e95622a39300c3ee5f59abee863aca4eAnh_20trang

Ánh trăng trước hết là tiếng lòng, là sự suy ngẫm của riêng nhà thơ, nhưng ý nghĩa bài thơ như một lời cảnh tỉnh, một lời nhắc nhở... Hướng dẫn đọc, tìm hiểu chú thích, bố cục văn bản1/

Trang 1

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ GIÁO ĐẾN DỰ GIỜ THAO GIẢNG CHÀO

MỪNG NGÀY 20 – 11!

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

Nêu cảm nhận của em về hình ảnh “Đầu súng trăng treo”?

Súng - trăng - lí tưởng chiến đấu – tâm hồn người lính

- cứng rắn - dịu hiền

- chiến tranh – hoà bình

- chiến sĩ – thi sĩ

Vừa tượng trưng cho vẻ đẹp tinh thần của người lính , vừa là biểu hiện cao cả của tình đồng chí.

Giáo án Ngữ văn 9-Giáo viên : Bùi Thị Hai -Trường THCS Đức Ninh

Trang 3

Tiết 58: ÁNH TRĂNG

Nguyễn Duy

Giáo Viên :Bùi Thị Hai

Trang 4

Tiết 58: ÁNH TRĂNG

(Nguyễn Duy)

I Giới thiêụ tác giả - tác phẩm

Trình bày những hiểu biết của em về nhà thơ Nguyễn

Duy và hoàn cảnh ra đời bài thơ “Ánh trăng” ?

1/ Tác giả

- Nguyễn Duy(1948),quê ở Thanh Hoá.Thuộc

thế hệ nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến

chống Mỹ cứu nước

- Đạt giải nhất cuộc thi thơ, báo Văn

nghệ(1972-1973)

- Sau 1975 chuyển vào Nam công tác tại thành

phố Hồ Chí Minh

2/ Tác phẩm

- Ánh trăng viết năm 1978(sau 3 năm ngày

đất nước thống nhất).In trong tập thơ cùng

tên,đạt giải A của Hội nhà văn Việt

Nam(1984)

Trang 5

- Bài thơ là một lần “giật mình” của Nguyễn

Duy trước cái điều vô tình dễ có ấy Ánh trăng trước hết là tiếng lòng, là sự suy ngẫm của riêng nhà thơ, nhưng ý nghĩa bài thơ như một lời

cảnh tỉnh, một lời nhắc nhở

Trang 6

II Hướng dẫn đọc, tìm hiểu chú thích, bố cục văn bản

1/ Đọc

Hướng dẫn đọc

- 3 khổ đầu: giọng kể, nhịp bình thường

- khổ 4: giọng đột ngột,cất cao,ngỡ ngàng với bước ngoặt của sự việc - sự xuất hiện vầng trăng

- khổ 5,6: giọng tha thiết rồi trầm lắng cùng cảm xúc và suy

tư lặng lẽ

Tiết 58: Ánh trăng-Nguyễn Duy

Trang 7

Hồi nhỏ sống với đồng

với sông rồi với bể

hồi chiến tranh ở rừng

vầng trăng thành tri kỉ

Trần trụi với thiên nhiên

hồn nhiên như cây cỏ

ngỡ không bao giờ quên

cái vầng trăng tình nghĩa

Từ hồi về thành phố

quen ánh điện,cửa gương

vầng trăng đi qua ngõ

như người dưng qua đường

Thình lình đèn điện tắt

phòng buyn-đinh tối om

vội bật tung cửa sổ

đột ngột vầng trăng tròn

Ngửa mặt lên nhìn mặt

có cái gì rưng rưng như là đồng là bể như là sông là rừng

Trăng cứ tròn vành vạnh

kể chi người vô tình ánh trăng im phăng phắc

đủ cho ta giật mình

ÁNH TRĂNG

Trang 8

2/ Bố cục

- 3 đoạn

+ đoạn 2 (khổ 3,4): cảm nghĩ về vầng trăng hiện tại

+ đoạn 3 (khổ 5,6):suy tư của tác giả

+ đoạn 1(khổ 1,2):cảm nghĩ về trăng quá khứ

Giáo án Ngữ văn 9-Giáo viên : Bùi Thị Hai-Trường THCS Đức Ninh

Bài thơ mang dáng dấp một lời kể chuyện tự nhiên về mối quan

hệ giữa nhà thơ và vầng trăng: hồi nhỏ - lúc chiến tranh ở rừng – đến khi hòa bình, anh lại quên đi người bạn thân để rồi lúc gặp

lại vầng trăng, tự nhiên hối hận.

Dựa vào mạch cảm xúc đó, hãy cho biết: Bài thơ chia làm mấy

đoạn? Nội dung từng đoạn?

Nhận xét hình thức trình bày bài thơ này có gi khác lạ ?

Trang 9

 Cũng thể thơ năm chữ, song không viết hoa các chữ cái đầu dòng Đây là dụng ý của tác giả làm cho bài thơ liền mạch theo cảm xúc.

Trang 10

III.Phõn tớch bài thơ

1/ Cảm nghĩ về vầng trăng

a.Vầng trăng quỏ khứ

- Vầng trăng

Tri kỉ

Tỡnh nghĩa

Chan hũa, thõn thiết, gần gũi Vầng trăng cú ý nghĩa vĩnh hằng (khụng bao giờ quờn)

(trăng-người hiểu biết,yờu quý,thõn thiết nhau)

(gắn bú suốt từ hồi nhỏ đến lỳc chiến tranh ở rừng nỳi)

Hỡnh ảnh vầng trăng tuổi thơ và những năm thỏng chiến tranh ở rừng được tỏc giả miờu

tả qua những từ ngữ, hỡnh ảnh nào ?

Từ tri kỉ, tỡnh nghĩa đặt trong hai cõu thơ này, thể hiện điều gỡ?

Qua đó, em hiểu

đ ợc gì về mối quan hệ giữa nhà thơ và vầng

trăng?

Trang 11

b.Vầng trăng hiện tại

- như người dưng qua đường

(xa lạ,không hề quen biết)

Trong khổ thơ thứ ba, câu thơ nào g ợi cho em ấn tượng s âu

sắc nhất ?

Em hiểu thế nào là “người dưng” ?

Theo em, vì sao vầng trăng và con người trở nên xa lạ, cách biệt như vậy ?

Hoàn cảnh sống thay đổi : Phương tiện hiện đại, đầy đủ tiện nghi, khiến người ta quên đi quá khứ

Đọc thầm và nhận xét giọng thơ ở 2 câu thơ cuối khổ thơ ?

Giọng thơ nghe xót xa, nghẹn ngào

Trang 12

Tình huống bất ngờ nào là bước ngoặt để Nhà thơ bộc lộ cảm xúc của mình?

Thình lình đèn điện tắt

Phòng buyn-đinh tối om

Vội bật tung cửa sổ

Đột ngột vầng trăng tròn

Hãy phân tích nét độc đáo trong việc dùng tính từ “đột ngột” ở câu thơ cuối ?

Sự xuất hiện của vầng trăng trong tình huống này có ý nghĩa gì ?

Sự gặp gỡ bất ngờ Xáo động tâm hồn nhà thơ

Vầng trăng không chỉ là vật chiếu sáng mà còn: gợi về kỉ niệm xưa; gợi suy ngẫm về lẽ sống

Trang 13

Trang 14

2/ Suy tư của tác giả

Ngửa mặt lên nhìn

mặt

có cái gì r ưng rưng như là đồng là bể như là sông là rừng

Nghệ thuật : So sánh, liệt kê, điệp ngữ, dùng từ

ngữ diễn tả tâm trạng, cảm xúc không trực tiếp,

không cụ thể “Có cái gì”

Nội dung : Tâm trạng xúc động, trào dâng mạnh

mẽ Tiết 58: Ánh trăng-Nguyễn Duy

Em hãy tìm và phân tích những từ ngữ, hình ảnh thể

hiện tư thế, tâm trạng, cảm xúc của nhân vật chủ thể

khi đột ngột gặp lại vầng trăng?

“mặt”, “nhìn mặt” nghĩa là gì?

+ mặt-mặt:con người đối diện với vầng trăng(biểu

tượng của quá khứ tốt đẹp)

”rưng rưng” thể hiện tâm trạng gì của nhà thơ ?

+ rưng rưng: rung động,xao xuyến,gợi nhớ,gợi

thương

Để miêu tả, tư thế, tâm trạng, cảm xúc của mình, tác

giả đã sử dụng nghệ thuật gì? Tác dụng của biện

pháp nghệ thuật đó ?

Trang 15

Trăng cứ tròn vành vạnh

kể chi người vô tình ánh trăng im phăng phắc

đủ cho ta giật mình

+ cứ tròn vành vạnh: vẫn đẹp, nguyên vẹn, thủy

chung,không thay đổi

+ im phăng phắc :nhân hoá,từ láy

Phân tích cái hay của từ “ giật mình “ trong câu thơ

cuối ?

+ giật mình: phản xạ tự nhiên có thật của người chợt

nhận ra sự vô tình, bạc bẽo, nông nỗi trong cách

sống của mình

+ nhớ lại, tự vấn, ăn năn, tự trách, tự thấy phải thay

đổi cách sống, không bao giờ làm người phản bội

quá khứ, phản bội thiên nhiên

Ánh trăng đã nhắc nhở nhà thơ nói riêng và chúng ta nói chung điều gì ?

Trân trọng,giữ gìn vẻ đẹp giá trị truyền thống, thái độ đối với quá khứ,

với những người đã khuất và đối với chính mình

cảnh tỉnh,nhắc nhở,phán xét

Hình ảnh “trăng cứ tròn vành vạnh”, “im phăng phắc” có ý nghĩa

gì? Nghệ thuật – tác dụng ?

Trang 16

THẢO LUẬN NHÓM

Bài thơ có nhan đề là “ánh trăng” trong khi đó xuyên suốt các khổ thơ tác giả đều dùng từ “vầng trăng”, chỉ có câu cuối cùng là sử dụng “ánh trăng`” Vì sao như vậy ?

- Vầng trăng là biểu tượng của cuộc sống đẹp,

ánh trăng là ánh sáng của sự nhắc nhở về lẽ sống Bài thơ có tên là “ánh trăng”nhưng các khổ thơ trên tác giả đều viết “vầng trăng” đến khổ thơ

cuối mới xuất hiện từ “ánh trăng” “Ánh trăng”

chính là sự quy tụ, kết tinh đẹp nhất của vầng

trăng tạo nên chiều sâu tư tưởng của bài thơ đồng thời nâng vẻ đẹp của bài thơ lên đến đỉnh điểm.

Trang 17

IV TỔNG KẾT

Nêu những nét nghệ thuật đặc sắc được sử dụng trong bài thơ ?

- Bài thơ kết hợp giữa tự sự và trữ tình, mạch cảm xúc men theo lời

kể của tác giả

- Giọng điệu tâm tình, tự nhiên khi ngân nga, tha thiết, khi trầm

lắng, suy tư.

- Thể thơ năm chữ, gieo vần cách với tiết tấu nhịp nhàng, mỗi khổ thơ được viết liền mạch như một câu, tạo sức truyền cảm, dễ thuộc, dễ nhớ

1/Nghệ thuật

2/ Nội dung

Chủ đề khái quát và ý nghĩa của bài thơ ?

- Chủ đề bài thơ: Từ một câu chuyện riêng, bài thơ cất lên lời

nhắc nhở thấm thía về thái độ, tình cảm đối với những năm

tháng quá khứ gian lao, tình nghĩa với thiên nhiên, đất nước,

con người

Trang 18

Ý nghĩa bài thơ:

- Ý nghĩa cả một thế hệ

- Ý nghĩa với nhiều người, nhiều thời, thái độ đối với quá khứ, với những người đã khuất và với chính mình.

- Nằm trong mạch cảm xúc “uống nước, nhớ nguồn” – đó

là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta

***Ghi nhớ: SGK

Trang 19

CỦNG CỐ -DẶN DÒ

- Đọc diễn cảm bài thơ

- Đọc thuộc lòng bài thơ, nắm vững nội dung và nghệ thuật

- Soạn bài: + Tổng kết từ vựng ( Luyện tập tổng hợp) + Làm các bài tập (SGK 158-160)

Trang 20

KÍNH CHÚC QUÝ THẦY CÔ

SỨC KHỎE

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	552,5 KB