TIẾNG GÀ TRƯATrên đường hành quân xaDừng chân bên xóm nhoTiếng gà ai nhảy ô “Cục…cục tác cục ta” Nghe xao động nắng trưaNghe bàn chân đỡ moi Nghe gọi về tuôi thơ... Ti
Trang 1CHÀO MỪNG QUÍ ĐỒNG NGHIỆP
VÀ CÁC EM HỌC SINH
Người thực hiện: Nguyễn Thị Mỹ Huệ
Trang 2KIỂM TRA BÀI CU
1/ Đọc hai bài thơ “ Cảnh khuya” và bản dịch thơ “ Rằm
tháng giêng” Cho biết hai bài thơ này được sáng tác
trong hoàn cảnh nào? Ở đâu?
Hai bài thơ trên được Bác sáng tác năm 1947-1948, khi Bác lãnh đạo cuộc kháng chiến ở chiến khu Việt Bắc.
2/Đọc lại bài “Cảnh khuya” và bản dịch thơ “Rằm tháng giêng”, cho biết tâm hồn và tình cảm nhà thơ thể hiện
thế nào trong bài?
Tác giả thể hiện tình yêu nước sâu nặng gắn liền với lòng yêu thiên nhiên tha thiết, phong thái ung dung,lạc quan, luôn tin tưởng vào cuộc kháng chiến của người chiến sĩ cách mạng.
Trang 4Tiết 53-54 Văn bản TIẾNG GÀ TRƯA
2/ Tác phẩm:
Bài thơ “Tiếng gà trưa” được viết trong thời kỳ đầu của
cuộc kháng chiến chống Mỹ, in trong tập thơ “Hoa dọc
chiến hào” của Xuân Quỳnh
Trang 6XUÂN QUỲNH (1942-1988)
Trang 9Xuân Quỳnh và
chồng (nhà thơ, nhà biên kịch Lưu Quang Vũ)
Trang 10Tiết 53-54 Văn bản TIẾNG GÀ TRƯA
2/ Tác phẩm:
Bài thơ “Tiếng gà trưa” được viết trong thời kỳ đầu của
cuộc kháng chiến chống Mỹ, in trong tập thơ “Hoa dọc
chiến hào” của Xuân Quỳnh
3/ Từ kho:
Các chú thích 1,2,3,4
Trang 11Tiết 53-54 Văn bản TIẾNG GÀ TRƯA
Xuân Quỳnh
I/ GIỚI THIỆU:
II/ ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN:
1/ Đọc: Thể thơ:
Nhịp 2/3, 3/2 chú ý nhấn giọng các điệp từ, điệp câu.
Phân biệt giọng mắng yêu của bà với các lời kể, lời tả của tác giả trong vai anh bộ đội trên đường hành quân đang nhớ nhà, nhớ quê…
Trang 12TIẾNG GÀ TRƯA
Trên đường hành quân xaDừng chân bên xóm nhoTiếng gà ai nhảy ô
“Cục…cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưaNghe bàn chân đỡ moi
Nghe gọi về tuôi thơ
Trang 13Tiếng gà trưa Tay bà khum soi trứng Dành từng quả chắt chiu Cho con gà mái ấp
Cứ hàng năm hàng năm Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi Mong trời đừng sương muối Để cuối năn bán gà
Cháu được quần áo mới
Ôi cái quần chéo go Ống rộng dài quét đất Cái áo cánh trúc bâu
Đi qua nghe sột soạt
Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng
“Gà đẻ mà nhìn
Rồi sau này lang mặt”
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng
Trang 14Tiếng gà trưa
Mang bao nhiêu hạnh phúc
Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tô Quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuôi thơ
Xuân Quỳnh
Trang 15Tiết 53-54 Văn bản TIẾNG GÀ TRƯA
Xuân Quỳnh
I/ GIỚI THIỆU:
II/ ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN:
1/ Đọc: Thể thơ: Thơ 5 chữ (có xen với câu 3 chữ)
Phương thức: Biểu cảm
2/ Bố cục:
Bài thơ có thể chia làm
mấy phần?
Có ba phần chính
-Từ đầu đến “tuôi thơ” Âm thanh tiếng gà trưa khơi
mạch cảm xúc cho nhà thơ
-Tiếp theo đến “nghe sột soạt” Tiếng gà trưa gợi kỷ niệm
tuôi thơ bên bà và đàn gà
-Còn lại Tiếng gà trưa đã đi vào cuộc chiến đấu,
khắc sâu thêm tình gia đình, tình yêu quê hương, đất nước
Hãy cho biết bài thơ nào em đã
học cũng sáng tác theo thể thơ 5
Anh lặng yên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương Người cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm…”
“ Anh Đội viên thức dậy Thấy trời khuya lắm rồi Mà sao Bác vẫn ngồi Đêm nay Bác không ngủ…
Anh lặng yên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương Người cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm…”
Trang 16Tiết 53-54 Văn bản TIẾNG GÀ TRƯA
“Cục…cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưaNghe bàn chân đỡ moiNghe gọi về tuôi thơ
a/ Tiếng gà khơi nguồn cam
xúc cho người chiến si:
Em hãy tìm xem từ
nào gợi tả âm thanh?
Ta gọi đó là từ gì?
-“Cục…cục tác cục ta”
Từ láy tượng thanh, diễn tả
âm thanh tiếng gà nhảy ô
Từ nào trong đoạn thơ được lặp lại nhiều lần?
Đó có phải là lỗi lặp từ
không?
-“Nghe” (ba lần), gọi là điệp từ, tác dụng nhấn mạnh cảm xúc
Trên đường hành quân, nghe tiếng gà nhảy ổ, người chiến sĩ cảm thấy vui trong lòng, và những kỷ niệm tuổi thơ chợt quay về.
Trang 19Tiếng gà trưa Tay bà khum soi trứng Dành từng quả chắt chiu Cho con gà mái ấp
Cứ hàng năm hàng năm Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi Mong trời đừng sương muối Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới
Ôi cái quần chéo go Ống rộng dài quét đất Cái áo cánh trúc bâu
Đi qua nghe sột soạt
Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng
“Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt”
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng
Trang 20Tiết 53-54 Văn bản TIẾNG GÀ TRƯA
I/GIỚI THIỆU: Xuân Quỳnh
II/ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN:
1/ Đọc:
2/ Bố cục:
3/ Phân tích:
a/
b/ Những kỷ niệm tuổi thơ
bên bà và đàn gà:
Tiếng gà trưaỔ rơm hồng những trứngNày con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắngNày con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
Trang 26Tiết 53-54 Văn bản TIẾNG GÀ TRƯA
I/GIỚI THIỆU: Xuân Quỳnh
II/ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN:
1/ Đọc:
2/ Bố cục:
3/ Phân tích:
b/ Những kỷ niệm tuổi
thơ bên bà và đàn gà:
- Ổ trứng và đàn gà:
Ký ức sâu đậm về hình
ảnh ổ trứng và đàn gà
khỏe mạnh, béo tốt.
-Hình ảnh người bà và tình bà
cháu:
Hình ảnh miêu tả, gợi cảm
*Tiếng bà mắng “Gà đẻ… lang mặt” Kỷ niệm về tính tò mò,
xem gà đẻ bị bà mắng
“Ổ rơm hồng những trứng,
Gà mái mơ…hoa đốm trắng,
gà mái vàng… lông óng như
màu nắng.”
Trang 28Bức tranh vẽ hình ảnh người bà, con gà và quả trứng Các hình ảnh này đã làm sống lại những kỉ niệm tuổi thơ thân thương của tác giả bên cạnh bà.
Bức tranh vừa xem
đã miêu tả ai? Người
đó đã làm những công
việc gì và làm cho ai?
Trang 29Tiết 53-54 Văn bản TIẾNG GÀ TRƯA
I/GIỚI THIỆU: Xuân Quỳnh
II/ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN:
1/ Đọc:
2/ Bố cục:
3/ Phân tích:
b/ Những kỷ niệm tuổi
thơ bên bà và đàn gà:
-Ổ trứng và đàn gà:
“ Ổ rơm hồng những trứng,
gà mái mơ…hoa đốm trắng,
gà mái vàng…lông óng như
màu nắng
Ký ức sâu đậm về hình ảnh
ô trứng và đàn gà khoe
mạnh, béo tốt
-Hình ảnh người bà và tình bà
cháu:
Hình ảnh miêu tả, gợi cảm
*Tiếng bà mắng “Gà đẻ… lang mặt” Kỷ niệm về tính tò mò,
xem gà đẻ bị bà mắng
* “Tay bà khum soi trứng, chắt chiu, lo đàn gà toi, mong trời đừng sương muối, cuối năm bán gà, cháu được quần áo mới…”Nhịp thơ dồn dập, dùng nhiều hình ảnh và động từ liên tiếp
Tình bà cháu thiêng liêng, sâu nặng Bà hết lòng
thương yêu, lo lắng cho cháu
Trang 30Tiết 53-54 Văn bản TIẾNG GÀ TRƯA
c/ Tiếng gà trưa đã đi vào cuộc chiến đấu:
Tiếng gà trưa Mang bao nhiêu hạnhphúc Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng
Cháu chiến đấu hôm nay Vì lòng yêu Tô Quốc
Vì xóm làng thân thuộc Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác Ổ trứng hồng tuôi thơ.
-“Vì Tô quốc, vì xóm làng, vì bà, vì tiếng gà”…
Điệp từ “vì”, nhấn mạnh mục đích cuộc chiến đấu vì quê hương đất nước
- “ Đêm cháu về nằm mơ, giấc ngủ hồng sắc trứng”
Tiếng gà đã đi theo anh chiến sĩ vào từng giấc ngủ với
hình ảnh ô trứng hồng
Những kỷ niệm tuổi thơ bên bà khơi dậy tình yêu
quê hương, yêu xóm làng thân thuộc, tình gia đình
gắn liền với tình yêu đất nước một cách sâu sắc.
Hình ảnh nào đã theo anh chiến sĩ
vào cuộc chiến đấu?
Hình ảnh nào đã theo anh chiến sĩ
vào cuộc chiến đấu?
Những cụm từ nào nói lên mục đích cuộc chiến đấu của anh chiến sĩ?
Những cụm từ nào nói lên mục đích cuộc chiến đấu của anh chiến sĩ?
Trang 31Người chiến sĩ đã mang theo âm thanh tiếng gà trưa và hình ảnh ổ trứng, đàn gà vào cuộc chiến đấu làm chắc thêm tay súng, thể hiện tình yêu quê hương, yêu nước thiết tha sâu sắc Là người học sinh còn ngồi dưới mái trường,
em sẽ làm gì để thể hiện lòng yêu gia đình, yêu quê hương đất nước một
cách cụ thể nhất?
Trang 32CÂU HỎI THẢO LUẬN
Theo em hình ảnh nào trong bài thơ
được tác giả tập trung miêu tả và
bộc lộ cảm xúc nhiều nhất? Vì sao?
(Thảo luận nhóm lớn, trình bày miệng, thời gian 5’)
Tác giả tập trung miêu tả, kể chuyện về những kỷ niệm bên bà và đàn gà Qua đó tác giả bộc lộ lòng yêu bà, yêu gia đình Tình gia đình đã làm chắc
thêm tay súng, bồi đắp thêm tình yêu nước, yêu quê hương một cách sâu
sắc nhất.
Trang 33Tiết 53-54 Văn bản TIẾNG GÀ TRƯA
Xuân Quỳnh
I/ GIỚI THIỆU:
II/ ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN:
III/ TỔNG KẾT:
Theo em, bài thơ đã thể hiện tình cảm
gì? Thông qua những hình ảnh nào?
Thông qua âm thanh “Tiếng gà trưa”, tác giả đã gợi lại
những kỷ niệm của tuôi thơ và tình bà cháu Tình cảm gia đình thiêng liêng đã làm sâu sắc thêm tình yêu quê
hương đất nước
Em hãy nhận xét về thể thơ và cách diễn tả tình cảm
của tác giả?
Em hãy nhận xét về thể thơ và cách diễn tả tình cảm
của tác giả?
2/ Nghệ thuật:
Thể thơ 5 chữ, có xen các câu 3 chữ như sự điểm
nhịp của cảm xúc Tình cảm được diễn tả một cách
tự nhiên, nhiều hình ảnh bình dị, chân thực
Trang 34Tiết 53-54 Văn bản TIẾNG GÀ TRƯA
Xuân Quỳnh
I/ GIỚI THIỆU:
II/ ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN:
III/ TỔNG KẾT:
IV/ LUYỆN TẬP:
1/ Chọn học thuộc một đoạn của bài thơ khoảng 10 dòng.2/ Cảm nghĩ của em về tình bà cháu trong bài thơ này?
Tình bà cháu thiêng liêng, sâu sắc Bà hết sức thương yêu, lo lắng cho cháu, cháu lúc nào
cũng kính trọng và biết ơn bà.
Trang 351/ Theo em, mạch cảm xúc của bài thơ bắt nguồn từ đâu?
1/ Theo em, mạch cảm xúc của bài thơ bắt nguồn từ đâu?
Củng cố
2/ Tiếng gà trưa đã gợi lại
cho tác giả những kỷ niệm gì?
3/ Bài thơ bộc lộ tình cảm gì sâu sắc nhất?
Trang 36HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
1/Học thuộc 10 dòng thơ và phần tổng kết.
2/ Tập nêu cảm nghĩ về một kỷ niệm tuổi thơ bên người thân.
3/ Chuẩn bị bài mới: Điệp ngữ (Tìm hiểu khái niệm về điệp ngữ và các dạng điệp ngữ).
* * * * * * *
Trang 37QUÍ ĐỒNG NGHIỆP VÀ CÁC EM HỌC SINH ĐÃ THEO DÕI TIẾT HỌC NGÀY HÔM NAY
XIN CHÚC SỨC KHỎE VÀ HẸN GẶP LẠI