Trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh, Nguyễn Quang Sáng khai thác mối quan hệ về tình cảm gia đình có gì giống và khác với Nguyễn Dữ?... Tác giả Nguyên An nhận xét: “Truyện ngắn của Ng
Trang 1CHUYÊN ĐỀ NGỮ VĂN 9
TỔ KHOA HỌC XÃ HỘI NĂM HỌC 2017-2018
Trang 2Kiểm tra bài cũ
? Trong chương trình Ngữ văn 9, văn bản nào ra đời vào thế kỉ 16? Của ai?
? Qua văn bản đó, em có suy nghĩ gì về chiến tranh?
- Chiến tranh và sự hiểu lầm đã đốt cháy, làm khô héo cả nghĩa tình.
-> bi kịch gia đình thương tâm.
? Trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh, Nguyễn Quang Sáng khai thác mối quan hệ về tình cảm gia đình có gì giống và khác với Nguyễn Dữ?
Trang 3Tiết 71: Văn bản
Nguyễn Quang Sáng
Trang 41- Tỏc giả (1932- 2014)
- Quờ Chợ Mới - An Giang
- Đề tài: cuộc sống và con người Nam Bộ
- Cốt truyện hấp dẫn, tỡnh huống bất ngờ, hợp lớ
Tác giả Nguyên An nhận xét:
“Truyện ngắn của Nguyễn Quang Sáng th ờng hấp dẫn
ng ời đọc bằng những tình huống bất ngờ mà tự nhiên hợp lí, bằng mạch kể chậm rãi, từ tốn mà đ ợm chất xung
đột của kịch Ngôn ngữ Nam bộ trong sáng tác của ông cũng vừa phải, có chỗ đậm đặc song vẫn dễ gần”
Nhà văn Nguyễn Quang Sỏng
Trang 6Năm 1966, Tôi từ miền Bắc trở về miền Nam, vùng Đồng Tháp M ời mênh mông n ớc trắng Tôi đi ghe vào sâu trong rừng
và sống ở một nhà sàn treo trên ngọn cây Lúc đó, đoàn giao liên dẫn đ ờng toàn là nữ Tôi rất có ấn t ợng với câu chuyện
của một cô gái giao liên có cái l ợc ngà trắng Sau khi nghe cô
kể truyện, Tôi ngồi viết một ngày, một đêm là hoàn thành tác phẩm này
Trang 7- Phần 1: Từ đầu bắt nó về (Trang 197)
(Thái độ của cha con ông Sáu trước buổi chia tay)
- Phần 2: Tiếp tuột xuống (Trang 199)
(Cảnh ông Sáu chia tay lên đường)
- Phần 3: Còn lại.
(Anh Sáu trở lại chiến khu làm chiếc lược ngà rồi hi sinh)
Bố cục
Trang 8TÓM TẮT
Trang 9
3
4 2
Trang 10Tr íc lóc hi sinh, «ng nhờ bác Ba gửi lược lại cho con
Trang 11- Ông Sau về thăm nhà Bé Thu nhất định không nhận ba vì ông có vết thẹo trên mặt.
- Lúc Thu nhận ba cũng là lúc ông Sáu phải lên đường
- Ở chiến khu, ông Sáu làm lược ngà tặng con.
- Trước lúc hi sinh, ông nhờ bạn trao lại cây lược cho con.
TÓM TẮT
Trang 12* Tác dụng:
- Câu chuyện chân thực, gần gũi
- Dễ dàng bày tỏ cảm xúc, thậm chí bày tỏ suy nghĩ, bình luận.
* Ngôi kể: Ngôi thứ 1- Bác Ba- bạn của ông Sáu-
cũng là người trực tiếp tham gia câu chuyện
Ngôi kể
Trang 13TÌNH HUỐNG TRUYỆN
? Truyện có những tình huống nào? Cho biết
ý nghĩa của những tình huống đó.
Trang 14Tình huống 1:
Trang 15Chưa đầy 1 tuổi,
ba đi kháng chiến
Gặp ba sau
8 năm xa cách
Nhất định không nhận ba
Trang 16Tình huống 2:
Trang 17Ở chiến khu,
ông Sáu nhớ con da diết
Ông làm chiếc lược ngà để tặng con
Chưa kịp trao cho con -> hi sinh
Tình yêu thương sâu sắc của ông Sáu dành cho con
Tình huống 2
Trang 181-Tình cảm của bé Thu dành cho cha:
-> Ương ngạnh, bướng bỉnh, yêu thương ba (trong tấm
- Kêu thét lên: “Ba a…a ba”
- Chạy xô tới, chạy thót lên
- Dang tay ôm chặt , hôn khắp.
- Dang chân câu chặt…
Cuống quýt, hối hả, vội vã
> Thương nhớ ấp ủ, dồn nén bỗng bùng lên mạnh mẽ xen lẫn hối hận, xót xa.
-> Tình yêu cha mãnh liệt
- Khóc.
Trang 19? Em đồng ý với ý kiến nào sau đây? Vì sao?
1- Thái độ, cử chỉ của Thu đối với ông Sáu thật đáng trách, đáng giận.
2- Đó là phản ứng hoàn toàn tự nhiên Không đáng trách.
Phản ứng tâm lí hoàn toàn tự nhiên.
Vì chiến tranh trắc trở, Thu chưa 1 lần gặp ba, chỉ biết mặt ba qua tấm ảnh chụp chung với má Ông Sau lại có vết thẹo trên mặt, -> không phải là
ba -> Nó không nhận Ép gọi “ba”, bực mình, nó phản ứng dữ dội
- Thu còn quá nhỏ lại chưa được chuẩn bị tâm lí để hiểu những tình thế éo
le, những biến cố có thể xảy ra: một vết thẹo có thể đến với con người ta bất cứ lúc nào – đặc biệt trong hoàn cảnh khắc nghiệt của chiến tranh
Trang 20- Tiếng kêu của nó như xé, xé tan sự im lặng, xé cả ruột gan mọi người Nghe thật xót xa Đó là tiếng “ba” mà nó cố đè nén trong bao nhiêu năm
nay, tiếng “ba” như vỡ tung ra từ đáy lòng nó.
- Ba a a ba!
- Có nhiều dấu chấm lửng và kết thúc bằng dấu chấm than
-> âm thanh kéo dài
Trang 21"Không! Con bé hét lên, hai tay nó xiết chặt lấy cổ, chắc
nó nghĩ 2 tay không thể giữ được ba nó, nó dang cả hai
chân rồi câu chặt lấy ba nó, và đôi vai nhỏ bé của nó run run"
- Khẳng định Thu rất yêu thương ba.
* Vì + Thu ân hận đã làm cho ba buồn khổ
+ Thu muốn níu giữ người cha mà nó "vừa tìm lại được" +Cũng vì đây là giây phút cuối mà ba nó phải lên đường
Trang 22THẢO LUẬN
? Tâm trạng, cảm xúc của Thu ẩn chứa trong tiếng khóc?
- Sung sướng, hạnh phúc vỡ òa vì vừa “tìm lại” được ba
- Ân hận vì đã lạnh lùng, ko nhận ba, làm cho ba buồn
- Thương ba chịu nhiều đau đớn (vết thẹo)
- Xót xa trong giây phút chia li.
Trang 231- Căn cứ vào phần (1), đối chiếu sang để hoàn thiện phần 2 (Viết bằng bút chì.)
2- Tìm hiểu ý nghĩa của chi tiết vết thẹo trong câu chuyện
3- Viết đoạn văn diễn dịch (12 câu) nêu cảm nhận của em về nhân vật
bé Thu trong văn bản “Chiếc lược ngà” của nhà văn NQS Sử dụng câu
bị động và thán từ gạch chân
HƯỚNG DẪN HỌC BÀI
Trang 24- Vô ăn cơm.
- Cơm chín rồi.
- Cơm sôi rồi, chắt nước giùm cái
- Cơm sôi rồi, nhão bây giờ.
Trang 26Tính cách của Thu:
- Cứng cỏi, ương ngạnh nhưng cũng rất sâu sắc
- Yêu- ghét dứt khoát, rạch ròi.
- Hồn nhiên, ngây thơ.
-> Một cô bé có cá tính > sau này trở thành cô
giao liên gan dạ, dũng cảm.