Hoàn cảnh ra đời : -Đoàn quân Tây Tiến: thành lập đầu năm 1947, có nhiệm vụ phối hợp với bộ đội Lào bảo vệ biên giới Việt – Lào và miền tây Bắc bộ, địa bàn hoạt động rộng lớn, hoang vu,
Trang 1TÂY TIẾN
Trang 3I TÌM HIỂU CHUNG:
1 Tác giả :
Trang 12-Là một nghệ sĩ đa tài: làm thơ, vẽ tranh, viết văn, soạn nhạc
-Là một hồn thơ phóng khoáng, hồn
hậu, lãng mạn và tài hoa
- 2001, được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.
- Sáng tác chính: Mây đầu ô (thơ, 1968), Thơ văn Quang Dũng (tuyển
thơ văn, 1988)
I TÌM HIỂU CHUNG:
1 Tác giả :
Trang 132 Văn bản: a Hoàn cảnh ra đời :
-Đoàn quân Tây Tiến: thành lập đầu năm 1947, có nhiệm vụ phối hợp với bộ đội Lào bảo vệ biên giới Việt – Lào và miền tây Bắc bộ, địa bàn hoạt động rộng lớn, hoang vu, hiểm trở, chiến sĩ phần đông là thanh niên Hà Nội luôn lạc quan yêu đời Quang Dũng là đại đội trưởng
-Quang Dũng viết Tây Tiến vào cuối năm 1948, ở
Phù Lưu Chanh (Hà Tây), khi ông đã chuyển sang đơn vị khác và nhớ về đơn vị cũ Lúc đầu bài thơ có
tên là Nhớ Tây Tiến
-In trong tập Mây đầu ô
Trang 14Địa bàn hoạt động của Tây Tiến
Trang 15Sông Mã
Trang 16Đường hành quân
Trang 17Đường lên Tây Bắc Đường hành quân
Trang 192 Bố cục:
- Phần 1: “Sông Mã thơm nếp xôi”:
- Phần 2: “Doanh trại hoa đong đưa”:
- Phần 3: “Tây Tiến đoàn khúc độc hành”:
- Phần 4: “Tây Tiến chẳng về xuôi”:
Trang 20thơ mộng
Lời thề Tây TiếnNhững kỉ niệm đẹp
trên các chặng đường hành quân
Chân dung người lính Tây Tiến
Đoạn 1
Đoạn 2
Đoạn 3
Đoạn 4
Phác thảo chân dung lính Tây Tiến
Trang 21II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1 Đoạn 1
-Hai câu đầu:
Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi! Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi
Các yếu tố cần phân tích:
-“Sông Mã xa rồi”
-“Tây Tiến ơi”
-“Nhớ”, “Nhớ chơi vơi”
Trang 22II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
+ Sương lấp đoàn quân mỏi
+ Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
+ Heo hút cồn mây súng ngửi trời
+ Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống
-Các âm thanh: thác gầm thét, cọp trêu người
-Thanh điệu
Trang 23II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1 Đoạn 1
Các yếu tố cần phân tích:
-Các hình ảnh:
+ Hoa về trong đêm hơi
+ Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
+ Tây Tiến cơm lên khói
-Hương vị: Mai Châu mùa em thơm nếp xôi
-Thanh điệu
Trang 24II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
Trang 25Đoạn 1
Nghệ thuật
Nội dung
Sử dụng đặc sắc từ địa danh
Ngôn ngữ giàu hình ảnh, nhạc điệu Bức tranh miền Tây Chân dung người lính Tây Tiến
Trang 262 Đoạn 2: Những kỉ niệm.
a Đêm hội đuốc hoa
“Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa
Kìa em xiêm áo tự bao giờ Khèn lên man điệu nàng e ấp Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ ”
Trang 27- Không gian: ánh sáng lung linh của lửa đuốc,
âm thanh réo rắt của tiếng đàn, cảnh vật và con người như ngả nghiêng, ngất ngây, rạo rực huyền ảo, rực rỡ, tưng bừng, sôi nổi
Trang 28Nhân vật trung tâm của buổi liên hoan văn nghệ
Trang 29- Nhân vật trung tâm: “em” với áo xiêm lộng
lẫy (“ xiêm áo tự bao giờ ”), vừa e thẹn vừa
tình tứ (“ e ấp ”), vừa duyên dáng trong điệu vũ
xứ lạ (“ man điệu ”)
làm say đắm lòng người chiến sĩ xa nhà.
-Thái độ người lính Tây Tiến:
+ Qua hai chữ “kìa em”: cái nhìn vừa ngạc nhiên vừa mê say, ngây ngất
+ Qua các từ “xây hồn thơ”: người lính đã trở thành thi sĩ
Trang 30b Cảnh sông nước miền Tây:
“Người đi Châu Mộc chiều sương ấy,
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ.
Có nhớ dáng người trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”
Trang 31- Không gian:
- Không gian: Dòng sông trong một buổi chiều giăng mắc một màu sương; sông nước, bến bờ lặng
tờ, hoang dại như thời tiền sử mênh mông, nhoè
mờ, ảo mộng, những bông hoa tình tứ làm duyên
Trang 32- Con người:
+ “dáng người trên độc mộc”: dáng hình mềm mại, uyển chuyển, mạnh mẽ của những cô gái, chàng trai trên những chiếc thuyền độc mộc
Trang 33Nghệ thuật:
- Những nét vẽ mềm mại, duyên dáng khác hẳn với những nét khoẻ khoắc, gân guốc khi đặc tả cảnh dốc đèo.
- Ngôn ngữ giàu chất tạo hình, giàu tính nhạc,
chất thơ và chất nhạc hoà quyện
Nội dung: tái hiện vẻ đẹp thơ mộng, trữ tình
của thiên nhiên, con người miền Tây và nỗi nhớ nhung sâu sắc của nhà thơ
Trang 343 Đoạn 3: Chân dung người lính Tây Tiến:
3 Đoạn 3: Chân dung người lính Tây Tiến:
* Ngoại hình:.
Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc Quân xanh màu lá dữ oai hùm Mắt trừng gởi mộng qua biên giới
Trang 35* Tâm hồn:.
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
Trang 37•Khúc nhạc tiễn đưa:
.Sông Mã gầm lên khúc độc hành”
Trang 394 Lời thề gắn bó với đoàn quân Tây Tiến và miền Tây Bắc:
“ “ Tây Tiến người đi không hẹn ước
Đường lên thăm thẳm một chia phôi
Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi”
Trang 40=> Nhịp thơ chậm, giọng thơ trầm buồn => Nhịp thơ chậm, giọng thơ trầm buồn
nhưng tinh thần “chẳng về xuôi” làm toát lên vẻ hào hùng của cả đoạn thơ.
Trang 41IV TỔNG KẾT:
1.Nghệ thuật
2 Ý nghĩa văn bản
Trang 43Cựu chiến binh Tây Tiến với con đường Tây Tiến mới được đặt tên