Ví dụ : Trích Lượm-Tố Hữu : Chú bé loắt choắt Cái sắc xinh xinh Cái chân thoăn thoắt Cái đầu nghênh nghênh Ca lô đội lệch Mồm huýt sáo vang Như con chim chích Nhảy trên đường
Trang 2Ví dụ : ( Trích Lượm-Tố Hữu) :
Chú bé loắt choắt
Cái sắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh
Ca lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng
=>Có cả vần chân, vần lưng,vần cách, vần liền.
=> Gieo vần hỗn hợp
Trang 3Tiết 99:
I ĐẶC ĐIỂM THƠ BỐN CHƯ
- Số chữ:
- Khổ:
- Vần:
- Nhịp:
Trang 4Tiết 99:
I ĐẶC ĐIỂM THƠ BỐN CHƯ.
- Số chữ:
- Khổ:
- Vần: + Vần chân và vần lưng.
+ Vần liền và vần cách.
+ Vần hỗn hợp.
- Nhịp: Thường ngắt nhịp 2/2
Thường chia khổ, mỗi khổ có bốn câu
Bốn chữ
Trang 5I ĐẶC ĐIỂM THƠ BỐN CHƯ
Về hình thức
- Mỗi câu có bốn tiếng.
- Số câu không hạn định.
- Thường ngắt nhịp 2/2.
- Gieo vần: Thường gieo vần chân và vần lưng, gieo vần liền hoặc vần cách, hay hỗn hợp.
- Xuất hiện nhiều trong tục ngữ, ca dao, đặc biệt là vè.
về nội dung
- Thường thiên về thơ tự sự : kể người, kể việc …
Trang 6Bài tập 1: Ngoài bài thơ Lượm, em còn
biết thêm bài thơ, đoạn thơ 4 chữ nào khác? Hãy nêu lên và chỉ ra những chữ cùng vần với nhau trong bài thơ đó?
Lá đổ rào rào
Chuổi cười ha hả
( Hàn Mặc Tử)
Trang 7Bài 2:
Mây lưng chừng hàng
Về ngang lưng núi
Ngàn cây nghiêm trang
Mơ màng theo bụi.
(Xuân Diệu)
Vần chân: Hàng - trang
Núi - bụi
Vần lưng: Hàng - ngang
Trang - màng
Vần lưng là vần được gieo vào giữa dòng thơ.
Vần chân là vần được gieo vào cuối dòng thơ.
Trang 8Cháu đi đường cháu
Chú lên đường ra
Đến nay tháng sáu
Chợt nghe tin nhà.
(Tố Hữu)
Nghé hành nghé hẹ
Nghé chẳng theo mẹ
Thì nghé theo đàn
Nghé chớ đi càn
Kẻ gian nó bắt.
(Đồng dao)
Gieo vần cách
Gieo vần liền
Bài 3: Tìm các chữ hiệp vần chân và
chỉ ra khổ thơ nào hiệp vần liền, khổ
nào hiệp vần cách.
Vần liền là vần được gieo liên tiếp ở các dòng thơ
Vần cách là vần không gieo liên tiếp mà thường cách ra một dòng thơ
Trang 9Em bước vào đây Gió hôm nay lạnh
Chị đốt than lên
Để em ngồi cạnh
Nay chị lấy chồng
Ở mãi Giang Đông
Dưới làn mây trắng Cách mấy con sông
Em bước vào đây
Gió hôm nay lạnh
Chị đốt than lên
Để em ngồi sưởi
Nay chị lấy chồng
Ở mãi Giang Đông
Dưới làn mây trắng
Cách mấy con đò
Bài 4: Chỉ ra các chữ gieo vần sai trong đoạn thơ dưới và
thay chữ “sông và chữ cạnh” vào cho đúng.
(Lưu Trọng Lư)
Trang 10BÀI TẬP*
Ta là con chim
Đi tìm hạnh phúc
Sóng nổi sóng
Bổng trầm
Đẹp thế người ơi!
Lòng ta chung thuỷ
Dâng hiến cho đời
Ta yêu ta
? Chọn từ nào trong các
từ sau:
Quy, thương, mến
quy
Chọn từ nào trong các từ sau để điền vào chỗ trống?
(1)Lặn, ngầm, chìm, xô, vỗ,
dâng
(2) Bài thơ,Nhạc khúc, câu hát, điệu hát
nhạc khúc chìm
Trang 11? Em hãy làm một đoạn hoặc một bài
thơ bốn chữ có từ 4 – 8 câu với nội dung kể hoặc tả về một người hay một sự việc nào đó theo chủ đề tự do với nhịp 2/2.
Trang 12HÀNH TRANG TUỔI TRE
Trang giấy trắng phau
Đón chào bạn trẻ
Chân trời mới mẻ
Nét bút nghiêng nghiêng
Đèn sáng từng đêm
Miệt mài chăm chỉ
Luyện rèn ý chí
Tươi sáng tương lai
Học đi em ơi Chân trời phía trước Hành trang em bước
Có học mới nên
Gian khó hãy quên Vượt lên hết thảy
Em hãy vững tin
Mỉm cười chào đón
Rồi mai khôn lớn Ước muốn tương lai Luôn mãi sáng ngời Như lời thầy dạy.