vl10-bai14-luc-huong-tam

=> Nhờ có lực của sợi dây tác dụng lên vật mà vật có thể chuyển động tròn đều.. => + Điểm đặt : đặt lên vật + Phương : phương của sợi dây phương của bán kính quỹ đạo tròn của vật + Ch

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu hỏi 1 : Chuyển động tròn đều là gì ?

Trả lời : Chuyển động tròn đều là chuyển động có quỹ

đạo tròn và có tốc độ trung bình trên mọi cung tròn là như nhau.

Câu hỏi 2 : Vectơ vận tốc của vật chuyển động tròn đều có

những đặc điểm gì ?

Trả lời : Vectơ vận tốc của vật chuyển động tròn đều có :

+ gốc : đặt ở vật + phương : tiếp tuyến với

đường tròn + chiều : chiều chuyển động + độ dài : biểu diễn cho giá trị Δs/Δt theo một tỉ lệ

v

O r

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu hỏi 3 : Tại sao chuyển động tròn đều luôn có gia tố

c ?

Trả lời : Trong chuyển động tròn đều, vectơ vận tốc có

độ dài không đổi nhưng có phương thay đổi

Đó là vectơ biến thiên Chuyển động mà vectơ vận tốc biến thiên thì có gia tốc.

v

O r

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu hỏi 4 : Vectơ gia tốc của vật chuyển động tròn đều có

những đặc điểm nào ?

Trả lời : Vectơ gia tốc của vật chuyển động tròn đều có :

+ gốc : đặt ở vật + phương : bán kính của đường tròn (vuông góc

với phương của vectơ vận tốc) + chiều : hướng vào tâm (gia tốc hướng tâm) + độ dài : không đổi và tính bằng công thức

r r

v

2







O r aht

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu hỏi 5 : Phát biểu và viết hệ thức của định luật II Newton.

Trả lời : Gia tốc của một vật cùng hướng với lực tác dụng

lên vật Độ lớn của gia tốc tỉ lệ thuận với độ lớn của lực và tỉ lệ nghịch với khối lượng của vật.

Hệ thức :

m

F a





 hay F m a





F F

F  

Trường hợp vật chịu nhiều lực tác dụng F1,F2,

F là hợp lực của các lực đó : thì

BÀI MỚI

Tại sao vệ tinh nhân tạo bay được vòng quanh Trái Đất ?

BÀI MỚI

Các em quan sát thí nghiệm sau đây về một vật nhỏ buộc

chặt vào sợi dây và được quay nhanh cho chuyển động.

Nếu dây bị tuột thì vật văng đi Vậy nhờ đâu mà vật có thể

chuyển động tròn đều ?

=> Nhờ có lực của sợi dây tác dụng lên vật mà vật có thể

chuyển động tròn đều.

Hãy chỉ ra điểm đặt, phương và chiều của lực mà sợi dây tác dụng lên vật ?

=> + Điểm đặt : đặt lên vật

+ Phương : phương của sợi dây (phương của bán

kính quỹ đạo tròn của vật) + Chiều : hướng vào tâm quỹ đạo tròn của vật

BÀI MỚI

LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14

I LỰC HƯỚNG TÂM

Em hãy nhắc lại khi vật chuyển động tròn đều

thì gia tốc của vật có những đặc điểm gì ?

1 Định nghĩa

Theo định luật II Newton thì lực (hoặc hợp lực của các lực) gây ra gia tốc hướng tâm cho vật có đặc điểm gì ?

Từ đó em hãy đưa ra định nghĩa lực hướng tâm ?

LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14

I LỰC HƯỚNG TÂM

1 Định nghĩa

Lực (hay hợp lực của các lực) tác dụng vào một vật chuyển động tròn đều và gây ra cho vật gia tốc hướng tâm gọi là lực hướng tâm.

Em hãy vận dụng định luật II Newton

để tìm công thức lực hướng tâm ?

2 Công thức

Dạng độ lớn :

ht

ht m a

F   

Dạng vectơ :

r

m r

v m ma

Fht ht 2

2









v

O r

ht

F

LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14

I LỰC HƯỚNG TÂM

1 Định nghĩa

2 Công thức

3 Ví dụ

Trong trường hợp vệ tinh

nhân tạo chuyển động

tròn đều quanh Trái Đất thì

lực nào đóng vai trò là lực

hướng tâm ?

Lực hấp dẫn

Lực hấp dẫn giữa Trái Đất và vệ tinh nhân

tạo đóng vai trò lực hướng

tâm Lực này gây ra cho vệ

tinh gia tốc hướng tâm, giữ

cho nó chuyển động tròn

đều quanh Trái Đất.

Ví dụ 1 :

LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14

Núi

Ý tưởng thiên tài của Newton về việc phóng vệ tinh nhân tạo

LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14

I LỰC HƯỚNG TÂM

1 Định nghĩa

2 Công thức

3 Ví dụ

Trong trường hợp này, lực nào

đã đóng vai trò là lực hướng

tâm gây ra gia tốc hướng tâm

cho vật, giữ cho vật chuyển

Ví dụ 2 :



Trong trường hợp này, lực ma

sát nghỉ đóng vai trò lực hướng

tâm gây ra gia tốc hướng tâm

cho vật, giữ cho vật chuyển

Đặt một vật nhỏ lên một mặt

bàn nằm ngang rồi cho bàn

quay đều từ từ quanh trục của

nó thì thấy vật nhỏ quay theo.

LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14

I LỰC HƯỚNG TÂM

1 Định nghĩa

2 Công thức

3 Ví dụ

Ví dụ 3 :

Đường ô tô và đường sắt ở

những đoạn cong phải làm

nghiêng về phía tâm cong.

Vì sao phải làm như vậy ?

LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14

I LỰC HƯỚNG TÂM

1 Định nghĩa

2 Công thức

3 Ví dụ

Ví dụ 3 :

Khi xe ô tô hoặc tàu hoả đi đến đoạn

cong, phản lực N  không cân bằng với trọng lực P 

nữa Hợp lực của hai lực này nằm ngang hướng

vào tâm quỹ đạo, làm ô tô, tàu hoả chuyển động

Đường ô tô và đường sắt ở

những đoạn cong phải làm

nghiêng về phía tâm cong.

LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14

I LỰC HƯỚNG TÂM

1 Định nghĩa

2 Công thức

3 Ví dụ

4 Nhận xét

Lực hướng tâm không phải là loại lực mới thêm vào các lực đã biết như trọng lực, lực ma sát, lực đàn hồi, mà chỉ

là hợp lực của các lực đó Vì hợp lực này gây ra gia tốc hướng tâm nên gọi là lực hướng tâm.

CỦNG CỐ BÀI HỌC

1 Phát biểu và viết công thức của lực hướng tâm

4 Giải thích hiện tượng sau đây : Cho rau mới rửa vào rổ rồi vẩy một lúc thì rau ráo nước.

2 Lực nào sau đây có thể là lực hướng tâm ?

  A Lực ma sát.     B Lực đàn hồi.   

C Lực hấp dẫn.   D Cả 3 lực trên.

3 Dưới tác dụng của một lực có độ lớn không đổi, một vật có thể

chuyển động đều được không ?

5 Một ô tô có khối lượng 1 200 kg chuyển động đều qua một cầu vượt (coi là cung tròn) với tốc độ 36 km/h (hình vẽ) Áp lực của ô tô vào mặt đường tại điểm cao nhất là bao nhiêu ? Biết bán kính cong của cầu vượt

là 50 m Lấy g = 10 m/s 2

A 11 760 N B 12 000 N.

C 9 600 N D 14 400 N.

BÀI TẬP VỀ NHÀ

1 Giải các bài tập trong sách giáo khoa và sách

bài tập Vật lí 10.

2 Buộc dây vào một cái xô nhỏ đựng nước rồi cầm một đầu dây quay xô trong mặt phẳng thẳng đứng Vì sao khi quay đủ nhanh thì ở vị trí xô lộn ngược, nước vẫn không rơi ra khỏi xô ?

3 Trong hiện tượng tàu lượn

trên vòng tròn, hãy chỉ ra lực

(hoặc hợp lực của các lực) tác

dụng lên tàu gây ra gia tốc

hướng tâm cho tàu tại vị trí

cao nhất của quỹ đạo tròn ?

4 Trong trò chơi đu quay, hãy