Bài tập 2 : Trong 2 câu dưới đây những cặp từ trái nghĩa phân biệt đặc điểm thời gian vật lý với đặc điểm của thời gian tâm lí giúp cho 2 câu ấy liên kết chặt chẽ với nhau.. Các cặp từ t
Trang 1LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN
(LUYỆN TẬP)
I Củng cố kiến thức
1 Khái niệm:
Liên kết là mạng lưới các quan hệ và ý nghĩa trong văn bản.
2 Các bình diện liên kết trong văn bản:
+ Liên kết đề tài + Liên kết chủ đề + Liên kết lôgic
+ Phép nối + Phép lặp + Phép thế + Phép liên tưởng
Liên kết hình thức:
Liên kết nội dung:
Trang 2II/ LUYỆN TẬP
Bài tập 1 : Chỉ ra các phép liên kết câu & liên
kết đoạn trong những trường hợp sau đây
Trang 3a) Trường học của chúng ta là trường học của chế độ dân
chủ nhân dân, nhằm mục đích đào tạo những công dân
và cán bộ tốt, những người chủ tương lai của nước nhà
Về mọi mặt, trường học của chúng ta phải hơn hẳn trường học của thực dân và phong kiến
Muốn được như thế thì thầy giáo, học trò và cán bộ
phải cố gắng hơn nữa để tiến bộ hơn nữa
- Phép lặp lặp từ “trường học” Liên kết câu
- Phép thế => Từ “Như thế” ở đoạn (2) chỉ ra vấn đề nêu ra ở đoạn (1) => Liên kết đoạn
Trang 4b) Văn nghệ đã làm cho tâm hồn họ thực được sống Lời
gởi của văn nghệ là sự sống
Sự sống ấy tỏa đều cho mọi vẻ, mọi mặt của tâm
hồn Văn nghệ nói chuyện với tất cả tâm hồn chúng ta,
không riêng gì trí tuệ, nhất là tri thức
Liên kết câu : Phép lặp Từ “văn nghệ”
Liên kết đoạn : Từ “ sự sống”; “văn nghệ” => Phép lặp
Trang 5c) Thật ra, thời gian không phải là một mà là hai: đó vừa
là một định luật tự nhiên, khách quan, bao trùm thế giới, vừa là một khái niệm chủ quan của con người đơn độc Bởi vì chỉ có con người mới có ý thức về thời gian Con người là sinh vật duy nhất biết rằng mình sẽ chết và biết rằng thời gian là liên tục
- Liên kết câu : Phép lặp từ “thời gian” “con người”
d) Những người yếu đuối vẫn hay hiền lành Muốn ác phải
là kẻ mạnh
- Liên kết câu: Trái nghĩa => yếu đuối - hiền lành ; ác - mạnh
Trang 6Bài tập 2 : Trong 2 câu dưới đây những cặp từ trái nghĩa phân biệt đặc điểm thời gian vật lý với đặc điểm của thời gian tâm lí giúp cho 2 câu ấy liên kết chặt chẽ với nhau.
Thời gian vật lí vô hình,giá lạnh, đi trên con đường thẳng tắp, đều đặn như một cái máy (tuyệt hảo vì không bao giờ hư), tạo tác & phát hủy mọi sinh vật, mọi hiện hữu.Trong khi đó thời gian tâm lí lại hữu hình, nóng bỏng, quay theo một hình tròn, lúc nhanh, lúc chậm với bao nhiêu kỷ niệm nhớ thương về dĩ vãng,cũng như bao nhiêu dự trù lo lắng cho tương lai
Trang 7Các cặp từ trái nghĩa
Thời gian (vật lý) Thời gian (tâm lý)
Bài tập 3
Hãy chỉ ra các lỗi về liên kết nội dung trong những đoạn trích sau & nêu
cách sửa các lỗi ấy.
Trang 8a) Cắm đi một mình trong đêm (1) Trận địa đại đội 2 ở phía bãi bồi bên một dòng sông (2) Hai bố con cùng viết đơn xin ra mặt trận (3) Mùa thu hoạch lạc đã vào chặng cuối (4)
Cắm đi một mình trong đêm (1) Trận địa đại đội 2 của anh ở phía bãi bồi bên một dòng sông (2) Anh chợt nhớ hồi đầu mùa lạc hai bố con anh cùng viết đơn xin ra mặt trận (3) Bây giờ, mùa thu hoạch lạc đã vào chặng cuối (4)
Lỗi LK nội dung: các câu không phục vụ chủ đề chung
của đoạn văn
Trang 9b) Năm 19 tuổi chị đẻ đứa con trai, sau đó chồng mắc bệnh, ốm liền trong 2 năm rồi chết Chị làm quần quật phụng dưỡng cha mẹ chồng, hầu hạ chồng, bú mớm cho con.Có những ngày ngắn ngủi cơn bệnh tạm lui, chồng chị yêu thương chị vô cùng
=> Lỗi về liên kết nội dung: Trật tự nêu trong các câu không hợp lý
Năm 19 tuổi chị đẻ đứa con trai, sau đó chồng mắc bệnh, ốm liền trong 2 năm rồi chết Suốt hai năm anh ốm nặng chị làm quần quật phụng dưỡng cha mẹ chồng, hầu
hạ chồng, bú mớm cho con Có những ngày ngắn ngủi cơn bệnh tạm lui, chồng chị yêu thương chị vô cùng
Trang 10Bài tâp 4: Chỉ & nêu cách sửa các lỗi liên kết hình thức trong những đoạn trích sau đây.
a) Với bộ răng khỏe cứng, loài nhện khổng lồ này có thể
cắn thủng cả giày da Mọi biện pháp chống lại nó vẫn chưa có kết quả vì chúng sống sâu dưới mặt đất Hiện nay, người ta vẫn đang thử tìm cách bắt chúng để lấy nọc điều trị cho những người bị nó cắn
Lỗi về hình thức
=> Lỗi dùng từ ở câu (2) và câu (3) không thống nhất – Thay đại từ “nó” đại từ “chúng”
Trang 11b)Tại văn phòng, đồng chí Bộ trưởng đã gặp gỡ một số bà con nông dân để trao đổi ý kiến Mỗi lúc
bà con kéo đến hội trường một đông.
=> Dùng 2 từ không cùng nghĩa với nhau “văn phòng”
“hội trường”
Sửa : Thay từ “hội trường” ở câu (2) bằng từ “văn phòng”
Lưu ý :
Cần sử dụng các phép liên kết câu một cách chính xác,
linh hoạt để diễn đạt đúng & hay
Lỗi về hình thức
Trang 12Thời gian là vàng
Ngạn ngữ có câu: Thời gian là vàng Nhưng vàng thì mua được là thời gian không mua được Thế mới biết vàng có giá mà thời gian là
vô giá.
Thật vậy, thời gian là sự sống Bạn vào bệnh viện mà xem, người
bệnh nặng nếu kịp thời chạy chữa thì sống, để chậm là chết.
Thời gian là thắng lợi Bạn hỏi các anh bộ đội mà xem, trong chiến đấu biết nắm thời cơ, đánh địch đúng lúc là thắng lợi, để mất thời cơ
là thất bại.
Thời gian là tiền Trong kinh doanh, sản xuất hàng hóa, đúng lúc là lãi, không đúng lúc là lỗ.
Thời gian là tri thức Phải thưởng xuyên học tập thì mới giỏi Học
ngoại ngữ mà bữa đực, bữa cái, thiếu kiên trì, thì học mấy cũng không giỏi được.
Thế mới biết, nếu biết tận dung thời gian thì làm được bao nhiêu điều cho bản thân và cho xã hội Bỏ phí thời gian thì có hại và về sau hối tiếc.
Phân tích sự liên kết về nội dung và hình thức của văn bản “ Thời
gian là vàng”.
Trang 13a Về nội dung
- Các câu trong đoạn văn tập trung làm rõ chủ đề của đoạn văn
- Các đoạn văn đều hướng về chủ đề chung của văn
bản: Sự quý giá của thời gian
- Các câu trong đoạn, các đoạn trong văn bản được sắp xếp theo một trình tự hợp lí
Trang 14Đoạn 1 (Thời gian vô cùng quý giá)
Thời gian là
sự sống
Thời gian là
sự sống
Thời gian là thắng lợi
Thời gian là thắng lợi
Thời gian
là tiền
Thời gian
là tiền
Đoạn 6 (Phải biết tận dụng thời gian)
Thời gian là tri thức
Thời gian là tri thức
Đo ạn
2
Đ oạ
n 3
Đ oạ
n 4 Đoạ n 5
Nêu nhận định
Chứng minh
nhận định
Khẳng định,
bài học
Trang 15b Về hình thức
- Phép lặp: (từ: thời gian, vàng)
Sử dụng hợp lí các phép liên kết.
- Phép nối: (từ: thật vậy, thế mới biết, Nhưng.)
- Phép liên tưởng: (tri thức – học tập; tiền – kinh
doanh – hàng hóa – lỗ - lãi)
- Phép trái nghĩa: (sống – chết; thường xuyên – bữa
đực, bữa cái, thiếu kiên trì; tận dụng – bỏ phí; thắng lợi – thất bại)