nghi_dinh_02-2019_PTDS

Slide 1 BµI GI¶NG Thượng tá Nguyễn Đức Thông Nội dung cơ bản Nghị định số 02/2019Nội dung cơ bản Nghị định số 02/2019 NĐ CP ngày 02/01/2019 của Chính phủNĐ CP ngày 02/01/2019 của Chính phủ về phòng th[.]

BµI GI¶NG

Thượng tá Nguyễn Đức Thông

Nội dung cơ bản Nghị định số 02/2019

NĐ-CP ngày 02/01/2019 của Chính phủ

về phòng thủ dân sự

Bắc Ninh, th¸ng 6 năm 2019

cụ thể hóa Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 BCHTW (Khóa XI) về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, là cơ sở pháp lý

để triển khai phòng, chống chiến tranh, thảm họa do thiên nhiên hoặc con người gây ra, nhằm bảo đảm an toàn hoặc hạn chế thấp nhất mức độ thiệt hại về người và tài sản của Nhà nước và nhân dân Góp phần giữ vững độc lập, chủ quyền, thổng nhất, toàn vện lãnh thổ, an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội.

b) Tuy nhiên, sau 10 năm thực hiện Nghị định số 117/2008/NĐ-CP, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều Nghị quyết, Chỉ thị, chính sách, pháp luật mới, đặc biệt là Hiến pháp năm 2013, Luật quốc phòng năm 2018 Thực tiễn đất nước có nhiều sự phát triển mới liên quan tới lĩnh vực phòng thủ dân sự Do vậy, Nghị định số 117/2008/NĐ-CP đã bộc lộ những hạn chế, bất cập cần được nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung

2 Cơ sở Thực tiễn

Về nguyên tắc tổ chức, hoạt động và nhiệm vụ của PTDS, chưa thể hiện sự hợp tác quốc tế trong PTDS, nhất là khi xảy ra thảm họa do thiên nhiên gây ra, như động đất, sóng thần, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh

Trong quá trình thực hiện sự phối hợp giữa các đơn vị nòng cốt và các cơ quan, tổ chức chưa thống nhất Vai trò tham mưu đề xuất của một số cơ quan, đơn vị thực hiện Nghị định 117/2008/NĐ-CP chưa hiệu quả, chưa có những chương trình, kế hoạch, cơ chế, chính sách cụ thể trong triển khai thực hiện, chưa sát phù hợp với tình hình thực tế.

Nghị định 117/2008/NĐ-CP chưa đề cập, quy định cơ cấu

tổ chức, nhiệm vụ của cơ quan chỉ đạo, chỉ huy, lực lượng chuyên trách, kiêm nhiệm PTDS; chưa đề cập, quy định xây dựng chiến lược quốc gia về PTDS, Kế hoạch PTDS các cấp chưa quy định rõ các nội dung, thẩm quyền phê duyệt

Việc phát huy tiềm lực để đầu tư xây dựng các công trình PTDS chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ PTDS; ngân sách bảo đảm đầu tư xây dựng, mua sắm trang bị, phương tiện, hoạt động thường xuyên ở một số Bộ, Ngành, địa phương chưa được quan tâm đúng mức.

Việc triển khai quy hoạch, kế hoạch, dự báo ứng phó với các nguy cơ do thảm họa thiên nhiên gây ra còn thiếu đồng bộ

Chế độ báo cáo, công tác sơ kết, tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm chưa được thực hiện thường xuyên

B MỤC ĐÍCH, QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG NGHỊ ĐỊNH

1 Mục đích

Xây dựng Nghị định về PTDS nhằm cụ thể hóa về nhiệm vụ PTDS, việc tổ chức lực lượng PTDS, công tác bảo đảm PTDS, trách nhiệm tổ chức thực hiện của các cấp các ngành trong PTDS; đảm bảo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trước mắt cũng như những năm tiếp theo; đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội của đất nước và bảo đảm an sinh xã hội trên cơ sở chức năng quản lý Nhà nước của các Bộ, Ngành, địa phương

2 Quan điểm

a) Bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với nhiệm vụ PTDS; cụ thể hóa chủ trương, quan điểm của Đảng về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh nêu trong Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII; Nghị quyết Trung ương 8 (Khóa XI) về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới

b) Bảo đảm sự phù hợp thống nhất với Hiến pháp năm

2013, Luật quốc phòng năm 2018 và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan

c) Bảo đảm tính kế thừa và phát triển các quy định của pháp luật hiện hành về quốc phòng đã được thực tiễn kiểm nghiệm thấy phù hợp, đồng thời bổ sung những vấn đề mới

để giải quyết những nội dung về PTDS đặt ra hiện nay

d) Chỉ ra những ưu điểm, khuyết điểm, nguyên nhân, bài học kinh nghiệm, kiến nghị, đề nghị được rút ra từ thực tiễn thực hiện Nghị định về PTDS năm 2008 Để chỉ đạo xây dựng Nghị định thay thế bảo đảm chất lượng

đ) Quá trình tổ chức nghiên cứu xây dựng Nghị định bảo đảm tính khoa học, dễ tiếp cận, có sự tham gia đóng góp ý kiến của các cơ quan, tổ chức cá nhân, Bộ, Ngành, địa phương của các cơ quan, đơn vị trong toàn quân

II BỐ CỤC, NỘI DUNG CƠ BẢN VÀ NHỮNG QUY ĐỊNH MỚI CỦA NGHỊ ĐỊNH SỐ 02/2019/NĐ-CP

A BỐ CỤC, NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA NGHỊ ĐỊNH

1 Bố cục

Nghị định số 02/2019/NĐ-CP gồm 5 chương, 43 điều; so với Nghị định số 117/2008/NĐ-CP giảm 1 chương, tăng 8 điều; bỏ chương khen thưởng, bố cục lại các điều để phù hợp với Điều 13 Luật Quốc phòng và nội hàm các chương của Nghị định

2 Nội dung cơ bản của Nghị định

- Chương 1 Quy định chung (gồm 5 điều, từ Điều 1 đến

Điều 5)

- Chương 2 Nhiệm vụ PTDS (gồm 6 mục, 14 điều, từ

Điều 6 đến Điều 19)

- Chương 3 Bảo đảm hoạt động PTDS (gồm 5 mục, 20

điều, từ Điều 20 đến Điều 39)

- Chương 4 Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong

hoạt động PTDS (gồm 2 điều, từ Điều 40 đến Điều 41)

- Chương 5 Điều khoản thi hành (gồm 2 điều, từ Điều

42 đến Điều 43)

B NHỮNG QUY ĐỊNH MỚI CỦA NGHỊ ĐỊNH

Nghị định số 02/2019/NĐ-CP cơ bản kế thừa Nghị định

số 117/2008/NĐ-CP; đồng thời thu hút một số quy định của các Thông tư có liên quan; có 9 quy định phát triển mới, cụ thể như sau:

1 Chiến lược quốc gia PTDS (Điều 5)

a) Xây dựng theo chu kỳ 10 năm, tầm nhìn 20 năm và được cập nhật, điều chỉnh định kỳ 5 năm hoặc khi có thảm họa, chiến tranh

b) Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với các Bộ, Ngành, địa phương xây dựng trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt

c) Thời gian thực hiện: 2019 - 2020

2 Kế hoạch phòng thủ dân sự (Điều 6)

a) Nguyên tắc xây dựng kế hoạch

- Kế hoạch phòng thủ dân sự quốc gia, kế hoạch phòng thủ dân sự cấp bộ và kế hoạch PTDS của các cấp địa phương được xây dựng theo chu kỳ 05 năm và được điều chỉnh hằng năm

- Phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, chiến lược quốc gia PTDS, kế hoạch phòng thủ đất nước và nhiệm

vụ bảo vệ Tổ quốc

- Bộ, ngành trung ương, Ủy ban nhân dân các cấp, các cơ quan, đơn vị Quân đội xây dựng kế hoạch PTDS của bộ, ngành, địa phương và đơn vị mình đồng thời chỉ đạo các cơ quan, địa phương và đơn vị thuộc quyền xây dựng kế hoạch PTDS

- Kế hoạch PTDS phải đáp ứng yêu cầu phòng, chống, khắc phục có hiệu quả đối với thảm họa do chiến tranh, thảm họa gây ra.

Khái niệm thảm họa (Khoản 6, Điều 2 Luật Quốc phòng):

Là biến động do thiên nhiên, dịch bệnh nguy hiểm lây lan trên quy mô rộng hoặc do con người gây ra hoặc do hậu quả chiến tranh làm thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản, môi trường

b) Các dạng chiến tranh, thảm họa cơ bản

- Dạng chiến tranh cơ bản: Địch tiến công bằng vũ khí thông thường; vũ khí hủy diệt lớn (vũ khí hạt nhân, hóa học, sinh học); vũ khí công nghệ cao

- Các thảm họa cơ bản: Thảm họa tàu hỏa, tàu điện ngầm, tàu ngầm, tàu du lịch đường biển, đường sông, tàu vận tải biển; thảm họa máy bay; bão mạnh, siêu bão; động đất, sóng thần; nước biển dâng cao, hạn hán kéo dài diện rộng; vỡ đê hồ, đập thủy điện quốc gia; dịch bệnh hàng loạt;

rò rỉ phóng xạ, bức xạ hạt nhân, tán phát hóa chất độc, môi trường; sập đổ nhà cao tầng, hầm lò khai thác khoáng sản và hang động; cháy, nổ nhà máy hóa chất; cháy, nổ nhà máy điện, hạt nhân; cháy nổ giàn khoan, đường ống dẫn dầu, khí; cháy, nổ khu chế xuất, khu dân cư, chung cư cao tầng; sự cố tràn dầu, cháy rừng quốc gia trên quy mô rộng và các tình huống thảm họa khác do bộ, ngành, địa phương xác định

c) Trách nhiệm xây dựng, thẩm quyền phê duyệt kế hoạch PTDS các cấp

- Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch PTDS quốc gia trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt

- Các Bộ: Công an, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công thương, Giao thông vận tải; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xây dựng kế hoạch PTDS cấp bộ, cấp tỉnh gửi Bộ Quốc phòng thẩm định; trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt

- Ủy ban nhân dân cấp huyện xây dựng kế hoạch PTDS cấp huyện gửi cơ quan quân sự cấp tỉnh thẩm định trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt

d) Trách nhiệm xây dựng, thẩm quyền phê duyệt kế hoạch ứng phó thảm họa của Bộ trưởng các Bộ

* Bộ Quốc phòng:

- Kế hoạch ứng phó thảm họa: Động đất, sóng thần; tràn dầu; tàu ngầm; vũ khí hủy diệt lớn

- Kế hoạch phòng không nhân dân

- Kế hoạch ngụy trang nghi binh

- Kế hoạch xây dựng đường hầm, công trình ngầm, cải tạo hang động thiên nhiên

- Kế hoạch phối hợp tham gia ứng phó với các thảm họa:

Vỡ đê, đập hồ, thủy lợi; nước biển dâng, xâm nhập mặn, hạn hán trên diện rộng; cháy rừng; cháy, nổ giàn khoan, nhà máy lọc dầu, đường ống dẫn dầu khí; hóa chất độc; sập đổ hầm lò khai thác khoáng sản; vỡ đê hồ, đập thủy điện và xả lũ; hàng không dân dụng; đường bộ, đường sắt, tàu điện ngầm và đường thủy nội địa; tàu, thuyền trên biển; sập đổ công trình, nhà cao tầng; cháy lớn nhà cao tầng, khu đô thị, khu công nghiệp, khu dân cư; rò rỉ phóng xạ, tán phát hóa chất độc môi trường; sinh học, dịch bệnh; phóng xạ, bức xạ hạt nhân; trong các lễ hội, sự kiện thể thao lớn

* Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn:

- Kế hoạch ứng phó thảm họa: Bão, áp thấp nhiệt đới, lũ, ngập lụt, lũ quét, lũ ống, sạt lở đất và các sự cố khác do thiên nhiên gây ra; sạt lở bờ sông, bờ biển và thảm họa tàu khai thác thủy, hải sản; tàu dịch vụ hậu cần nghề cá trên biển; vỡ đê, đập

hồ, thủy lợi; nước biển dâng, xâm nhập mặn, hạn hán trên diện rộng; cháy rừng.

* Bộ Công thương:

- Kế hoạch ứng phó thảm họa: Cháy, nổ giàn khoan, nhà máy lọc dầu, đường ống dẫn dầu khí; hóa chất độc; sập đổ hầm

lò khai thác khoáng sản; vỡ đê hồ, đập thủy điện và xả lũ.

* Bộ Giao thông vận tải:

- Kế hoạch ứng phó thảm họa: Hàng không dân dụng; đường

bộ, đường sắt và đường thủy nội địa; tàu, thuyền trên biển.

* Bộ Xây dựng:

- Kế hoạch ứng phó thảm họa sập đổ công trình, nhà cao tầng.

- Kế hoạch xây dựng công trình ngầm, nhà cao tầng ứng phó với các thảm họa.

* Bộ Công an:

- Kế hoạch phối hợp với các lực lượng vũ trang và đơn vị liên quan tổ chức lực lượng, phương tiện sẵn sàng, ứng phó thảm họa, tìm kiếm cứu nạn.

- Kế hoạch ứng phó thảm họa cháy lớn nhà cao tầng, khu đô thị, khu công nghiệp, khu dân cư.

- Kế hoạch, phương án tổ chức thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trong vùng, khu vực xảy ra thảm họa, sự cố, thiên tai, dịch bệnh.

- Nghiên cứu âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, chống đối lợi dụng thảm họa, sự cố để kích động chống phá; trao đổi thông tin cho các bộ, ngành trung ương, địa phương tuyên truyền cho quần chúng nhân dân nhận thức, phòng tránh.

* Bộ Tài nguyên và môi trường:

- Kế hoạch ứng phó thảm họa: Biến đổi khí hậu

* Bộ Y tế:

- Kế hoạch ứng phó với thảm họa sinh học, dịch bệnh.

- Kế hoạch bảo đảm y tế ứng phó với các thảm họa.

* Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội:

- Kế hoạch ổn định đời sống nhân dân khi xảy ra các thảm họa.

- Kế hoạch thực hiện công tác chính sách ứng phó với các thảm họa.

* Bộ Khoa học và Công nghệ:

- Kế hoạch ứng phó thảm họa: Phóng xạ, bức xạ hạt nhân; rò rỉ phóng xạ, tán phát hóa chất độc môi trường.

* Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch:

- Kế hoạch ứng phó thảm họa trong các lễ hội, sự kiện thể thao lớn.

*Bộ Thông tin và Truyền thông:

- Kế hoạch thông tin và truyền thông khi xảy ra các thảm họa.

* Bộ Ngoại giao:

- Kế hoạch hợp tác quốc tế ứng phó các thảm họa

đ) Trách nhiệm xây dựng, thẩm quyền phê duyệt kế hoạch ứng phó thảm họa của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện

- Kế hoạch ứng phó thảm họa: Cháy rừng; hàng không dân dụng; tàu thuyền trên biển; vỡ đê, đập hồ thủy lợi; vỡ đê đập hồ thủy điện; động đất, sóng thần; bão mạnh, siêu bão; sập đổ công trình, nhà cao tầng; sập đổ hầm lò, khai thác khoáng sản; hóa chất độc; phóng xạ, bức xạ hạt nhân; sinh học; vũ khí hủy diệt lớn

- Kế hoạch cải tạo hang động thiên nhiên

- Kế hoạch phòng không nhân dân

- Kế hoạch ngụy trang nghi binh

3 Sơ kết, tổng kết thực hiện nhiệm vụ PTDS (Điều 11)

a) Sơ kết, tổng kết về PTDS được tiến hành ở các cấp, do Thủ trưởng các đơn vị Quân đội, người đứng đầu các cơ quan, tổ chức ở Trung ương và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện

b) Định kỳ 6 tháng và hằng năm, người đứng đầu các cơ quan, tổ chức ở Trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp, chỉ huy các cơ quan, đơn vị trong Quân đội phải có đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ PTDS trong lĩnh vực được phân công Việc sơ kết, tổng kết về PTDS được gắn với sơ kết, tổng kết các mặt công tác của cơ quan, đơn vị

c) Sơ kết, tổng kết thực hiện nhiệm vụ PTDS từng thời kỳ của các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị Quân đội và lực lượng Dân quân tự vệ theo sự chỉ đạo của người đứng đầu các Bộ, ngành trung ương và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp

4 Báo cáo thực hiện nhiệm vụ PTDS (Điều 12)

a) Các cơ quan, đơn vị Quân đội tổng hợp tình hình, kết quả thực hiện nhiệm vụ PTDS thành một nội dung riêng trong báo cáo thường xuyên theo quy định chế độ báo cáo hiện hành của

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.

b) Báo cáo tháng, 6 tháng, hằng năm: Các đơn vị chuyên trách, kiêm nhiệm thuộc các Bộ, ngành trung ương, địa phương báo cáo Ban Chỉ huy PTDS cùng cấp về tình hình, kết quả thực hiện nhiệm vụ PTDS theo hướng dẫn của cơ quan thường trực PTDS cấp bộ, cấp tỉnh.

c) Báo cáo 6 tháng, hằng năm, 5 năm: Bộ, ngành trung ương, địa phương cấp tỉnh chỉ đạo cơ quan thường trực PTDS tổng hợp báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ (qua Bộ Quốc phòng)

về tình hình, kết quả thực hiện nhiệm vụ PTDS lồng ghép trong nội dung báo cáo kết quả công tác quốc phòng.

5 Kiểm tra thực hiện nhiệm vụ PTDS (Điều 13)

a) Hằng năm, Bộ Quốc phòng xây dựng kế hoạch, tổ chức kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ PTDS của các bộ, ngành trung ương, địa phương và các cơ quan, đơn vị Quân đội; hướng dẫn

cơ quan thường trực PTDS cấp bộ, cấp tỉnh xây dựng kế hoạch,

tổ chức kiểm tra các cơ quan, đơn vị thuộc quyền.

b) Chế độ kiểm tra gồm: Kiểm tra thường xuyên (hằng tháng, quý, 6 tháng, năm); kiểm tra đột xuất.

c) Nội dung kiểm tra: Việc quán triệt, phổ biến các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước ban hành các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện; kết quả chỉ đạo, thực hiện các kế hoạch, chế độ báo cáo, thông báo tình hình, kiểm tra, sơ kết, tổng kết thực hiện nhiệm vụ, công tác bảo đảm ngân sách hoạt động thường xuyên, đầu tư xây dựng, mua sắm phương tiện, trang thiết bị, chế độ, chính sách về PTDS.

6 Huấn luyện, diễn tập PTDS ( Điều 16)

- Tại các cấp địa phương

+ Lực lượng PTDS chuyên trách: Thời gian huấn luyện PTDS theo quy định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an

+ Lực lượng kiêm nhiệm: Thời gian huấn luyện PTDS theo quy định của Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh

- Sinh viên, học viên, học sinh đào tạo trong các học viện, nhà trường nói chung, cơ quan đoàn thể ở các cấp: Thời gian huấn luyện về PTDS được lồng ghép thực hiện trong chương trình giáo dục QPAN của từng năm học.

- Cán bộ, đảng viên, công chức, chức sắc, chức việc tôn giáo học tập về PTDS được lồng ghép thực hiện trong chương trình bồi dưỡng kiến thức QPAN theo quy định của pháp luật, thời gian ít nhất 05% tổng số thời gian bồi dưỡng kiến thức quốc phòng của từng đối tượng

b) Diễn tập

Các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị tổ chức diễn tập PTDS 01 lần/05 năm; lồng ghép nội dung diễn tập phòng, chống ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn vào diễn tập PTDS