songnuoccamau_34201921

MỤC TIÊU BÀI HỌC- Cảm nhận được sự phong phú và độc đáo của cảnh thiên nhiên sông nước vùng Cà Mau - Nắm được những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả - Luyện kỹ năng sử dụng biện pháp

Tiết 77

PHÒNG GIÁO DỤC QUẬN LONG BIÊN

TRƯỜNG THCS LONG BIÊN

Sông nước Cà Mau

Trích “Đất rừng phương Nam” – Đoàn Giỏi

Giáo viên: Trần Thuý An

MỤC TIÊU BÀI HỌC

- Cảm nhận được sự phong phú và độc đáo của cảnh thiên nhiên sông nước vùng Cà Mau

- Nắm được những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả

- Luyện kỹ năng sử dụng biện pháp so

sánh

- Luyện kỹ năng quan sát tưởng tượng

nhận xét trong văn miêu tả Hình thành, nuôi dưỡng tình cảm yêu

mến tự hào đối với quê hương đất nước

I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- Đoàn Giỏi (1925-1989), bút danh

Nguyễn Hoài – Nguyễn Phú Lễ.

- Quê ở Châu Thành, Tiền Giang.

- Đề tài sáng tác: Viết về thiên

nhiên, cuộc sống và con người Nam Bộ.

- Những tác phẩm chính: Người

Nam thà chết không hàng (1947) Kí (1948), Chiến sỹ Tháp Mười (1949),

Cá bống mú (1956), Đất rừng

Phương Nam (1957).

- Là một trong những cây bút viết cho thiếu nhi để lại nhiều dấu ấn

nhất cho tới nay.

I.Tìm hiểu chung:

1.Tác giả:

2.Tác phẩm:

a.Tiểu thuyết Đất rừng phương

Nam

- Viết năm 1957

- Gồm 20 chương

- Chuyển thể thành phim Đất

phương Nam (1997) Tiểu thuyết Đất rừng phương Nam viết năm 1957, là tác phẩm nổi bật nhất

trong quá trình sáng tác của Đoàn Giỏi

Chương 1: Xóm chợ nhỏ một vùng quê xa lạ.

Chương 2: Trong tửu quán.

Chương 3: Ông lão bán rắn.

Chương 4: Đêm kinh khủng.

Chương 5: Ôn lại ngày cũ.

Chương 6: Bước đầu cuộc sống lưu lạc Chương 7: Gia đình bố nuôi tôi.

Chương 8: Đi câu rắn.

Chương 9: Đi lấy mật.

Chương 10: Trong lều người đàn ông cô độc giữa rừng.

Chương 11: Rừng cháy.

Chương 12: Chạm trán với hổ.

Chương 13: Cái chết của Võ Tòng.

Chương 14: Mũi tên thù.

Chương 15: Phường săn cá sấu.

Chương 16: Qua Sróc Miên.

Chương 17: Sân chim.

Chương 18: Rừng đước Cà Mau.

Chương 19: Du kích trong rừng.

Chương 20: Lên đường chiến đấu.

TRÍCH ĐOẠN HAY NHẤT TRONG

PHIM “ĐẤT PHƯƠNG NAM”

I Tìm hiểu chung:

a. Tiểu thuyết Đất rừng phương

Nam

b Đoạn trích Sông nước Cà Mau

- Xuất xứ: thuộc chương 18 của Đất

rừng phương Nam

- Thể loại: tiểu thuyết

- Ngôi kể: thứ nhất (lời nhân vật bé

An)

- Vị trí miêu tả: ngồi trên thuyền

- Bố cục: 3 phần

- Phương thức biểu đạt: miêu tả + tự

sự + thuyết minh + giải thích.

Chương 1: Xóm chợ nhỏ một vùng quê xa lạ Chương 2: Trong tửu quán.

Chương 3: Ông lão bán rắn.

Chương 4: Đêm kinh khủng.

Chương 5: Ôn lại ngày cũ.

Chương 6: Bước đầu cuộc sống lưu lạc.

Chương 7: Gia đình bố nuôi tôi.

Chương 8: Đi câu rắn.

Chương 9: Đi lấy mật.

Chương 10: Trong lều người đàn ông cô độc giữa rừng.

Chương 11: Rừng cháy.

Chương 12: Chạm trán với hổ.

Chương 13: Cái chết của Võ Tòng.

Chương 14: Mũi tên thù.

Chương 15: Phường săn cá sấu.

Chương 16: Qua Sróc Miên.

Chương 17: Sân chim.

Chương 18: Rừng đước Cà Mau.

Chương 19: Du kích trong rừng.

Chương 20: Lên đường chiến đấu.

Chương 18: Rừng đước Cà Mau.

Từ đầu ->

đơn điệu

Phần 1

miêu tả quang cảnh chung

Tiếp -> ban

mai

Phần 2

miêu tả cảnh cụ thể

Còn lại.

Phần 3

miêu tả cảnh chợ Năm Căn

- Từ khó: cột đáy, thuyền chài, bến vận

hà

I.Tìm hiểu chung:

1.Tác giả:

2.Tác phẩm:

II.Tìm hiểu chi tiết:

1.Quang cảnh chung:

Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi, kênh rạch càng bủa giăng chi chít như mạng nhện Trên thì trời xanh, dưới thì nước xanh, chung quanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá Tiếng

rì rào bất tận của những khu rừng xanh bốn mùa, cùng tiếng sóng

rì rào từ biển Đông và vịnh Thái Lan ngày đêm không ngớt vọng về trong hơi gió muối – thứ âm thanh đơn điệu triền miên ấy ru ngủ thính giác, càng làm mòn mỏi và đuối dần đi tác dụng phân biệt của thị giác con người trước cái quang cảnh chỉ lặng lẽ một màu xanh đơn điệu.

Ấn tượng chung: sông ngòi kênh rạch

chằng chịt

Màu sắc: Bao trùm bởi màu xanh bạt

ngàn của trời, của nước, của cây lá

Âm thanh: rì rào bất tận của lá và

tiếng sóng – thứ âm thanh đơn điệu

triền miên

Sự mênh mông vô tận

Mài mòn đi sự sắc bén của các giác quanVùng sông nước

Cà Mau hoang sơ, hấp dẫn, nhuốm

màu bí ẩn

Rừng đước

Sông Năm Căn

I.Tìm hiểu chung:

1.Tác giả:

2.Tác phẩm:

II.Tìm hiểu chi tiết:

1.Quang cảnh chung:

2.Quang cảnh cụ thể

Đơn điệu nhàm chán

Sống động

Kênh rạch

Kênh

Ba Khía

Rạch Mái Giầm

xã Năm Căn

Kênh Bọ Mắt

Cà Mau

Miêu tả, thuyết minh, giải thích

Vùng đất với thiên nhiên phong phú hoang sơ, gắn liền với cuộc sống lao động của con người

I.Tìm hiểu chung:

1.Tác giả:

2.Tác phẩm:

II.Tìm hiểu chi tiết:

1.Quang cảnh chung:

2.Quang cảnh cụ thể:

•Kênh rạch:

• Sông Năm Căn và rừng đước:

- Động từ: thoát, đổ, xuôi

- Hình ảnh so sánh gợi cảm

- Bức tranh nhiều màu sắc

- Từ láy: mênh mông, ầm ầm,

tăm tắp, loà nhoà

Khung cảnh dòng sông Năm Căn và rừng đước hiện lên vô cùng sinh động, đầy màu sắc

Khả năng quan sát tỉ mỉ, nhạy cảm và tinh tế trong cảm nhận và lựa chọn từ ngữ, hình ảnh miêu tả của tác giả.

Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch

giữa những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn

thước, trông hai bên bờ, rừng đước hiện lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái rụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ loà nhoà ẩn hiện trong sương mù và khói sóng ban mai.

I.Tìm hiểu chung:

1.Tác giả:

2.Tác phẩm:

II.Tìm hiểu chi tiết:

1.Quang cảnh chung:

2.Quang cảnh cụ thể:

•Kênh rạch:

•Sông Năm Căn và rừng đước:

3.Cảnh chợ Năm Căn:

- Những túp lều lá thô sơ kiểu cổ

nằm cạnh những ngôi nhà gạch

văn minh hai tầng.

- Những người con gái Hoa kiều

bán hàng xởi lởi.

- Những người Chà Châu Giang

bán vải, những bà cụ người

Miên bán rượu, với đủ các

giọng nói líu lô, đủ kiểu ăn vận

sặc sỡ…

- Những bến vận hà nhộn nhịp dọc dài

theo sông.

- Những ngôi nhà bè ban đêm, ánh đèn

măng - sông chiếu sáng như những khu

phố nổi.

Tả cụ thể, bao quát, chú ý màu sắc, hình khối,âm thanh => Chợ Năm Căn thật đông vui, tấp nập, trù phú, độc đáo.

Sự hiểu biết tường tận, gắn bó với con người và vùng đất này, nói rộng ra

là lòng yêu thiên nhiên, tình yêu quê hương, đất nước sâu sắc của Đoàn Giỏi.

I.Tìm hiểu chung:

1.Tác giả:

2.Tác phẩm:

II.Tìm hiểu chi tiết:

1.Quang cảnh chung:

2.Quang cảnh cụ thể:

3.Chợ Năm Căn:

3.Chợ Năm Căn:

III.Tổng kết:

1.Nội dung:

2.Nghệ thuật:

Cảnh sông nước Cà Mau có vẻ đẹp hùng vĩ, rộng lớn, đầy sức sống, Chợ Năm Căn là hình ảnh cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo.

- Ngôi kể thứ nhất (tôi), trực tiếp quan sát, miêu

tả cảnh từ trên con thuyền.

- Sử dụng nhiều phương thức và thủ pháp miêu tả (quan sát, so sánh, tưởng tượng), nhất là việc huy động nhiều giác quan để cảm nhận và tô đậm các

ấn tượng

* Hướng dẫn ôn tập

- Học ghi nhớ; học phần phân tích văn bản.

- Đọc lại văn bản; tìm đọc truyện “ Đất rừng phương Nam ”.

- Viết một đoạn văn khoảng 10 câu trình bày cảm nhận của

em về vùng Cà Mau qua bài “ Sông nước Cà Mau” .

CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!