PowerPoint Presentation TRƯỜNG THPT NGUYỄN VĂN TRỖI MÔN SINH HỌC 12 GIÁO VIÊN K’ DIỄM Bài 41 DIỄN THẾ SINH THÁI GIAI ĐOẠN ĐẦU GIAI ĐOẠN TRUNG GIAN GIAI ĐOẠN CUỐI Em có nhận xét gì về sự thay Em có nhậ[.]
Trang 1TRƯỜNG THPT NGUYỄN VĂN TRỖI
MÔN SINH HỌC 12
GIÁO VIÊN: K’ DIỄM Bài 41: DIỄN THẾ SINH THÁI
Trang 3GIAI ĐOẠN ĐẦU
GIAI ĐOẠN TRUNG GIAN
GIAI ĐOẠN CUỐI
nh vật và mô
i đổi của hệ si
nh vật và mô
i trường sống t
rong đầm trường sống t
rong đầm nước qua các
giai đoạn?
nước qua các
giai đoạn?
Trang 5- Có sự biến đổi của quần xã tương
ứng với môi trường thay đổi
( số lượng cá thể, thành phần loài)
- Có sự biến đổi của môi trường
( khí hậu, thổ nhưỡng, lượng mùn, độ
ẩm…)
Đây là quá trình diễn
thế sinh thái
Trang 6Diễn thế sinh thái
Có sự thay đổi số lượng cá thể trong quần
thể
Có sự thay đổi về thành phần loài trong
quần xã
Song song với sự thay đổi quần xã là sự
biến đổi điều kiện tự nhiên
Đơn vị tác động của diễn thế sinh thái là
quần xã
Trang 7- Diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã
qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi
trường.
- Song song với quá trình biến đổi quần xã trong diễn thế là quá trình biến đổi về các điều kiện tự nhiên của môi
trường: khí hậu, thổ nhưỡng, độ ẩm,…
Quan sát hình ở sile sau
và dựa vào sgk cho biết
có những loại diễn thế
sinh thái nào?
I Khái niệm về diễn thế sinh thái
Trang 8Diễn thế nguyên sinh:
cho biết điểm khác nhau cơ bản giữa diễn thế nguyên sinh và diễn thế thứ sinh?
Là diễn thế bắt đầu từ môi trường
chưa có sinh vật
là diễn thế xuất hiện ở môi trường đã có quần xã
sinh vật từng sống nhưng đã bị hủy diệt
Tìm hiểu đặc điểm các giai đoạn, kết quả của
2 loại diễn thế sinh
thái?
Trang 9Diễn thế nguyên sinh:
Quần xã mới phục hồi thay thế quần
xã mới bị hủy diệt Các quần xã biến đổi tuần tự thay thế lẫn nhau
Có thể hình thành quần xã ổn định (nếu điều kiện thuận lợi) hoặc quần xã suy thoái
Nội dung II học sinh
kẻ bảng ở slide tiếp
theo
Trang 10Kiểu diễn thế
sinh thái Giai đoạn khởi đầu Giai đoạn giữa Giai đoạn cuối
Diễn thế
nguyên sinh
Môi trường chưa
có sinh vật Các quần xã sinh vật biến đổi tuần tự, thay
thế lẫn nhau và ngày càng phát triển
Hình thành quần xã tương đối ổn định (GĐ đỉnh cực)
Diễn thế thứ
sinh
Môi trường đã có quần xã sinh vật phát triển nhưng
đã bị hủy diệt do
tự nhiên hoặc con người khai thác quá mức
Quần xã mới phục hồi thay thế quần xã bị hủy diệt, các quần xã biến đổi tuần tự, thay thế lẫn nhau
- Điều kiện thuận lợi
có thể hình thành quần xã tương đối ổn định
- Tuy nhiên thực tế có rất nhiều quần xã suy thoái
II Các loại diễn thế sinh thái
Trang 11DT nguyên sinh: Đây là Diễn thế ở đảo Krakatoa
Inđônêxia trên đám tro bụi (do hoạt động của núi
lửa)
DT thứ sinh: Đây là Diễn thế ở rừng lim Hữu Lũng- Lạng Sơn Kết quả: QX suy thoái
Rừng lim nguyên sinh Rừng thưa cây gỗ nhỏ ưa sáng Cây gỗ nhỏ và cây bụi
Cây bụi và cỏ chiếm ưu thế
Giai đoạn khởi đầu Giai đoạn giữa Giai đoạn cuối
Chặt hết các cây lim
Tảo, địa y
Thực vật thân cỏ
Thực vật thân bụi nhỏ, động vậtTV thân gỗ
Rừng cây gỗ lớn, động vật
Trang 121 Nguyên nhân bên ngoài
2 Nguyên nhân bên trong
3 Hoạt động khai thác tài nguyên của con người
III Nguyên nhân của diễn thế sinh thái
Trang 13Ngập lụt Núi lửa
Hạn hán
Nguyên nhân bên ngoài gây ra diễn thế sinh thái là gì?
Do tác động mạnh mẽ của ngoại cảnh lên quần xã như: mưa, lũ, hạn hán,…
Trang 14Nguyên nhân bên trong của diễn thế sinh thái là gì?
- Do cạnh tranh khác loài.
- Khi nhóm loài ưu thế hoạt động mạnh sẽ làm môi trường biến đổi
đến mức bất lợi cho mình, từ đó tạo cơ hội cho nhóm loài khác trở thành loài ưu thế mới Nói cách khác trong diễn thế, nhóm loài
chiếm ưu thế đã “ tự đào huyệt chôn mình”.
- Do cạnh tranh khác loài.
- Khi nhóm loài ưu thế hoạt động mạnh sẽ làm môi trường biến đổi
đến mức bất lợi cho mình, từ đó tạo cơ hội cho nhóm loài khác trở thành loài ưu thế mới Nói cách khác trong diễn thế, nhóm loài
chiếm ưu thế đã “ tự đào huyệt chôn mình”.
Trang 15Những hoạt động của con người ảnh hưởng như thế nào đến quần xã sinh vật?
Xây đập ngăn sông
Đốt rừng làm rẫy Đắp đầm nuôi tôm, cáChặt cây lấy gỗ
Con người làm biến đổi quần xã sinh vật, có thể góp phần cải tạo thiên nhiên nhưng cũng có thể dẫn đến suy thoái các quần xã
Hoạt động khai thác tài nguyên không hợp lý của con người có thể coi là hành động “tự đào huyệt chôn mình”
của diễn thế sinh thái không? Tại sao?
Hoạt động khai thác tài nguyên không hợp lý của con người có thể coi là hành động “tự đào huyệt chôn mình”
của diễn thế sinh thái không? Tại sao?
Hoạt động khai thác tài nguyên không
hợp lý của con người có thể coi là hành động “tự đào huyệt chôn mình” của DTST vì việc đó gây nên các hậu quả: -Làm biến đổi sinh học, mất môi trường sống của nhiều SV, giảm đa dạng sinh học.
-Thảm thực vật mất dần xói mòn, biến đổi khí hậu, hạn hán,
-Môi trường mất cân bằng sinh thái, ô nhiễm gây nhiều bệnh tật cho người và SV.
Tuy nhiên con người có thể thay đổi hành động biết khai thác và bảo vệ tài nguyên, bảo vệ môi trường sống,…
Trang 16III Nguyên nhân của diễn thế sinh thái
1 Nguyên nhân bên ngoài:
Tác động mạnh mẽ của ngoại cảnh lên quần xã: sự thay đổi khí hậu, mưa bão, lũ lụt, hạn hán, núi lửa…
2 Nguyên nhân bên trong :
Sự cạnh tranh gay gắt giữa các loài trong quần xã
3 Hoạt động khai thác tài nguyên của con người.
- Tiêu cực: Khai thác không hợp lý quần xã suy thoái
- Tích cực: khai thác tài nguyên hợp lí chăm sóc cải tạo đất, trồng cây gây rừng…
quần xã sinh vật phong phú hơn
•Diễn thế nguyên sinh do nguyên nhân bên ngoài và bên trong.
•Diễn thế thứ sinh do cả 3 nguyên nhân trong đó chủ yếu do hoạt động khai thác tài nguyên của con người
Nguyên nhân của diễn thế nguyên sinh, thứ
sinh là gì?
Trang 17Nghiên cứu diễn thế Quy luật phát triển của quần xã
Dự đoán quần xã tồn tại trước đó và
quần xã trong tương lai
Khai thác hợp lý tài
nguyên thiên nhiên
Bảo vệ môi môi trường
Chủ động điều khiển quần xã theo hướng
g nh ỗ ỏ
Có th hình ể thành QX cây
III Tầm quan trọng của việc nghiên cứu diễn thế sinh thái
Tầm quan trọng của việc nghiên cứu diễn thế sinh
thái là gì?
Trang 18Câu 1: Việc đốt rẫy làm nương, sau đó lại trồng thành rừng thông, sa mộc,… ở
Mèo Vạc – Hà Giang thuộc loại diễn thế nào?
A Diễn thế nguyên sinh
B Diễn thế thứ sinh
C Diễn thế phân huỷ
D Biến đổi tiếp theo
Câu 2 Nguyên nhân bên trong gây ra diễn thế sinh thái là
A sự cạnh tranh trong loài thuộc nhóm ưu thế
B sự cạnh tranh trong loài chủ chốt
C sự cạnh tranh giữa các nhóm loài ưu thế
D sự cạnh tranh trong loài đặc trưng
Trang 19Câu 3 Quá trình diễn thế thứ sinh tại rừng lim Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn như thế
C Rừn lim nguyên sinh bị chặt hết Rừng thưa cây gỗ nhỏCây bụi ,cỏ chiếm
ưu thế Cây gỗ nhỏ và cây bụi Trảng cỏ
D Rừng lim nguyên sinh bị chặt hết Cây bụi và cỏ chiếm ưu thế Rừng thưa cây gỗ nhỏ Cây gỗ nhỏ ,cây bụi Trảng cỏ
Trang 20Câu 4 Một khu rừng rậm bị chặt phá quá mức, dần mất cây to, cây bụi và cỏ chiếm
ưu thế, động vật hiếm dần Đây là
A diễn thế nguyên sinh
B diễn thế thứ sinh
C diễn thế phân huỷ
D biến đổi tiếp theo
Câu 5 Khi nói về diễn thế sinh thái, phát biểu nào sau đây sai?
A Diễn thế sinh thái thứ sinh luôn khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật
B Trong diễn thế sinh thái, song song với quá trình biến đổi của quần xã là quá trình biến đổi về các điều kiện tự nhiên của môi trường
C Sự cạnh tranh giữa các loài trong quần xã là một trong những nguyên nhân gây ra diễn thế sinh thái
D Diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường