PresentationTran_Van_ThoVIE

• Tuy nhiên, nếu quyết tâm và bắt đầu ngay các chính sách cần thiết để đón các cơ hội kinh tế trong khu vực Đông Á và nỗ lực xây dựng hạ tầng, chấn hưng giáo dục và công nghệ thì có thể

Chiến lược nâng cao sức cạnh tranh của VN dưới tác động từ sự trỗi dậy

của Trung Quốc

Trung tâm nghiên cứu kinh tế Đông Á và

ASEAN (ERIA) Viện nghiên cứu Việt Nam (VRI)tại

Đại học Waseda, Tokyo

Những thông điệp chính: (1)

• Nhập siêu với TQ và tính chất Bắc Nam trong

quan hệ ngoại thương mang tính cơ cấu, tìm ẩn nguy cơ lâu dài Thêm vào đó là khả năng VN sẽ

sa vào cái bẫy mậu dịch tự do.

• Sức cạnh tranh của VN quả thực quá yếu Khuynh hướng hiện nay cho thấy hầu hết mọi mặt hàng

TQ đều sẽ vào được thị trường VN.

• VN còn đứng trước cái bẫy của nước thu nhập trung bình Thiếu cơ chế chất lượng cao, khả

năng về công nghệ và nguồn nhân lực yếu

Những thông điệp chính: (2)

• Khả năng và dư địa để VN vượt qua tình thế khó khăn hiện nay còn rất ít Thời gian không còn nhiều

• Tuy nhiên, nếu quyết tâm và bắt đầu ngay các chính sách cần thiết để đón các cơ hội kinh tế trong khu vực Đông Á và nỗ lực xây dựng hạ tầng, chấn hưng giáo dục và công nghệ thì có thể đối phó với trào lưu mới ở khu vực

VN trước sự trỗi dậy củaTQ (1) 　

• Trung Quốc phát triển nhanh, hướng ngoại,

sản xuất và xuất khẩu hàng công nghiệp ngày

càng chiếm vị trí áp đảo, nhất là tại Đông Nam Á

• Chiến lược Đông Nam Á của TQ cũng rõ ràng, biện pháp thực hiện cũng ấn tượng (đặt Vân

Nam, Quảng Tây trong tổng thể phát triển Hành lang Đông Tây, Vịnh Bắc bộ, v.v ) Triển khai rất nhanh và mục tiêu rất rỗ ràng

Tỉ trọng của TQ và NB trong nhập

khẩu của ASEAN

Thị phần của TQ và NB trong nhập

khẩu của CLMV

VN trước sự trỗi dậy của TQ (2)

• Sự trỗi dậy của TQ vừa là thách thức vừa là cơ hội cho VN nhưng cho đến nay có vẻ như

thách thức là chính Chưa thấy VN có chiến

lược đối phó hiệu quả Khảo sát sơ bộ tình

hình ở Nam Ninh và biên giới Việt Trung cũng cho thấy như vậy

• Kinh tế Quảng Đông chuyển dịch mạnh, doanh nghiệp nước ngoài đang tái cấu trúc chiến

lược đầu tư VN có thể nắm bắt cơ hội nầy?

10

Tính chất Bắc Nam trong mậu dịch

Việt Trung

• VN nhập siêu với TQ đã đến mức dị thường

• Cơ cấu mậu dịch hàng dọc, mang tính Bắc

Nam giữa nước tiên tiến và nước chậm tiến

• Lộ trình giảm thuế trong Hiệp định FTA giữa

ASEAN và Trung Quốc đang tiến triển bất lợi cho VN

• VN đã có chiến lược gì để đối phó với thách

thức nầy?

12

VN sắp đối diện hai cái bẫy (1)

• Bẫy tự do mậu dịch: Cơ cấu lợi thế so sánh

hiện tại bị cố định hóa, khó chuyển dịch lên cao hơn

• Phải động viên mọi nguồn lực với quyết tâm

VN sắp đối diện hai cái bẫy (2)

• Bẫy thu nhập trung bình: Nhìn từ lý luận về

các giai đoạn phát triển và từ kinh nghiệm

phát triển trên thế giới, có sự tồn tại của cái bẫy nầy

• Chất lượng của thể chế (cơ chế) và nguồn

nhân lực (năng lực về công nghệ) quyết định khả năng tránh được hay phải sa vào bẫy

• VN đang có nguy cơ sa vào bẫy của nước thu nhập trung bình

• Sự yếu kém của thị trường vốn, lao động, v.v.

VN cần khắc phục vấn đề gì? (2)

• Thiếu nỗ lực thúc đẩy xuất khẩu: Năng lực khám phá và tiếp cận thì trường rất quan trọng nhưng

VN chưa chú trọng đúng mức Cơ chế tổ chức để hàng của doanh nghiệp nhỏ và vừa, của nông

dân đến được thị trường thế giới rất yếu.

• Năng lực xây dựng và thi hành các chính sách

phát triển còn kém hiệu quả: Thiếu cơ quan có

đủ quyền lực để đảm nhận xây dựng chiến lược

và theo dõi việc thực thi các chính sách

làm và chuyển giao công nghệ Hình thái chính

là OEM và ODM (EMS trong điện tử) Công ty của ĐL, HK, NB triển khai hoạt động tại TQ

nhưng tiền lương tăng và cần tránh rủi ro nên

Chính sách tăng sức cạnh tranh (3)

• Phát triển thị trường lao động : Các tỉnh, địa phương liên kết với các khu công nghiệp để giải tỏa khập

khiễng trong cung cầu lao động.

• Tăng cường phát triển nguồn nhân lực: Cải tổ giáo dục đại học và cao đẳng, tăng cường đào tạo chuyên môn trung cấp, dạy nghề Cần biện pháp thiết thực

để giải quyết thiếu hụt trong cấp quản lý trung gian Liên kết doanh nghiệp với cơ sở đào tạo, giảm miễn thuế chi phí đào tạo của doanh nghiệp.

Chính sách tăng sức cạnh tranh (4)

• Đào tạo đội ngũ doanh nhân:

Tạo điều kiện thành lập Hiệp hội khoa học

kinh doanh thực tiễn, hướng tới xây dựng mô hình kinh doanh phù hợp với văn hóa và thực tiễn VN

Chính sách tăng sức cạnh tranh (6)

• Thành lập cơ quan chuyên trách và đủ quyền hạn để xây dựng chiến lược phát triển và theo dõi việc thực hiện các chính sách liên hệ

Tham khảo kinh nghiệm của MITI (Nhật) và Hội đồng kế hoạch kinh tế (Hàn Quốc)

(2) Đẩy mạnh chấn hưng giáo dục và phát

triển khoa học kỹ thuật

Trường kinh doanh của Trung tâm hợp tác

phát triển nhân lực Nhật Việt (TPHCM) đang

tổ chức đào tạo cho doanh nhân VN

Khả năng hợp tác từ phía Nhật (2)

• Nuôi dưỡng, phát triển công nghiệp hỗ trợ:

Việt và Nhật đã cùng lập Kế hoạch tổng thể

phát triển công nghiệp hỗ trợ năm 2007

nhưng đến nay vẫn chưa có hành động cụ thể Cần làm rõ nguyên nhân để có đối sách

Chính phủ Nhật và các cơ quan hữu quan sẽ tích cực ủng hộ nếu chương trình hành động được xây dựng và thực hiện

Khả năng hợp tác từ phía Nhật (3)

• Xây dựng cơ sở hạ tầng công nghiệp: VN đang kém

trầm trọng năng lực cung cấp dịch vụ hạ tầng, nhất là điện, cầu cảng, đường cao tốc,… Nhật có thể hợp tác nhiều hơn trong các lãnh vực nầy.

• ERIA đang xúc tiến soạn thảo Kế hoạch phát triển tổng

hợp vùng Á châu VN nên cùng với ERIA hợp tác thực

hiện kế hoạch nầy, vừa để phát triển cho VN vừa cho toàn vùng Á châu.

Vài lời kết

• VN đang đứng trước làn sóng tự do mậu dịch và

sự trỗi dậy của TQ nhưng năng lực cạnh tranh công nghiệp yếu Nhiều khả năng VN sẽ bị mắc vào bẫy tự do mậu dịch trong trung hạn và bẫy thu nhập trung bình trong dài hạn.

• Lãnh đạo cần nhận thức thách thức lớn nầy và đưa ra ngay những đối sách hiệu quả.

• Trên đây là ý kiến của những người yêu mến VN

và mong thấy một nước VN phát triển