PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ 1 ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN 4 Tổ chức môi trường học tập trong lớp mầm non có vai trò quan trọng đối với sự phát triển thể chất, ngôn ngữ, trí tuệ, tình cảm – kỹ năng xã hội, khả năng thẩ[.]
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN 4
Trang 2PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ:
Tổ chức môi trường học tập trong lớp mầm non có vai trò quan trọng đối với sự phát triển thể chất, ngôn ngữ, trí tuệ, tình cảm – kỹ năng xã hội, khả năng thẩm mỹ, sáng tạo của trẻ Bên cạnh đó, môi trường học tập tốt còn tạo
cơ hội cho trẻ tìm tòi, khám phá trải nghiệm, củng cố kiến thức đã lĩnh hội được trên tiết học, phát huy khả năng sáng tạo của mình Trẻ còn được lựa chọn hoạt động cá nhân hoặc hoạt động nhóm Trẻ tham gia tích cực, tạo cơ hội cho trẻ bộc lộ khả năng, qua đó cung cấp kiến thức, kỹ năng nhằm góp phần hình thành nhân cách của trẻ mầm non nói riêng, của con người trong xã hội nói chung
Từ việc tổ chức tốt môi trường học tập trong lớp, giáo viên đã giúp trẻ hình thành và phát triển khả năng tư duy, ghi nhớ có chủ định, phát triển khả năng tri giác, thính giác cũng như phát triển ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết một cách tích cực
Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài “Tạo môi trường học tập trong lớp cho trẻ 5 – 6 tuổi hoạt động một cách tích cực”
* Mục đích nghiên cứu: Tôi nghiên cứu đề tài này nhằm nghiên cứu,
tìm hiểu để thiết kế môi trường học tập trong lớp sao cho đa dạng, phong phú, phù hợp với từng hoạt động, tình hình thực tế của trường, lớp và khả năng của trẻ để trẻ có thể hoạt động một cách tích cực và đạt hiệu quả cao nhất góp phần hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ một cách toàn diện
* Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng của đề tài là trẻ 5-6 tuổi.
PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1/ Cơ sở lí luận:
Trong những năm gần đây, nền kinh tế – xã hội của đất nước ta có sự phát triển không ngừng làm cho ngành Giáo dục nói chung và ngành học mầm non nói riêng cũng đẩy dần từng bước củng cố và phát triển Để chuẩn bị cho
Trang 3thế hệ trẻ bước vào thời đại của nền văn minh trí tuệ, thời đại của công nghiệp
hoá – hiện đại hoá đất nước, và mục đích chung của của Giáo dục mầm non là
phát triển tất cả các khả năng của trẻ, hình thành cho trẻ những cơ sở ban đầu của nhân cách con người, một mặt đáp ứng các nhu cầu phát triển tổng thể hài hoà của trẻ về các mặt: thể chất, ngôn ngữ, nhận thức,thẩm mỹ, tình cảm-xã hội Mặt khác chuẩn bị sẵn sàng cho trẻ vào lớp 01
Việc xây dựng môi trường học tập trong lớp mầm non là thực sự cần thiết và quan trọng Việc này được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức, hướng dẫn cho trẻ thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện Đối với giáo viên, việc xây dựng môi trường học tập trong lớp phù hợp sẽ là phương tiện, là điều kiện để họ phát triển các ý tưởng tổ chức những hoạt động giáo dục phù hợp với từng trẻ và chuẩn bị tốt hành trang cho trẻ chuẩn bị vào lớp một
Vì vậy, tôi chọn đề tài “Tạo môi trường học tập trong lớp cho trẻ 5 –
6 tuổi hoạt động một cách tích cực” làm đề tài nghiên cứu của bản thân.
2/ Cơ sở thực tiễn:
- Căn cứ vào nhu cầu và khả năng phát triển của trẻ 5 – 6 tuổi, đây là
lứa tuổi kỳ diệu, trẻ rất hiếu động tò mò, muốn học hỏi, tìm hiểu thế giới tự nhiên và xã hội Trong các hoạt động của tuổi mẫu giáo: chơi giữ vai trò hoạt động chủ đạo, giữa hoạt động vui chơi và hoạt động học tập chưa có ranh giới
rõ ràng Khác với người lớn trẻ em thật sự học trong khi chơi, trẻ lĩnh hội các tri thức tiền khoa học trong trường mầm non theo phương châm “chơi mà học, học mà chơi”
- Trẻ là chủ thể tích cực, giáo viên là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi
mở các hoạt động tìm tòi khám phá của trẻ Trẻ chủ động tham gia các hoạt động đó để phát triển khả năng, năng lực của mình Trước những vấn đề trên,
Trang 4không chỉ cho trẻ hoạt động tích cực trong giờ học mà còn phải cho trẻ hoạt động tích cực ở giờ chơi và mọi lúc mọi nơi Cho nên việc tạo môi trường học tập xung quanh lớp cho trẻ là rất cần thiết, nhằm tạo điều kiện cho trẻ hoạt động cá nhân nhiều hơn, được tự do khám phá theo ý thích, theo khả năng của mình giúp trẻ phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống, các kiến thức kỷ năng của trẻ được củng cố và bổ sung một cách tích cực nhất
- Bên cạnh đó, qua quá trình được Ban Giám Hiệu phân công phụ trách
giảng dạy nhóm lớp 5 – 6 tuổi Tôi nhận thấy có những điều kiện thuận lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường tổ chức các buổi bồi dưỡng chuyên môn nâng cao tay nghề của giáo viên, đầu tư về cơ sở vật chất,
đồ dùng học tập, các kệ góc lớp phục vụ cho công tác chăm sóc và giáo dục trẻ
- Có sự phân công công việc thường xuyên, sâu sát của 2 giáo viên trong lớp
- Giáo viên sử dụng tối đa các phương tiện dạy học được trang bị nhằm đem lại hiệu quả cao nhất trong các hoạt động tại lớp của trẻ
* Khó khăn
- Kinh nghiệm sống của trẻ không nhiều nên khả năng hiểu biết về thế giới xung quanh còn hạn chế Nhiều trẻ còn nhút nhát, chưa chủ động tham gia các hoạt động
- Diện tích lớp còn nhỏ so với độ tuổi nên việc bố trí các góc lớp còn khó khăn, chưa phong phú
Trang 5- Một số phụ huynh chưa quan tâm, sâu sát đến việc học của các bé nên còn hạn chế trong việc trao đổi thường xuyên với giáo viên cũng như vận động phụ huynh tìm nguyên vật liệu còn hạn chế
- Đa số thời gian còn dành cho các hoạt động trong ngày của trẻ nên giáo viên ít có thời gian để làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo, sáng tạo đồ chơi ở các góc lớp như ý muốn
- Giáo viên chưa khơi gợi được hết các tình huống chơi cho trẻ khi tham gia hoạt động
Từ những nguyên nhân trên để tạo điều kiện cho trẻ hoạt động nhiều hơn, được tự do khám phá theo ý thích, theo khả năng của mình giúp trẻ phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống, các kiến thức kỷ năng của trẻ được củng cố và bổ sung một cách tích cực nhất Để “Tạo môi trường học tập trong lớp cho trẻ 5 – 6 tuổi hoạt động một cách tích cực” bản thân tôi đã đưa
ra những biện pháp như sau:
3 Các biện pháp đã tiến hành để tạo môi trường học tập trong lớp cho trẻ 5 – 6 tuổi hoạt động một cách tích cực:
Môi trường học tập trong lớp là một trong những nơi có các nguồn thông tin phong phú, khuyến khích tính độc lập và hoạt động tích cực của trẻ Muốn làm tốt điều đó bản thân tôi đã đưa ra những biện pháp như sau:
3.1 Các hình ảnh, tranh ảnh trang trí xung quanh lớp
- Trang trí các hình ảnh, tranh ảnh phải phù hợp với chủ đề, đẹp mắt và gây hứng thú cho trẻ tích cực hoạt động
+ Chủ đề: “Bé vui trung thu” thì trang trí các hình ảnh về trung thu Giáo viên khơi gợi cho trẻ lên ý tưởng vẽ tranh về trung thu, làm lồng đèn để trang trí các góc lớp
Trang 6+ Chủ đề “Bông hoa tặng mẹ” mừng ngày Quốc tế Phụ Nữ 8/3 thì trang trí các hình ảnh về mẹ con, cô giáo, bà cháu, làm hoa tặng bà, tặng mẹ
- Các hình ảnh, tranh ảnh sưu tầm phải rõ ràng, màu sắc đẹp, có thể dán tên gọi ở mỗi bức tranh để tích hợp chữ viết vào Khuyến khích sản phẩm của trẻ tự làm
- Khi dán các hình ảnh, tranh ảnh chú ý phải dán vừa tầm mắt của trẻ : Không quá cao, không quá thấp
3.2 Xây dựng các góc hoạt động trong lớp
- Để xây dựng các góc hoạt động trong lớp tôi trước tiên tôi xác định số
lượng và loại hình các góc hoạt động phù hợp với không gian và số lượng trẻ trong lớp của tôi Đối với sỉ số lớp tôi là 35 bé tôi đảm bảo năm góc hoạt động khởi đầu là các góc Xây dựng, Đóng vai, Tạo hình, Đọc truyện, góc Chơi đồ chơi và xếp hình Đối với đặc thù của khối lớp lá tôi có thêm góc Làm quen chữ viết và góc Toán Theo nhu cầu hoạt động của các trẻ lớp tôi thích được
ca hát, nhảy múa nên tôi cũng mở thêm góc Âm nhạc cho các bé hoạt động
- Bên cạnh đó, tôi chú ý đặt các góc có hoạt động ồn ào gần nhau, các góc có hoạt động yên tĩnh như góc làm quen chữ viết gần góc Đọc truyện, góc Đóng vai gần góc Âm nhạc Góc thiên nhiên ở ngoài cho trẻ dễ hoạt động
- Các góc có khoảng rộng, cách nhau hợp lý để bảo đảm an toàn và vận động của trẻ
- Tạo ranh giới giữa các góc hoạt động
- Thay đổi vị trí các góc sau mỗi chủ đề để tạo cảm giác mới lạ, kích thích hứng thú của trẻ
- Đặt tên các góc phải đơn giản, dễ hiểu và phù hợp với nội dung từng chủ đề đang thực hiện
3.3 Sắp xếp đồ dùng, đồ chơi ở các góc
Trang 7- Sắp xếp đồ chơi, đồ dùng, học liệu ở nơi trẻ dễ thấy, dễ lấy, dễ dùng,
dễ cất Không cất đồ chơi vào tủ để trưng bày, vào túi để cho mới Không treo trên cao, dán lên tường quá tầm với của trẻ Không xếp chồng chất đồ chơi lên nhau Không để nơi bẩn, tối tăm
- Chọn đồ chơi, đồ dùng có kích thước, trọng lượng, chát liệu, kết cấu phù hợp với thể chất và tâm lý của trẻ
- Màu sắc, hình dáng đồ dùng đồ chơi đẹp, hấp dẫn trẻ, đảm bảo an toàn
- Thường xuyên vệ sinh các giá và đồ dùng, đồ chơi sạch sẽ
3.4 Hướng dẫn trẻ hoạt động:
- Ngay từ đầu năm học, khi trẻ còn bỡ ngỡ, chưa quen với đồ dùng đồ
chơi quanh lớp, chưa biết tên đồ chơi, vị trí đồ chơi và các chỗ để chơi nên tôi giới thiệu, cho trẻ làm quen biết nơi để các đồ chơi, các góc chơi bắt đầu từ đâu, kết thúc ở đâu Tạo thành thói quen cho trẻ ngay từ đầu năm học
- Để trẻ được hoạt động một cách tích cực, chơi sáng tạo, nghĩ ra nhiều
cách chơi khác nhau thì cô phải là người hỗ trợ trẻ hoạt động bằng các cách:
+ Đi đến từng góc, dành thời gian để gợi ý những cách khác nhau khi sử dụng vật liệu, khi chơi
+ Di chuyển quanh phòng để quan sát những gì đang xảy ra ở các góc, tương tác với từng trẻ và trong nhóm nhỏ
+ Kích thích trẻ suy nghĩ và mở rộng trình độ chơi của trẻ đến một cấp
độ cao hơn
- Giới thiệu góc chơi nên tiến hành ngay đầu giờ chơi hoặc vào giờ sinh
hoạt chiều
- Khi trẻ chơi cô phải bao quát trẻ, động viên, hướng dẫn những trẻ còn
nhút nhát Cô có thể nhập vai chơi cùng trẻ để hướng dẫn trẻ chơi sáng tạo hơn
Ví dụ: Cô nhập vai vào bệnh nhân đi khám bệnh: “ Chào bác sĩ! Em bị đau mắt, chảy nước mắt Nhờ bác sĩ khám giùm em Em xin cám ơn bác” Trẻ
Trang 8thấy cô làm như vậy trẻ sẽ bắt chước cách đi khám bệnh giống cô để giáo dục trẻ phải biết lễ phép, phải biết cách xưng hô
- Trong giờ chơi luôn giáo dục trẻ chơi ngoan, cất dọn đồ chơi gọn gàng ngăn nắp
PHẦN III KẾT THÚC VẤN ĐỀ
1/ Kết quả đạt được: Sau khi áp dụng các biện pháp trên tôi nhận thấy:
- Trẻ hoạt động tích cực vào môi trường đã tạo trong lớp ( kiến thức được bổ sung và củng cố phong phú): 33/35 đạt 94,2%
- Kỹ năng sử dụng môi trường trong lớp của trẻ: 32/35 đạt 91,4%
- Trẻ hứng thú tham gia hoạt động ở lớp: 33/35 đạt 94,2%
- Kiểm tra môi trường đầu năm được đánh giá: Tốt
2/ Bài học kinh nghiệm:
Qua quá trình thực hiện đề tài “Tạo môi trường học tập trong lớp cho trẻ 5 – 6 tuổi hoạt động một cách tích cực”, sự giúp đỡ của BGH nhà trường
tôi rút ra những kinh nghiệm cho bản thân như sau:
- Chơi ở góc hoạt động có lẽ là hoạt động quan trọng nhất trong ngày của trẻ và trẻ được chủ động hơn so với các hoạt động có hướng dẫn của giáo viên do đó muốn tạo môi trường hoạt động phong phú và có hiệu quả đòi hỏi giáo viên phải tìm tòi các phương pháp, thích hợp có khoa học, sáng tạo linh hoạt qua các chủ đề giáo dục trẻ
- Giáo viên tạo cơ hội, khơi gợi cho trẻ được chọn đồ chơi, không cấm đoán trẻ vì chỉ khi trẻ chọn được đồ vật mà trẻ thích chơi và chơi giỏi Trẻ sẽ phát triển các kỹ năng ở tất cả các lĩnh vực: nhận thức, xã hội, tình cảm và thể chất Trẻ được phát triển các kỹ năng này thông qua thực hành quá trình học tập – một trong những cách tốt nhất để trẻ học hỏi
Trang 9- Giáo viên giúp trẻ học hỏi qua chơi bằng cách di chuyển quanh phòng, quan sát những gì đang xảy ra ở các góc hoạt động, quan tâm tới “công việc” của trẻ, nói chuyện, đặt câu hỏi và khuyến khích trẻ khám phá thêm
- Giáo viên cần liên kết với các mục tiêu học tập theo kế hoạch và xác định các cơ hội khác để hỗ trợ việc học của trẻ
- Nắm vững đặc điểm tâm sinh lý và khả năng nhận thức và kỹ năng hoạt động của trẻ để lựa chọn phương pháp thích hợp
- Đồ chơi, hình ảnh, cách bố trí trong lớp phải phù hợp với độ tuổi và khả năng phát triển của trẻ
- Cải tiến đồ dùng, đồ chơi phải đẹp hấp dẫn, sáng tạo có tác dụng thu hút, lôi cuốn trẻ, tạo cho trẻ niềm say mê, húng thú học và hoạt động Đồ dùng nhiều loại, đa dạng và thay đổi thường xuyên
- Cô hướng dẫn trẻ, tổ chức cho trẻ phải nhẹ nhàng, thoải mái, tránh gò
ép Mặt khác có sự phối hợp với phụ huynh cùng nhau dạy trẻ
- Điều tra, khảo sát chất lượng dạy và học ban đầu, so sánh các số liệu
để tìm ra những mặt mạnh và mặt yếu, nguyên nhân và các biện pháp khắc phục
- Tiếp tục thực hiện áp dụng những biện pháp trên, phát huy những thành tích đã đạt được vào trong hoạt động thực tiễn, khắc phục những thiếu sót trong quá trình thực hiện trong những năm tiếp theo
Việc tổ chức môi trường học tập trong lớp cho trẻ hoạt động là rất quan trọng, giúp trẻ có hứng thú khi tham gia học và chơi, trẻ cũng tự đưa ra ý tưởng sáng tạo cùng cô để thực hiện việc chuẩn bị các đồ dùng để học Có thể nói việc tạo môi trường học tập cho trẻ mầm non là thực sự cần thiết và quan trong trong công tác tổ chức, hướng dẫn trẻ hoạt động nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, Hơn nữa việc xây dựng môi trường phù hợp sẽ
là phương tiện, là điều kiện để giáo viên tác động đến sự phát triển toàn diện
Trang 10Qua việc thực hiện áp dụng các biện pháp tạo môi trường trong lớp cho trẻ hoạt động một cách tích cực tại lớp tôi thấy trẻ ham thích, hứng thú hơn với các hoạt động tại lớp góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ để trẻ có thể được “Học bằng chơi, chơi bằng học” và “giáo viên là người
hỗ trợ mỗi trẻ thành công so với chính bản thân trẻ đó” Không chỉ vậy việc tạo môi trường học tập phong phú cũng làm cho phụ huynh phấn khởi, hài lòng và tích cực đồng tình, ủng hộ về vật chất lẫn tinh thần Tôi tin tưởng rằng đây sẽ là động lực giúp giáo viên không ngừng tìm tòi sáng tạo, càng ngày càng thêm nhiều kinh nghiệm giúp cho công tác chăm sóc - giáo dục trẻ ngày càng càng hiệu quả hơn
Ngày tháng năm 2021
Người viết
Trần Thị Xuân Ngọc
Xác nhận của đơn vị:
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………