tiet17s12cbpowerpoint

- Nêu được xu hướng thay đổi cấu trúc di truyền trong quần thể tự thụ phấn và quần thể giao phối gần.. Kiến thức trọng tâm: - Xu hướng thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể tự thụ p

Ngày dạy: 2/11/09

§16 CẤU TRÚC DI TRUYỀN CỦA QUẦN THỂ (tiết 17 )

I Mục tiêu bài giảng:

Sau bài này học sinh cần:

1 Kiến thức:

- Giải thích được thế nào là một quần thể sinh vật cùng các đặc trưng di truyền của

quần thể

- Biết cách tính tần số alen và tần số kiểu gen của quần thể.

- Nêu được xu hướng thay đổi cấu trúc di truyền trong quần thể tự thụ phấn và

quần thể giao phối gần

2 Về kỹ năng:

- Rèn luyện kĩ năng tư duy, phân tích, so sánh, tổng hợp, khái quát hóa và kĩ năng hoạt động nhóm

3 Thái độ:

- Vận dụng kiến thức vào thực tế sản xuất trồng trọt, chăn nuôi

II Phương tiện- phương pháp:

1 Phương tiện:

- Một số hình ảnh về các quần thể sưu tầm từ Internet

- Máy chiếu, máy tính và phiếu học tập

- Bài soạn powerpoint

2 Phương pháp: Hỏi đáp - ơrixtic + thảo luận nhóm

III Kiến thức trọng tâm:

- Xu hướng thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể tự thụ phấn và giao phối cận huyết

- Khái niệm vốn gen, tần số alen, thành phần kiểu gen

IV Hoạt động dạy - học:

1 Ổn định lớp: Điểm danh ghi vắng ở sổ đầu bài

2 Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra

3 Bài mới: Hôm nay các em sẽ học sang 1 chương mới - Chương III: Di truyền học quần thể, bài 16 - Cấu trúc di truyền của quần thể → chiếu slide 1

Hoạt động 1: Tìm hiểu các đặc trưng di truyền của quần thể

- GV Cho học sinh quan sát

tranh về một số quần thể sinh

vật → chiếu slide 2:

(?) Em hãy cho biết các bức

hình đã mô tả cấp tổ chức nào

của thế giới sống?

- Chiếu slide 3, cho vd về 4 tập

hợp cá thể:

+ Những con gà trong lồng

+ Đàn trâu rừng Tây nguyên

+ Tổ ong trên cây vải

- Quan sát tranh

- Quần thể sinh vật

I Các đặc trưng di truyền của quần thể

1 Định nghĩa quần thể:

+ Những con báo trong lồng

(?) Những tập hợp cá thể nào

là quần thể sinh vật? Tại sao?

- Bài tập: Điền các từ ngữ thích

hợp vào đoạn văn sau: → chiếu

slide 4

GVgiảng giải: về mặt di truyền ,

người ta phân biệt quần thể tự

phối và quần thể giao phối

(?) Hãy nêu các đặc trưng di

truyền của quần thể?

(?) Vậy vốn gen của quần thể là

gì?

(?) Làm thế nào xác định được

vốn gen của 1 quần thể?

- Chiếu slide 5, yêu cầu hs đọc

vd sgk, phát phiếu học tập cho

hs, chia lớp thành 4 nhóm, thảo

luận hoàn thành phiếu học tập,

cử đại diện lên bảng trình bày,

các nhóm khác bổ sung

- Bổ sung, hoàn chỉnh kiến thức

→ chiếu slide 6

* Lưu ý: Những đặc điểm về tần

số kiểu gen của QT còn được

gọi là cấu trúc di truyền hay

thành phần KG của QT

- Quan sát tranh, thảo luận, trả lời

- Đọc đoạn văn, thảo luận, điền từ

- Mỗi quần thể có

1 vốn gen đặc trưng

- Nghiên cứu sgk, trả lời

- Thông qua xác định tần số alen và tần số kiểu gen

- Thảo luận hoàn thành phiếu học tập, cử đại diện lên bảng trình bày, các nhóm khác bổ sung

- Đối chiếu, so sánh với kết quả mình đã làm

- Nội dung slide 4

2 Đặc trưng di truyền của quần thể:

- Mỗi quần thể có 1 vốn gen đặc trưng

a Vốn gen: Tập hợp

tất cả các alen có trong quần thể ở một thời điểm xác định

- Đặc điểm của vốn gen thể hiện ở tần số alen và tần số kiểu gen

b Cách tính tần số alen và tần số kiểu gen:

- Nội dung slide 6

Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu trúc di truyền của quần thể tự thụ phần và quần thể giao phối gần

- Chiếu slide 7, cho hs quan sát

tranh về hiện tượng tự thụ phấn

nhân tạo và giao phối gần ở cá

La Hán:

(?) thế nào là hiện tượng tự thụ

phấn?

(?) Thế nào là hiện tượng giao

phối gần?

(?) Trong tự nhiên hiện tượng

tự thụ phấn có thể xảy ra ở

những loài cây nào? → chiếu

- Quan sát tranh, trả lời các câu hỏi

- Quan sát tranh

II/ Cấu trúc di

truyền của quần thể

tự thụ phấn và quần thể giao phối gần:

1 Khái niệm:

a/Tự thụ phấn:

b/Giao phối gần:

2/ Đặc điểm cẩu trúc

di truyền của quần thể tự thụ phấn và quần thể giao phối

slide 8

- Cho hs đọc vd sgk, chiếu

slide 9, yêu cầu hs tính tỉ lệ

đồng hợp và di hợp từ thế hệ P

→ F3

- Chiếu slide 10, yêu cầu hs rút

ra công thức tổng quát tính tỉ lệ

dị hợp và đồng hợp ở Fn

- Chiếu slide 11, yêu cầu hs

tính tần số alen của QT tự thụ

phấn qua các thế hệ

(?) Cho biết xu hướng thay đổi

thành phần kiểu gen và tần số

alen của QT tự thụ phấn qua

các thế hệ?

(?) Mức độ đa dạng di truyền ở

quần thể tự thụ phấn và giao

phối gần tăng hay giảm? Vì

sao?

- Cho hs quan sát tranh về hiện

tượng thoái hóa giống ở QT

cây ngô và ở 1 số loài động vật

→ chiếu slide 12, 13:

(?) Hậu quả của tự thụ phấn và

giao phối gần liên tục qua

nhiều thế hệ?

(?) Nguyên nhân gây ra hiện

tượng thoái hóa giống?

(?) Tại sao luật hôn nhân gia

đình lại cấm không cho người

có họ hàng gần trong vòng 3

đời kết hôn với nhau? → chiếu

slide 14

- Quan sát vd, thảo luận, tính tỉ lệ đồng hợp và dị hợp qua các thế hệ

- Thảo luận, rút ra công thức tổng quát

- thảo luận, rút ra kết luận

Tần số alen của quần thể tự thụ phấn qua các thế

hệ không thay đổi…

Mức độ đa dạng di truyền trong các quần thể trên ngày càng giảm, vì tần

số kiểu gen dị hợp trong quần thể ngày càng giảm

- Thảo luận, trả lời

- Làm tăng dần tần số kiểu gen

gần:

a Công thức tổng quát cho tần số kiểu gen ở thế hệ thứ n của quần thể tự thụ phấn là:

Tần số KG

n











 2 1

Tần số KG

2 2

1 1

n

aa AA



















b Kết luận:

-Tần số alen không thay đổi qua các thế hệ -Thành phần kiểu gen của quần thể qua các thế hệ thay đổi theo hướng tăng dần tần số kiểu gen đồng hợp tử

và giảm dần tần số kiểu gen dị hợp tử

→ Mức độ đa dạng di truyền ngày càng giảm

GV: Liên hệ quần thể người:

hôn phối gần  sinh con bị

chết non, khuyết tật di truyền

20 - 30% → Cấm kết hôn

trong vòng 3 đời

đồng hợp tử ->

một số gen lặn có hại có cơ hội được biểu hiện -> gây ảnh hưởng xấu

- Thảo luận, trả lời

3/ Hậu quả:

Qua nhiều thế hệ thì con cháu có sức sống giảm, sinh trưởng và phát triển chậm, chống chịu kém, năng suất thấp

Ở ĐV gây quái thai, bệnh tật, chết non

4 Củng cố: Sử dụng 1 số câu hỏi trắc nghiệm → chiếu slide 15, 16

5 Hướng dẫn về nhà: Nội dung slide 17

PHIẾU HỌC TẬP

Cách tính T/S

VD

Số loại

Tần số