư bản độc tài” và “nền dân chủ độc đoán”…

Hệ thống độc tài của Trung Quốc đã phát triển đến mức nó “không thường xuyênvấp phải sự phản đối rộng rãi” Hun Sen đã đảo ngược hệ thống Campuchia sau gần mộtđêm Dường như ông ta dựa trên suy đoán rằng chủ nghĩa độc tài đơn giản sẽ hiệu quả

Thời báo Hoàn cầu kết luận nó hiệu quả, tạo ra “những diễn biến tích cực trong

quan hệ Trung Quốc-Campuchia Các nước phương Tây nên ngẫm nghĩ về những lý do,thay vì ghen tị”

DIỄN ĐÀN KHU VỰC ASEAN

ARF - cơ hội để Mỹ tiếp tục gây sức ép với Triều Tiên

Theo đài RFI, cuối tuần này, Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) thường gọi là Diễn

đàn An ninh khu vực, được tổ chức tại Singapore Sự kiện thường niên quy tụ các quanchức ngoại giao cao cấp của 26 quốc gia và Liên minh châu Âu (EU) chủ yếu để bàn cácvấn đề an ninh trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương

Diễn đàn là cơ hội để cập nhật các diễn tiến sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều,đồng thời cũng là dịp để Hoa Kỳ thúc đẩy cộng đồng quốc tế gia tăng áp lực đòi BìnhNhưỡng từ bỏ vũ khí hạt nhân

Tham gia hội nghị có ngoại trưởng các nước từng tham gia các cuộc đàm phán 6bên về hạt nhân của Bình Nhưỡng như Mỹ, Nga, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc vàTriều Tiên Nhiều cuộc gặp song phương và đa phương sẽ được tổ chức bên lề các hộinghị chính thức Với tư cách thành viên chính thức của ARF, Triều Tiên sẽ có dịp để thểhiện thiện chí và lập trường chính thức của họ trong tiến trình phi hạt nhân hóa đã đượcnhà lãnh đạo Kim Jong-un cam kết

Singapore là nơi cách đây hơn một tháng đã diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh lịch sửDonald Trump - Kim Jong-un Một tiến trình giải trừ hạt nhân Triều Tiên mở ra sau cáccam kết về nguyên tắc của lãnh đạo hai nước Từ đó đến nay, các bước cụ thể hóa tiếntrình này đã được Bình Nhưỡng và Washington triển khai một cách cẩn trọng, theo từngbước cân nhắc thăm dò nhau Trong khi đó, thỉnh thoảng lại xuất hiện các chi tiết khiến dưluận không khỏi hoài nghi về thiện chí thực sự của Triều Tiên hay của Mỹ

Theo giới quan sát, nhân ARF lần này, ông Pompeo và các quan chức ngoại giaocấp cao của nhiều nước liên quan đến hồ sơ hạt nhân Triều Tiên sẽ lưu tâm xem xét BìnhNhưỡng đã làm được gì để tiến tới giải trừ vũ khí hạt nhân

Trang 13

Trong cuộc gặp Tổng thống Mỹ D Trump, nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã ký tuyên

bố chung đề cập việc “giải trừ hạt nhân hoàn toàn trên bán đảo Triều Tiên” Đó là một camkết chung chung, quá xa so với đòi hỏi của Hoa Kỳ là Triều Tiên giải trừ vũ khí hạt nhân

“toàn bộ, có kiểm chứng và không thể đảo ngược”, cho dù sau cuộc gặp thượng đỉnh Triều, Bình Nhưỡng đã cố gắng tỏ thiện chí bằng một số việc làm cụ thể như dỡ bỏ cơ sởhạt nhân hay bãi thử tên lửa

Mỹ-Những ngày gần đây xuất hiện nhiều thông tin nói rằng tình báo Mỹ dựa trên cácảnh vệ tinh cho thấy Triều Tiên vẫn tiếp tục chế tạo tên lửa mới Trước đó, trong một phiênđiều trần trước Quốc hội Mỹ, Ngoại trưởng Mike Pompeo khẳng định, Bình Nhưỡng tiếptục sản xuất các vật liệu hạt nhân

Những thông tin như vậy không làm giới phân tích chính trị ngạc nhiên nhiều Theoông Hary Kazianis, thuộc trung tâm nghiên cứu chính trị Mỹ, tại cuộc gặp thượng đỉnh tạiSingapore hôm 12/6, Kim Jong-un không hề hứa cho ngừng hoạt động các cơ sở chế tạo

tên lửa mà chỉ cam kết “hành động” giải trừ hạt nhân bán đảo Triều Tiên Đó là một quá

trình mà Bình Nhưỡng đang tiến hành thương lượng với Washington

Chuyên gia Joel Wit, người sáng lập trang thông tin 38 North chuyên theo dõi Triều

Tiên nhắc lại rằng cuộc gặp thượng đỉnh Trump - Kim mới chỉ dẫn tới ký tuyên bố chung,chứ chưa phải là một thỏa thuận Trong thời gian đàm phán để đi tới ký một thỏa thuận,hai bên sẽ không thể dừng lại tất cả để chờ đàm phán diễn ra thế nào Như vậy, Triều Tiên

có thể tiếp tục bình thường chương trình của họ cho đến khi đàm phán có kết quả

Tuy nhiên, theo ông Bruce Bennett, trung tâm nghiên cứu Rand Corporation, nhữnghình ảnh vệ tinh về các hoạt động tại các cơ sở hạt nhân của Bình Nhưỡng cho thấy TriềuTiên đang tìm cách gây áp lực ngược trở lại với Washington để đòi gỡ bỏ từng phần trừng

phạt quốc tế Chuyên gia Brunett nhận định, Triều Tiên “muốn giảm nhẹ trừng phạt dần

dần, theo đó họ sẽ ngừng một số hoạt động” liên quan đến chương trình vũ khí

Theo một quan chức cao cấp ngoại giao Mỹ, tại ARF, ngoại trưởng Mike Pompeo

sẽ đề nghị các nước châu Á tiếp tục thực thi trừng phạt Triều Tiên để ép nước này từ bỏ vũkhí hạt nhân Quan chức Mỹ nói trên cho biết, không loại trừ khả năng, ông Pompeo gặpđồng nhiệm Triều Tiên bên lề ARF để tiếp tục các cuộc thương lượng về giải trừ vũ khí hạtnhân Mối đe dọa của Triều Tiên năm nay chắc hẳn không còn là chủ đề trọng tâm củaARF như mọi năm, thay vào đó là tiến trình tiến tới giải trừ hạt nhân Triều Tiên sẽ đượcchú ý trong bối cảnh quan hệ Mỹ -Triều đang dịu xuống, tuy không có mấy tín hiệu lạcquan

Ngoại trưởng Mỹ sẽ thúc đẩy khái niệm “Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự

do và cởi mở”

Theo đài VOA, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo sẽ gặp gỡ các giới chức ASEAN tại

Singapore trong tuần này Ông Pompeo theo trông đợi sẽ thúc đẩy chính sách của chínhquyền Trump về “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và cởi mở” Trước chuyến đi,Ngoại trưởng Pompeo công bố sẽ có 113 triệu USD dành cho đầu tư mới trong khu vực

Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, tập trung vào công nghệ, năng lượng và cơ sở hạ tầng

Trang 14

Sự tập trung vào khu vực diễn ra vào thời điểm căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốcđang ngày càng tăng về thương mại và thuế quan Phát biểu tại Diễn đàn doanh nghiệp Ấn

Độ Dương-Thái Bình Dương hôm 30/7, Ngoại trưởng Pompeo nói:“Cũng như rất nhiều đồng minh và bạn bè châu Á của chúng tôi, đất nước chúng tôi đã chiến đấu giành độc lập

từ một đế chế được tôn kính Do đó, chúng tôi chưa bao giờ và sẽ không bao giờ mưu tìm

sự thống trị ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, và chúng tôi sẽ phản đối bất kỳ quốc gia nào làm điều này”.

Tuy nhiên, những lo ngại về Triều Tiên có thể sẽ bao trùm lên chương trình nghị sự.Tại hội nghị thượng đỉnh Đông Á, Ngoại trưởng Pompeo sẽ gặp 17 đối tác để giảiquyết những thách thức an ninh quan trọng nhất của khu vực, bao gồm mối đe dọa hạtnhân từ Bình Nhưỡng, xung đột trên Biển Đông, cuộc khủng hoảng người Rohingya tạibang Rakhine của Myanmar, an ninh mạng và các chủ đề khác Khi được hỏi liệu ôngPompeo có họp song phương với Ngoại trưởng Triều Tiên Ri Yong-ho ở Singapore hay

không, một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nói với các nhà báo: “Triều Tiên cũng đang ở trong nhóm với tư cách là thành viên của Diễn đàn khu vực ASEAN trong số 27 quốc gia Vì vậy, sẽ có các cuộc thảo luận bao gồm cả Triều Tiên”.

Giới chức này cho biết, sẽ có những cuộc gặp tình cờ và các cuộc gặp theo kếhoạch tại các hội nghị lớn, nhưng không có một cuộc họp song phương nào

Ngày 1/8, Bộ Ngoại giao Nga cho biết, họ đang tìm cách thiết lập các cuộc họpsong phương giữa Ngoại trưởng Sergey Lavrov và các đối tác của một số nước, trong đó

có Hoa Kỳ

Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif cũng sẽ có mặt tại Singapore, nhưnggiới chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết không có kế hoạch nào cho việc họp vớiIran

Lo ngại về hoạt động tên lửa và hạt nhân đang diễn ra của Triều Tiên lại nổi lên sau

khi tờ Washington Post ngày 31/7 dẫn lời các giới chức tình báo Mỹ tin rằng Bình

Nhưỡng đang tiếp tục chế tạo các tên lửa mới tại cùng một cơ sở nghiên cứu mà nước này

đã sử dụng để làm các tên lửa liên lục địa có khả năng phóng tới bờ biển phía Đông HoaKỳ

Viên chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ từ chối bình luận về thông tin trên,nói rằng ông sẽ không bàn luận về các vấn đề tình báo

Tuy nhiên, các chuyên gia nói rằng Triều Tiên dường như vẫn đang tiếp tục cácchương trình hạt nhân và tên lửa của mình, và hai bên cần phải tiếp tục đàm phán để chốtlại các bước đầu tiên trong tiến trình phi hạt nhân hóa

Trên đường đến Singapore, ông Pompeo sẽ dừng chân tại Malaysia để gặp Thủtướng mới đắc cử Mahathir Mohamad, thảo luận về các quyền lợi chung, bao gồm thươngmại và chống khủng bố

Trên đường trở về Washington, Ngoại trưởng Pompeo sẽ dừng lại ở Jakarta,(Indonesia) để gặp Tổng thống Joko Widodo để tái khẳng định quan hệ đối tác chiến lượctoàn diện với nền dân chủ lớn thứ ba thế giới

Trang 15

Thế bí của Nhật Bản trong việc xúc tiến cuộc gặp thượng đỉnh Nhật-Triều

TTXVN (Tokyo) - Ngoại trưởng Nhật Bản Taro Kono sẽ tham dự một số cuộc họp

liên quan của ASEAN được bắt đầu từ ngày 1/8 Theo dự kiến, Ngoại trưởng Triều Tiên RiYong-ho cũng sẽ cùng những người đồng cấp Nhật Bản, Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc vàNga tham gia Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) Mặc dù coi đây là cơ hội gặp gỡ trực tiếpvới giới chức Bình Nhưỡng để xúc tiến cuộc gặp thượng đỉnh Nhật-Triều, song dường như

kế hoạch này của Tokyo vẫn đang phải đối mặt với nhiều trở ngại

Theo tờ Nihong Keizai, ngay sau cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều tại Singapore vừa

qua, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã tính đến việc sắp xếp cuộc gặp với nhà lãnh đạoTriều Tiên Kim Jong-un với mục tiêu đạt được đột phá về vấn đề con tin người Nhật bịTriều Tiên bắt cóc từ những năm 1970 và 1980 Hiện có một số phương án được đặt ra là

tổ chức cuộc gặp này bên lề các diễn đàn quốc tế, như Diễn đàn Kinh tế phương Đôngdiễn ra tại Vladivostok (Nga) vào tháng 9 tới hoặc bên lề phiên họp của Đại hội đồng Liênhợp quốc tại New York sắp tới - hai sự kiện mà ông Kim Jong-un có thể sẽ tham dự Tokyotính toán sau khi Triều Tiên giải quyết tổng thể các vấn đề bắt cóc con tin, hạt nhân và tênlửa thì sẽ tiến tới bình thường hóa quan hệ Nhật- Triều và sau đó sẽ tiến hành hợp tác vàviện trợ kinh tế cho Bình Nhưỡng

Trước thềm cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều, Thủ tướng Shinzo Abe đã gặp Tổngthống Mỹ Donald Trump và yêu cầu ông Trump truyền tải lập trường của Tokyo về vấn đềcon tin đến chính quyền Bình Nhưỡng Theo lời ông Trump, ông Kim Jong-un đã tỏ ra rấtsẵn lòng đối thoại với ông Abe Tuy nhiên, đã gần 2 tháng kể từ sau cuộc gặp thượng đỉnhlịch sử Mỹ-Triều, vấn đề giải giáp hạt nhân Triều Tiên vẫn đang trong trạng thái bế tắc.Trong bối cảnh các lệnh trừng phạt kinh tế của cộng đồng quốc tế nhằm vào Triều Tiênvẫn được giữ nguyên, việc Nhật Bản tính toán dùng con bài hợp tác kinh tế để thúc đẩyTriều Tiên giải quyết vấn đề con tin là một giải pháp đầy khó khăn Theo nhận định củamột quan chức Bộ Ngoại giao Nhật Bản (giấu tên), tiến trình thực hiện thỏa thuận phi hạtnhân hóa giữa Mỹ và Triều Tiên đã không tiến triển tích cực như kỳ vọng ban đầu nên việcđàm phán về vấn đề con tin người Nhật cũng trở nên rất khó khăn

Với Nhật Bản, diễn đàn an ninh đa phương ARF 2018 với sự tham gia của TriềuTiên là cơ hội đầu tiên để tiếp xúc với các quan chức Bình Nhưỡng kể từ sau cuộc gặpthượng đỉnh Mỹ-Triều Trước đây, tại ARF 2017, Ngoại trưởng Kono cũng đã từng cócuộc tiếp xúc ngắn với người đồng cấp Triều Tiên Ri Yong-ho ngay trước bữa ăn tối Lầnnày cũng vậy, Ngoại trưởng Kono sẽ tìm kiếm cơ hội tiếp xúc với ông Ri trong buổi tiệctối dự kiến diễn ra vào ngày 3/8 để thăm dò khả năng giải quyết vấn đề con tin ngườiNhật

Tuy nhiên, nếu quan sát tình hình hiện nay và những động thái từ phía BìnhNhưỡng thì có thể dự đoán phần nào sự thành bại kế hoạch xúc tiến cuộc gặp thượng đỉnhNhật-Triều Có nhiều ý kiến cho rằng, trong thời điểm các cuộc thảo luận với Mỹ về phi

Ngày đăng: 19/04/2022, 20:37

TRÍCH ĐOẠN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

w