choi_chu_24220188

Thầy bói xem quẻ nói rằng: Lợi thì có lợi nhưng răng không còn.?. CÂU HỎI THẢO LUẬN: Em hãy tìm lối chơi chữ trong các ví dụ sau: 1 Sánh với Nava “ranh tướng” Pháp Tiếng tăm nồng nặc ở

thÇy c« vµ c¸c em häc sinh

1) Mai sau Mai sau Mai sau…

Đất xanh tre mãi xanh màu tre xanh.

2) Cùng trông lại mà cùng chẳng

thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn

dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp, ai sầu hơn ai? (Đặng Trần

Côn)

* Điệp ngữ nối tiếp.

* Điệp ngữ cách quãng.

? Có những dạng điệp ngữ nào?

Xác định dạng điệp ngữ trong ví dụ sau:

* Điệp ngữ

vòng

Mai sau

Mai sau Mai sau

thấ y

ngàn dâu Ngàn dâu Thấy

Tiếng Việt

Tuần 15, Tiết : 59

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

I Thế nào là chơi chữ?

Bà già đi chợ Cầu Đông Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng? Thầy bói xem quẻ nói rằng:

Lợi thì có lợi nhưng răng không còn.

1.Ví dụ:

2 NhËn xÐt

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

I Thế nào là chơi chữ?

1.Ví dụ:

Bà già đi chợ Cầu Đông Bói xem một quẻ lấy chồng lợi (1) chăng? Thầy bói xem quẻ nói rằng:

Lợi (2) thì có lợi (3) nhưng răng không còn.

LỢI

Âm: giống nhau.

Nghĩa: khác nhau.

2.Nhận xét

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

I Thế nào là chơi chữ?

Bà già đi chợ Cầu Đông Bói xem một quẻ lấy chồng lợi (1) chăng? Thầy bói xem quẻ nói rằng:

Lợi (1) thì có lợi (3) nhưng răng không còn.

của từ ngữ để tạo sắc thái

dí dỏm, hài hước làm câu

văn hấp dẫn và thú vị

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

Lợi (2) thì có lợi (3) nhưng răng không còn.

CÂU HỎI THẢO LUẬN:

Em hãy tìm lối chơi chữ trong các ví dụ sau:

(1) Sánh với Nava “ranh tướng” Pháp

Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương

(Tú Mỡ)

(2)Mênh mông muôn mẫu một màu mưa

Mõi mắt miên man mãi mịt mờ.

(Tú Mỡ)

(3)Con cá đối bỏ trong cối đá

Con mèo cái nằm trên mái kèo

Trách cha mẹ em nghèo, anh nỡ phụ

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

- Ranh (tướng) -> (tướng) ranh mãnh, ranh con

 Dùng lối nói trại âm

- Danh (tướng) -> (tướng) giỏi, nổi tiếng.

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

(2) M ênh m ông m uôn m ẫu m ột m àu m ưa

M ỏi m ắt m iên m an m ãi m ịt m ờ.

VUI ĐỂ HỌC

Tìm một bài hát nói về một thứ đồ chơi mà bé

gái rất thích.

(Có sử dụng lối chơi chữ điệp

âm)

BUÙP BEÂ

BAÈNG

BOÂNG.

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

+ Cá đối - cối đá, mèo cái - mái kèo:

 Dùng lối nói lái.

-Dùng lối nói lái ;

Xác định lối chơi chữ trong câu

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

-Dùng lối nói lái ;

(4) Ngọt thơm sau lớp vỏ gai, Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng.

Mời cô mời bác ăn cùng, Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà.

(Phạm Hổ)

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

-Dùng lối nói lái ;

(4) Ngọt thơm sau lớp vỏ gai, Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng.

Mời cô mời bác ăn cùng,

Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà.

Sầu riêng

Một loại quả

ở Nam Bộ Dùng

từ đồng âm.

Tâm trạng buồn,khó thổ lộ.

-Dùng từ ngữ trái nghĩa,

đồng nghĩa, gần nghĩa.

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

cuộc sống, trong văn

thơ, đặc biệt là trong

văn thơ trào phúng,

trong câu đối,câu đố,…

Mai mắng Minh mặt mẹt, Minh mắng Mai mặt mo.

3 Ghi nhớ (SGK)

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

I Thế nào là chơi chữ?

II Các lối chơi chữ

Chẳng phải liu điu vẫn giống nhà, Rắn đầu biếng học chẳng ai tha.

Thẹn đèn hổ lửa đau lòng mẹ, Nay thét mai gầm rát cổ cha.

Ráo mép chỉ quen tuồng nói dối, Lằn lưng cam chịu dấu roi tra.

Từ nay Trâu Lỗ chăm nghề học, Kẻo hổ mang danh tiếng thế gia.

III Luyện tập

Bài tập 1: Đọc bài thơ

dưới đây và cho biết tác

giả đã dùng những từ ngữ

nào để chơi chữ?

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

I Thế nào là chơi chữ?

II Các lối chơi chữ

Chẳng phải liu điu vẫn giống nhà,

Rắn đầu biếng học chẳng ai tha.

Thẹn đèn hổ lửa đau lòng mẹ, Nay thét mai gầm rát cổ cha.

Ráo mép chỉ quen tuồng nói dối,

Lằn lưng cam chịu dấu roi tra.

Từ nay Trâu Lỗ chăm nghề học, Kẻo hổ mang danh tiếng thế gia.

(Lê Quý Đôn)

loài rắn: liu điu, rắn, hổ

lửa, mai gầm, ráo, lằn, hổ

mang.

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

I Thế nào là chơi chữ?

II Các lối chơi chữ

cầy

Bài tập 3: Các câu sau có sử dụng

chơi chữ nhưng còn thiếu một từ

Em hãy điền từ còn thiếu vào chỗ

3 Cô kia cắt cỏ bên sông

Có muốn ăn nhãn thì sang đây

III Luyện tập

lồng

say

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

I Thế nào là chơi chữ?

II Các lối chơi chữ

III Luyện tập

Bài tập 4: Trong bài thơ

“Cảm ơn người tặng cam”,

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

I Thế nào là chơi chữ?

II Các lối chơi chữ

III Luyện tập

Bài tập 4: Trong bài thơ

“Cảm ơn người tặng cam”,

Bác Hồ đã dùng lối chơi

chữ nào?

Cảm ơn bà biếu gói cam (1),

Nhận thì không đúng, từ làm sao đây ?

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây, Phải chăng khổ tận đến ngày cam(2) lai ?

- Cam (1): quả cam

Dùng từ đồng âm.

1 2

3 4

Có 6 chữ: Lối chơi chữ nào được sử dụng trong câu đố sau?

Cái cây xanh xanh Cái lá cũng xanh

Có bông trên cành

Có trái cận mây.

(Đố là cây gì?)

Có 6 chữ: Lối chơi chữ nàođược sử dụng trong câu sau:

Kiến bò đĩa thịt, đĩa thịt bò

Có 6 chữ: Lối chơi chữ được sử dụngtrong câu thơ sau:

Chữ tài liền với chữ tai một vần (Nguyễn Du)

Có 6 chữ: Đây là lối chơi chữ gì trong câu sau:

Cô Cẩm cầm cái chổi chọc chú chuột chù chết cứng

Có 9 chữ: Lối chơi chữ được sử dụng trong câu thơ sau:

Tr ăng bao nhiêu tuổi trăng già Núi bao nhiêu tuổi gọi là núi non?

DẶN DÒ :

-Học thuộc bài chơi chữ.

-Chuẩn bị cho tiết trả bài tập làm văn số 3.

-Trả lời các câu hỏi của tiết trả bài tập làm văn

số 3 (Sgk trang 179).

Bài tập : Thử giải câu đố sau đây:

Có con mà chẳng có cha

Có lưỡi, không miệng, đó là vật chi?

Phân tích lối chơi chữ trong câu đố trên?

Con dao chơi chữ đồng âm:con (cái),con (dao)