Để thực hiện tốt phương thức biểu đạt này người viết cần có khả năng quan sát tốt, rồi dùng ngôn ngữ làm cho người nghe, người đọc có thể hình dung được cụ thể sự vật, sự việc như đang
Trang 1TRƯỜNG THPT NÚI THÀNH
Trang 2Tiết 39
Trang 32
3
4
1 2 3 4
1.Hãy kể tên một phương thức biểu đạt có đặc điểm sau đây: Sự
việc 1 + Sự việc 2 + Sự việc 3 + => Kết thúc => Thể hiện 1 hay nhiều ý nghĩa.
2 Nêu tên một phương thức biểu đạt nhằm bộc lộ tâm tư
tình cảm thái độ của mình Hãy đặt 1 - 2 câu bày tỏ thái độ tình cảm của em đối với người bạn kế bên Em sẽ nhận
được một phần quà nếu hoàn thành tốt câu hỏi này
3 Xem hình ảnh sau đây và chú ý câu hỏi
4 Để thực hiện tốt phương thức biểu đạt này người viết cần
có khả năng quan sát tốt, rồi dùng ngôn ngữ làm cho người
nghe, người đọc có thể hình dung được cụ thể sự vật, sự việc như đang hiện ra trước mắt
5.Kiểu văn bản dùng lí lẽ, dẫn chứng để bàn luận về 1 vấn
đề, thể hiện nhận thức, quan điểm , lập trường bằng những cơ sở xác thực.
TRÒ CHƠI Ô CHỮ TRÒ CHƠI Ô CHỮ
T Ự S Ự
B I Ể U C Ả M
T H U
5
5
N G H Ị L U Ậ N
KẾT HỢP
Ảnh
Trang 4Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu:
Nhà khoa học người Anh Phơ-râng-xít Bê-cơn (thế kỉ XVI - XVII) đã nói một câu nổi tiếng:“Tri thức là sức mạnh” Sau này Lê-Nin, một người thầy của cách mạng vô sản thế giới, lại nói cụ thể hơn:“Ai có tri thức thì người ấy có được sức mạnh” Đó là một tư tưởng rất sâu sắc Tuy vậỵ, không phải ai cũng hiểu được tư tưởng ấy.
Người ta kể rằng, có một máy phát điện cỡ lớn của công ti Pho bị hỏng Một hội đồng gồm nhiều kĩ sư họp 3 tháng liền tìm không ra nguyên nhân Người ta phải mời đến
chuyên gia Xten-mét-xơ Ồng xem xét và làm cho máy hoạt động trở lại Công ti phải trả cho ông 10.000 đô la Nhiều người cho Xten-mét-xơ là tham, bắt bí để lấy tiền Nhưng trong giấy biên nhận, ông ghi:“Tiền vạch một đường thẳng là 1 đô la Tiền tìm ra chỗ để vạch đúng
đường ấy giá: 9999 đô la” Rõ ràng người có tri thức thâm hậu có thể làm được những việc
mà nhiều người khác không làm nổi Thử hỏi, nếu khống biết cách chữa thì cỗ máy kia có thể thoát khỏi số phận trở thành đống phế liệu được không?
Đáng tiếc là hiện nay còn không ít người chưa biết quý trọng tri thức Họ coi mục đích của việc học chỉ là để có mảnh bằng mong sau này tìm việc kiếm ăn hoặc thăng quan tiến chức Họ không biết rằng, muốn biến nước ta thành một quốc gia giàu mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh, sánh vai cùng các nước trong khu vực và trên thế giới cần phải có biết bao nhiêu nhà trí thức tài năng trên mọi lĩnh vực!
(Theo Hương Tâm, Ngữ văn 9, Tập hai,NXB Giáo dục Việt Nam, 2005, tr.35 - 36)
Trang 51 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên
2 Chỉ ra các phương thức biểu đạt được sử dụng kết hợp trong văn bản
3 Theo anh/chị, hiệu quả của sự kết hợp các phương thức này trong văn bản như thế nào?
Trang 6TRẢ LỜI
1.Nghị luận
2 Tự sự, biểu cảm
3 Hiệu quả: - Khẳng định sức mạnh của tri thức và nêu bật nhận thức không đúng của con người đối với tri thức.
- Làm cho lập luận tăng sức thuyết phục, tạo sự hấp dẫn, sinh động, cụ thể (cho bài văn hoặc đoạn văn nghị luận), tác động đến tình cảm của người đọc.
TĂNG SỨC THUYẾT PHỤC, HẤP DẪN, SINH ĐỘNG CHO BÀI VĂN HOẶC ĐOẠN VĂN
NGHỊ LUẬN.
BÀI HỌC:
KẾT HỢP CÁC PHƯƠNG THỨC TỰ SỰ, BIỂU CẢM
(VÀ MIÊU TẢ-NẾU CÓ) NHẰM:
Trang 7(1)Từ giữa thế kỉ XX, dân số thế giới tăng với nhịp độ chưa từng thấy
Năm 1950, dân số thế giới là 2,5 tỉ người và đến năm 1980, sau 30 năm đã lên tới 4,4 tỉ người, năm 1987 là 5 tỉ người Nếu cứ theo tốc độ gia tăng của những năm
80 của thế kỉ này (thế kỉ XX) thì đến giữa thế kỉ XXI (năm 2050), dân số thế giới
sẽ đạt con số gần 9 tỉ người.
(2)Dân số ngày càng tăng đã ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống của mỗi
cá nhân, mỗi dân tộc cũng như toàn thể cộng đồng Những ảnh hưởng đó là:
không có đủ lương thực, thực phẩm cung cấp cho bữa ăn hằng ngày, từ đó dẫn
đến cảnh đói nghèo, tình trạng thiếu dinh dưỡng dẫn đến sự suy thoái sức khỏe,
giống nòi không những không phát triển mà còn dễ dàng bị thoái hoá Dân số
tăng, trong khi việc làm, cơ sở sản xuất có hạn dẫn đến thiếu việc làm, thất nghiệp ngày càng tăng, dân số tăng càng nhanh thì chất lượng cuộc sống của cộng đồng, của gia đình và cá nhân sẽ giảm sút.
(Dẫn theo Nguyễn Minh Thuyết, Ngữ văn 11, Tập một,NXB Giáo dục Việt Nam,
2007, tr.27)
KẾT HỢP PHƯƠNG THỨC THUYẾT MINH TRONG VĂN NGHỊ LUẬN LÀM TĂNG SỨC THUYẾT PHỤC CHO LẬP LUẬN: HÌNH DUNG CỤ THẾ ,
CHÍNH XÁC, KHOA HỌC VỀ VẤN ĐỀ ĐANG BÀN
Trang 8PHƯƠNG THỨC NGHỊ LUẬN
PHƯƠNG THỨC
TỰ SỰ
PHƯƠNG
THỨC
THUYẾT
MINH
PHƯƠNG THỨC MIÊU TẢ
PHƯƠNG
THỨC
BIỂU
CẢM
Trang 9PHƯƠNG THỨC NGHỊ LUẬN
PHƯƠNG THỨC
TỰ SỰ
VĂN NGHỊ LUẬN
PHƯƠNG
THỨC
THUYẾT
MINH
PHƯƠNG THỨC MIÊU TẢ
PHƯƠNG
THỨC
BIỂU
CẢM
Trang 11Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Hình ảnh miếng trầu làm ta nhớ đến câu chuyện thuở tấm bé
với sự tích trầu cau mẹ hay kể vào những buổi trưa hè
Ngày xửa ngày xưa có hai anh em song sinh giống nhau như
hai giọt nước Hai anh em rất thương yêu nhau
Không bao lâu người anh có vợ Và một hôm người vợ đã lầm
chồng mình với người em Người em sợ mình ảnh hưởng đến
cuộc sống của người anh Nên người em đã bỏ nhà ra đi biền biệt chẳng về và đã hóa thành hòn đá Người anh đi tìm em thấy mệt mỏi đói khát đã chết và hóa thành cây cau mọc bên cạnh hòn đá Người vợ chờ chồng mãi không thấy về nên cũng đi tìm chồng
cuối cùng cũng hóa thành dây trầu quấn lấy dây cau
Từ câu chuyện đó hình ảnh miếng trầu đã gắn liên với nhiều
phong tục văn hóa tốt đẹp của người Việt.
PHƯƠNG THỨC TỰ SỰ KẾT HỢP CHƯA PHÙ HỢP
LÀM MỜ ĐI
PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT CHÍNH: NGHỊ LUẬN
Trang 12Để việc vận dụng các phương thức biểu
đạt thực sự có tác dụng nâng cao hiệu quả nghị luận, cần chú ý những điểm nào?
Câu hỏi thảo luận
Trang 13MỘT SỐ LƯU Ý KHI KẾT HỢP
Không được làm mờ đi
phương thức biểu đạt
nghị luận
Đưa yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm vào bài văn, đoạn văn nghị luận phải hài hòa, hợp lí, đúng mức, đúng chỗ
Trang 14VIẾT MỘT ĐOẠN VĂN VỚI CHỦ ĐỀ:
TÁC GIẢ VĂN HỌC
MÀ TÔI HÂM MỘ
TRONG ĐÓ CÓ SỬ DỤNG KẾT HỢP
ÍT NHẤT MỘT PHƯƠNG THỨC
BIỂU ĐẠT TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
Trang 15GIỚI THIỆU BÀI VIẾT CỦA HS VỀ CHỦ ĐỀ TÁC GIẢ VĂN HỌC
MÀ TÔI HÂM MỘ
KẾT HỢP PHƯƠNG THỨC ………… TRONG VĂN NGHỊ LUẬN LÀM ……… VỀ VẤN ĐỀ ĐANG BÀN
Trang 16Vận dụng kết hợp ít nhất là môt trong bốn
phương thức biểu đạt đã học để viết đoạn
văn nghị luận hoặc bài văn nghị luận
Chủ đề: Ô nhiễm môi trường
sông?.
Trang 17TRƯỜNG THPT NÚI THÀNH