BCA060

Số 060/TKNB QT Thứ Tư, ngày 01/04/2020 TIN THAM KHẢO NỘI BỘ (Phần Quốc tế) I NHẬN ĐỊNH VÀ BÌNH LUẬN VỀ VIỆT NAM Việt Nam thực hiện cách ly toàn xã hội – ra tay trước để chế ngự sớm Theo đài Sputnik, n[.]

Số 060/TKNB-QT Thứ Tư, ngày 01/04/2020

TIN THAM KHẢO NỘI BỘ

(Phần Quốc tế)

I NHẬN ĐỊNH VÀ BÌNH LUẬN VỀ VIỆT NAM

Việt Nam thực hiện cách ly toàn xã hội – ra tay trước để chế ngự sớm

Theo đài Sputnik, nhà phân tích Nguyễn Minh Hoàng nhận định rằng “Chính phủ

Việt Nam không đợi đến khi ngưỡng bệnh nhân COVID-19 ‘chạm sàn’ mới công bố dịch toàn quốc mà phải ra tay trước để chế ngự sớm”.

Sáng 31/3, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã ban hành Chỉ thị về thực hiện các biệnpháp cấp bách phòng, chống dịch COVID-19 Theo đó, cách ly toàn xã hội được thựchiện trong vòng 15 ngày kể từ 0 giờ ngày 1/4, theo nguyên tắc ”gia đình cách ly với giađình, thôn bản cách ly với thôn bản, xã cách ly với xã, huyện cách ly với huyện, tỉnh cách

ly với tỉnh”

Theo chuyên gia trên, việc Chính phủ Việt Nam sử dụng biện pháp công bố dịchtoàn quốc đối với dịch COVID-19 là để thực hiện thẩm quyền về công bố dịch được quyđịnh tại Điều 38, Mục 1 “Công bố dịch”, Chương 4 “Chống dịch” trong Luật số03/2007/QH12 ngày 21/11/2007 do Quốc hội Việt Nam ban hành

Khoản 1, Điều 38 của luật này quy định các nguyên tắc công khai, chính xác, kịpthời, đúng thẩm quyền và mọi trường hợp có dịch đều phải được công bố Điểm c, Khoản

2 của Điều 38 Luật số 03/2007 quy định: “Thủ tướng Chính phủ công bố dịch theo đề nghị của Bộ trưởng Y tế đối với bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A khi dịch lây lan nhanh

từ tỉnh này sang tỉnh khác, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe con người”.

Diễn biến của dịch COVID-19 tại Việt Nam trong giai đoạn 1 (từ 31/1/2020 đến5/2/2020) cho thấy dịch bệnh chưa có biểu hiện lây lan nhanh từ tỉnh này sang tỉnh khác.Các vùng có dịch mới chỉ ở phạm vi hẹp tại đơn vị hành chính cấp xã, phường, số ca mắcnhiễm dưới 20 người Do đó, Chính phủ Việt Nam chỉ khuyến cáo tăng cường phòng,chống dịch chứ chưa công bố dịch trên toàn quốc

Ở đầu giai đoạn 2 của tiến trình chống dịch COVID-19 tại Việt Nam (tháng3/2020), số ca nhiễm mới COVID-19 được khống chế ở mức dưới 300 Đến cuối tháng, số

ca mắc bệnh được chữa khỏi và xuất viện nhưng vẫn tiếp tục được theo dõi y tế để phòng

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM Vietnam News Agency (VNA)

Trụ sở : 5 Lý Thường Kiệt - Hà Nội, Việt Nam

Tel: (84-4) 38255443; Fax (84-4) 38252984; E-mail: btk@vnanet.vn;

http://news.vnanet.vn

tái phát đã đạt hơn 50 ca, không có ca nào tử vong Đa số các ca bệnh COVID-19 đều cónguồn dịch từ ngoài biên giới Việt Nam (Hàn Quốc, Italy, Anh, Pháp, Mỹ,…) DịchCOVID-19 không có biểu hiện lây lan nhanh trong cộng đồng Những trường hợp tạo ranguy cơ lây lan rộng trong cộng đồng như trường hợp các bệnh nhân thứ 17, 34 và một sốbệnh nhân khác đã được ngăn chặn, khoanh vùng và cách ly kịp thời.

Tuy nhiên, vào thời điểm cuối tháng 3, do công tác kiểm soát phòng dịch thiếu chặtchẽ, có biểu hiện chủ quan, mất cảnh giác, Bệnh viện Bạch Mai đã để xảy ra lan truyềndịch bệnh diện rộng trong bệnh viện Trong đó, một ổ dịch lớn đã phát sinh trong Công tyTNHH Trường Sinh là công ty đã ký hợp đồng với Khoa Dinh dưỡng của Bệnh viện BạchMai, bao thầu toàn bộ hệ thống cung cấp suất ăn, nước sôi và một số dịch vụ khác chotoàn bệnh viện

Ngay sau khi phát hiện dấu hiệu lây nhiễm cộng đồng với 6 ca bệnh đầu tiên, Bệnhviện Bạch Mai đã được phong tỏa, tẩy trùng, tiêu khuẩn Hơn 5.500 người có tiếp xúc vớinguồn bệnh đã được cách ly, xét nghiệm Các bệnh nhân không thuộc diện nặng đã đượcchuyển về các bệnh viện tuyến tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương hoặc các bệnh việnngành

Tuy nhiên, Bệnh viện Bạch Mai là bệnh viện tuyến cuối với gần 10.000 bệnh nhânnội trú và ngoại trú, trong đó có khoảng 1.000 bệnh nhân nặng, phải có người nhà chămsóc hoặc người được người nhà thuê để chăm sóc thân nhân Bên cạnh đội ngũ y bác sĩ,nhân viên y tế, nhân viên hành chính, phục vụ, tại bệnh viện còn có hàng nghìn người làmcác công việc như bảo đảm giao thông nội bộ, trông giữ phương tiện, nhân viên bảo vệ,trật tự, nhân viên vệ sinh công cộng, công nhân xây dựng, sửa chữa, bảo trì cơ sở hạ tầng

mà hầu hết trong số họ đều tiếp xúc trực tiếp với nhân viên và các suất ăn, nước uống doCông ty Trường Sinh cung cấp Đó là những người có nguy cơ nhiễm COVID-19 thuộccác nhóm F1 và F2 cao

Cũng vì là bệnh viện tuyến cuối lớn nhất khu vực miền Bắc nên hàng ngày, có vàinghìn người đã ra vào khu vực bệnh viện như lái xe cấp cứu cùng các y bác sĩ của bệnhviện tuyến dưới, thân nhân, bạn bè, người cùng cơ quan, hàng xóm, láng giềng của bệnhnhân vào thăm bệnh nhân Ngoài ra, mỗi tuần có hàng chục đám tang được tổ chức tại nhàtang lễ của bệnh viện với hàng trăm người dự mỗi đám tang, Đó cũng là những người cónguy cơ mắc COVID-19 cao hạng F1 và F2 Đặc biệt là những người đã ra vào Bệnh việnBạch Mai trong khoảng 14 ngày trước khi phát hiện ca bệnh COVID-19 đầu tiên tại bệnhviện này Trong thời gian đó, những người này đã tỏa đi nhiều nơi tại các tỉnh, thành phố

từ Hà Tĩnh trở ra (địa bàn phân vùng điều trị của Bệnh viện Bạch Mai) Điều đó tạo ranguy cơ dịch bệnh COVID-19 lây lan ra nhiều tỉnh, thành phố phía Bắc của Việt Nam

Trường hợp lây nhiễm xa nhất từ Bệnh viện Bạch Mai là bệnh nhân 133 Bệnh nhânnày cư trú tại Lai Châu bị lây COVID-19 trong thời gian điều trị chứng tai biến mạch mãunão, đến khi trở lại Lai Châu mới phát hiện dương tính với virus SARS-COV-2

Ở phía Nam, quán bar Buddha tại Phường Thảo Điền, Quận 2, TP Hồ Chí Minhcũng xuất hiện một ổ dịch lớn

Trước tình huống nghiêm trọng là dịch bệnh từ hai ổ dịch lớn này có thể lây lan ranhiều tỉnh, thành phố trong cả nước cũng như thực tế cho thấy số ca nhiễm COVID-19 ởViệt Nam tăng nhanh với tốc độ từ 9 ca đến 19 ca nhiễm mới/ngày kể từ ngày 22/3/2020

và cả nước đã có 24/63 tỉnh, thành phố có bệnh nhân COVID-19, đồng thời 9 tỉnh, thànhphố khác có nhiều ca nghi nhiễm (diện F1), theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Y tế, Chínhphủ Việt Nam quyết định công bố tình trạng dịch bệnh toàn quốc và ban hành Chỉ thị số16/CT-TTg ngày 31/3/2020 tiến hành cách ly xã hội bắt buộc giữa các địa bàn từ cấp tỉnh,thành phố đến từng hộ dân từ 0h00 ngày 1/4/2020 để ngăn chặn sự lây lan của dịchCOVID-19

Công bố dịch toàn quốc đúng thời điểm cần thiết

Đánh giá việc công bố dịch ở phạm vi toàn quốc khi số ca bệnh COVID-19 ở Việt

Nam mới vượt mức 200, chuyên gia cho rằng: “Nếu theo khuyến cáo của WHO cũng như các quy định tại Nghị định số 92/2010 và số 101/2010/NĐ-CP ngày 30/9/2010, Nghị định

số 89/2018/NĐ-CP ngày 25-6-2018 của Chính phủ Việt Nam về thi hành Luật số 03/2007 cùng các văn bản có liên quan thì trường hợp trong nước có từ 20 người đến dưới 300 người nhiễm dịch được coi là tình huống nghiêm trọng Trong tình huống này, Chính phủ

có quyền công bố dịch bệnh trên phạm vi toàn quốc và áp dụng các biện pháp cách ly bắt buộc để hạn chế, ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh”.

Lưu ý rằng đối với dịch bệnh loại A (loại rất nguy hiểm và đặc biệt nguy hiểm) thìngưỡng 300 ca bệnh nhiễm dịch là “ngưỡng trần” và trên 20 ca bệnh nhiễm dịch là

“ngưỡng sàn” Điều đó có nghĩa là nếu chưa có tới 20 ca nhiễm bệnh mà đã công bố dịchbệnh cũng như đã có trên 300 ca nhiễm dịch mà không công bố dịch bệnh thì đều là khôngtuân thủ quy định của luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm

Căn cứ trên phân tích tình huống tốc độ phát triển dịch bệnh COVID-19 ở ViệtNam tăng mạnh từ ngày 22/3/2020, cộng với dự báo nguy cơ dịch bệnh khả năng cao sẽlây lan mạnh hơn nữa từ 2 ổ dịch là Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) và quán barBuddha (TP Hồ Chí Minh), Chính phủ Việt Nam không đợi đến khi ngưỡng bệnh nhânCOVID-19 “chạm sàn” mới công bố dịch mà phải “ra tay trước” để chế ngự sớm Đâycũng là phương châm mà Việt Nam đã tuân thủ để đối phó với dịch COVID-19 ngay từ khitâm dịch Hồ Bắc của Trung Quốc mới chỉ lan ra 2/3 số tỉnh của quốc gia này, trong đó có

2 tỉnh giáp Việt Nam là Vân Nam và Quảng Tây

Việc sớm công bố dịch cho phép Chính phủ áp dụng các biện pháp cách ly phòngdịch nghiêm ngặt để kiểm soát và ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh, đặc biệt là đối vớidịch COVID-19 lây lan chủ yếu bằng phương thức tiếp xúc Việc sớm công bố dịch chophép Chính phủ và các ngành chức năng như y tế, quân đội, công an,… và các cơ quan cóliên quan được huy động mọi nguồn lực vật chất, phương tiện, kinh phí, nhân lực v.v… và

kể cả dự trữ quốc gia, dự trữ chiến lược để đối phó với dịch bệnh Việc công bố dịch cũngcho phép cắt đứt toàn bộ các nguồn lây nhiễm dịch bệnh từ bên ngoài vào Việt Nam thôngqua xuất nhập cảnh đối với người và xuất nhập khẩu đối với hàng hóa bằng đường không,đường bộ, đường thủy, đường biển

Việc công bố dịch toàn quốc khi số ca bệnh COVID-19 ở Việt Nam mới vượt mức

200 cho thấy Chính phủ Việt Nam không công bố dịch quá sớm, nhưng cũng không để quámuộn mà đã công bố dịch đúng thời điểm cần thiết Nếu công bố dịch quá sớm, người dân

sẽ hoang mang do họ không được chuẩn bị tinh thần để đối phó với tình huống khẩn cấp,

sẽ gây ra các hiện tượng hỗn loạn trong xã hội Việc công bố dịch quá sớm cũng làm choviệc huy động các nguồn lực gặp khó khăn do không có thời gian để chuẩn bị

Ngược lại, việc công bố dịch muộn và quá muộn sẽ làm cho người dân và các cơquan, ban, ngành bị động trong việc đối phó, thậm chí làm phát sinh tình huống chủ quan,không thể ngăn chặn đỉnh dịch Hậu quả và tác hại sẽ rất lớn Trên thực tế, nhiều quốc giatrên thế giới vì chậm công bố dịch và chậm áp dụng các biện pháp cứng rắn nên dịchCOVID-19 đã lan tràn với tốc độ nhanh và tạo ra sức tàn phá rất lớn, thiệt hại vô cùngnghiêm trọng

Những biện pháp mới được sử dụng trong cuộc chiến với COVID-19

Theo chuyên gia, biện pháp mới nhất và dễ thấy nhất mà Chính phủ Việt Nam ápdụng chính là cách ly xã hội trên phạm vi toàn quốc Chính phủ Việt Nam không dùng từ

“phong tỏa” vì nó có nghĩa là “nội bất xuất, ngoại bất nhập” Các biện pháp cách ly xã hộivẫn có một số ngoại lệ cho phép những người vì lý do công vụ đặc biệt, vì nhiệm vụ quốcphòng và an ninh, vì nhiệm vụ phòng chống dịch vẫn được phép di chuyển từ tỉnh nàysang tỉnh khác

Các biện pháp cách ly xã hội chủ yếu chỉ áp dụng đối với con người Còn việc lưuthông hàng hóa, đặc biệt là các hàng hóa thiết yếu như lương thực - thực phẩm, nhu yếuphẩm tối thiểu cần thiết, trang thiết bị vật tư y tế, trang thiết bị phục vụ quốc phòng và anninh vẫn được phép mua bán và lưu thông nhưng có kiểm soát

Việc xuất nhập khẩu hàng hóa với nước ngoài vẫn được tiến hành trên cơ sở cókiểm soát dịch bệnh nghiêm ngặt Việc xuất nhập cảnh vẫn tiến hành bình thường đối vớinhững người có nhiệm vụ ngoại giao với điều kiện khai báo y tế bắt buộc và kiểm tra sứckhỏe

Biện pháp tiếp theo là huy động mọi nguồn nhân lực và kỹ thuật để rà soát trên

phạm vi toàn quốc vì cả nước đã được đặt vào tình thế “ai ở đâu thì ở nguyên chỗ đó” Các

cơ quan chức năng có điều kiện để phát hiện sớm các trường hợp nghi nhiễm, các trườnghợp đã có tiếp xúc trực tiếp và tiếp xúc gần với nguồn bệnh Lý do là vì khi dịch bệnh lanrộng, tùy theo thể trạng của từng người mà một số ca nghi nhiễm dạng F1, F2 có thể trởthành F0 (bệnh nhân) trong thời gian ngắn, đặc biệt là đối với những người tiếp xúc với F0

có nồng độ virus SARS-COV-2 cao, những người có bệnh lý nền, thể trạng yếu, sức đềkháng suy giảm

Việc rà soát và kiểm soát nghiêm ngặt đối với các trường hợp nghi nhiễm còn vìnhững diễn biến phức tạp của COVID-19 rất đa dạng.Có người đã nhiễm virus, tức làngười lành mang virus nhưng tới 14-15 ngày sau mới phát bệnh Có những người đã điềutrị khỏi, nhưng tái phát do vẫn còn virus trong người Cũng có những người qua 3 lần xét

nghiệm cho kết quả âm tính, nhưng phải đến lần xét nghiệm thứ tư mới phát hiện dươngtính v.v…

Biện pháp thứ ba được xúc tiến là đẩy nhanh tốc độ sản xuất các bộ kit xét nghiệmvirus SARS-COV-2 để mở rộng diện xét nghiệm cho người dân, qua đó phát hiện sớm các

ca nhiễm virus, thu hẹp “thời gian cửa sổ” của người bệnh (thời gian từ khi nhiễm virusđến khi phát bệnh hoặc phát hiện qua xét nghiệm), từ đó, hạn chế và chặt đứt chuỗi lây lan

từ sớm

Biện pháp thứ tư cũng được xúc tiến là xây dựng gấp các bệnh viện dã chiếnchuyên trách điều trị bệnh nhân COVID-19, không để tình trạng điều trị chung với các cabệnh khác trong cùng một bệnh viện Song song với đó là tiếp tục mở các khu cách ly cáctrường hợp nghi nhiễm F1, F2, F3, F4, vốn trước đây được cho cách ly tại nơi cư trú thìnay bắt buộc phải cách ly tập trung để ngăn chặn tối đa sự lây lan trong cộng đồng

Việt Nam quyết liệt vượt qua đại dịch COVID-19

Tình hình kiểm soát dịch, công tác cách ly và điều trị COVID-19 ở Việt Nam hiệnnay ở mức độ tương đối tốt Nếu không có vụ “tai nạn y tế” ở Bệnh viện Bạch Mai cũngnhư “thảm họa dạ tiệc” ở Quán bar Buddha vừa qua thì kết quả kiểm soát dịch bệnh ở ViệtNam đáng lẽ còn tốt hơn nữa Đó cũng là những bài học xương máu để ngành y tế vàngành du lịch, dịch vụ chấn chỉnh lại công tác quản lý, phòng chống dịch bệnh cũng như

để cảnh tỉnh người dân, đặc biệt là những người dân đô thị vốn quen sống trong môitrường cởi mở, giao tiếp rộng rãi, nhưng lại hết sức mất cảnh giác đối với dịch bệnh nguyhiểm, không biết giữ khoảng cách khi giao tiếp xã hội

Trong vòng 60 ngày qua (từ ngày 31/1/2020 đến 01/4/2020), trên toàn lãnh thổ ViệtNam chỉ ghi nhận tổng số 212 ca nhiễm COVID-19, trung bình dưới 4 ca/ngày, chứng tỏtốc độ lây lan thấp Tuy nhiên, chỉ trong 9 ngày cuối cùng sau hai vụ “tai nạn y tế” kể trên,dịch COVID-19 ở Việt Nam mới có dấu hiệu “tăng tốc” nhưng cũng không vượt quá mức

20 ca nhiễm mới/ngày Chuyên gia hy vọng với những biện pháp quyết liệt mới được thựcthi ngay sau khi Chính phủ Việt Nam công bố tình trạng dịch bệnh toàn quốc, đà “tăngtốc” của dịch COVID-19 sẽ bị chặn đứng và đẩy lùi

Việc cách ly các trường hợp nghi nhiễm, các trường hợp trở về từ vùng dịch trong

và ngoài nước đã tiến hành rất tốt Các khu cách ly của Việt Nam hiện nay chưa có hiệntượng quá tải vì mới sử dụng hết 3/4 số giường hiện có Trong 60 ngày qua, đã có 3 đến 4đợt cách ly với hàng vạn người đã hoàn thành thời hạn lưu trú, kiểm tra, tầm soát, xétnghiệm 14 ngày và trở về nhà với khuyến cáo tiếp tục tự theo dõi sức khỏe Ở thời điểmhiện tại, trên toàn lãnh thổ Việt Nam vẫn có hơn 75.000 trường hợp đang lưu trú cách ly để

rà soát, kiểm tra sức khỏe, phát hiện bệnh dịch, bao gồm cả cách ly tại nơi cư trú và cách

ly tập trung

Quân đội Nhân dân Việt Nam đã làm rất tốt công tác phục vụ đồng bào đang cách

ly phòng chống dịch bệnh Các chiến sĩ quân y, hóa học, hậu cần đã tận tình phục vụ vàlàm việc trong suốt 60 ngày qua tại các khu cách ly, bảo đảm không để sót lọt các trườnghợp trốn cách ly Các nhà khoa học, nhà máy quân y và các bệnh viện quân đội đã nghiên

cứu chế tạo được hàng trăm nghìn bộ kit xét nghiệm virus SARS-COV-2 cung cấp đủ chongành y tế trong nước.Một số nhà máy quốc phòng đã sản xuất được nhiều máy trợ thở,phương tiện sống còn đối với bệnh nhân COVID-19.

Lực lượng Công an Nhân dân Việt Nam chỉ trong một thời gian ngắn đã tìm kiếm,truy vết chính xác và lên danh sách dữ liệu hơn 81.000 người nhập cảnh vào Việt Namtrong tháng 3/2020 phục vụ cho công tác cách ly phòng chống nguồn lây nhiễm từ bênngoài Hiện nay, Công an Việt Nam bằng nghiệp vụ riêng của mình tiếp tục rà soát, truyvết và chỉ trong 3 ngày đã phát hiện chính xác tất cả các trường hợp công dân Việt Nam vàngười nước ngoài từng đến, đi qua các vùng dịch, đặc biệt là các ổ dịch ở Bệnh viện BạchMai và quán bar Buddha, phục vụ cho công tác phòng chống lây nhiễm trong cộng đồng

Tại các bệnh viện, lực lượng bác sĩ, y tá, nhân viên y tế đã không quản nguy hiểmphơi nhiễm cao, đã điều trị, chữa khỏi bệnh cho 49 bệnh nhân COVID-19 trong giai đoạn

2 Họ cũng cố gắng hết sức để giữ lại cuộc sống cho 3 bệnh nhân COVID-19 nặng và rấtnặng Với các biện pháp quyết liệt đang được Chính phủ Việt Nam và các ngành chứcnăng thực hiện, với sự hợp tác, đoàn kết chặt chẽ, tuân thủ ký luật và pháp luật của toàndân Việt Nam, với sự dốc sức làm việc của đội ngũ bác sĩ, nhân viên y tế, cán bộ, chiến

sĩ Quân đội Nhân dân và Công an Nhân dân v.v… chắc chắn Việt Nam sẽ kiểm soát đượcđỉnh dịch, hạ thấp đỉnh dịch và vượt qua đại dịch COVID-19 khi mùa hè tới

Cách ly toàn xã hội và thực tế dân chúng cùng doanh nghiệp Việt Nam

Đài RFA, sau khi Chỉ thị 16 của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc được ban hành

ngày 31/3, yêu cầu thực hiện cách ly toàn xã hội từ 0h ngày 1 đến 15/4/2020, nhiều ngườidân bày tỏ hoang mang qua việc đổ xô ra những siêu thị, các chợ gần nhà mua lương thực

dự trữ cho gia đình trong những ngày sắp tới

Anh Brandon Vũ Nguyễn, hiện đang ở với gia đình ở Vũng Tàu, xác nhận: “Có sự bất tiện là những người tiếp xúc với công nghệ thông tin hay truyền thông thì họ sẽ hiểu rõ vấn đề đó như thế nào Nhưng khi em ở đây thấy những người không đi học hoặc không tiếp xúc với mạng xã hội nhiều bị hoang mang rất rõ, đổ xô đi mua đồ, tập trung ở siêu thị, nếu có người mắc bệnh sẽ lây lan nhanh chóng”.

Điều anh Brandon nói cũng là nỗi sợ của nhiều người, điển hình Facebooker ChâuNguyễn cho biết do lo ngại cảnh tập trung đông đúc lây bệnh nên sau khi báo chí công bốchỉ thị, chị phải chờ đến tối để đi mua đồ cho bớt đông Tuy nhiên, khi tới nơi, những kệbán thịt, cá, rau trong siêu thị đã sạch hàng Chị đã từng thấy những hình ảnh kệ hàngtrống trơn ở Mỹ, châu Âu, và đây là lần đầu tiên chị trải nghiệm cảm giác đó ở Việt Nam

Tuy nhiên, dưới góc nhìn của người dân, cả chị Châu và anh Brandon đều cho rằngviệc cách ly toàn xã hội như Chỉ thị 16 là cách rất tốt để ngăn chặn, giảm mức độ lây lan

và lây nhiễm chéo trong người dân hiện nay Dù vậy, Chính phủ vẫn cần phổ biến rõ hơnđến từng nhà để người dân bình tĩnh, không hoảng loạn thì công tác chống dịch sẽ hiệuquả hơn

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm trọng tài Luật gia Việt Nam, giải

thích:“Đây chưa phải là phong tỏa mà là khuyến cáo, yêu cầu của Chính phủ Nếu dịch

bệnh bùng phát nghiêm trọng sẽ có những biện pháp nghiêm ngặt hơn Trong chỉ thị này,

Bộ Y tế được giao báo cáo cho Thủ tướng các kịch bản và khả năng ứng phó với trường hợp khẩn cấp về dịch Chính phủ cũng yêu cầu người dân ở nhà, chỉ ra ngoài đường trong trường hợp thật sự cần thiết Mọi người dân cần thực hiện nghiêm khoảng cách tối thiểu 2m khi giao tiếp”.

Nói rõ hơn về hoạt động doanh nghiệp được nhắc đến trong Chỉ thị 16, Luật sư

Nguyễn Văn Hậu cho hay:“Phải giải thích rõ rằng các doanh nghiệp nhà nước, người đứng đầu đơn vị căn cứ vào diễn biến dịch bệnh để doanh nghiệp sẽ tự quyết định tiếp tục cho người lao động đi làm hay không Chính phủ chỉ khuyến khích các doanh nghiệp sử dụng công nghệ thông tin để người lao động làm việc tại nhà Các phân xưởng sản xuất thì sản xuất bình thường, xe đưa đón công nhân vẫn hoạt động Tuy nhiên, người đứng đầu doanh nghiệp sản xuất kinh doanh hàng hóa vẫn phải chịu trách nhiệm phòng chống dịch để đảm bảo sức khỏe và an toàn cho người lao động”.

Nhận xét của Luật sư Hậu được đánh giá là đúng với các doanh nghiệp lớn haydoanh nghiệp nhà nước Còn đối với các doanh nghiệp tư nhân với quy mô nhỏ, nhữngthiệt hại mà dịch bệnh gây ra là rất lớn Chị Tô Trần Bi Vi, chủ một doanh nghiệp may

thêu ở Sài Gòn trải lòng:“Bây giờ công nhân ở quê không vào nữa nên các doanh nghiệp không làm được gì, nhất là các doanh nghiệp sản xuất Những doanh nghiệp nhỏ như chị thì không có gì bảo đảm cho công nhân Từ Tết tới giờ, công nhân sợ dịch không vào nên chị phải cho đóng cửa rồi, tới giờ thì gần như doanh nghiệp nào cũng đóng cửa”.

Đáng quan tâm hơn hết, không chỉ các doanh nghiệp nhỏ, những người tự buôn bánnhỏ lẻ hay những người bán vé số kiếm ăn từng bữa cũng phải ngưng hoạt động trong 15ngày

Anh Brandon bày tỏ lo lắng:“Mấy người bán vé số hay bán hàng rong ở Việt Nam giờ không có gì để sống Nếu vẫn để họ tiếp tục bán vé số thì một ngày họ đi gặp nhiều người và sẽ lây nhiều người mà mình không biết được Nhưng họ là thành phần nghèo nhất mà bây giờ mười mấy ngày không có thu nhập, đó là điều đáng lo Chính phủ nên tìm hướng gì đó giải quyết cho họ”.

Theo Luật sư Nguyễn Văn Hậu, dù còn nhiều bất cập trong việc giải quyết khókhăn cho cuộc sống người dân khi thực hiện Chỉ thị 16 của Chính phủ, nhưng người dân

vẫn phải chung tay để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh COVID-19: “Hiện nay, ở thành phố Hồ Chí Minh có 5 triệu tờ rơi khuyến cáo người dân Nếu như đã cảnh báo rồi mà người đó cố tình thì xử phạt theo quy định hành chính và trong quy định của Bộ luật dân

sự cũng có những quy định về tội lây nhiễm ra cộng đồng”.

Luật sư Hậu cho biết, mới đây, Tòa án Nhân dân Tối cao đã ban hành văn bản quyđịnh về Điều 240 của Bộ luật Hình sự về việc lây nhiễm bệnh cho người khác Bên cạnh

đó, trong xử phạt hành chính ở Nghị định 176 cũng có quy định như không đeo khẩutrang, có bệnh mà cố tính trốn tránh cách ly, hay chống lại cơ quan y tế không cách ly mà

đi vào cộng đồng đều sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật

Cách ly toàn xã hội – Liệu có nửa vời?

Đài BBC đăng bài viết của Nguyễn Giang nhận định về lệnh cách ly xã hội của Việt

Nam

Quan sát tình hình chống COVID-19 mấy ngày qua trên thế giới, có thể thấy cácnước đều phải điều chỉnh, thậm chí thay đổi mạnh chiến lược, chiến thuật Mọi tự hàomang tính dân tộc, thể chế đều dần phải nhường chỗ cho nguyên tắc của ngành y là cứungười, bảo vệ sức khoẻ cộng đồng

Đức từ chỗ rất tự tin vào chiến lược xét nghiệm đại trà và chỉ chặn giao thông quốc

tế, nhưng thả lỏng bên trong để bảo vệ kinh tế đã dần chuyển sang cách ly, phong tỏa từngphần (partial lockdown) Văn hóa coi thường khẩu trang ở Đức cũng đã bớt bảo thủ saukhi Áo ra lệnh đeo khẩu trang ở siêu thị, bệnh viện Báo Đức đăng hình Thủ tướng Angela

Merkel đeo khẩu trang như tín hiệu “xe tăng Đức chuyển hướng tiến công”.

Thụy Điển từng rất thoải mái để người dân đi lại vì tin vào “tính kỷ luật Scandinavia” đã bị “sốc” với số ca tử vong lên tới 105 người tính đến 29/3 Chính quyền

phải cho đóng cầu Oresund nối với Đan Mạch, có lưu lượng 70.000 lượt người qua lại mộtngày Người dân cũng hạn chế đi lại: mạng xe điện ngầm Stockholm giảm 50% Tuynhiên, nước này vẫn chấp nhận cho mở hàng quán, chỉ hạn chế tụ tập quá 50 người, con sốquá lớn so với lệnh cấm tụ tập quá 10 người ở nước láng giềng Đan Mạch

Các biện pháp sẽ đều giống nhau

Trong những ngày sống với lệnh phong tỏa toàn quốc, các nước dù tự hào về thếmạnh công nghệ, văn hóa đến mấy cũng đều xích lại gần nhau trong việc chọn các bước đichống dịch

Riêng với Việt Nam, các nhà quan sát, như bác sĩ Phan Đình Hiệp từ Australia trảlời BBC ngày 30/3, bên cạnh việc ghi nhận thành công ban đầu của Chính phủ Việt Namcũng khuyến nghị không được chủ quan và cần có biện pháp ngăn virus corona lây lantrong cộng đồng

Trên thực tế, như một bài khác của TS Hoàng Xuân Phúc từ Anh viết cho BBC hơn

một tuần trước, chiến lược mạnh tay của Chính phủ Việt Nam như khoanh vùng nhiễmdịch, cách ly ngay các ca dương tính và hạn chế “cửa vào” qua biên giới sẽ “kịch kim” vềhiệu quả của nó

Khi virus corona lan ra cộng đồng, điều khó tránh khỏi với một quốc gia với 95triệu dân, có biên giới dài với các quốc gia láng giềng đều có dịch và có giao thông hàngkhông tấp nập với châu Âu, Bắc Mỹ - hiện là những vùng dịch mới nghiêm trọng - thì việc

“chặn, tìm và cách ly người dính virus” sẽ không giúp Việt Nam cầm cự được lâu.

tình trạng “partial lockdown” (đóng cửa một phần) thì nhiều vấn đề khác ngay lập tức nảysinh Đầu tiên là tính xuyên suốt của lệnh cách ly, giãn cách giao tiếp.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng khẳng định: Việc thựchiện “cách ly xã hội” không phải là phong tỏa và cấm hoàn toàn người dân đi lại Các cơ

sở sản xuất tự quyết định việc hoạt động sản xuất và tự chịu trách nhiệm Ông Mai Tiến

Dũng có vẻ đang gợi ý rằng “người đứng đầu doanh nghiệp, cơ sở sản xuất chịu trách nhiệm áp dụng các biện pháp phòng chống dịch tại cơ sở của mình”.

Theo BBC, cách hiểu về cách ly này hoàn toàn khác với những gì đang được áp

dụng ở châu Âu Không rõ có phải Chính phủ Việt Nam sợ tác động xấu đến kinh tế, hay

sợ bị cho là “nặng tay” mà có hướng dẫn nửa vời như vậy, thậm chí e ngại từ “phong tỏa”?

Trước đây, Chính phủ Việt Nam không muốn dùng cụm từ “đóng cửa biên giới” để

rồi phải xử lý hàng vạn lượt khách nhập cảnh, và đến hôm nay thì cũng cấm các chuyếnbay, ngưng nhập cảnh đường bộ từ Campuchia và Lào

Tại Anh, người dân đã bàn công khai về tính độc đoán của các lệnh chống dịch, hạn

chế tự do cá nhân Tuy nhiên, với nguyên tắc “sức khỏe cộng đồng là trên hết”, Chính phủ

Anh, sau giai đoạn lung lay, đã làm mạnh tay, rõ ràng và dứt khoát Ví dụ rõ nhất là việcThủ tướng Anh bị dính virus do đi lại nhiều, bắt tay nhiều nên hiện nước Anh càng cần

phải chứng tỏ sự dứt khoát Khẩu hiệu cho toàn dân “Ở nhà”, “làm việc từ nhà” phải ̣được

tuân thủ triệt để Đã làm việc từ nhà thì không ai ra phố, đến cơ quan, công sở, doanhnghiệp, trừ khi tính chất công việc khiến bạn không thể làm từ nhà Dân thường chỉ được

ra đường một lần một ngày để tập thể dục, mua thực phẩm Ở Anh cũng không thể cóchuyện đặt gánh nặng quyết định lên vai chủ doanh nghiệp mà lệnh của chính quyền đượcnhắc hàng ngày, hàng giờ trên đài báo, mạng xã hội, có hiệu lực áp đảo đối với các quyếtđịnh riêng lẻ

Tiếp theo là chuyện chính phủ điện tử và làm việc qua mạng ở Việt Nam Vì trình

độ phát triển chưa bằng Tây Âu và Bắc Mỹ, Việt Nam sẽ gặp khó khăn trong cách áp dụng

“làm việc từ nhà” Người ta sẽ ngạc nhiên nếu biết rằng không ít công chức, cơ sở kinh doanh công và tư không làm việc từ nhà được vì khó nối mạng, vì “chính phủ điện tử”

chưa thành hiện thực, nhất là với các tỉnh, huyện

Một văn bản định hướng chiến lược của Bộ Thông tin - Truyền thông Việt Nam đặt

ra mục tiêu: “Hoàn thành các mục tiêu đề ra tại Nghị quyết số 17/NQ-CP ngày 07/3/2019 của Chính phủ về một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm phát triển chính phủ điện tử giai đoạn 2019-2020, định hướng đến 2025, đặc biệt đối với các mục tiêu bảo đảm an toàn, an ninh mạng, kết nối, chia sẻ dữ liệu và dịch vụ công cấp độ 4.

Phấn đấu đạt tỷ lệ 100% các bộ, ngành, địa phương có nền tảng tích hợp chia sẻ

dữ liệu cấp bộ, cấp tỉnh; 100% cơ quan nhà nước công khai mức độ hài lòng của người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến; dạt tỷ lệ 30% dịch vụ hành chính công trực tuyến cấp độ 4”.

Giả sử một số vùng của Việt Nam đã đạt tỷ lệ dịch vụ hành chính công trực tuyến30% trước thời hạn năm 2025 thì vẫn còn 70% đang “ngoài vùng phủ sóng”

Tác giả bài báo cho rằng gạt sang một bên những chỉ trích, đàm tiếu không tránhkhỏi khi người dân thừa thời gian vì ngồi nhà mùa dịch, điều trước mắt có thể làm được làChính phủ Việt Nam giảm giá dịch vụ điện thoại, Internet.

Ở Anh, ngày 30/3, Bộ trưởng Công nghệ số Oliver Dowden ra lệnh có hiệu lựcngay lập tức, bắt cả 5 đại gia viễn thông BT, Virgin Media, Sky, Talktalk và O2 tăng băngtần, đẩy tốc độ truyền data để ngành y tế, các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và sinh hoạtcủa dân, gồm cả việc học trực tuyến từ nhà của học sinh, sinh viên, không bị “nghẽnmạch” Các công ty này cũng bị buộc phải chịu thiệt hại về tài chính và không được tănggiá theo các gói dịch vụ khác nhau với người dân Anh

Vì xã hội nối mạng thế hệ mới không phải là chuyện gửi qua gửi lại công văn viếtdạng PDF mà là đảm bảo số liệu y tế, dữ liệu thống kê dịch bệnh, xử lý thông tin quân sựkhi quân đội vào cuộc chống dịch Đường truyền phải đủ, đều và nhiều, giá cả không thay

đổi, làm trái bị cho là “vi phạm lệnh cứu mạng người”.

Trong lúc chờ “chính phủ điện tử”, quyết định tương tự ở Việt Nam sẽ ngay lập tứcgiúp cho người dân và doanh nghiệp phải làm việc từ nhà và qua mạng, một cách thiếtthực mà cũng không gây khó khăn nhiều cho các công ty viễn thông vốn được ưu ái lâunay

Quá tự tin vào khẩu trang?

Cuối cùng, so sánh tình hình châu Âu và Việt Nam, việc cách ly, giãn cách giao tiếp

sẽ buộc người Việt Nam thay đổi toàn bộ tư duy vốn quá tự tin vào khẩu trang và chặnbiên giới mà khá coi thường việc tụ tập đông người

Ngày 26/3, khi nhiều nước châu Âu đã ra lệnh “Ở nhà và giãn cách xã hội”, một Việt kiều ở Anh đã viết trên Facebook: “Nghe nói ở Việt Nam vẫn còn có thể tụ tập dưới

30 người ở nhà hàng hay tập thể dục Với trải nghiệm hiện giờ ở châu Âu đang phải ở nhà hoàn toàn, tôi thật sự khuyên ở Việt Nam nếu không thật sự cần thiết (tức thiết yếu cho sống còn như mua đồ ăn và thuốc) thì mọi người NÊN Ở NHÀ Tình hình diễn biến rất rất nhanh Nếu ở Việt Nam đang giữ được ở mức thấp thì cố gắng tiếp tục như vậy Dù biết không tụ tập sẽ ảnh hưởng kinh tế, nhưng còn đỡ hơn vài bữa nữa có thể cả nước sẽ không ai ra khỏi nhà Con virus này nó lây lan khủng khiếp”.

Cho đến nhiều ngày sau đó, hình ảnh báo chí, mạng xã hội từ Việt Nam vẫn chothấy ở Việt Nam vẫn có các cuộc họp, giao tiếp đông người và ở cự ly khá gần trong khi ở

Anh khái niệm “đông người là trên 2 người” Ảnh chụp các khu cách ly tập trung vẫn thấy

có nhiều nhóm tập thể thao cùng nhau ở các môn đồng đội như đá bóng Trong khu cách ly

mà nằm sát giường nhau, hoặc giường tầng thì làm sao đạt khoảng cách “giãn cách xã hội” tối thiểu 2 mét?

Đeo khẩu trang và rửa tay giúp giảm lây lan chứ không đảm bảo 100% không dínhvirus Bạn còn dùng phương tiện công cộng, còn tới hàng quán, công sở thì nguy cơ lâynhiễm còn cao Các cơ quan, văn phòng nhiều người dùng chung toilet, phòng họp,canteen cũng là môi trường lýỵ́ tưởng cho virus lây lan

Tại Anh, người ta hướng dẫn rõ là “thức ăn nóng” có độ lây nhiễm thấp, nhưng

“người nấu nướng, bưng bê, phục vụ” là nhóm “gây lây nhiễm rất cao” Vụ Bệnh viện

Bạch Mai và công ty cung cấp nước sôi Trường Sinh là một bằng chứng cho thấy chuyện

đó hoàn toàn đúng ở Việt Nam Câu chuyện ở bệnh viện này cũng làm bộc lộ sự nghèokhó của đất nước

Y tế Việt Nam có tiếng là của công, nhưng dịch vụ chăm sóc bệnh nhân, gồm cả ănuống, vệ sinh từ lâu đã phải do gia đình chăm lo, khiến số người vào bệnh viện đông gấpnhiều lần ở các nước khác

Tại Anh, người nhà không được mang thức ăn vào cho bệnh nhân và giờ thăm cũngrất hạn chế, vì trên nguyên tắc, môi trường bệnh viện là chỗ mà những người không phảibác sĩ và bệnh nhân không nên có mặt

Thông tin mới nhất về lệnh cách ly vừa được các báo Việt Nam đăng tải cho thấy

yêu cầu, tiêu chuẩn như ở châu Âu đang được đưa vào áp dụng, như “không tụ tập quá 2 người, giữ khoảng cách 2m” Đây là điều đáng mừng nhưng việc chấp hành sẽ vẫn là

chuyện phải chờ xem

Vấn đề tự cách ly

Con số người có triệu chứng của COVID-19 tại Anh ngày càng tăng, và tôi lo ngạirằng ở Việt Nam sẽ cũng như vậy Chính phủ Việt Nam cần ra hướng dẫn rất cụ thể nếu tựcách ly thì bạn phải làm gì, chứ không thể chỉ tin là người dân “tự giác”

Theo hướng dẫn của Hệ thống Y tế Anh về tự cách ly, người dân Anh cần tự cách lykhi: đang chờ kết quả xét nghiệm virus corona, có tiếp xúc gần với người được xác nhận là

đã nhiễm virus corona, vừa trở về từ những nơi nhiễm virus, có những biểu hiện nhiễmbệnh, như ho liên tục hoặc sốt từ 37,8 độ trở lên

Tiếp xúc gần được định nghĩa đơn giản là bạn ở gần người đã nhiễm virus coronatrong thời gian 15 phút với cự ly dưới 2m, hoặc đối diện với người đó Cách ly tại nhà là ởnhà trong 14 ngày, tốt nhất là trong phòng riêng Thời gian cách ly có thể chỉ cần 7 ngàynếu có các biểu hiện nhiễm bệnh nhẹ Cách ly có nghĩa là không đi làm, đi học, hay tới cácđịa điểm công cộng khác, và tránh dùng giao thông công cộng hoặc xe taxi Người tự cách

ly tại nhà phải ở phòng riêng, tách khỏi các thành viên khác trong gia đình, cố gắng dùngnhà tắm, nhà vệ sinh vào các giờ khác họ

Những điều này sẽ khó khăn trong thực hiện với điều kiện nhà ở tại Việt Nam, nhất

là với người nghèo, nhưng sẽ không có cách nào khác là cố gắng chấp hành tối đa để bảo

vệ mình và bảo vệ sức khoẻ cộng đồng nói chung

Trong khi các nước châu Âu đang tiến dần lại cách làm của châu Á về khẩu trangthì Việt Nam cũng đang sắp giống châu Âu với lệnh cách ly, thậm chí sẽ cần phải phongtỏa đô thị Nhu cầu chống nguy cơ chung, mang tính toàn cầu của virus corona đang khiến

ở Việt Nam giảm đi niềm tự hào về thành tích ban đầu để cùng nhịp với các quốc gia trênthế giới trong công tác bảo vệ sức khoẻ của cộng đồng

Toàn Đảng, toàn dân chung tay chống dịch COVID-19

Theo đài RFA, trước lời kêu gọi của Đảng và Nhà nước Việt Nam cùng chung tay

chống dịch COVID-19, tính đến ngày 30/3, tổng số tiền và hiện vật dự kiến được ủng hộ

đã lên tới gần 545 tỷ đồng, trong đó số tiền đã chuyển là 221 tỷ đồng

Dư luận đặc biệt quan tâm đến thông tin cụ Lê Thị Chi, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng,

91 tuổi ở Đà Nẵng, đóng góp 5 triệu đồng tiền tiết kiệm để hỗ trợ chống dịch hay thông tin

về nhiều doanh nghiệp quyên góp hàng trăm tỷ đồng; điển hình như Tập đoàn Vingroup hỗtrợ 5 tỷ đồng chống dịch, 20 tỷ đồng cho các nghiên cứu chống dịch và 100 tỷ đồng đểmua thiết bị y tế phòng chống dịch COVID-19

Một thông tin cũng được dư luận quan tâm là thông báo từ Bí thư Thành ủy Tp HồChí Minh Nguyễn Thiện Nhân về việc chính quyền thành phố nhất trí sẽ giảm một nửa thunhập tăng thêm trong năm 2020 của cán bộ, công chức để hỗ trợ cho 600.000 lao động ởthành phố bị mất việc làm do dịch bệnh COVID-19

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện nhấn mạnh, theo quan điểm của ông, Đảng Cộng sảnViệt Nam cần phát động phong trào đảng viên quyên góp phòng chống dịch COVID-19 vàgiới chức lãnh đạo cấp cao khởi động ngay để làm gương thì sẽ giúp ích một cách hiệu quảcho những lời kêu gọi “chung tay góp sức” của các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước ViệtNam

Chính phủ Việt Nam đạt tín nhiệm cao nhất trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-19

TTXVN (daliaresearch.com, Sputnik) - Ngày 30/3, trang daliaresearch.com của

tổ chức Dalia (trụ sở tại Berlin, Đức) công bố nghiên cứu toàn cầu về COVID-19 nhằmđánh giá xếp hạng chính phủ của các quốc gia cũng như tín nhiệm của người dân đối vớiquyết sách của chính quyền lãnh đạo đất nước trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-

19 Kết quả cho thấy chính phủ Việt Nam đạt tín nhiệm cao nhất với sự ủng hộ rất lớn vàthái độ hài lòng của người dân trong cuộc chiến này

Dalia Research đã tiến hành nghiên cứu mang quy mô toàn cầu, trong đó tập trungđánh giá nhận thức của người dân về phản ứng của chính phủ liên quan đến tình hình dịchbệnh Đã có 32.631 người ở 45 quốc gia tham gia đánh giá chính phủ của mình, cụ thể vềcác nội dung như: hệ thống chính sách, biện pháp, ngăn chặn và dập dịch cùng những nỗlực chiến đấu đẩy lùi dịch bệnh COVID-19

Kết quả nghiên cứu cho thấy, gần một nửa số người được hỏi (43%) phàn nàn rằngchính phủ của họ đang làm quá ít và hành động thiếu quyết đoán để đối phó với dịch bệnhnguy hiểm này Ở cấp độ toàn cầu, mọi người đang mong đợi nhiều hơn từ chính phủ thựchiện tổng thể các biện pháp ứng phó với đại dịch COVID-19 Có tới 79% ý kiến ở TháiLan phàn nàn rằng chính quyền chưa có các chính sách phòng chống dịch bệnh đầy đủ,trong khi đó, thái độ này chỉ chiếm 13% ở Việt Nam - chứng tỏ người dân Việt Nam rất tintưởng vào những chính sách mà chính quyền hiện đang áp dụng

Đặc biệt, theo khảo sát của tổ chức nghiên cứu Dalia, 62% người Việt Nam chorằng chính phủ đã thực thi các biện pháp kiểm soát dịch bệnh COVID-19 phù hợp Đây làmức tín nhiệm cao nhất thế giới mà người dân dành cho chính phủ của mình.

Kết quả khảo sát của Dalia về tỷ lệ người dân tỏ thái độ không hài lòng khi chínhphủ làm quá ít để ứng phó với dịch bệnh như sau: Thái Lan (79%), Chile (76%), Tây BanNha (66%), Pháp (64%), Nhật Bản (64%)

Theo khảo sát, các chính phủ có phản ứng “thái quá”, tức là làm quá nhiều, nhưngkhông thực sự phù hợp là Saudi Arabia 34%, Malaysia 26%, Ai Cập 25%, Morocco 25%,

đã có những phản ứng đúng mức với dịch bệnh

Như vậy, theo kết quả nghiên cứu và xếp hạng của Dalia, Việt Nam là quốc gia màngười dân có mức độ hài lòng và tin tưởng cao nhất đối với chính phủ về những quốc sách

đã thực hiện nhằm phòng chống dịch bệnh COVID-19, tiếp đến là Argentina

Có thể nói, tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam đang kiểm soát rất tốt dịch bệnhCOVID-19 do chủng mới của virus corona gây nên Dù không phải quốc gia giàu có nhấtĐông Nam Á, nhưng Việt Nam được đánh giá là hình mẫu và tấm gương trong cuộc chiếnchống lại dịch bệnh COVID-19, nhất là khi dịch bệnh đang lan rộng ở Mỹ và châu Âu

Mỹ sát cánh cùng Việt Nam trong trận chiến chống COVID-19

Theo đài VOA, Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Daniel Kritenbrink ngày 31/3 nói rằng Mỹ

ủng hộ và sẽ luôn sát cánh cùng Việt Nam trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-19hiện đang lan khắp toàn cầu

Mở đầu thông điệp qua một video đăng trên trang Facebook chính thức của Đại sứquán Mỹ ở Việt Nam, ông Kritenbrink, người đảm nhiệm chức đại sứ thay cho Ted Osius

từ tháng 11/2017, gửi lời cảm ơn đến những người Việt Nam ở tuyến đầu chống dịch

COVID-19 Đại sứ Mỹ nói: “Công việc của các bạn đang cứu sống rất nhiều người”.

Trong thông điệp của mình, ông Kritenbrink cho rằng đại dịch COVID-19 đang tácđộng tiêu cực tới hàng triệu người, đến nhiều nền kinh tế và xã hội, trong đó có Việt Nam

Bộ Y tế Việt Nam cho biết hiện có hơn 200 ca dương tính với virus corona, nhưngchưa có trường hợp nào tử vong Trong khi đó, Mỹ đã trở thành tâm dịch của thế giới vớicảnh báo có thể lên đến hàng triệu ca nhiễm và số ca tử vong có thể lên đến 200.000người

Ông Kritenbrink khẳng định Mỹ luôn ủng hộ Việt Nam trong trận chiến chống dịch.Ông cho biết ngay từ những ngày đầu của cuộc khủng hoảng, đội ngũ y tế của Mỹ đã hợp

tác với chính phủ Việt Nam trong việc kiểm soát và ứng phó với những diễn biến của dịchbệnh.

Theo nhà ngoại giao Mỹ, Washington trong 20 năm qua đã hỗ trợ Hà Nội 706 triệu USDtrong lĩnh vực y tế Mỹ còn trợ giúp đáng kể về kỹ thuật và tài chính trong trong thập kỷ qua giúpViệt Nam ngăn chặn, phát hiện và ứng phó các bệnh truyền nhiễm Ông cho biết Mỹ và Việt Nam

sẽ tiếp tục hợp tác không chỉ trong thời điểm chống dịch COVID-19 mà còn sau khi dịch đượckhống chế

Ông Kritenbrink khẳng định: “Các đối tác luôn sát cánh bên nhau và Mỹ luôn luôn sát cánh cùng Việt Nam trong trận chiến chống dịch COVID-19”.

Trong thông điệp ngày 31/3, đại sứ Mỹ ca ngợi chính phủ Việt Nam đã “xuất sắc khi đương đầu với đại dịch COVID-19 và vẫn đang tiếp tục chủ động, hợp tác và minh bạch trong việc chống dịch”.

Trước đó, ông Kritenbrink cũng đã đánh giá cao các phản ứng nhanh của Việt Namtrong việc ứng phó với đại dịch qua việc thực hiện cách ly tập trung

Trong các tuyên bố của Chính phủ Việt Nam, cuộc chiến chống COVID-19 được

mô tả là “cuộc tổng tấn công mùa xuân năm 2020”.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ngày 31/3 đưa ra chỉ thị “cách ly toàn xã hội từ 0 giờ 1/4 trên phạm vi toàn quốc” nhằm ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh.

Ông Kritenbrink cho biết, toàn bộ nhân viên Phái đoàn Ngoại giao Mỹ tại ViệtNam, đang cố gắng làm việc tại nhà nhiều nhất có thể theo khuyến cáo của chính phủ ViệtNam cũng như Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát Bệnh tật Mỹ nhằm hạn chế tối đa sự lâynhiễm của COVID-19

COVID-19 tái định hình biên giới, kinh tế và thương mại châu Á: Tác động đến Việt Nam

TTXVN (Nikkei Asian Review) – Trang Nikkei Asian Review ngày 31/3 đăng bài

cho rằng đại dịch COVID-19 đang đe dọa nền tảng của quá trình toàn cầu hóa và ViệtNam nằm trong số những nước bị tác động từ nguy cơ này

Theo bài viết, dịch COVID-19 đã buộc Trung Quốc, Ấn Độ, Singapore, Đài Loan,Việt Nam, New Zealand và Australia ban hành lệnh cấm nhập cảnh Các nước khác, trong

đó có Nhật Bản, đã ngừng áp dụng chính sách miễn thị thực và áp dụng kiểm dịch đối vớihầu hết những người nhập cảnh Các thành phố bị phong tỏa, đường phố vắng tanh, cácdoanh nghiệp đóng cửa

Tình cảnh này gây sốc cho những người chỉ biết đến một kỷ nguyên toàn cầu hóa

và sự đủ đầy

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 vẫn ngoài tầm kiểm soát, 1/3 dân số toàn cầuđang trong vào tình trạng “đóng băng” Lực lượng lao động “phân rã”, trường học đóngcửa, gia đình ly tán trong khi y học chưa tìm ra phác đồ điều trị hiệu quả đối với căn bệnhnày Đám cưới, lễ tốt nghiệp và các cuộc đoàn tụ bị hoãn vô thời hạn Các sự kiện thể thao,

từ các giải đấu trong nội bộ trường học cho đến sự kiện tầm cỡ như Thế vận hội Olympic

Tokyo, đều bị hoãn Người người mất việc, doanh nghiệp đóng cửa và có thể chẳng baogiờ mở cửa trở lại Những cái chết Hàng vạn “bi kịch” cùng lúc sẽ để lại “chấn thương”sâu sắc cho xã hội, văn hóa, kinh tế và chính trị cùng những hệ lụy ngay cả khi khủnghoảng qua đi.

Trên khắp châu Á, từ các nền kinh tế châu Á “ cởi mở” phát triển mạnh (nhưSingapore và Hong Kong) cho đến các nền kinh tế đóng vai trò then chốt trong chuỗicung ứng toàn cầu (như Đài Loan, Bangladesh và Việt Nam) hoặc như các trung tâm dulịch (như Thái Lan), đều phải nhanh chóng cách ly toàn diện

Trong vài năm qua, các nước Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, đã thu hút cácnhà sản xuất rời khỏi Trung Quốc để tránh thuế quan của Mỹ

Ngay cả trước khi chiến tranh thương mại Mỹ-Trung nổ ra, các nhà sản xuất đã tậndụng mức thuế thấp ở các nước Đông Nam Á để “kiếm lời” nhờ chi phí lao động thấp vàcác chính sách ưu đãi của chính phủ Hộp số của một chiếc ô tô lắp ráp tại Việt Nam hoặc

Ấn Độ có thể di chuyển qua biên giới 5 hoặc 6 lần, với giá trị gia tăng ở mỗi giai đoạn.Tuy nhiên, Amitendu Palit - nghiên cứu viên cao cấp tại Viện nghiên cứu Nam Á thuộcĐại học Quốc gia Singapore - cho rằng đại dịch COVID-19 có thể làm "sụp đổ" hệ thốngđó

Việt Nam đã đình chỉ các chuyến bay quốc tế từ ngày 21/3 và cấm nhập cảnh hầu

hết người từ nước ngoài trở về từ ngày 22/3 Một doanh nghiệp nói với Nikkei Asian Review rằng họ đột nhiên không thể tiếp cận nhà cung cấp của họ tại Việt Nam và không

chắc chắn liệu hoạt động sản xuất có còn tiếp tục hay không

Chuyên gia Amitendu Palit, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện nghiên cứu Nam Á tại

Đại học Quốc gia Singapore, nhận định: "Những nước như Việt Nam có tiềm năng và đầy hứa hẹn trở thành mắt xích trong chuỗi cung ứng, song điều đó không có nghĩa họ có thể cung cấp một cơ sở hạ tầng y tế công tuyệt vời có khả năng giải quyết các tình huống như đại dịch."

Các công ty nhận thấy hàng hóa đang bị ách tắc vô thời hạn tại các cảng vì cơ quanchức năng đang bị “quá tải” hoặc vì các đơn vị hải quan ngừng hoạt động Trước nhữngrủi ro phát sinh này, các công ty có thể sẽ cố gắng tập trung chuỗi cung ứng của họ đến ítđịa điểm và nhà cung cấp hơn, thay vì dựa vào chuỗi cung ứng thịnh hành trong thập kỷ

qua Theo chuyên gia Palit, "xu hướng này sẽ tác động sâu sắc đến cách thức tổ chức sản xuất từ giờ trở đi".

Các lệnh hạn chế đi lại và cách ly, cũng như tính chất đột ngột của các biện phápứng phó với COVID-19 đã gây phức tạp cho kế hoạch hậu khủng hoảng của các doanhnghiệp Một số quốc gia tỏ ra quyết đoán, một số lại yếu ớt chống đỡ Những nước hànhđộng nhanh chóng chủ yếu là vì lợi ích quốc gia, thay vì phối hợp với các nước láng giềng

Julien Chaisse, giáo sư luật tại Đại học City University of Hong Kong nhận định:

"Sự thiếu hợp tác giữa các quốc gia là cốt lõi của vấn đề Và tôi sợ rằng nếu họ vẫn không phối hợp để việc quyết định khi nào dỡ bỏ các biện pháp kiểm soát, thì hậu quả đối với nền kinh tế sẽ là dài lâu".

Sự sụp đổ - thậm chí tạm thời - của chuỗi cung ứng sẽ có tác động rất lớn đến vấn

đề việc làm Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) đã cảnh báo về nguy cơ mất 25 triệu việclàm do đại dịch COVID-19

Hàng chục nghìn công nhân từ Myanmar, Campuchia và Lào đã chạy trốn khỏiThái Lan Việc đóng cửa biên giới của Singapore với Malaysia đã khiến hàng nghìn ngườimất việc Singapore vốn phải dựa vào lao động chi phí thấp từ bang Johor của Malaysia đểgiữ cho các ngành công nghiệp sản xuất và dịch vụ hoạt động

Sertac Yeltekin, giám đốc điều hành Insitor Partners - một quỹ đầu tư có trụ sở tạiSingapore với các khoản đầu tư trên khắp Nam Á và Đông Nam Á, cho rằng, không giốngnhư cuộc khủng hoảng tài chính 2008-2009, COVID-19 thực sự là một cuộc khủng hoảng

và mọi người đều bị ảnh hưởng theo một cách nào đó: “Nó sẽ ảnh hưởng sâu rộng đến kinh doanh, về cách tổ chức xã hội, và chính trị Chúng ta sẽ không thể trở lại hiện trạng

và trước đây và mọi thứ sẽ thay đổi sâu sắc".

Ở cấp độ xã hội và cá nhân, cuộc khủng hoảng COVID-19 được đánh dấu bằng cáccuộc tuần hành thể hiện sự đoàn kết, khả năng phi thường và lòng trắc ẩn, song cũng chothấy nỗi sợ hãi, chủ nghĩa tự nhiên và sự ghê tởm Có lẽ đáng lo ngại hơn là sự thiếu tintưởng trong và giữa các quốc gia, vốn bị xói mòn do chủ nghĩa dân tộc đang lên và bởi cácnhà lãnh đạo dân túy thách thức các thể chế truyền thống

Dự báo tình hình Việt Nam trong bối cảnh kinh tế bị ảnh hưởng nặng nề

TTXVN ( Tokyo, The Star, worldbank.org, Time, Sputnik) – Trong báo cáo công

bố ngày 31/3, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo mức tăng trưởng GDP của Việt

Nam từ 6,5% xuống còn 4,9% trong năm 2020 và cho rằng nền kinh tế Việt Nam vẫnthuận lợi trong trung hạn, nhưng tăng trưởng GDP sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực do dịchCOVID-19

Theo WB, trong ngắn hạn, dịch bệnh có thể tác động bất lợi, gây sức ép lớn đối vớinền kinh tế Việt Nam, nhất là trong các lĩnh vực du lịch, chế tạo, chế biến, hiện đang phụthuộc nhiều vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là từ Trung Quốc, nước cũng chịu thiệthại nặng nề từ đại dịch COVID-19 Sự suy giảm trong các ngành du lịch, khách sạn và nhàhàng, sản xuất và chế biến có thể tạm thời làm tăng tỷ lệ nghèo trong nửa đầu năm 2020

Theo đánh giá của WB, dựa trên ước tính sơ bộ, tốc độ tăng trưởng kinh tế của ViệtNam có thể giảm còn 4,9% năm 2020, nghĩa là giảm khoảng 1,6 điểm phần trăm so với dựbáo 6,5% trước đó của WB Theo WB, trong tháng 1 và tháng 2/2020, xuất khẩu tăngtrưởng 8%, dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đổ vào Việt Nam lên đến 2,5 tỷ USD,ngành bán lẻ tăng trưởng 5,4%

Suy giảm về xuất khẩu dịch vụ (du lịch) sẽ làm vị thế kinh tế đối ngoại xấu đi vàdòng vốn FDI đổ vào sẽ ít hơn

Ngoài ra, bội chi ngân sách sẽ tăng lên trong năm 2020 do thu ngân sách giảm và

do triển khai gói kích thích kinh tế để bù đắp tác động tiêu cực do dịch COVID-19 tới nềnkinh tế Việt Nam

Việt Nam vẫn đứng vững

Báo cáo của WB nhận định, nền kinh tế Việt Nam vẫn tạm thời đứng vững trướcnhững cú sốc bên ngoài trong những tháng đầu năm 2020 Nhìn theo hướng tích cực, ViệtNam đang có vị thế vững chắc để hưởng lợi từ nhiều hiệp định thương mại tự do sắp cóhiệu lực trong thời gian tới (EFVTA, EVIPA)

WB nhận định đối với nền kinh tế Việt Nam: “Nhìn chung, triển vọng trung hạn thuận lợi, nhưng tăng trưởng GDP sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực do dịch bệnh COVID-19, nay

đã trở thành đại dịch toàn cầu”.

Theo đó, du lịch, chế tạo và chế biến là những ngành chịu tác động tiêu cực nhấtcủa đại dịch COVID-19 do các chuỗi cung ứng bị gián đoạn Theo WB, áp lực lạm phát dựbáo sẽ tăng lên tạm thời, phản ánh bất định về giá lương thực, thực phẩm và nhiên liệu

cũng như khả năng bị gián đoạn thương mại WB nhận định: “Trong điều kiện nhiều hộ gia đình hiện nay sinh sống phụ thuộc vào lương, kể cả ở các vùng nông thôn, suy giảm trong các ngành du lịch, khách sạn và nhà hàng, sản xuất và chế biến có thể tạm thời làm tăng tỷ lệ nghèo trong nửa đầu năm 2020”.

WB dự đoán, vị thế kinh tế đối ngoại của Việt Nam sẽ xấu đi trong năm 2020 chủyếu do suy giảm về xuất khẩu, dịch vụ, du lịch và dòng vốn nước ngoài đổ vào ít hơn.Đồng thời, tăng chi ngân sách của Chính phủ cũng sẽ tạm thời tăng lên trong năm 2020 dothu ngân sách thấp hơn và do triển khai gói kích cầu tài khóa nhằm vào việc bù đắp phầnnào tác động tiêu cực của đại dịch COVID-19

WB vẫn lạc quan về tăng trưởng kinh tế Việt Nam

WB đánh giá, nỗ lực củng cố chính sách tài khóa dự kiến sẽ tiếp diễn từ năm 2021trở đi, nhờ đó sẽ giúp Việt Nam giảm tỷ lệ nợ công trên GDP Theo các chuyên gia của

WB, trong trung hạn, tăng trưởng của Việt Nam năm 2021 có thể lên đến 7,5% và daođộng ở mức 6,5% năm 2022 nhờ sức cầu bên ngoài được cải thiện và các ngành dịch vụđược củng cố, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp dần được khôi phục

WB đánh giá, trong thời gian tới, Việt Nam có thể quản lý được những rủi ro bênngoài bằng cách đa dạng hóa thị trường thương mại, cải thiện năng lực cạnh tranh, tuânthủo các hiệp định thương mại thế hệ mới Đặc biệt, WB khẳng định, nền kinh tế Việt Nam

sẽ tăng trưởng trở lại sau đại dịch COVID-19 Theo đó, tỷ lệ đói nghèo sẽ tiếp tục giảm,các điều kiện thị trường lao động dự kiến tiếp tục thuận lợi

WB cũng cho rằng, nhiều khả năng, trong ngắn hạn, dịch bệnh sẽ ảnh hưởng bất lợithêm cho nền kinh tế Việt Nam, trước mắt là du lịch, chế tạo, chế biến vì hiện đang phụthuộc quá nhiều vào nền kinh tế toàn cầu Tuy nhiên, tác động ngắn hạn đến nền kinh tếViệt Nam có thể lớn, nhưng không kéo dài, nếu như dịch bệnh được kiềm chế nhanhchóng, tương tự các đợt dịch bệnh trước đây

WB đánh giá những rủi ro khác trong ngắn hạn là hoạt động kinh tế và dòng chảythương mại toàn cầu tiếp tục suy giảm do Việt Nam là một trong những nền kinh tế mởnhất hiện nay trên thế giới Giải pháp mà tổ chức này đề xuất cho Việt Nam chính là tuânthủ theo các Hiệp định thương mại thế hệ mới (EFVTA, CPTPP) WB cũng khuyến cáo,

biến động kinh tế toàn cầu tăng lên càng cho thấy sự cần thiết phải duy trì chính sách kinh

tế vĩ mô một cách lành mạnh, theo đó, phải triển khai những cải cách đồng bộ theo kếhoạch, nhấn mạnh đến những cải cách ở nhóm các doanh nghiệp nhà nước

Bên cạnh đó, thách thức đặt ra là vừa phải thúc đẩy tiến trình cải cách mạnh mẽ vừaphải duy trì một xã hội công bằng ở mỗi địa phương và giữa các khu vực trong cả nước.Bởi theo WB, dù trong điều kiện tỷ lệ nghèo đang giảm nhanh, nhưng ở Việt Nam thực tếnày vẫn tập trung ở một số địa bàn và ở các nhóm dân tộc thiểu số nhất định

Những chú ý trong bối cảnh Đông Nam Á và toàn cầu trước nguy cơ suy thoái

Theo báo cáo của WB, sau khi dịch COVID-19 lan tràn và biến động tài chính tăngcao, triển vọng tăng trưởng cho khu vực vào năm 2020 bị điều chỉnh giảm mạnh Kinh tếTrung Quốc và các nước Đông Á-Thái Bình Dương sẽ chậm lại đáng kể, đẩy hàng triệungười vào cảnh nghèo khó Theo kịch bản tệ hại nhất, khu vực này có thể bị trượt dốcmạnh nhất kể từ cuộc khủng hoảng tiền tệ gây nhiều tác hại cách đây hai thập niên

Dự báo tăng trưởng chính xác là việc rất khó trong môi trường thay đổi nhanhchóng Vì vậy, báo cáo của WB trình bày cả kịch bản cơ sở và kịch bản cho tình huốngkém hơn

Báo cáo dự báo tăng trưởng trong vùng sẽ chậm lại chỉ còn 2,1% trong năm nay sovới 5,8% trong năm 2019 Tuy nhiên, trong trường hợp xấu hơn, kinh tế khu vực sẽ cocụm lại 0,5% và đây sẽ là biểu hiện nền kinh tế yếu kém nhất của khu vực kể từ cuộckhủng hoảng tiền tệ châu Á trong những năm 1997-98 khiến 40% kinh tế giới lâm vào suythoái Như vậy, sẽ có hơn 11 triệu người trong khu vực lâm vào cảnh nghèo túng

Dự báo này trái ngược với dự báo trước đây là tăng trưởng trong năm nay sẽ đủ đểđưa 35 triệu người ra khỏi cảnh nghèo đói

Cũng trong một kịch bản tệ hại nhất khi dịch bệnh COVID-19 tiếp tục làm giánđoạn các hoạt động thêm nhiều tháng nữa, khu vực này sẽ sụt giảm thêm 0,5%, trong đókinh tế Indonesia sụt giảm 2,3% , Malaysia 4,6%, và Thái Lan 5% Ông Aaditya Mattoo,kinh tế trưởng phụ trách Đông Á và Thái Bình Dương của Ngân hàng Thế giới, nói:

“Cùng với hành động mạnh tay của các nước, hợp tác quốc tế sâu rộng hơn là vaccine hữu hiệu nhất chống lại mối đe dọa này”.

Các hộ gia đình có liên quan đến những ngành kinh tế bị ảnh hưởng bởi COVID-19

sẽ phải đối mặt với rủi ro ngày càng tăng là bị rơi vào cảnh nghèo đói, ít nhất trong ngắnhạn Đó là các ngành như du lịch và bán lẻ tại Thái Lan, chế tạo, chế biến và dệt may tạiViệt Nam

Toàn bộ các quốc gia trong khu vực đều ghi nhận giảm mạnh dự báo tăng trưởng,chủ yếu do tác động từ dịch bệnh lây lan Các diễn biến đặc thù của quốc gia, như hạn hán(ở Thái Lan) và cú sốc giá thương phẩm (Malaysia và Mông Cổ) cũng ảnh hưởng đến triểnvọng dự báo

Diễn biến xấu của đại dịch COVID-19 và/hoặc việc hạn chế đi lại kéo dài nghiêmtrọng hơn càng gây thêm tác động tiêu cực đến hoạt động du lịch Do ảnh hưởng của đại