baigiangbaohanhtreem

Slide 1 BÀI GIẢNG PHÒNG CHỐNG BẠO LỰC, XÂM HẠI TRẺ EM Trình bày Hoàng Quốc Long Trưởng phòng PBGDPL Sở Tư pháp Quảng Trị UBND TỈNH QUẢNG TRỊ SỞ TƯ PHÁP ∗ Công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em sớm[.]

BÀI GIẢNG : PHÒNG CHỐNG BẠO LỰC, XÂM HẠI TRẺ EM

Trình bày: Hoàng Quốc Long

Trưởng phòng PBGDPL-Sở Tư pháp Quảng Trị

∗ - Công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em sớm được Đảng, Nhà nước ta đặc biệt quan tâm

∗ - Việt Nam là nước đầu tiên ở châu Á và thứ 2 trên thế giới phê chuẩn Công ước LHQ về quyền trẻ em

∗ - Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em được ban hành năm 1991, được sửa đổi năm

2004 và nay là Luật Trẻ em năm 2016

∗ - Luật Trẻ em 2016 quy định trẻ em có rất nhiều

quyền, trong đó:

∗ Điều 25 Quyền được bảo vệ để không bị xâm

hại tình dục

∗ Trẻ em có quyền được bảo vệ dưới mọi hình thức để

không bị xâm hại tình dục.

∗ Điều 27 Quyền được bảo vệ để không bị bạo

lực, bỏ rơi, bỏ mặc

∗ Trẻ em có quyền được bảo vệ dưới mọi hình thức để

không bị bạo lực, bỏ rơi, bỏ mặc làm tổn hại đến sự phát triển toàn diện của trẻ em.

Thế nào là bạo lực trẻ em, xâm hại trẻ em,

xâm hại tình dục trẻ em:

Các khái niệm này được Luật trẻ em năm 2016 định nghĩa

- “Xâm hại trẻ em là hành vi gây tổn hại về thể chất, tình cảm, tâm lý, danh dự, nhân phẩm của trẻ em dưới các hình thức bạo lực, bóc lột, xâm hại tình dục, mua bán, bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em và các hình thức gây tổn hại khác”

- “Xâm hại tình dục trẻ em là việc dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, ép buộc, lôi kéo, dụ dỗ trẻ em tham gia vào các hành vi liên quan đến tình dục, bao gồm hiếp dâm, cưỡng dâm, giao cấu, dâm ô với trẻ em và sử dụng trẻ em vào mục đích mại dâm, khiêu dâm dưới mọi hình thức”

• Các hành vi xâm hại tình dục trẻ em:

• - Âu yếm quá mức, sờ mó, đụng chạm chỗ kín.

• - Khiêu dâm, bắt trẻ sờ vào chỗ kín.

• - Rủ trẻ xem phim, đọc truyện sex.

• - Kể chuyện tình dục, gạ gẫm, rủ rê trẻ.

• - Có quan hệ tình dục.

• - Hiếp dâm, cưỡng dâm.

• - Sử dụng trẻ em làm mại dâm, v.v.

- Hành vi dâm ô với trẻ em được hiểu là: Hành vi của người đã thành niên kích thích tính dục của trẻ em bằng cách sờ, bóp… vào bộ phận sinh dục của trẻ

em hoặc buộc trẻ em phải sờ bóp… những bộ phận kích thích tính dục hoặc bộ phận sinh dục của người phạm tội hoặc của người khác nhưng không có việc (và không có mục đích) giao cấu với trẻ em.

Dấu hiệu nhận biết trẻ bị xâm hại tình dục:

+ Thái độ sợ sệt, ngượng ngùng mỗi khi giáp mặt đối tượng.

+ Hay bị giật mình.

+ Thoáng vui, thoáng buồn.

+ Khóc lóc, gặp ác mộng.

+ Trẻ sống thu mình lại, không muốn ra ngoài,

không muốn trò chuyện với mọi người…

+ Nếu bị xâm hại tình dục nghiêm trọng, trẻ có thể

bị sốc, có những vết cào, bầm tím, vùng kín bị sưng, chảy máu…

2 Thực trạng bạo lực trẻ em, xâm hại tình dục trẻ em hiện nay

- Theo thống kê, tại Việt Nam, có hơn 2000 trẻ em bị bạo lực nghiêm trọng hàng năm (những vụ việc đã bị khởi tố hình sự); có hơn 2000 trẻ em bị xâm hại tình dục (80% là trẻ em gái, đa số rơi vào độ tuổi từ 13 đến 16 tuổi, cá biệt có những trẻ em 2-3 tuổi).

- Thủ phạm bạo lực trẻ em: Phần lớn là từ người thân trong gia đình (bố mẹ đẻ, bố dượng, mẹ kế ), tại cơ sở giáo dục (cô nuôi dạy trẻ, thầy cô giáo) Ngoài ra là người quen (hàng xóm, người giúp việc ), người lạ chiếm tỷ lệ thấp

- Thủ phạm xâm hại tình dục trẻ em: Trên 80% thủ phạm là người thân, người quen, cụ thể: người thân trong gia đình (bố đẻ, bố dượng, anh, em họ ) là 21,3%t; thầy giáo, nhân viên nhà trường là 6,2%; người quen, hàng xóm là 59,9%, người lạ là 12,6%"

• Một số vụ bạo hành, xâm hại tình dục trẻ em gần đây:

• Bạo hành:

• - Bé Duy 10 tuổi ở Cầu Giấy- Hà Nội bị bố đẻ, mẹ kế bạo hành liên tục suốt 2 năm (bắt nghỉ học, bị đánh liên tục, làm công việc của người lớn, phải nhịn đói thường xuyên )

• - Bà giúp việc bạo hành bé gái hơn một tháng tuổi tại Phủ Lý-

Hà Nam

• - Phạm Mỹ Linh (43 tuổi) chủ cơ sở Mầm Xanh ở TP HCM liên

tiếp có hành vi đánh đập trẻ.

• - Bà giúp việc tên Đặng Thị Lý (56 tuổi) bị gia chủ ở Nghệ An tố

cáo vì bạo hành con trai hơn 4 tháng tuổi của họ

• - Cô giáo của trường mầm non Sen Vàng (Hà Nội) đánh đập trẻ.

• - Cô giáo lớp 1 ở Bát Xát- Lào Cai đánh tim mặt học sinh vì viết

sai chính tả.

- Cô giáo Nguyễn Thị Minh Hương ở Hải Phòng bắt học sinh súc miệng bằng nước lau bảng.

Xâm hại tình dục:

- Nguyễn Khắc Thủy, 76 tuổi ở Bà Rịa - Vũng Tàu dâm ô nhiều trẻ em tại chung cư Lakeside, bị tuyên phạt 3 năm tù

- Hà Nội: Cụ ông 79 tuổi hiếp dâm bé gái bị phạt 8 năm tù

- Xã Báo Đáp- Văn Yên- Yên Bái: Cha cưỡng bức 2 con gái ruột 16 và 10 tuổi trong nhiều năm

- Hà Nội: Bé gái 8 tuổi bị người đàn ông xâm hại nhiều lần trong con hẻm gần nhà

- Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An: "Quỷ râu xanh" hiếp dâm 2 bé

gái hàng xóm

- Nguyễn Văn Toàn (46 tuổi, Hiệu trưởng trường Tiểu học

“C” xã Vĩnh Phú Đông- Phước Long- Bạc Liêu) dâm ô với nhiều học sinh

∗ Tại Quảng Trị:

Từ năm 2011-2016 toàn tỉnh Quảng Trị có 39 vụ bạo hành, xâm hại trẻ em, trong đó có 22 vụ xâm hại tình dục trẻ em Một số vụ điển hình về xâm hại tình dục trẻ em như:

- Chủ tịch HND xã Hải An Phan Thanh Toàn hiếp dâm bé gái hàng xóm 12 tuổi: 8 năm tù

- Trần Viên, 46 tuổi ở xã Hải Quy dâm ô bé gái hàng xóm 8 tuổi, định giết để bịt đầu mối: 18 năm tù

3 Hậu quả của bạo hành, xâm hại tình dục trẻ em

Bạo hành trẻ em để lại những hậu quả vô cùng nặng nề đối với trẻ em:

- Trẻ bị bạo hành để lại nhiều di chứng nghiêm trọng cả về thể xác và tinh thần và những di chứng này có thể theo trẻ đến suốt đời

- -Trẻ bị bạo hành thường có biểu hiện như hèn nhát, hoảng sợ,

ám ảnh, dễ phục tùng vô điều kiện; có trẻ bị bạo lực thời gian dài còn sử dụng bạo lực với người khác Nếu kéo dài thì có trẻ chán học, chán đến trường.

- Trẻ bị bạo hành trong thời gian dài sẽ ảnh hưởng đến sự phát

triển nhân cách, hành vi, trẻ dễ mang tính cách hung hăng, không biết chia sẻ, đồng cảm trong cuộc sống

∗ - Đối với những trẻ em bị xâm hại tình dục:

+ Làm tổn hại nghiêm trọng đến tinh thần, tâm lý, sức

khoẻ của trẻ.

+ Gây hoang mang, lo lắng cho gia đình và xã hội.

+ Làm ảnh hưởng đến tương lai của trẻ em, của dân tộc.

+ Làm gia tăng tệ nạn mại dâm, tệ nạn buôn bán phụ nữ, tăng sự lây nhiễm HIV/AIDS và các bệnh lây qua đường tình dục.

+ Gây ảnh hưởng xấu đến thuần phong mỹ tục và truyền thống đạo đức tốt đẹp của nhân dân ta.

4 Nguyên nhân của nạn bạo hành, xâm hại tình dục trẻ em

- Nhận thức của các gia đình, cộng đồng về vấn đề bảo vệ

trẻ em chưa đầy đủ và phần nào đó còn bị xem nhẹ, nhiều thói quen, phong tục, tập quán như  văn hoá ″Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi” ″ bấy lâu nay khiến cho người ta coi chuyện đánh con là “bình thường” đó là quyền của cha mẹ phải dạy cho con nên người.

- Vai trò bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em của gia đình, cộng đồng chưa được coi trọng, kiến thức và kỹ năng

bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em của cha mẹ, người chăm sóc trẻ và của chính bản thân trẻ chưa đầy đủ dẫn đến năng lực bảo vệ trẻ em của gia đình, cộng đồng còn hạn chế, trẻ em dễ trở thành nạn nhân của các hành vi bạo lực, xâm hại tình dục và

dễ bị lôi kéo vào con đường phạm tội Tình trạng nhiều gia đình

có hoàn cảnh kinh tế khó khăn; cha mẹ ly hôn, ly thân; cha mẹ mắc các tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật…cũng là nguyên nhân dẫn đến việc trẻ bị bạo lực, xâm hại tình dục

- Nhận thức của xã hội về bảo vệ trẻ em còn hạn chế: thiếu hiểu biết về luật pháp, về các hành vi vi phạm quyền trẻ em, dẫn đến tình trạng xâm hại tình dục, bạo lực trẻ em; bất bình đẳng giới, trọng nam khinh nữ.

- Công tác truyền thông, giáo dục, vận động xã hội về bảo vệ, chăm sóc trẻ em chưa hiệu quả: Trẻ chưa dược hướng dẫn những kiến thức, kỹ năng cần thiết để phòng tránh bị xâm hại tình dục; các em khi bị xâm hại tình dục

đa phần đều có tâm lý sợ hãi, mặc cảm, tự ti, nên không dám chia sẻ, không dám tố giác kẻ phạm tội Còn cha

mẹ ít chủ động dạy con kỹ năng tự bảo vệ, và đôi khi vì

e ngại ảnh hưởng đến tương lai của con em mình nên cũng không tố giác kẻ phạm tội.

- Pháp luật còn nhiều khoảng trống, chế tài pháp luật chưa đủ mạnh, chưa đủ răn đe những người

có hành vi bạo lực, xâm hại tình dục trẻ em;

- Môi trường xã hội còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ dẫn đến bạo lực, xâm hại tình dục trẻ em như: tệ nạn nghiện rượu, nghiện ma túy, hệ lụy ảnh hưởng từ phim ảnh có tính bạo lực, khiêu dâm, mạng xã hội (facebook, zalo) đăng tải, lan truyền những hình ảnh, bình luận xấu

5 Làm gì để hạn chế, phòng ngừa bạo hành, xâm hại tình dục trẻ em

5.1 Những giải pháp chung

- Nâng cao nhận thức của xã hội, tăng cường trách nhiệm

của gia đình, nhà trường, cộng đồng về hậu quả của bạo lực, xâm hại tình dục đối với trẻ em Chú trọng hỗ trợ cung cấp kiến thức nuôi dạy con cho cha mẹ, người chăm sóc và gia đình Đồng thời đẩy mạnh truyền thông cung cấp kiến thức

về ảnh hưởng của bạo lực, xâm hại tình dục đối với trẻ em, xác định trách nhiệm của gia đình, xã hội, cộng đồng trong chăm sóc, bảo vệ trẻ em.

- Hoàn thiện hệ thống pháp luật về chăm sóc, bảo vệ trẻ em (Luật trẻ em 2016 quy định: Bảo vệ trẻ em ở 3 cấp độ: Phòng ngừa, hỗ trợ, can thiệp) Hoàn thiện hệ thống chế tài xử lý các hành vi bạo hành vi bạo hành, xâm hại tình dục trẻ em

∗ - Đụng chạm khó hiểu : khi trẻ em thấy có những đụng chạm như

trên mà cảm giác khó hiểu, hãy yêu cầu người đụng chạm dừng ngay lại và nên tránh xa người đó Nếu sự đụng chạm khó hiểu này vẫn được tiếp diễn thì trẻ em dễ rơi vào tình trạng bị xâm hại tình dục một cách

dễ dàng Vì đây là giai đoạn mà kẻ xâm hại đang kích dục trẻ em Và mỗi khi đã bị kích dục rồi thì khó kiểm soát được hành vi.=> HÃY NÓI KHÔNG VÀ TRÁNH XA

∗ - Đụng chạm không an toàn: đó là khi người khác (dù nam hay nữ,

dù già hay trẻ) đụng chạm vào vùng kín của trẻ em (âm hộ, dương vật, ngực, mông ). HÃY NÓI KHÔNG/ TRÁNH XA VÀ BÁO NGAY CHO CHA MẸ HOẶC NGƯỜI TIN CẬY.

∗ 2 Hãy nói:"KHÔNG“! Nếu ai đó y êu cầu em đụng

chạm vào các bộ phận nhạy cảm trên cơ thể của họ hoặc chụp hình, quay phim, vẽ những bộ phận nhạy cảm trên cơ thể của em

thì em hãy nói:"KHÔNG " Dạy trẻ ko đi 1 mình đến chỗ vắng, báo ngay khi bị người khác dụ dỗ đến chỗ

vắng ko có sự cho phép của cha mẹ Đồng thời, hãy

chạy đến tìm cha mẹ hoặc một người đáng tin cậy và kể cho người đó nghe những chuyện vừa xảy ra.

∗ 3 Trẻ em luôn là nạn nhân Việc các bộ phận

nhạy cảm trên cơ thể của trẻ em bị đụng chạm

không bao giờ là lỗi của các em Vì vậy, cha mẹ hoặc bất kỳ ai cũng không nên mắng mỏ, đổ lỗi hay lên

án trẻ.

∗ N – No means no (Không là không):  Giúp trẻ nhận thức được rằng trẻ có quyền nói “không” với những động

dám kể cho ai khác nghe Những bí mật "tốt" có thể là món quà hay bữa tiệc Những bí mật "xấu" là cái khiến con cảm thấy buồn, lo lắng, sợ hãi Con cần nói ra.

∗ S – Speak up (Lên tiếng):  Nói với con khi nào bé cảm thấy

buồn, lo lắng, sợ hãi, bé nên lên tiếng với người bé tin

tưởng, có thể nói với bố mẹ, hay chị gái, cô giáo

6 Chế tài xử lý hành vi bạo hành, xâm hại tình dục trẻ em

6.1 Chế tài hành chính:

Nghị định 144/2013/NĐ-CP quy định XPHC trong lĩnh vực bảo trợ, cứu trợ xã hội và chăm sóc giáo dục trẻ em:

∗ Điều 27 Vi phạm quy định về cấm ngược đãi trẻ em; lợi dụng trẻ em vì mục đích trục lợi; ngăn cản trẻ em tham gia hoạt động xã hội

∗ 1 Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 500.000 đồng đối với hành vi ngăn cản trẻ em tham gia hoạt động xã hội, sinh hoạt cộng đồng hợp pháp, lành mạnh.

∗ 2 Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một

trong các hành vi sau đây:

∗ a) Xâm phạm thân thể, gây tổn hại về sức khỏe đối với trẻ em;

∗ b) Bắt nhịn ăn, nhịn uống, không cho hoặc hạn chế vệ sinh cá nhân; bắt sống ở nơi có môi trường độc hại, nguy hiểm hoặc các hình thức đối xử tồi tệ khác với trẻ em;

∗ c) Gây tổn thương về tinh thần, xúc phạm nhân phẩm,

danh dự, lăng nhục, chửi mắng, đe dọa, làm nhục, cách ly, sao nhãng ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em;

∗ d) Dùng các biện pháp trừng phạt để dạy trẻ em làm trẻ

em tổn thương, đau đớn về thể xác, tinh thần;

∗ đ) Thường xuyên đe dọa trẻ em bằng các hình ảnh, âm thanh, con vật, đồ vật làm trẻ em sợ hãi, tổn thương tinh thần.

∗ 3 Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng

đối với một trong các hành vi sau đây:

∗ a) Tổ chức, ép buộc trẻ em đi xin ăn;

∗ b) Cho thuê, cho mượn trẻ em hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn.

∗ 4 Biện pháp khắc phục hậu quả:

∗ a) Buộc chịu mọi chi phí để khám bệnh, chữa bệnh (nếu có) cho trẻ em đối với hành vi vi phạm tại Khoản 2 Điều này;

∗ b) Buộc tiêu hủy vật phẩm gây hại cho sức khỏe trẻ em đối với hành vi vi phạm tại Điểm đ Khoản 2 Điều này;

∗ c) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm tại Khoản 3 Điều này.

∗ 1 Người nào đối xử tồi tệ hoặc có hành vi bạo lực xâm phạm thân thể ông

bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo

không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

∗ a) Thường xuyên làm cho nạn nhân bị đau đớn về thể xác, tinh thần;

∗ b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.

∗ 2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02

năm đến 05 năm:

∗ a) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu;

∗ b) Đối với người khuyết tật nặng, khuyết tật đặc biệt nặng hoặc người mắc bệnh hiểm nghèo.

∗ Đ iều 140 Tội hành hạ người khác

∗ 1 Người nào đối xử tàn ác hoặc làm nhục người lệ thuộc mình nếu

không thuộc các trường hợp quy định tại Điều 185 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

∗ 2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù

từ 01 năm đến 03 năm:

∗ a) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người

già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

∗ b) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn

thương cơ thể 31% trở lên;

∗ c) Đối với 02 người trở lên.

∗ Điều 142 Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi

∗ 1 Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù

từ 07 năm đến 15 năm:

∗ a) Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không

thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc

thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13

tuổi đến dưới 16 tuổi trái với ý muốn của họ;

∗ b) Giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi.

∗ 2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù

d) Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh;

đ) Phạm tội 02 lần trở lên;

e) Đối với 02 người trở lên;

g) Tái phạm nguy hiểm.

3 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm,

tù chung thân hoặc tử hình:

a) Có tổ chức;

b) Nhiều người hiếp một người;

c) Đối với người dưới 10 tuổi;

d) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

đ) Biết mình bị nhiễm HIV mà vẫn phạm tội;

e) Làm nạn nhân chết hoặc tự sát.

4 Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.