KIỂM TRA BÀI CŨXác định chủ ngữ, vị ngữ của các câu sau và cho biết câu nào là câu trần thuật đơn không có từ là, câu nào là câu trần thuật đơn có từ là?. Bài tập: Tìm chủ ngữ, vị ngữ củ
Trang 1KIỂM TRA BÀI CŨ
Xác định chủ ngữ, vị ngữ của các câu sau và cho biết câu nào là câu trần thuật đơn không có từ là, câu nào là câu trần thuật đơn có từ là?
1 Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
2 Dưới bóng tre của ngàn xưa, thấp thoáng mái đình,
mái chùa cổ kính.
=> Câu trần thuật đơn có từ là (Câu giới thiệu)
=> Câu trần thuật đơn không có từ là (Câu tồn tại)
3 Đằng cuối bãi, tiến lại hai cậu bé con.
=> Câu trần thuật đơn không có từ là (Câu tồn tại)
Trang 22 Dưới bóng tre của ngàn xưa, mái đình, mái chùa
cổ kính
Thiếu vị ngữ
1 Là người huyện Đông Triều
Thiếu chủ ngữ
Xác định CN- VN trong các câu sau
Trang 3TIẾT 121
CHỮA LỖI VỀ CHỦ NGỮ VÀ VỊ NGỮ
Trang 41 Bài tập: Tìm chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu sau:
a)Qua truyện “Dế Mèn phiêu lưu kí” cho thấy Dế Mèn biết phục thiện.
b)Qua truyện “Dế Mèn phiêu lưu kí”, em thấy Dế Mèn biết phục thiện.
Nhận xét:
- Câu a: không thể trả lời câu hỏi: Ai cho thấy?
=> Câu a chưa hoàn chỉnh => Câu thiếu chủ ngữ.
- Câu b: có đầy đủ chủ CN - VN => câu hoàn chỉnh
Trang 51 Bài tập: Tìm chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu sau:
a) Qua truyện “Dế Mèn phiêu lưu kí” cho thấy Dế Mèn biết phục thiện.
b) Qua truyện “Dế Mèn phiêu lưu kí”, em thấy Dế Mèn biết phục thiện.
* Nhận xét: Câu a thiếu chủ ngữ.
* Cách chữa:
Qua truyện “Dế Mèn phiêu lưu kí”, tác giả (Tô Hoài) cho thấy Dế Mèn biết phục thiện.
Truyện “Dế Mèn phiêu lưu kí” cho em thấy Dế Mèn biết phục thiện.
Qua truyện “Dế Mèn phiêu lưu kí”, em thấy Dế Mèn biết phục thiện.
- Cách 1: Thêm chủ ngữ
- Cách 2: Biến trạng ngữ thành chủ ngữ
- Cách 3: Biến vị ngữ thành một cụm C – V:
Trang 6Bài tập nhanh: Xác định CN-VN trong câu sau.
Qua truyện Thạch Sanh, thấy Lí Thông là kẻ ác
CN
VN
Cách sửa: C1- Thêm chủ ngữ
Qua truyện Thạch Sanh, em thấy Lí Thông là kẻ ác
Câu thiếu chủ ngữ
Truyện “Thạch Sanh” cho ta thấy Lí Thông là kẻ ác
VN TN
Trang 7Bài tập: 1 (sgk t120) Tìm chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu sau:
a) Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt, vung roi sắt, xông thẳng vào quân thù.
b) Hình ảnh Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt, vung roi sắt, xông thẳng vào quân thù
c) Bạn Lan, người học giỏi nhất lớp 6A.
d) Bạn Lan là người học giỏi nhất lớp 6A.
PN
VN
DTTT
Cụm DT làm CN
CN
(Giải thích về bạn Lan) Cụm từ
=> Câu thiếu vị ngữ
=> Câu thiếu vị ngữ
Câu a và câu d là câu hoàn chỉnh .
Trang 8- Hình ảnh Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt, vung roi sắt, xông thẳng vào quân thù đã
để lại trong em niềm kính phục.
* Nhận xét:
- Câu a và câu d là câu hoàn chỉnh.
- Câu b chỉ là một cụm danh từ => Thiếu vị ngữ
- Câu c chỉ là cụm từ (bạn Lan) và phần giải thích cho cụm từ đó => Thiếu VN
* Cách chữa: Ta có các cách chữa sau:
Em rất thích hình ảnh Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt, vung roi sắt, xông thẳng vào quân thù.
* Câu b:
C1 - Thêm vị ngữ:
C2 - Biến cụm danh từ đã cho thành một bộ phận của cụm C-V:
Trang 9* Câu c:
C1: Thêm một cụm từ làm vị ngữ:
Bạn Lan, người học giỏi nhất lớp 6A là bạn thân của tôi.
C2: Biến cụm từ và phần giải thích thành một cụm C-V:
Bạn Lan là người học giỏi nhất lớp 6A.
C3: Biến cụm từ và phần giải thích đã cho thành một bộ phận của câu:
Tôi rất quý bạn Lan, người học giỏi nhất lớp 6A
Trang 101)Bài tập 1:Hãy đặt câu hỏi để kiểm tra xem những câu dưới đây có
thiếu chủ ngữ hoặc vị ngữ không.
a/ Từ hôm đó, bác Tai, cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay không làm gì nữa.
b/ Lát sau, Hổ đẻ được.
c/ Hơn mười năm sau, bác tiều già rồi chết.
Ai không làm gì nữa?
Bác Tai,cô Mắt,cậu Chân,cậu Tay như thế nào?
Ai đẻ được? Hổ làm sao?
Ai già rồi chết?
Bác tiều sẽ như thế nào?
Hoạt động cặp đôi – TG 5p
Trang 11CN VN
Bài tập 2: Trong số những câu dưới đây, câu nào viết sai? Vì sao?
a/ Kết quả của năm học đầu tiên ở trườngTHCS đã động viên em rất nhiều.
c/ Những câu chuyện dân gian mà chúng tôi thích nghe kể.
b/ Với kết quả của năm học đầu tiên ở trườngTHCS đã động viên em rất nhiều.
d/ Chúng tôi thích nghe kể những câu chuyện dân gian.
CN
=> Câu thiếu CN
=> Câu thiếu VN
Cách sửa
Câu b: bỏ từ với
b, Kết quả của năm học đầu tiên ở trườngTHCS đã động viên em rất nhiều.
Câu c: thêm vị ngữ cho câu.
c/ Những câu chuyện dân gian mà chúng tôi thích nghe kể luôn đi theo chúng tôi suốt cuộc đời.
* Nguyên nhân: Nhầm
trạng ngữ là chủ ngữ
* Nguyên nhân: Nhầm giữa thành phần phụ
và vị ngữ
VN TN
Trang 123 Điền những chủ ngữ thích hợp vào chỗ trống.
a/ ………… bắt đầu học hát
b/ ………hót líu lo
c/ ……… đua nhau nở rộ
d/ ………cười đùa vui vẻ
Chúng em Chim
Trong vườn, hoa
Chúng em
4 Điền những vị ngữ thích hợp vào chỗ trống.
a/ Khi học lớp 5, Hải ………
b/ Lúc Dế Choắt chết, Dế Mèn ………
c/ Buổi sáng, mặt trời ………
d/ Trong thời gian nghỉ hè, chúng tôi ………
là một học sinh ngoan.
rất ân hận chiếu những tia nắng ấm áp xuống mặt đất
vẫn liên lạc với nhau.
Hoat động nhóm TG 5P
Trang 135 Hãy chuyển mỗi câu ghép dưới đây thành hai câu đơn:
a/ Hổ đực mừng rỡ đùa giỡn với con, còn hổ cái thì nằm
phục xuống, dáng mỏi mệt lắm
b/ Mấy hôm nọ, trời mưa lớn, trên những hồ ao quanh bãi
trước mặt, nước dâng trắng mênh mông
c/ Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước,
trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận
→ Hổ đực mừng rỡ đùa giỡn với con Còn hổ cái thì nằm
phục xuống, dáng mỏi mệt lắm.
→ Mấy hôm nọ, trời mưa lớn Trên những hồ ao quanh bãi trước mặt, nước dâng trắng mênh mông
→ Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước
Trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.
Trang 14Bài tập củng cố
Cho từ mùa xuân, hãy đặt 3 câu
để mùa xuân lần l ượt đóng vai trò là:
+ Chủ ngữ trong câu.
+ Thành phần vị ngữ trong câu.
+ Trạng ngữ trong câu.
Trang 15Hoµn chØnh c¸c c©u d ưíi ®©y b»ng c¸ch ®iÒn thªm chñ ng÷, vÞ ng÷ thÝch hîp vµo chç trèng
a Qua c©u chuyÖn nh¹t phÌo cña hai cËu,
………thÊy thËt l·ng phÝ thêi gian
b Mçi khi nh×n lªn ¶nh B¸c
Hå……….
c V× sù khã kh¨n triÒn miªn trong cuéc sèng hµng ngµy cña b¹n Lan………….
d ®i qua chiÕc cÇu míi b¾c qua
s«ng……….
e Qua nh÷ng ngän th¸c cheo leo,……… l¹i lÆng lÏ tr«i theo dßng nư íc ra tËn biÓn kh¬i.
Em cảm thấy như được tiếp thêm sức mạnh
Nên chúng em đã phân công nhau đến giúp đớ bạn ấy
Ai cũng thấy vui Con thuyền
Tớ
Trang 16Chữa lỗi về chủ ngữ và vị ngữ
Nguyờn nhõn Cỏch sửa
Nhầm
trạng
ngữ
là chủ
ngữ
Biến đổi cụm từ
đã cho thành một bộ phận câu
Biến đổi cụm từ
đã có thành một Cụm
chủ - vị
Thêm
vị ngữ
cho câu
Biến đổi trạng
ngữ thành chủ ngữ
Biến vị ngữ
thành một cụm chủ - vị
Thêm chủ ngữ
cho câu
Cỏch sửa Nguyờn nhõn
Nhầm giữa thành
phần phụ với
vị ngữ
Trang 17DẶN DÒ
- Làm các bài tập.
- Soạn bài: Ôn tập làm văn để viết
bài hai tiết.
- Xem lại khái niệm văn miêu tả.
+ Những yêu cầu khi làm bài văn miêu tả
+Làm các câu hỏi phần tìm hiểu bài