Thưa các đồng chí, Trong mối quan hệ chặt chẽ, tiếp công dân chính là điểm khởi đầu của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, là một trong những khâu then chốt, góp phần giải quyết hiệu
Trang 1THAM LUẬN CỦA THANH TRA THÀNH PHỐ
Về công tác xử lý đơn thư bước đầu của công dân và thực hiện chỉ đạo
của Ủy ban nhân dân thành phố _
Kính thưa:
- Đồng chí Ngô Minh Châu, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố
- Các đồng chí lãnh đạo, đại diện các sở, ban, ngành, Ủy ban nhân dân và Ban Tiếp công dân 24 Quận, huyện
Thưa toàn thể Hội nghị
Được sự đồng ý của Ban Tổ chức Hội nghị, theo phân công của lãnh đạo Thanh tra Thành phố, tôi xin phát biểu về thực tiễn triển khai công tác xử lý đơn thư bước đầu của công dân và thực hiện chỉ đạo của Ủy ban nhân dân thành phố
Thưa các đồng chí,
Trong mối quan hệ chặt chẽ, tiếp công dân chính là điểm khởi đầu của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, là một trong những khâu then chốt, góp phần giải quyết hiệu quả khiếu nại, tố cáo và đã được minh chứng qua thực tiễn; qua tiếp xúc trực tiếp với người dân, nắm rõ những tâm tư, nguyện vọng, bức xúc là điều kiện tiền đề để xử lý kịp thời, chính xác các nội dung khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị, có ý nghĩa quyết định trong việc xác định thẩm quyền, nội dung thụ lý giải quyết khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị Việc xử lý đơn bước đầu hiệu quả cũng góp phần thiết thực trong việc hạn chế thấp nhất lãng phí thời gian, công sức khi đưa vào thụ lý những vụ việc không thuộc thẩm quyền giải quyết của mình Do đó, công tác xử lý đơn thứ bước đầu của công dân được Thanh tra Thành phố chú trọng và thực hiện nghiêm túc theo quy định pháp luật
Điều 28 Luật Tiếp công dân năm 2013 quy định: “Trong thời hạn 10 ngày làm việc, kể từ ngày tiếp nhận nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, người tiếp công dân có trách nhiệm trả lời trực tiếp hoặc thông báo bằng văn bản đến người đã đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh”
Điều 27 Luật Khiếu nại năm 2011 quy định: “Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được khiếu nại thuộc thẩm quyền mà không thuộc một trong các trường hợp được quy định tại Điều 11 của Luật này, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu phải thụ lý giải quyết; thông báo bằng văn bản cho người khiếu nại, cơ quan, tổ chức,
cá nhân có thẩm quyền chuyển khiếu nại đến và cơ quan thanh tra nhà nước cùng cấp biết, trường hợp không thụ lý giải quyết thì phải nêu rõ lý do”
Điều 24 Luật Tố cáo năm 2018 quy định: “Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được tố cáo, cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm vào sổ, phân loại, xử
lý ban đầu thông tin tố cáo, kiểm tra, xác minh thông tin về người tố cáo và điều kiện thụ lý tố cáo; trường hợp phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm hoặc phải ủy
Trang 2quyền cho cơ quan, tổ chức có thẩm quyền kiểm tra, xác minh thì thời hạn này có thể kéo dài hơn nhưng không quá 10 ngày làm việc Trường hợp đủ điều kiện thụ lý thì ra quyết định thụ lý tố cáo theo quy định tại Điều 29 của Luật này; trường hợp không đủ điều kiện thụ lý thì không thụ lý tố cáo và thông báo ngay cho người tố cáo biết lý do không thụ lý tố cáo”
Theo các quy định trên, các đồng chí sẽ thấy rằng thời hạn xử lý đơn rất ngắn Vì vậy, đòi hỏi cán bộ xử lý đơn phải có chuyên môn nghiệp vụ, am hiểu pháp luật và nhạy bén để xác định ngay từ khi nhận đơn đây là trườg hợp thuộc thẩm quyền hoặc không thuộc thẩm quyền để kịp thời đề xuất, xử lý Đồng thời, cần thiết phải có quy trình xử lý đơn cụ thể, chi tiết cho từng cán bộ, từng công đoạn để vừa đảm bảo thời hạn vừa đảm bảo hiệu quả và chất lượng trong công tác xử lý đơn
Kính thưa Hội nghị,
Trong năm 2019, nhằm thực hiện hiệu quả chỉ đạo của Ủy ban nhân dân thành phố
về “Năm đột phá cải cách hành chính và thực hiện Nghị quyết số 54/2017/QH14 của Quốc hội” với mục tiêu hướng đến “kéo giảm tỷ lệ giải quyết đơn quá hạn; tăng cường, ứng dụng, phát huy tốt vai trò công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan ” Thanh tra Thành phố đã thúc đẩy và ứng dụng hiệu quả phầm mềm Quản lý hồ
sơ và công việc trong công tác xử lý đơn Theo đó, việc trình, phê duyệt hồ sơ trên phần mềm vừa hạn chế được thời gian tồn đọng hồ sơ trên bàn làm việc khi lãnh đạo phát sinh nhiều lịch họp đột xuất, vừa tiết kiệm được nguồn tài nguyên giấy Vì vậy, việc xử
lý đơn không thuộc thẩm quyền giải quyết luôn kịp thời, đúng thời hạn
Đối với đơn thuộc thẩm quyền giải quyết, ngay khi bộ phận Tiếp công dân - Xử lý đơn nhận đơn và xác định là đơn thuộc thẩm quyền thì song song với việc trình đề xuất đến lãnh đạo Văn phòng, cán bộ xử lý đơn chuyển ngay đơn đến Trưởng các phòng chuyên môn, nghiệp vụ trên phần mềm Quản lý hồ sơ và công việc để các đồng chí chủ động thực hiện việc phân công cán bộ thụ lý, phát hành Giấy mời người khiếu nại, tố cáo đến làm việc cũng như trao đổi thu thập hồ sơ từ sở-ngành, quận-huyện Vì vậy, ngay khi nhận được hồ sơ đã có bút phê duyệt của lãnh đạo Thanh tra Thành phố thì phòng chuyên môn nghiệp vụ đã bước đầu nghiên cứu hồ sơ, vừa tiếp công dân hiệu quả, vừa đảm bảo thời hạn xử lý đơn theo định Tuy đây không là giải pháp mới nhưng hiệu quả đạt được rất rõ nét trong năm 2019 đối với công tác xử lý đơn tại Thanh tra Thành phố khi đã tiếp nhận và xử lý 2.207 đơn, đạt tỷ lệ 100%, trong đó trên 98% đơn được xử lý đúng hạn Bên cạnh đó, quá trình xử lý đơn, Thanh tra Thành phố luôn chủ động trao đổi với cơ quan, đơn vị có liên quan đến vụ việc để nắm chắc thông tin, tình hình, tiến độ xử lý vụ việc tại cơ quan, đơn vị để việc chuyển đơn, hoàn trả đơn và hướng dẫn thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị đảm bảo đúng thẩm quyền giải quyết
Trang 3Thưa các đồng chí, quá trình xử lý đơn, Thanh tra Thành phố gặp một số tồn tại sau, xin nêu ra tại Hội nghị để các đồng chí cùng chia sẽ và cùng góp ý, đề xuất giải pháp khắc phục
Trước hết là việc chuyển đơn của các cơ quan báo đài, cơ quan đại biểu dân cử và một số sở-ngành vẫn chưa đảm bảo đúng cơ quan có thẩm quyền hoặc quy định nên dẫn đến việc xử lý đơn lòng vòng, dễ phát sinh đánh giá không thiện cảm từ người gửi đơn đối với cơ quan nhà nước Đơn cử như, đơn có nhiều nội dung, thuộc thẩm quyền giải quyết của nhiều cơ quan khác nhau thì theo quy định phải hoàn trả đơn và hướng dẫn nhưng thường các cơ quan hay chuyển cho Thanh tra Thành phố khi một trong các nội dung thuộc thẩm quyền tham mưu của Thanh tra Thành phố cho Ủy ban nhân dân thành phố
Thứ hai, do vẫn chưa có quy trình xử lý, giải quyết đơn phản ánh, đơn kiến nghị nên việc chuyển đơn khá bất cập Đơn cử như đơn kiến nghị được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đơn phản ánh việc xây dựng không phép của một hộ gia đình Tuy
Ủy ban nhân dân cấp huyện đã rà soát, kiểm tra và có nhiều Văn bản trả lời về lý do không (hoặc chưa) đủ cơ sở để giải quyết cấp giấy chứng nhận hoặc khẳng định hộ dân
bị phản ánh xây dựng hoàn toàn đúng phép nhưng người kiến nghị, phản ánh vẫn không đồng ý và tiếp tục gửi đơn lên Thanh tra Thành phố Trong trường hợp này, Thanh tra Thành phố không có cơ sở để chuyển đơn đến các sở-ngành theo lĩnh vực quản lý để rà soát, tham mưu đề xuất Ủy ban nhân dân thành phố trả lời cho người dân và việc tiếp tục chuyển đơn về cho quận, huyện lại gây khó cho quận-huyện Việc xử lý đơn vì vậy không đạt hiệu quả giải quyết dứt điểm vụ việc trong khi đây là loại đơn không thuộc thẩm quyền chiếm đa số số lượng đơn nhận được hàng năm của Thanh tra Thành phố Cuối cùng, việc phối hợp, phản hồi thông tin kết quả xử lý đơn chưa thật sự chặt chẽ giữa Thanh tra Thành phố với các cơ quan, đơn vị được chuyển đơn; thậm chí trong nhiều trường hợp, sở-ngành, quận-huyện còn phản hồi không nhận được hồ sơ chuyển
từ Thanh tra Thành phố
Để khắc phục thấp nhất những tồn tại nêu trên trong năm 2020, Thanh tra Thành phố kiến nghị Ban Tiếp công dân thành phố chủ động, khẩn trương đánh giá hiệu quả ứng dụng Phần mềm quản lý hồ sơ giải quyết khiếu nại, tố cáo 05 cơ quan, gắn với việc triển khai sử dụng Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về khiếu nại, tố cáo do Thanh tra Chính phủ xây dựng để vừa đáp ứng yêu cầu thống nhất về quản lý, xử lý việc trùng lặp đơn thư, đảm bảo đồng nhất, chính xác về số liệu tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo giữa cơ quan Trung ương với Thành phố Hồ Chí Minh và giữa các cơ quan, đơn vị thuộc thành phố cũng như góp phần tích cực vào việc thực hiện tích hợp
cơ sở dữ liệu chung về khiếu nại, tố cáo của thành phố trong quá trình triển khai Kho dữ liệu dùng chung và hệ sinh thái dữ liệu mở, một trong những nhiệm vụ của Đề án “Xây dựng thanh phố Hồ Chí Minh trở thành Đô thị thông minh giai đoạn 2017 - 2020, tầm nhìn đến năm 2025”
Kính thưa các đại biểu tham dự Hội nghị, bên cạnh công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo thẩm quyền, việc triển khai thực hiện nghiêm túc
Trang 4chỉ đạo của Ủy ban nhân dân thành phố cũng là một trong những nội dung được Thanh tra Thành phố chú trọng thực hiện Theo đó, chấp hành nghiêm túc chỉ đạo của Ủy ban nhân dân Thành phố trong việc triển khai, sử dụng phần mền quản lý văn bản chỉ đạo của Ủy ban nhân dân Thành phố, lãnh đạo Thanh tra Thành phố tiếp tục giao Văn phòng chủ động, thường xuyên rà soát việc tiếp nhận Văn bản chỉ đạo của Ủy ban nhân dân thành phố, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố và kịp thời báo cáo Chánh Thanh tra ngay khi phát sinh nhiệm vụ để lãnh đạo Thanh tra Thành phố bút phê chỉ đạo; đồng thời định kỳ cập nhật tiến độ thực hiện, tổng hợp, báo cáo lãnh đạo Thanh tra Thành phố, Trưởng các phòng chuyên môn, nghiệp vụ và Trưởng các đoàn thể tại cuộc họp giao ban định kỳ vào sáng thứ Hai hàng tuần Trong năm 2019, kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao của Ủy ban nhân dân thành phố, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố tiếp tục là một trong những tiêu chí đánh giá, bình xét thi đua cuối năm của đội ngũ công chức và từng phòng chuyên môn, nghiệp vụ của cơ quan Thanh tra Thành phố Việc thực hiện đồng bộ 03 giải pháp: giao việc nhanh chóng, giám sát thường xuyên tiến độ thực hiện, đánh giá thi đua đã góp phần thúc đẩy, nâng cao hơn nữa tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ do Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố, Ủy ban nhân dân thành phố giao mà cụ thể trong năm 2019, Thanh tra Thành phố đã hoàn thành 41/43 nhiệm vụ được giao, đạt tỷ lệ 95,3%
Trên đây là một số kết quả triển khai thực hiện của Thanh tra Thành phố trong công tác xử lý đơn thư bước đầu của công dân và thực hiện chỉ đạo của Ủy ban nhân dân thành phố
Trân trọng cám ơn sự lắng nghe của các đồng chí