cham_soc_suc_khoe_nct

THẾ NÀO GỌI LÀ NGƯỜI CAO TUỔITHẾ NÀO GỌI LÀ NGƯỜI CAO TUỔI - Về mặt sinh sản thì những người >= 50 tuổi được coi là người cao tuổi, vì giai đoạn này có nhiều thay đổi cả về thể chất lẫn

L/O/G/O

HIỆN THỰC NGÀY NAY

NHIỀU THUỐC XỊN SỨC KHỎE NGÀY CÀNG YẾU HỌC NHIỀU THIẾU KINH NGHIỆM THỰC TẾ YÊU NHIỀU KHÔNG CÓ TÌNH CẢM THẬT NHÀ CAO CỬA RỘNG GĐ ÍT NGƯỜI

LÊN ĐƯỢC CUNG TRĂNG KHÔNG BiẾT MẶT HÀNG XÓM ĐEO ĐỒNG HỒ ĐẮT TIỀN KHÔNG CÓ THỜI GIAN

DÂN SỐ TĂNG NHÂN TÍNH GiẢM

Cơ cấu dân số theo nhóm tuổi thay đổi nhanh chóng, Việt Nam 1979-2019

Nguồn: TCTK, Tổng Điều tra DS& Nhà ở 1979, Điều tra biến động DS-KHHGĐ 1/4/2012

Già hóa dân số ?

CƠ CẤU DÂN SỐ VIỆT NAM

Nhờ thành công của chương trình DS-KHHGĐ từ hàng thập kỷ trước, Việt Nam

đang có cơ cấu dân số vàng

 Do tỷ trọng nhóm dân số <15 tuổi giảm + Tuổi thọ tăng => Già hoá dân số

Dân số Vàng

Già hoá DS

 Hiện nay Việt Nam có khoảng 11,4 triệu người cao tuổi, chiếm

11,9% dân số Riêng số người từ 80 tuổi trở lên là gần 2 triệu người

 Nếu như các nền kinh tế phát triển mất vài thập kỷ, thậm chí hàng thế kỷ để chuyển từ giai đoạn già hóa dân số sang giai đoạn dân số già thì với tốc độ già hóa như hiện nay, Việt Nam chỉ mất 15 năm

 Cùng với cả nước, TT Huế đang già hóa dân số Thừa Thiên Huế có khoảng 153.049 người cao tuổi, chiếm 13,6% dân số

Và số người từ 80 tuổi trở lên là 31.912 người

 Tình trạng già hóa DS đã đưa vấn đề chăm sóc NCT trở thành đáng quan tâm

KỸ NĂNG CHĂM SÓC NGƯỜI CAO TUỔI

THẾ NÀO GỌI LÀ NGƯỜI CAO TUỔI

THẾ NÀO GỌI LÀ NGƯỜI CAO TUỔI

- Về mặt sinh sản thì những người >= 50 tuổi được coi là người cao tuổi, vì giai đoạn này có nhiều thay đổi cả về thể chất lẫn tâm thần:

+ Đối với nam giới, quá trình thay đổi này diễn biến từ từ, biểu hiện một phần bởi giảm thiểu một phần sinh lý nhưng ở nữ giới thì có những biểu hiện rõ ràng và mạnh mẽ hơn

+ Đối với nữ giới: Quá trình thay đổi liên quan đến biểu hiện của dấu hiệu mãn kinh; Mãn kinh là biểu hiện đầu tiên của sự già ở phụ nữ và tuổi mãn kinh trung bình là 45 – 52 tuổi

MÃN KINH Ở PHỤ NỮ

Mãn kinh: là tỡnh trạng mất kinh vĩnh viễn (≥ 1 năm)

do buồng trứng ngừng hoạt động và không hồi phục

– Rèi lo¹n kinh

TiÒn m·n kinh

Estrogen

M·n kinh Estrogen

Sau m·n kinh

Estrogen

MÃN DỤC Ở NAM GIỚI

Mãn dục nam là thuật ngữ để chỉ hậu quả của sự suy giảm nồng

độ testosteron trong máu, dẫn tới suy giảm khả năng hoạt động tình dục, rối loạn cương dương, suy giảm sinh tinh và dưỡng tinh cũng như sức khỏe thể chất, tinh thần

NHỮNG BIỂU HIỆN CỦA MÃN DỤC

- Giảm ham muốn tình dục

- Rối loạn cương dương - không giao hợp được

- Tinh trùng yếu nên khó sinh con

- Có những rối loạn về hệ thống tim - mạch như huyết áp cao thấp bất thường, tim đập nhanh, mặt đỏ bừng, hồi hộp…rối loạn hô hấp; khó thở về ban đêm, ngáy to

- Loãng xương, rất dễ gãy xương ở những tư thế bất thường hoặc

bị các chấn thương dù nhẹ

NHỮNG BIỂU HIỆN CỦA MÃN DỤC

- Lượng mỡ cơ thể tăng nhất là béo bụng; da mất nước và nhăn nhúm, tạo ra các nếp nhăn

- Mất sự nhạy cảm của các phản xạ tâm thần: trầm cảm, thích cô độc, dễ tủi thân; rối loạn hệ thống tạo máu: hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu

Người bệnh chỉ cần một triệu chứng về tình dục và 2 triệu chứng toàn thân là cần định hướng việc chẩn đoán về mãn dục nam Tiêu chuẩn vàng để xác định mãn dục nam là lượng testosterone trong máu hạ thấp dưới mức bình thường (bình thường: 10 - 35 nanoml mỗi lít)

CÁC YẾU TỐ THUẬN LỢI

DẪN ĐẾN MÃN DỤC

CÁC YẾU TỐ THUẬN LỢI

DẪN ĐẾN MÃN DỤC

- Một số bệnh như đái tháo đường, suy

tuyến yên, các khối u vùng tuyến yên

- Tinh hoàn, u tuyến thượng thận và

Một số thói quen xấu: nghiện rượu,

thuốc lá, ma túy…; dùng nhiều các

loại thuốc có tính chất kháng

androgen và dùng kéo dài (ví dụ dùng

quá nhiều nội tiết tố estrogen…)

CÁC BỆNH NAM KHOA

CÁC BỆNH NAM KHOA

1 Các bệnh về tuyến tiền liệt

- U xơ tuyến tiền liệt

- Viêm tiền liệt tuyến

- Vôi hóa tuyến tiền liệt

- Bệnh ung thư tiền liệt tuyến

2 Rối loạn chức năng sinh dục nam:

Bệnh rối loạn chức năng sinh dục nam thường có những triệu chứng như:

- Liệt dương - Rối loạn cương dương

- xuất tinh chậm - Xuất tinh sớm

- Không xuất tinh - Xuất tinh ngược dòng

- Suy giảm ham muốn tình dục

- Không đạt được những cực khoái khi quan hệ tình dục

CÁC BỆNH NAM KHOA

3 Bệnh lý đường tiết niệu:

- Viêm niệu đạo, viêm bàng quang

- Hội chứng bàng quang kích thích, sỏi, dị vật bàng quang, niệu đạo, hẹp niệu đạo

- Bệnh lý đường tiết niệu thường gây ra các chứng rối loạn tiểu tiện như: tiểu buốt, tiểu khó, tiểu nhiều lần, tiểu ra máu, ra mủ, tiểu không tự chủ được

4 Các bệnh lý ở tinh hoàn:

Viêm tinh hoàn, viêm mào tinh hoàn, xoắn tinh hoàn giãn mạch thừng tinh, ung thư tinh hoàn

CÁC BỆNH NAM KHOA

NHỮNG RỐI LOẠN THƯỜNG GẶP CỦA

NGƯỜI CAO TUỔI

NHỮNG RỐI LOẠN THƯỜNG GẶP CỦA

NGƯỜI CAO TUỔI

- Về tinh thần: lo lắng quá mức về sức khỏe của mình, lo mọi vấn

đề của tuổi già

- Về giấc ngủ: dẫn đến mất ngủ, mệt mỏi, chán nản

- Về tiểu tiện dẫn đến hay đi đái đêm

- Về tiêu hóa: khó tiêu, dễ bị táo bón

- Về hấp thu: thiếu canxi, vitamin…

ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ CỦA NGƯỜI CAO TUỔI

- Thường không được cởi mở trong cuộc sống, hay tự ái

- Hay xét nét và không tin tưởng tuổi trẻ

- Họ cảm thấy mình không còn nhiều ảnh hưởng tới con cháu, do đó

1 số người sống thờ ơ với gia đình và XH

- Một số người thì đòi hỏi con cháu phải đáp ứng những điều không hợp lý, gia trưởng và độc đoán, nhất nhất bắt con cháu phải theo

NHỮNG BIẾN CỐ HAY GẶP

1 DO LOÃNG XƯƠNG

- Xương giòn, dễ gãy

- Xương xốp, làm lún đốt sống

lưng, gây còng lưng

- Khi trượt chân ngã, Do phải

nằm bất động nên dễ bị viêm

phổi, đường tiết niệu, có thể dẫn

đến tử vong

Đó là các nguyên nhân dẫn đến tai

biến mạch máu não, để lại nhiều di

chứng cho người cao tuổi

3 SÓN ĐÁI

1 số phụ nữ tuổi mãn kinh hoặc

tuổi già phàn nàn về són đái

Nguyên nhân: Do nhiễm khuẩn

đường tiết niệu; do 1 lượng nước

tiểu chảy ra không tự chủ được

khi căng thẳng, khi hắt hơi, khi

ho…

4 BIẾN CỐ VỀ THỊ LỰC

 Thị lực giảm, hay chảy nước mắt dẫn dến nhìn kém Do vậy, phải giữ vệ sinh 2 mắt sạch sẽ và ăn bổ sung nhiều vitamin A và dầu cá

 Khi thị lực giảm nhiều phải đi khám chuyên khoa ngay

VỀ TINH THẦN

- Quan tâm đến đời sống tình cảm, tránh mặc cảm, cô đơn Tăng cường sự quan tâm chăm sóc của các thành viên trong gia đình, tiến tới sự quan tâm chăm sóc của toàn xã hội

- Chăm sóc đời sống tinh thần, lựa chọn hình thức sinh hoạt tinh thần phù hợp: đọc sách báo, sinh hoạt câu lạc bộ

- Đặc biệt qua tâm đến bổ sung đầy

đủ canxi trong khẩu phần ăn: sữa giàu canxi, hoa quả tươi…

VỀ DINH DƯỠNG

VỀ DINH DƯỠNG

- Ăn 3 bữa ăn chính và 2-3 bữa phụ xen kẽ những bữa chính, không nên ăn no, ăn nhẹ thức ăn dễ tiêu

- Chất bột đường: Ngoài cơm, mì, nui… người lớn tuổi nên bớt cơm để ăn nhiều khoai củ để tăng chất xơ chống táo bón, thải cholesterol thừa, hạn chế nguy cơ tăng đường huyết và ung thư đại tràng Với các loại bột, sữa, sữa chua… trong bữa phụ có thể giúp tăng cường năng lượng và dưỡng chất còn thiếu trong 3 bữa chính

VỀ DINH DƯỠNG

VỀ DINH DƯỠNG

- Chất béo: Cần hạn chế tối đa mỡ lợn, da, óc, phủ tạng động vật Mỗi tuần chỉ ăn 2-3 quả trứng, ăn mỡ cá 2-3 lần, dùng dầu thực vật như dầu nành, dầu mè (trừ dầu dừa, dầu cọ)

- Chất đạm: Người cao tuổi vẫn cần cung cấp đủ chất đạm với cá, đậu hũ, các loại đậu đỗ, sữa đậu nành Hạn chế thịt heo mỡ Ăn tối thiểu 3 bữa thịt, 3 bữa cá mỗi tuần và trung bình khoảng 1kg thịt, 2kg cá và 3kg đậu phụ mỗi tháng

- Tăng cường ăn rau xanh, bí bầu luộc, quả chín ít ngọt rất tốt cho sức khỏe, chống táo bón, hạn chế đường huyết tăng nhanh, kiểm soát cân nặng và chống lão hóa Khuyến cáo nên ăn khoảng 300g rau và 200g trái cây các loại mỗi ngày

VỀ DINH DƯỠNG

VỀ DINH DƯỠNG

- Nên sử dụng sữa, mỗi ngày nên

uống ít nhất 1 ly sữa ít béo, ít

đường.

- Cần uống nhiều nước và thường

xuyên trong ngày, không đợi khát

mới uống.

- Tránh ăn quá no hay nhịn đói lâu,

giảm lượng đường, muối trong bữa

ăn, không ăn thức ăn hun khói,

nướng cháy khét, - Theo dõi cân

nặng hàng tháng để điều chỉnh chế

độ ăn và vận động, giữ mức cân

nặng hợp lý cho sức khỏe.

VỀ CHẾ ĐỘ SINH HOẠT, LUYỆN TẬP

- Lao động nhẹ nhàng, lựa chọn

công việc phù hợp sức khỏe và

hoàn cảnh

- Các chế độ luyện tập phù hợp

với lứa tuổi và tình trạng sức

khỏe, duy trì đều đặn: dưỡng

sinh, đi bộ, các môn thể thao nhẹ

- Chú y vấn đề nhà ở, giao thông

đi lại, đảm bảo an toàn tránh

sang chấn

VỀ TÌNH DỤC Ở NGƯỜI CAO TUỔI

- Cung cấp đầy đủ thông tin về tình dục cho người cao tuổi để họ hiểu rõ và hiểu đúng về nhu cầu tình dục người cao tuổi, tránh mặc cảm

- Nên duy trì tình dục với những hình thức khác nhau, đảm bảo nhu cầu về tình cảm nhưng phù hợp với sức khỏe

- Nếu cần thiết có thể sử dụng các biện pháp hỗ trợ: kem bôi estrogen để bôi trơn niêm mạc âm đạo, thuốc đặt tại chỗ có chứa estrogen

- Đảm bảo vệ sinh khi sinh hoạt tình dục, tránh viêm nhiễm, chấn thương sinh dục

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ KHÔ TEO ÂM ĐẠO Ở NỮ GIỚI

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ KHÔ TEO ÂM ĐẠO Ở NỮ GIỚI

+ Quan tâm đến yếu tố tinh thần

+ Chế độ tập luyện, chế độ ăn

+ Dung kem bôi trơn âm đạo

+ Dùng hocrmon thay thế

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ MÃN DỤC Ở NAM GiỚI

- Quan tâm đến yếu tố tinh thần

- Chế độ ăn:

+ Bổ sung dầu cá và ăn các loại cá như cá hồi, cá ngừ là thức

ăn giàu axit béo omega 3

+ Tăng cường trái cây, rau quả trong khẩu phần ăn hàng ngày, nhất là cà chua, bởi đây là loại quả giàu lycopene, rất hữu ích cho tuyến tiền liệt và hệ thống sinh sản nam giới

+ Không nên dùng các chất kích thích và thức uống nhiều cồn để giảm thiểu tình trạng khó chịu, mất ngủ, lo lắng

(Thực phẩm và trái cây có trái màu đỏ tốt cho nam giới tuổi trung niên)

- Chế độ ăn uống: Nhiều rau quả, ít chất béo đặc biệt chất béo bão hòa (mỡ động vật), cholesterol; ăn nhiều ngũ cốc chế biến thô, ăn nhiều cá, thịt gia cầm nạc, các hajtl ăn giảm chất, thịt đỏ, giảm ngọt, giảm muối Duy trì một cân nặng lý tưởng

- Tập thể lực hàng ngày (ít nhất 1 giờ)

- Hạn chế các chất kích thích

PHÒNG NGỪA VIÊM PHẾ QUẢN MÃN TÍNH

- Sống ở môi trường lưu thông khí tốt, ít khói, bụi, không có khói thuốc

- Lưu ý các yếu tố gây dị ứng

- Khám sức khỏe định kỳ, phát hiện và điều trị dứt điểm các đợt viêm phế quản cấp tính

CHUẨN BỊ KẾ HOẠCH THẬT TỐT

CHO TUỔI GIÀ

CHUẨN BỊ KẾ HOẠCH THẬT TỐT

CHO TUỔI GIÀ

Chúng ta ai cũng biết rằng, một kết quả tốt thường đi kèm với một kế hoạch chu đáo Nếu biết cách chăm sóc đúng thì những vấn đề của tuổi già sẽ có thể phòng ngừa Điều này có nghĩa là, người cao tuổi nên chủ động tích cực chờ đón nó bằng một “kế hoạch”… già Để chuẩn bị cho một “kế hoạch” già hoàn hảo nhằm duy trì sức khỏe luôn dẻo dai, người cao tuổi cần chuẩn bị cho bản thân:

NGƯỜI CAO TUỔI CẦN 3 QUÊN, 4 CÓ, 5 KHÔNG

3 QUÊN

Một quên mình tuổi đã già

Sống vui, sống khỏe, lo xa làm gì. 

Hai là bệnh tật quên đi

Cuộc đời nó thế chuyện gì nhọc tâm

Ba quên thù hận cho xong

Ăn ngon ngủ kỷ để lòng thảnh thơi

NGƯỜI CAO TUỔI CẦN 3 QUÊN, 4 CÓ, 5 KHÔNG

4 CÓ

Một nên có một gia đình

Vì không - homeless - người khinh lẽ thường

Hai cần phải có nhà riêng

Đói no cũng chẳng làm phiền dâu con

Ba là trương mục ngân hàng

Ít nhiều tiết kiệm sẽ an tuổi già

Bốn cần có bạn gần xa

Tri âm, tri kỷ để mà hàn huyên

NGƯỜI CAO TUỔI CẦN 3 QUÊN, 4 CÓ, 5 KHÔNG

5 KHÔNG

 Một không vô cớ bán nhà

 Dọn vào chung chạ la cà với con

 Hai không nhận cháu để trông

 Nhớ thì thăm hỏi bà ông, cháu mừng

 Ba không cố gắng ở chung

 Tiếng chì tiếng bấc khó lòng tránh đâu

 Bốn không từ chối yêu cầu

 Ít nhiều quà cáp con, dâu cho mình

 Năm không can thiệp nhiệt tình

 Đời tư hay việc riêng mình của con

CHÍN ĐIỀU NGƯỜI CAO TUỔI NÊN TRÁNH

 Không nên tập luyện vào lúc sang sơm

 Đang ngủ không nên trở dậy vội vàng

 Không nên ngoái đầu một cách đột ngột

 Không nên đứng có một chân để mặc quần

 Không nên quá ngửa cổ về phí sau

 Không nên thắt dây lưng quá chật

 Khi đi đại tiện không rặn quá mức

 Không nên nói nhanh, nói nhiều

 Không nên xúc động

CHĂM SÓC NGƯỜI GIÀ: NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý

Không xem việc ăn uống kém là bình thường Đừng để phát sinh bệnh mới đến gặp bác sĩ Không để người già có cảm giác tủi thân

CS bản thân trước khi chăm sóc người khác

5 BÍ QUYẾT CHĂM SÓC NGƯỜI CAO TUỔI GIÚP TĂNG

TUỔI THỌ VÀ SỨC

1 Để người cao tuổi tham gia các hoạt động XH

2 Người già nên ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày

3 Chế độ dinh dưỡng giàu thực vật

4 Thường xuyên thăm hỏi

5 Khám sức khỏe định kỳ

XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN!