Từ ấyTừ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lí chói qua tim Hồn tôi là một vườn hoa lá Rất đậm hương và rộn tiếng chim… Tôi buộc lòng tôi với mọi người Để tình trang trải với trăm nơ
Trang 4Tè H÷u (1920 -
2002)
I- Tìm hiểu chung
1.Tác giả
- Tên khai sinh là Nguyễn Kim
Thành Quê: Thừa Thiên – Huế.
Trang 51947 -1954 1962 - 1971 1972 -1977 1992 1999
Từ ấy-Việt Bắc-Gió lộng-Ra trận-Máu và Hoa-Một tiếng
đờn-Ta với Ta
Theo sát các chặng đ ờng cách mạng Việt Nam
Huân ch ơng Sao vàng (1994); Giải th ởng Hồ
Chí Minh về văn học và nghệ thuật (1996); Giải
th ởng văn học ASEAN (1999).
Trang 6I- T×m hiÓu chung: 1
T¸c gi¶:
Là nhà thơ lớn của dân tộc, “con chim đầu đàn” của thơ ca cách mạng Việt Nam
Trang 7I- Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
2 Bài thơ: “Từ ấy”
* Xuất xứ:
“Từ ấy” là bài thơ mở đầu
cho phần thơ “Máu lửa” trong
Trang 8- Bài thơ là đề từ của tập
thơ, định hướng cuộc đời
và con đường thơ ca của Tố Hữu.
- Bài thơ là Tuyên ngôn
nghệ thuật và lẽ sống của
nhà thơ.
Trang 9II- Đọc- hiểu Văn bản
để, với, đã là, là Nhịp thơ thay đổi theo cảm xúc từng câu, từng khổ:
Trang 10Từ ấy
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim
Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim…
Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ
Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.
Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm, cù bất cù bơ…
Trang 11Nhóm 3 Sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm của nhà thơ được thể hiện ra sao trong khổ thơ 3?
Nhóm 1: Em hãy phân tích ý nghĩa các hình ảnh biểu tượng, chỉ ra các biện pháp nghệ thuật và giá trị của các biện pháp nghệ
thuật ấy trong khổ thơ đầu?
Nhóm 2: Nhà thơ nhận thức như thế nào về lẽ
sống và mối quan hệ giữa cá nhân với cộng
đồng ở khổ thơ 2?
Trang 12Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lí chói qua tim Hồn tôi là một vườn hoa lá Rất đậm hương và rộn tiếng chim…
2.1 Khổ 1.
2 Giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản.
Nhóm 1: Em hãy phân tích ý nghĩa các hình ảnh biểu tượng, chỉ ra các biện pháp nghệ thuật và giá trị của các biện pháp nghệ thuật ấy trong khổ thơ đầu?
Trang 13- “Từ ấy”: thời điểm quan trọng nhà thơ giác
+ Bừng: sáng lên bất ngờ với cường độ lớn.
+ Chói qua tim: Chỉ sự xuyên thấu mạnh mẽ của lí tưởng
2.1 Khổ 1 Niềm vui sướng khi
gặp lí tưởng cách mạng:
Trang 14- Hình ảnh so sánh trực tiếp: Hồn tôi - Vườn hoa lá, rất đậm hương, rộn tiếng chim.
- Từ ngữ biểu cảm mạnh: Rất đậm…, rộn tiếng…
Khẳng định lí tưởng cộng sản như một
nguồn sáng kì làm bừng sáng tâm hồn, làm
ấm nóng trái tim nhà thơ
Diễn tả niềm vui sướng, say mê nồng nhiệt của nhà thơ khi bắt gặp lí tưởng mới.
Trang 15Lí tưởng cộng sản -> Khơi dậy sức sống
mới, niềm yêu đời, đem lại cảm hứng sáng tạo mới cho hồn thơ.
Tác giả dùng thủ pháp liên tưởng bằng những hình ảnh ẩn dụ, so sánh và từ ngữ mới lạ, độc đáo, tươi trẻ để diễn tả tình cảm chân thành, trong trẻo – “Tiếng reo vui của người thanh niên
đã tìm được chân lí, lẽ phải của cuộc đời.”(Tố Hữu)
Trang 16Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với muôn nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời
2.2 Khổ 2.
Nhà thơ nhận thức như thế nào về lẽ sống và mối quan
hệ giữa cá nhân với cộng
đồng ở khổ thơ 2?
Trang 17Lòng tôi
Tình
Hồn tôi
buộc trang trải gần gũi
mọi ng ờitrăm nơibao hồn khổ
Cá
nhân
Quần chúng lao khổ
Mạnh khối đời
Mạnh khối đời
Cái tôi chan hoà trong cái ta.
2.2 Khổ 2.
Trang 18+ Buộc: ý thức tự nguyện gắn bó cao độ.
+ Trăm nơi: Hoán dụ -> chỉ mọi người sống ở khắp nơi
+ Khối đời: ẩn dụ -> chỉ khối đoàn kết cần lao cùng phấn đấu vì mục tiêu chung
+ Để, với: điệp từ -> nhịp thơ dồn dập, thôi thúc, hăm hở
+ Trang trải: Tâm hồn trải rộng với cuộc đời, tạo sự đồng cảm sâu sắc
Trang 19Tố Hữu đã đi từ cái tôi đến cái ta, gắn bó cuộc sống của cá nhân với nhân dân lao động nghèo khổ, với vận mệnh chung của dân tộc Tố
Hữu đã tìm thấy niềm vui và sức
mạnh không chỉ bằng nhận thức
mà còn bằng tình cảm mến yêu của trái tim nhân ái.
Trang 202.3 Khổ 3.
Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏKhông áo cơm, cù bất cù bơ…
Nhóm 3 Sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm của nhà thơ được thể hiện ra sao trong khổ thơ 3?
Trang 21+ Điệp cấu trúc: Tôi đã
là…của, là…của, là…của
-> Khẳng định ý thức tự
giác chắc chắn, vững
vàng
+ Đại từ xưng hô chỉ quan
hệ gia đình: Con, em, anh.
+ Số từ ước lệ: vạn
-> Giọng điệu mỗi lúc càng hăng say, nồng nhiệt
-> Nhấn mạnh, khẳng định tình cảm gia đình ruột thịt đầm ấm, thân thiết Sự cảm nhận sâu sắc mình là thành viên của đại gia đình quần chúng lao khổ
Trang 22Các cụm từ:
Kiếp phôi pha,
cù bất cù bơ
-> Sự biểu hiện xúc động, chân thành khi nói tới những kiếp
người bất hạnh, dãi dầu sương gió ->
Lòng căm giận trước bao ngang trái, bất công của cuộc đời cũ
Trang 23Lí tưởng cộng sản đã giúp nhà thơ vượt qua tình cảm cá nhân ích kỉ, hẹp hòi của giai cấp tiểu tư sản để có được tình thân yêu ruột thịt với quần chúng lao khổ
Trang 241 Nghệ thuật:
- Thể thơ thất ngôn: giọng điệu trang trọng.
- Cách ngắt nhịp linh hoạt
- Vần, phối âm có sức ngân vang.
- Ngôn ngữ giàu nhạc điệu, hình ảnh tươi sáng
Trang 25Câu hỏi: Sau khi được giác ngộ lí tưởng, cái “Tôi”Tố Hữu có khác
gì với cái “tôi” tiểu tư sản ngày
trước và cái “tôi” lãng mạn thơ
Mới?
Củng cố, luyện tập
Trang 26Niềm vui sướng mãnh liệt của nhà
thơ khi gặp lí tưởng cộng sản
Nhận thức sâu sắc về lẽ sống
Chuyển biến sâu sắc trong tình cảm
“TÔI” HÒA VỚI CÁI “TA”
“TÔI” GẮN BÓ MÁU THỊT VỚI ĐẠI GIA ĐÌNH
Câu hỏi : Sau khi được giác ngộ lí tưởng, cái “Tôi”Tố Hữu có khác gì với cái “tôi” tiểu tư sản ngày trước và cái “tôi”
lãng mạn thơ Mới?
Trên dòng sông mù sương Tôi đã khô như cây sậy bên đường Đâu dám ước làm hoa thơm trái ngọt Tôi đã chết lặng im như con chim không bao giờ được hót…
( Tố Hữu)
Ta là một, là riêng, là thứ nhất Không có chi bè bạn nổi cùng ta
…
Ta là con nai bị chiều đánh lưới Không biết đi đâu đứng sầu bóng tối ( Xuân Diệu)
Với tôi tất cả như vô nghĩa Tất cả không ngoài nghĩa khổ đau (Chế lan Viên)
Trang 27Niềm vui sướng mãnh liệt của nhà
thơ khi gặp lí tưởng cộng sản
Nhận thức sâu sắc về lẽ sống
Chuyển biến sâu sắc trong tình cảm
“TÔI” HÒA VỚI CÁI “TA”
“TÔI” GẮN BÓ MÁU THỊT VỚI ĐẠI GIA ĐÌNH
Lí tưởng cộng sản đã có ý nghĩa như thế nào đối với người chiến sĩ
Tố Hữu và nhà thơ Tố Hữu?
- Chiếu rạng một cuộc đời
- Khơi nguồn sáng tạo
một hồn thơ mới
Trang 28Hướng dẫn về nhà
- Học thuộc bài thơ, nắm vững giá
trị nội dung, nghệ thuật của tác
phẩm
- Soạn bài theo PPCT