Slide 1 VĂN BẢN TỰ SỰ NHÂN VẬT LAI LỊCH NGOẠI HÌNH HÀNH ĐỘNG NGÔN NGƯ SỰ VIỆC Đối thoại Độc thoại Độc thoại nội tâm TLV ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ[.]
Trang 2VĂN BẢN TỰ SỰ
Độc thoại
Độc thoại nội tâm
Trang 3TLV: ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG
VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại độc thoại
và độc thoại nội tâm trong văn bản tự
sự.
Trang 41 Ví dụ.
Có người hỏi :
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!
Ông Hai trả tiền nước, đứng đậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng, vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng cười nói xôn xao của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của người đàn bà cho con bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta còn thương Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát.
Trang 5Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta
rẻ rúng hắt hủi ư ? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
Trang 6TLV: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc
thoại và độc thoại nội tâm trong văn
Dấu hiệu có 2 lượt người qua lại
Lượt 1 : - Sao bảo làng chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( lời trao)
Lượt 2: - Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! (lời đáp)
+ Có 2 gạch đầu dòng ở 2 lượt lời.
3 Kết luận:
a Đối thoại là hình thức đối
đáp, trò chuyện giữa 2 hoặc
nhiều người Trong văn bản tự
sự, đối thoại được thể hiện
bằng các gạch đầu dòng ở đầu
lời trao và lời đáp (mỗi lượt lời
là một lần gạch đầu dòng)
Trang 7Điều kiện để có đối thoại diễn ra là gì?
+ Phải có hoàn cảnh giao tiếp.
+ Phải có sự hiện diện của người tham gia giao tiếp (2 người trở lên)
+ Giữa 2 người phải có nhu cầu trao đổi thông tin.
Trang 8Câu này ông Hai nói
với ai? Đây có phải là
một câu đối thoại
không? Vì sao?
tiếp chuyện cụ thể nào cả, cũng không liên quan đến chủ đề mà 2 người đàn bà đang trao đổi Sau câu nói của ông lão chẳng có ai
đáp lại Đây chỉ là một câu nói bâng quơ, đánh trống lảng để tìm cách thoái lui
Ông Hai nói với
chính mình
Trong đoạn trích còn có câu nào kiểu này không?
Câu này, ông Hai nói với ai?
Nói với ai đó (bọn Việt gian) trong tưởng tượng
- Hà, nắng gớm,
về nào…
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng
gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
- Hà, nắng gớm,
về nào…
- Hà, nắng gớm,
về nào…
Trang 9Ông Hai nói với
chính mình .
Nói với ai đó (bọn Việt gian) trong tưởng tượng
Cách diễn đạt như trên có tác dụng như thế nào?
Tác dụng: khắc họa sâu sắc tâm trạng đau đớn, tủi hổ; lòng căm giận sâu sắc của ông Hai đối với những kẻ đang tâm theo giặc.
Độc thoại
Trang 10TLV: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại độc thoại
và độc thoại nội tâm trong văn bản tự
sự.
3 Kết luận.
a Đối thoại là hình thức đối đáp, trò
chuyện giữa 2 hoặc nhiều người Trong
văn bản tự sự, đối thoại được thể hiện
bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao
và lời đáp (mỗi lượt lời là một lần gạch
đầu dòng)
b Độc thoại: Lời của 1 người nào đó
nói với chính mình hoặc nói với ai đó
trong tưởng tượng, nói thành lời, phía
trước câu nói có gạch đầu dòng
Trang 11Điều kiện nào để độc thoại xảy ra?
Phải có hoàn cảnh giao tiếp để nhân vật có nhu cầu bộc lộ nội tâm.
Thảo luận: Theo em, đối thoại và độc thoại giống và khác nhau như thế nào?
Giống: - Đều là lời nói của nhân vật.
- Đều có dấu gạch đầu dòng.
Khác:
Đối thoại Độc thoại
- Là hình thức đối đáp trò
chuyện giữa 2 hoặc nhiều người
- Lời nói với chính mình hoặc với ai đó trong tưởng tượng
- Nhu cầu trao đổi thông tin - Nhu cầu bộc lộ nội tâm
Trang 12Những câu như “Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư?
Chúng nó cũng bị người ta hắt hủi rẻ rúng đấy ư?Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu ”
? Là những câu ai hỏi ai? Thể hiện điều gì?
Ông Hai tự hỏi chính mình diễn ra trong suy nghĩ và tình
cảm của ông Hai Thể hiện tâm trạng xót xa của ông khi nghĩ về
những đứa con nhỏ bé, vô tội của mình sẽ bị mọi người xa lánh,
hắt hủi…
? Nhận xét gì về hình thức của các câu hỏi này, có gì khác so
với lời đối thoại và độc thoại trước đó?
Không có gạch đầu dòng,
không phát ra thành tiếng mà chỉ âm thầm diễn ra trong suy
nghĩ tình cảm của ông Hai
Độc thoại nội tâm.
Trang 13TLV: ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại độc thoại
và độc thoại nội tâm trong văn bản tự
sự.
3 Kết luận.
a Đối thoại là hình thức đối đáp, trò
chuyện giữa 2 hoặc nhiều người Trong
văn bản tự sự, đối thoại được thể hiện
bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao
và lời đáp (mỗi lượt lời là một lần gạch
đầu dòng)
b Độc thoại: Lời của 1 người nào đó
nói với chính mình hoặc nói với ai đó
trong tưởng tượng, nói thành lời thì
phía trước câu nói có gạch đầu dòng
c Độc thoại nội tâm:
Lời của 1 người nào đó nói với chính mình hoặc là nói với một ai đó trong tưởng tượng song không nói thành lời, không có gạch đầu dòng
Trang 14Vậy trong đoạn trích trên, ngôn ngữ nhân vật có những hình thức diễn đạt nào? Tác dụng?
* Các hình thức diễn đạt: Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm
Tác dụng:
- Làm cho câu chuyện có không khí như cuộc sống thật.
- Khắc họa sâu sắc thái độ căm giận và tâm trạng dằn vặt, đau đớn của ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc.
- Khắc họa thành công tính cách nhân vật: giàu lòng tự trọng, nhạy cảm, dễ xúc động…
Trang 15Vậy, em hãy cho biết trong văn bản tự sự yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm có vai trò như thế nào trong việc thể
hiện nhân vật, cũng như trong việc thể hiện không khí cuả câu
chuyện?
- Làm cho câu chuyện có không khí như cuộc sống thật
- Thể hiện nhân vật, đi sâu vào nội tâm, góp phần giúp chúng ta hiểu
rõ tính cách nhân vật
- Câu chuyện sinh động
Trang 16TLV: ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại độc
thoại và độc thoại nội tâm trong
văn bản tự sự.
3 Kết luận.
a Đối thoại là hình thức đối đáp, trò
chuyện giữa 2 hoặc nhiều người
Trong văn bản tự sự, đối thoại được
thể hiện bằng các gạch đầu dòng ở
đầu lời trao và lời đáp (mỗi lượt lời là
một lần gạch đầu dòng)
b Độc thoại: Lời của 1 người nào đó
nói với chính mình hoặc nói với ai đó
trong tưởng tượng, nói thành lời thì
phía trước câu nói có gạch đầu dòng
c Độc thoại nội tâm:
Lời của một người nào đó nói với chính mình hoặc là nói với một ai đó trong tưởng tượng song không nói thành lời, không có
gạch đầu dòng
d Tác dụng:
Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là những hình thức quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự
Ii
Trang 17Đối thoại Độc thoại Độc thoại nội tõm
- Là cuộc trò
chuyện giữa hai
hoặc nhiều ngư ời
- Nói với chính mình hoặc với ai
đó trong tưởng tượng, thành lời
- Nói với chính mình hoặc với
ai đó trong tưởng tượng, không thành lời
- Có gạch đầu
dòng giữa lời trao
và lời đáp
- Có gạch đầu dòng - Không có gạch đầu dòng
Bảng tổng hợp
văn độc thoại, độc thoại nội tõm?
Trang 18TLV: ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc
thoại và độc thoại nội tâm trong
văn bản tự sự.
a Đối thoại là hình thức đối đáp, trò
chuyện giữa 2 hoặc nhiều người
Trong văn bản tự sự, đối thoại được
thể hiện bằng các gạch đầu dòng ở
đầu lời trao và lời đáp (mỗi lượt lời là
một lần gạch đầu dòng
b Độc thoại: Lời của 1 người nào đó
nói với chính mình hoặc nói với ai đó
trong tưởng tượng, nói thành lời thì
phía trước câu nói có gạch đầu dòng
c Độc thoại nội tâm
Lời của một người nào đó nói với chính mình hoặc là nói với một ai đó trong tưởng tượng song không nói thành lời, không có
Trang 19- Lêi bµ Hai - Lêi «ng Hai
- Này, thầy nó ạ.
Thái độ bà Hai còn rụt rè khi muốn chia sẻ cùng chồng.
Ông Hai buồn chán tâm trạng của ông từ chỗ không muốn trả lời, đến gắt gỏng
vô cớ nhằm bày tỏ tâm trạng bực bội, đau khổ của ông Hai khi nói đến chuyện làng Chợ Dầu theo Tây yêu làng tha thiết
Bài: 1/178
Trang 20Viết một đoạn văn kể chuyện theo đề tài tự chọn, trong đó sử dụng cả hình thức đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm
Bài tập số 2/178
Trang 21Bài tập trắc
nghiệm:
Chọn câu trả lời đúng và đủ nhất
1) Trong văn bản tự sự, đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm
là những hình thức ngôn ngữ nào?
A Ngôn ngữ tác giả B Ngôn ngữ nhân
vật
A Hình thức đối thoại tạo không khí chân thực cho câu chuyện,
góp phần thể hiện thái độ và tình cảm của nhân vật
2) Trong văn bản tự sự đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm có
ý nghĩa nh thế nào?
B Hình thức độc thoại, nhất là độc thoại nội tâm thể hiện đ ợc
những diễn biến hết sức phức tạp và tinh tế trong thế giới nội tâm của nhân vật, góp phần khắc họa tính cách và phẩm chất nhân
Trang 23• Nắm vững khái niệm đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm.
• Hoàn thành bài tập 2 vào vở tập.
• Biết đưa các yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm
trong quá trình tạo lập văn bản tự sự phù hợp.
• Soạn bài: Ánh trăng.
