a Bảo lưu Điều 95 của Trung Quốc• “Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc không bị ràng buộc bởi quy định tại Điều 1.1.b.” • So sánh với Tuyên bố của Singapore: o “Phù hợp với điều 95 của Công ước
Trang 1Dr Fan Yang Giám đốc, Viện Giải quyết Tranh chấp Quốc tế
Scholar-in-Residence, WilmerHale
Trang 2Áp dụng CISG trong Trọng tại
Thương mại Quốc tế
• A Bối cảnh
• B Nghiên cứu tình huống
• C Nhận định
Trang 3A Bối cảnh
• (a) CISG có hiệu lực tại Trung Quốc vào ngày
01/01/1988
o Bảo lưu Điều 95
o Bảo lưu Điều 96 (Rút lại ngày 16/01/2013)
• (b) Ngày 01/07/1997, Hong Kong trở thành đặc khu hành chính của Trung Quốc
• (c) CISG có hiệu lực đối với Việt Nam từ ngày
01/01/2017
o Tuyên bố và bảo lưu: Không
Trang 4(a) Bảo lưu Điều 95 của Trung Quốc
• “Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc không bị ràng buộc bởi quy định tại Điều 1.1.b.”
• So sánh với Tuyên bố của Singapore:
o “Phù hợp với điều 95 của Công ước này, Singapore sẽ không bị ràng buộc bởi Điều 1.1.b của Công ước và sẽ áp dụng Cộng ước cho các hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế chỉ khi các bên có địa điểm kinh doanh ở các quốc gia khác nhau khi cá quốc gia này là thành viên của công ước”
Trang 5Những cách giải thích khác nhau
về bảo lưu Điều 1(1)(b)
• US/Singapore:
o Chỉ là bảo lưu đối với việc mở rộng phạm vi điều chỉnh của CISG đối với các hợp đồng mà một trong các bên có địa điểm kinh doanh tại một quốc gia không là thành viên nhưng có thể
áp dụng CISG thông qua quy phạm xung đột theo đó tòa án có thẩm quyền dẫn chiếu đến việc áp dụng luật của một quốc gia thành viên
• Đức:
o Tòa án Đức sẽ không áp dụng Điều 1(1)(b) của CISG đối với những hợp đồng có liên quan đến một quốc gia đưa ra bảo lưu theo Điều 95
• Hà Lan:
o Điều 2 của Luật Thực thi CISG của Hà Lan yêu cầu tòa án của các quốc gia bảo lưu Điều 95 không áp dụng các quy định về mua bán trong Bộ luật Dân sự Hà Lan (Quyền 7, Thiên 1 của
Bộ luật Dân sự) hơn là áp dụng CISG, nếu luật của Hà Lan được áp dụng trên cơ sở quy phạm xung đột trong nước
o “Gợi ý này tất nhiên là không có giá trị bắt buộc đối với tòa án nước ngoài, nhưng với việc đưa ra phương án này, nhà lập pháp đã chỉ ra rằng theo luật của Hà Lan, phương án
hướng đến tăng cường sự thống nhất được ưu tiên hơn phương án dựa vào pháp luật nội địa của Hà Lan”
Trang 6(b) Khả năng áp dụng CISG tại Đặc
khu hành chính Hong Kong
• Ngày 01/07/1997, Hong Kong trở thành “Đặc khu hành chính” của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
• Trung Quốc không đưa ra tuyên bố nào theo Điều 93 khi gia nhập CISG năm 1987
• Tuyên bố theo Điều 93 của Australia:
o “Công ước phải được áp dụng cho tất cả các bang cũng như các vùng đất của Australia và cho tất cả các lãnh thổ mở rộng, ngoại trừ đảo Christmas, các đảo Cocos (Keeling) và các đảm Ashmore và Cartier”
Trang 7Điều 93 của CISG
• 1 Nếu Quốc gia thành viên của Công ước này mà có hai hoặc nhiều hơn hai đơn vị lãnh thổ mà, theo quy định trong Hiến pháp của Quốc gia đó, các hệ
thống pháp luật khác nhau áp dụng đối với các vấn đề pháp lý thuộc đối tượng điều chỉnh của Công ước này thì Quốc gia đó có quyền tuyên bố, vào thời điểm
ký, phê chuẩn, chấp thuận, phê duyệt hoặc gia nhập, rằng Công ước này áp dụng đối với tất cả các đơn vị lãnh thổ của họ hoặc chỉ một hoặc chỉ một số đơn
vị lãnh thổ của họ và có quyền sửa đổi tuyên bố đó bằng cách đưa ra một tuyên
bố khác vào bất kỳ thời điểm nào
• 2 Các tuyên bố đó phải được gửi cho người giữ lưu chiểu và phải nêu rõ Công ước này áp dụng đối với các đơn vị lãnh thổ nào
• 3 Nếu, dẫn chiếu theo tuyên bố được đưa ra theo quy định tại Điều này, Công ước này áp dụng đối với một hoặc nhiều nhưng không phải tất cả các đơn vị lãnh thổ của một Quốc gia thành viên và nếu địa điểm kinh doanh của một bên
là tại Quốc gia đó thì địa điểm kinh doanh đó, vì các mục đích của Công ước này, không được xem là tại một Quốc gia thành viên của Công ước này, trừ
trường hợp địa điểm kinh doanh đó là tại một đơn vị lãnh thổ mà Công ước này
áp dụng
• 4 Nếu Quốc gia thành viên của Công ước này không đưa ra tuyên bố theo quy định tại khoản 1 Điều này thì Công ước này áp dụng đối với tất cả các đơn vị lãnh thổ của Quốc gia đó.
Trang 8(c) CISG tại tòa án Việt Nam
• Tòa án Việt Nam quyết định như thế nào về khả năng áp dụng của CISG trong các kịch bản sau đây?
• Ví dụ 1:
o Người bán: Vietnam
o Người mua: Hong Kong SAR
o Luật áp dụng: Luật Trung Quốc
• Ví dụ 2:
o Người bán: Hong Kong SAR
o Người miar: Singapore
o Luật áp dụng: Không có
• Ví dụ 3:
o Người bán: PRC
o Người mua: Hong Kong SAR
o Luật áp dụng: Không có
Trang 9B Nghiên cứu tình huống
• Tranh chấp tại tòa án của Trung Quốc:
• Zheng Hong Li Ltd v Jill Bert Ltd (20/07/1999, SPC)
o Người bán: Thụy Sỹ/ Người mua: Hong Kong
o Các bên thỏa thuận áp dụng “Luật của Trung Quốc”
o Tại tòa án Trung Quốc:
• Tòa án sơ thẩm: áp dụng CISG
• Tòa Tối cao: Luật của Trung Quốc về các hợp đồng kinh tế liên quan đến nước ngoài được áp dụng
• China Changzhou Kairui Weaving and Printing Company v
Taiwan Junlong Machinery Company
(2/12/2004, Tòa án nhân dân cấp cao Jiangsu)
o Người bán: Đài Loan/Người mua: PRC
o Các bên thỏa thuận áp dụng luật Trung Quốc
o Tại tòa án Trung Quốc:
• Tòa án Trung cấp Changzhou áp dụng đồng thời CISG và Luật về hợp đồng liên quan đến nước ngoài;
• Tòa án Cao cấp Jiangsu đồng ý
Trang 10Các tranh chấp tại tòa Trung Quốc
• Sino-Add (Singapore) Pte Ltd v Karawasha Resources Ltd
(5/3/2002, Tòa hàng hải Guangxi Beihai)
o Người bán: Hong Kong /Người mua: Singapore
o Các bên không lựa chọn luật áp dụng
o Tòa án Trung Quốc:
• Tòa hàng hải Guangxi Beihai áp dụng nguyên tắc luật có mối quan hệ mật thiết nhất và xác định “áp dụng Luật Hợp đồng của Trung Quốc và các điều ước có liên quan được áp dụng”
• Tòa đã áp dụng điều 41 CISG
• Wuhan Cable Broadcast Television Network Co Ltd v Xu
Ming (2003), Phán quyết Tòa cao cấp Hubei (19/03/2003)
o Người bán: Xu Ming (a HK resident) / Người mua: PRC companies
o Không có thỏa thuận về luật áp dụng
o Lưu ý:
• Đặc khu hành chính Hồng Kong không phải là thành viên CISG
• Hợp đồng được ký tại Vũ Hán (địa điểm kinh doanh của người mua)
• Các bên không phản đối việc áp dụng luật Trung Quốc đại lục
• Luật TQ đại lục được áp dụng
Trang 11Các tranh chấp tại tòa Trung Quốc
• Possehl (HK) Limited v China Metals & Minerals Import
& Export (Shenzhen) Corporation (2005, Tòa án cấp cao Quảng Đông)
o Người bán: Shenzhen, PRC / Người mua: Hong Kong
o Không có thỏa thuận về luật áp dụng
o Tòa Trung Quốc:
• Tòa trung cấp Quảng Đông: áp dụng luật Trung Quốc, dẫn chiếu đến điều 1 CISG thì thấy CISG không được áp dụng
• Tòa cao cấp Quảng Đông: áp dụng luật Trung Quốc, viện dẫn điều 15 Các nguyên tắc chung về luật dân sự và điều 126(1) của Luật Hợp đồng Trung Quốc năm 1999 [Các bên lựa chọn luật và mối liên hệ mật thiết nhất]
•
Trang 12Một số vụ tranh chấp khác
• Telecommunications products case (2008), Quyết định
của Tòa tối cao Pháp(2/04/2008)
o Ý định của chính phủ Trung Quốc được thể hiện tại Công hàm năm 1997, nhất là tại phụ lục I
o Công hàm 1997 được coi là đáp ứng Điều 93 của CISG và là tuyên bố tương ứng với việc CISG không được áp dụng cho Đặc khu hành chính HK sau 1997
• CNA Int'l, Inc v Guangdong Kelon Electronic Holdings
et al (2008), U.S District Court, Northern District of
Illinois, Eastern Division [Tòa sơ thẩm liên ban
o Người bán: Hong Kong (bị đơn) / Người mua: Hoa Kỳ (nguyên đơn)
o Lưu ý: Trung Quốc không đưa ra tuyên bố theo Điều 93, do đó, CISG được áp dụng theo điều 94.3
Trang 13Các vụ việc ở Hoa Kỳ có kết luận khác nhau
• Innotex Precision Limited v Horei Image Produdts, Inc.,
et al (2009) Tòa án quận Phía Bắc Georgia, Atlanta
[Tòa án sơ thẩm liên bang]
o Người bán (HK) / người mua (USA)
o Lưu ý: CISG không áp dụng cho Đặc khu Hong Kong bởi vì Hong Kong không phải là quốc gia thành viên của CISG và vì kết luận này cũng tương thích với quan điểm của chính phủ Trung Quốc, Sở Tư pháp Hong Kong, Tòa tối cao
Pháp và nhiều nhà bình luận khác
• Electrocraft Arkansas, Inc v Super Electric Motors, Ltd
(2009-2010) Tòa án quận, Quận phía Tây Arkansas,
[Tòa án sơ thẩm liên bang]
o Người bán (US) / Người mua (HK)
o Đã giải quyết (23/12/2009): Vì ngôn từ của Điều 93 CISG là rõ ràng và không nước đôi, Tòa án quyết định rằng CISG áp dụng cho Đặc khu Hong Kong
Trang 14Các vụ việc ở Hoa Kỳ có kết luận khác nhau
• America's Collectibles Network, Inc., v Timlly (HK)
(2010), Tòa án quận, Quận phía Tây Tennessee [Tòa sơ thẩm liên bang]
o Đã giải quyết: Tòa án thấy phán quyết vụ Innotex không thuyết phục
o Trên cơ sở Tuyên bố năm 1997, luật án lệ nước ngoài, giải thích của Sở tư pháp Hong Kong và giới học giả, Tòa án cho rằng Hong Kong không phải là một quốc gia thành viên của CISG
Trang 15C Một số lưu ý về áp dụng CISG bởi trọng tài
thương mại quốc tế
• Tòa án Việt Nam v Trọng tài diễn ra tại Việt Nam
o Việt Nam là một quốc gia thành viên của Công ước New York về công nhận và thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài
o Việt Nam không chấp nhận Luật Mẫu của UNCITRAL về Trọng tài Thương mại Quốc tế
o Quy tắc tố tụng trọng tài của VIAC
• Điều 22 Luật áp dụng
• 1 Đối với vụ tranh chấp không có yếu tố nước ngoài, Hội đồng Trọng tài áp dụng pháp luật Việt Nam
• 2 Đối với vụ tranh chấp có yếu tố nước ngoài, Hội đồng Trọng tài áp dụng
pháp luật do các bên thỏa thuận; trong trường hợp các bên không có thỏa
thuận về pháp luật áp dụng thì Hội đồng Trọng tài quyết định áp dụng pháp
luật mà Hội đồng Trọng tài cho là phù hợp nhất
• 3 Trường hợp pháp luật Việt Nam, pháp luật do các bên thỏa thuận hoặc pháp luật do Hội đồng Trọng tài quyết định áp dụng không có quy định cụ thể liên quan đến nội dung tranh chấp thì Hội đồng Trọng tài được áp dụng tập quán thích hợp để giải quyết vụ tranh chấp
Trang 16Áp dụng CISG bởi HKIAC
Quy tắc tố tụng 2013
• Tòa án Hong Kong v Trọng tài diễn ra tại Hong Kong
o Công ước New York được áp dụng cho Đặc khu Hong Kong
o Đặc khu Hong Kong đã chấp nhận Luật mẫu của UNCITRAL về Trọng tài
Thương mại Quốc tế
o Quy tắc tố tụng trọng tài 2013 của HKIAC
• Điều 35 – Luật áp dụng, Amiable Compositeur
• 35.1 Hội đồng trọng tài phải quyết định nội dung của vụ tranh chấp phù hợp
với các quy phạm pháp luật do các bên thỏa thuận Bất kỳ việc tòa án có
thẩm quyền chỉ định luật hoặc hệ thống pháp luật nào được hiểu là dẫn chiếu đến, trừ khi có thỏa thuận khác, luật nội dung mà không đến các quy phạm xung đột Nếu các bên không có thỏa thuận, hội động trọng tài phải
áp dụng các quy phạm pháp luật mà hội đồng trọng tài cho là phù hợp
nhất
• 35.2 Hội đồng trọng tài phải quyết định như hòa giải viên hoặc ex aequo et bono chỉ khi các bên đã thỏa thuận rõ là hội đồng trọng tài phải làm như vậy
• 35.3 Trong bất kỳ trường hợp nào, hội đồng trọng tài phải quyết định vụ việc phù hợp với các điều khoản của hợp đồng và có thể tính đến các thói quen
thương mại được áp dụng cho giao dịch đó.
Trang 17• Dr Fan Yang
• Director, International Dispute Resolution Academy
• Scholar-in-Residence, WilmerHale