BÀ BOVARY và BI KỊCH vỡ MỘNG

BÀ BOVARY VÀ BI KỊCH VỠ MỘNG

“BÀ BOVARY” VÀ BI KỊCH VỠ MỘNG

Mục lục

“BÀ BOVARY” VÀ BI KỊCH VỠ MỘNG 1Mục lục 1

LỜI MỞ ĐẦU

Thế kỉ XIX thực sự là giai đoạn phát triển cực kì, sôi động của nền văn

học Pháp Nhiều trào lưu văn học xuất hiện, trong đó nổi lên hai trào lưu chính là trào lưu lãng mạn và trào lưu hiện thực

Chủ nghĩa hiện thực Pháp ra đời sau năm 1820 và phát triển mạnh mẽ (đặc biệt

những năm 30- 40 của thế kỉ này) Nó đạt đến mức cổ điển về nội dung phê phántoàn diện xã hội tư sản và những chuẩn mực của nghệ thuật điển hình hóa Những

tác gia tiêu biểu cho văn học giai đoạn này là Stendhal, Honoré de Balzac,

Proser Mérimée, Gustave Flaubert, Guy de Maupassant, Và G.Flaubert là

đại diện tiêu biểu của văn học hiện thực những năm 50- 60 của trào lưu đó

Sự đỏ vỡ của xã hội tư sản cùng với sự phá sản của tư tưởng Cách mạng dân chủ

tư sản 1848 khiến Flaubert rơi vào chủ nghĩa bi quan khá trầm trọng Tiểu thuyết

nổi tiếng nhất của ông là Bà Bôvary- Bà Boovary gắn với bi kịch vỡ mộng!

I Vài nét khái quát

1 Hoàn cảnh lịch sử- xã hội Pháp thế kỉ XIX

Thế kỉ XIX với Pháp là một thế kỉ đầy biến động về mặt chính trị Sau

cách mạng tư sản, vào buổi bình minh của thế kỉ XIX là thắng lợi của chủ nghĩa tưbản ở Pháp Cuộc cách mạng tư sản Pháp bắt đầu từ năm 1789 Đây là cuộc cách

mạng tư sản duy nhất đã chiến thắng triệt để chủ nghĩa phong kiến lâu đời.

Cách mạng Pháp đã mang lại sự thay đổi lớn lao trong tất cả các lĩnh vực của

xã hội Pháp Nhiệm vụ lịch sử của phái Jacobanh là tiêu diệt chế độ phong kiến ở

Pháp, nhưng chính họ đã mở dường cho chủ nghĩa tư bản, cho sự thống trị của giaicấp tư sản

Ngày 9 Tecmido (27-7-1797) diễn ra cuộc đảo chính phản cách mạng, đưa tầng lớp tư sản mới lên nắm chính quyền Phái này đã khủng bố cách

mạng Thời kì này, những cuộc nổi loạn của bọn bảo hoàng muốn phế bỏ nền cộnghòa và khôi phục chế độ quân chủ đã nổ ra ở Pari, Văngđê Tướng NapoléonBonapac đã nổi tiếng khi thực hiện nhiệm vụ chỉ huy quân đội chống bọn phiếnloạn trong nước và chiến thắng quân áo trong chiến dịch chiếm gần hết nướcItalia

Ngày 18 tháng sương mù (9.11.1799) đã chuyển chính quyền sang tay

Napoléon, thiết lập chế độ tổng tài và nền đế chế I 1804, Napoléon đã tiến

hành chiến tranh xâm lược châu Âu và hầu hết các nước châu Âu đều bị đặt dướiách thống trị của Pháp Chế độ áp bức của Napoléon đã làm thức tỉnh tinh thầndân tộc và sự nổi dậy của phong trào giải phóng dân tộc

Năm 1814 , đế chế Napoléon sụp đổ Dòng họ Buôcbông đưa các thế lực

phong kiến bên ngoài trở laị nắm chính quyền ở Pháp Khởi nghĩa của nông

dân liên tục nổ ra, tiêu biểu là năm 1830, 1832, 1835 Cuộc cách mạng tháng2.1848 tái lập nền cộng hòa Cuộc cách mạng tháng 6.1848 là cuộc đụng độ quyếtliệt giữa giai cấp tư sản và vô sản ở Pháp

Cuộc đảo chính ngày 2.12.1857 đã đưa Lui Napoléon lên ngôi hoàng đế

của nền đế chế II Dưới sự thống trị của Napoléon II, văn nghệ báo chí bị kiểm

duyệt gắt gao, đời sống nhân dân khốn đốn bần cùng Công xã Pari bùng nổ ngày18.3.1871 Sau 72 ngày chiến đấu dũng cảm, công xã bị thất bại Nền cộng hòaPháp từ những năm 80 sắp kết thúc giai đoạn chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh đểchuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc Cuộc đấu tranh giữa giai cấp tư bản và

vô sản diễn ra gay gắt

2 Các trào lưu văn học chính

2.1 Trào lưu văn học là gì?

Khái niệm trào lưu văn học dùng để chỉ sự phát triển mạnh mẽ của văn học

trong một giai đoạn nào đó gắn với những tác phẩm được sáng tác theo một cươnglĩnh chung, mang hàng loạt những đặc điểm chung

Trào lưu là một hiện tượng mang tính lịch sử : Xuất hiện trong một thời điểmnào đó rồi mất đi Trào lưu đánh dấu sự phát triển của văn học

Tiến trình văn học Pháp vào thế kỷ thứ XIX đuợc ghi nhận bởi sự xuất hiệncủa nhiều khuynh hướng văn học, trong đó nổi bật nhất là hai trào lưu lãng mạn vàhiện thực

2.2 Âm vang văn học cách mạng tư sản.

Trong những năm đầu của cách mạng vô sản Pháp (1789-1794) chủ nghĩa cổđiển đã ngự trị Dòng văn học nay tiếp tục khuynh hướng quay về nghệ thuật cổđại và có những nét chung với chủ nghĩa cổ điển trước cách mạng, nhưng khác vềnội dung và ý thức hệ Nó phản ánh cuộc đấu tranh của đẳng cấp thứ ba nhằm đạtđược tư do chính trị và quyền bình đẳng trong xã hội mới Nó biểu hiện nhữngthắng lợi của cách mạng và niềm hân hoan của nhân dân đặt lợi ích chung trên lợiích riêng tư Xã hội tư sản mới ra đời cũng cần một chủ nghĩa anh hùng để biểudương và củng cố chế độ mới Những nhân vật tư sản sớm bộc lộ những mặt tráicủa họ, nên họ muốn quay về với hình tượng cổ đại Cách mạng tư sản đã đi tìm

những những điển hình anh hùng cộng hòa và những kiểu mẫu đạo đức công dântrong thế giới cổ đại Do đó đã hình thành các thể loại phong phú như bi kịch cổđiển của M.J.Sêniê, tụng ca của Lơbroong, thể trào phúng của Đêmulanh, Rivarôn.Các bài ca cách mạng của Đêcurê, Rugiê đờ Lilơ,… Cách mạng đã cắt đứt một sốliên hệvăn học quá khứ phát triển báo chí để tạo nên dư luận của một số côngchúng mới,mở rộng diễn đàn cho những cuộc tranh luận với một loại thể mới:hùng biện chính trị

2.3 Văn học lãng mạn.

Chủ nghĩa lãng mạn ở các nước phương Tây ra đời dưới ảnh hưởng của

cách mạng Pháp.

Cách mạng Pháp 1789 đánh đổ chế độ phong kiến, thiết lập chế độ tư sản là một

bước ngoặc quan trọng, đánh dấu sự mở đầu của một chế độ chính trị mới, phù hợp với sự phát triển của lịch sử xã hội loài người Ðây là cuộc cách mạng

duy nhất đã chiến thắng triệt để chủ nghĩa phong kiến nhằm giải quyết mâu thuẫngiữa một bên là giai cấp phong kiến đang trên đà tan rã và một bên là giai cấp tưsản đang đi lên Cách mạng Pháp vì vậy được sự ủng hộ nhiệt tình của nhữngngười có tư tưởng tiến bộ và quần chúng nhân dân lao động Tuy nhiên, sau khi lật

đổ giai cấp phong kiến, giai cấp tư sản đã giành lấy những thành quả của cáchmạng về phần mình, thay thế những quan hệ bóc lột của xã hội cũ bằng nhữngquan hệ bóc lột của xã hội mới, tạo nên những tâm thế khác nhau trong đời sống

xã hội

Sự sụp đổ của quan hệ xã hội cũ và sự xác lập những quan hệ xã hội mới,

đặc biệt là trong thời gian sau những cuộc chiến tranh của Napoléon, sự xác lập

của Vương triều Phục hồi (1815-1830) có tác động mạnh mẽ đến mọi tầng lớp

công chúng và ảnh hưởng rộng rãi đến nhiều nước châu Âu Một mặt, nó tạo

nên sự bất mãn, chống đối của những người gắn bó tình cảm và quyền lợi với chế

độ phong kiến phân quyền, muốn duy trì và bảo vệ trật tự xã hội mà họ cho là tốtđẹp, lí tưởng Mặt khác, nó lại không đáp ứng được lòng mong mỏi và niềm tin

của những tầng lớp quần chúng đã nhiệt tình ủng hộ cho cách mạng Ước mơ vàomột xã hội tốt đẹp đã không trở thành hiện thực Chủ nghĩa lãng mạn đã hìnhthành và phát triển trong hoàn cảnh lịch sử xã hội và tâm lí đó.

Chủ nghĩa lãng mạn là tiếng nói của thời đại mới Nó chia thành hai

khuynh hướng: lãng mạn tiêu cực, bảo thủ và lãng mạn tích cực, tiến bộ Haikhuynh hướng khác nhau trong chủ nghĩa lãng mạn là do những phản ứng khácnhau của các giai cấp, các tầng lớp nhân dân đối với kết quả của cách mạng tư sản

Cơ sở của khuynh hướng lãng mạn tiêu cực là sự chống đối của tầng lớp quí tộc bịcách mạng Pháp lật đổ Ngoài ra, cơ sở giai cấp của nó còn là tầng lớp tiểu tư sản

bảo thủ chịu ảnh hưởng sâu xa của ý thức phong kiến lỗi thời Vì vậy, nội dung

của văn học lãng mạn tiêu cực là tiếng kêu thất vọng, lời than vãn, thương tiếc về một quá khứ cũ Nó thất vọng với hiện tại và tìm đến những nơi náu

ẩn của tinh thần như tôn giáo, tình yêu, vũ trụ Cở sở giai cấp của khuynh

hướng lãng mạn tích cực là đông đảo quần chúng nhân dân phân hóa từ Ðẳng cấpthứ ba sau cách mạng tư sản và những tầng lớp trí thức tiểu tư sản tiến bộ có điềukiện thuận lợi để nói lên những tâm tư, tình cảm của quần chúng nhân dân lao

động Văn học lãng mạn tích cực hướng về tương lai, gởi gắm hy vọng vào

việc cải tạo xã hội với một khát vọng chân lý và tự do Các nhà văn lãng mạn tích cực luôn luôn muốn khám phá và sáng tạo, xông pha tìm cái mới Ngoài

ra nó còn mang nhiệt tình yêu nước và ít nhiều vươn đến tính chất lãng mạn

cách mạng.

Các nhà văn tiêu biểu thuộc trào lưu lãng mạn: Chataubriand, Lamartine ,

Alfred Vigny, George Sand, Victor Hugo,… Trong đó, Victor Hugo được xem

là vị chủ soái của nền văn học này Các tác phẩm của ông thấm đẫm tinh thầnnhân đạo chủ nghĩa, phục vụ cuộc đấu tranh của nhân dân, cho công lý, hòa bình,

cho những người khốn khổ Ông nổi tiếng với các tập tiểu thuyết: Những người

khốn khổ, Nhà thờ đức bà Paris, Năm 93, Cromwell, Trừng phạt,

2.4.Văn học hiện thực :

Chủ nghĩa hiện thực Pháp ra đời sau 1820 và phát triển mạnh mẽ vào

những năm 30- 40 của thế kỉ thứ XIX

Dưới sự thống trị của giai cấp tư sản, đời sống nhân dân rất khổ cực Phongtrào đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động đòi tăng lương, giảmgiờ làm, cải thiện đời sống ở Pri và Lyong(1831- 1834) nổ ra, báo hiệu sự xuất

hiện của giai cấp công nhân trên vũ đài chính trị Giai cấp công nhân ngày một

trưởng thành Mâu thuẫn xã hội giữa giai cấp tư sản và vô sản ngày một gay gắt Những cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động dưới nền

Quân chủ tháng Bảy đã dẫn đến cuộc cách mạng 1848 Chính trên cơ sở xã hội

đó, chủ nghĩa hiện thực có những bước phát triển rực rỡ Những đại diện ưu tú

của dòng văn học này là Stendhal, Honoré de Banzal, Prosper Mérimée, Dù

bất bình với thực tại nhưng các nhà văn hiện thưc không quay lưng lại với thực tại, thoát li nó trong sự tìm tòi và thể hiện lý tưởng như các nhà lãng mạn, mà hứơng về chính thực tại ấy Họ tìm cách thể hiện đúng như nó đang tồn tại.

Sự thất bại của cuộc Cách mạng 1848 đã làm tan vỡ những ảo tưởng cho rằng

có thể giải quyết những mâu thuẫn của xã hội bằng con đường hòa bình Chính

điều đó là nguồn gốc của chủ nghĩ bi quan và hoài nghi trong từng lớp tiểu tư sản trí thức bấy giờ Văn học giai đoạn 50- 60 không còn phát triển mạnh mẽ như

trước nữa Nó bắt đầu có những mầm mống của chủ nghĩa suy đồi Gaustave

Flaubert, Guy de Maupassant là những nhà văn tiêu biểu cho giai đoạn này của

trào lưu văn học hiện thực

Mác và Ăngghen đánh giá cao văn học hiện thực Pháp thế kỉ XIX “ trong

chủ nghĩa hiện thực Pháp, sự hư hỏng của con người được trình bày như là sự bộc lộ trực tiếp bản chất sinh vật, được khẳng định như bản tính tự nhiên cố hữu của nó”

Cùng với trào lưu lãng mạn, trào lưu hiện thực Pháp có sự tác động rất lớn đối vớicác nền văn học trên thế giới

2.5 Văn học công xã Pari

Cuộc đấu tranh anh dũng của nhân dân lao động Pháp thắng lợi và thất bại củacông xã Paris làm hình thành nền văn học mới, văn học tiên phong trong nửa sauthế kỉ XIX ở nước Pháp Những nhà văn, nhà thơ công xã đồng thời cũng là nhữngchiến sĩ kiên cường bất khuất nhất: Ơgien Pôchiê, Luizơ Misen, Juylơ Valex, JăngBaptixtơ, Clêmăng , Clôvix Huygơ Văn học công xã Paris phác họa con ngườicủa thời đại cách mạng vô sản Đó là những con người hướng đến một lý tưởngxây dựng một xã hội mới Văn thơ công xã Paris ra đời trong cuộc chiến đấu quyếtliệt và bền bỉ với kẻ thù, đi thẳng đến một công chúng mới đó là những người bìnhthường Văn học công xã Paris là văn học cách mạng Dưới ánh sáng của thế giớiquan mới của giai cấp vô sản, của chủ nghĩa Mác, các nhà văn từ cuộc chiến đấu

vĩ đại với tất cả những nhiệt tình cách mạng, đã viết nên những áng văn thơ bất hủ.Quan điểm nghệ thuật của các tác giả công xã là quan điểm nghệ thuật tiên tiến:nghệ thuật cần phản ánh chân thực cuộc sống thực tại, phải có tác dụng giáo dụcgiai cấp vô sản và nhân dân lao động trong cuộc đấu tranh Phương pháp sáng táccủa họ là phương pháp lãng mạn kết hợp với hiện thực

2.6 Trường phái Panacxơ, chủ nghĩa tượng trưng, chủ nghĩa tự nhiên.

Trường phái thơ ca Pacnaxơ ra đời năm 1852 ở Pháp với các nhà thơTêôphin Gôchiê, Lơcôngtơ đơ Lilơ, Têôđo đơ Băngvin, Jôzê Maria đơ Hêrôđia,…

Họ đưa ra lý thuyết nghệ thuật thuần túy (1866) Lơcôngtơ đơ Lilơ là bậc thầy của

trường phái này với những tập thơ Thơ cổ đại, Thơ hoang dã Họ kế thừa luận

điểm của Gôchiê: “ thơ ca chỉ nên quan tâm đến cái đẹp”, không nên quan tâmviệc phục vụ lợi ích con người, phục vụ một lý tưởng, nghệ thuật không phải làmột phương tiện mà là một mục đích tự thân Cái đẹp phải là sự chiếm lĩnh hìnhthức thuần túy

Chủ nghĩa tượng trưng thể hiện những sắc thái của tư tưởng bi quan, lo âutrước những biến cố nửa sau thế kỉ XIX Các nhà thơ tượng trưng chống lại nhữngtruyền thống của chủ nghĩa lãng mạn và lý thuyết của phái Pacnaxơ và đề raphong cách biểu hiện độc đáo của họ

Chủ nghĩa tự nhiên là một trào lưu văn học ở pháp từ những năm 60 củathế kỉ XIX Chủ nghĩa tự nhiên coi trọng tính khoa học và đề cao thực tiễn.

Flaubert đã theo học trường trung học Cllège Royal tại Rouen, được huấnluyện kỹ năng về văn chương cổ điển Hi Lạp và La Mã, Flaubert đọc nhiều sáchcủa J.W Goethe, Byron, Vitor Hugo,…

Năm 17 tuổi Flaubert đã gặp Elisa Schlésinger, một phụ nữ đã có chồng, 26tuổi, một mối tình thầm lặng nhưng mãnh liệt và lâu bền của ông Mãi 35 năm sauông mới dám gửi bức thư tình đầu tiên khi bà này đã goá chồng Mối tình này trở

thành nguồn cảm hướng trong nhiều tác phẩm của Ông như Mémoires d’un fou (Nhật ký người điên) và nhất là tiểu thuyết L'Éducation sentimentale (Giáo dục

tình cảm) với nhân vật Marie Arnoux

Năm 1840, Flauber theo học luật tại thành phố Paris của Pháp Ở Paris, ônggặp gỡ với nhiều người nổi tiếng trong giới văn học như Vitor Hugo, Émile Zola,Gôngcua, Gôchilê, Guy de Maupassan, Tuốcghênhiep,…Năm 1846, ông rời bỏParis và từ bỏ việc học luật khi ông thi trượt vào cuối năm thứ hai

Flaubert mắc chứng động kinh và ông phải mang bệnh suốt đời Song chínhcăn bệnh này lại là yếu tố làm nên sự thành công cho những sáng tác của ông ( bảnthân Flaubert lại cho đó là một may mắn, là cơ hội để ông bỏ ngành luật và được

tự do cầm bút viết văn theo sở thích của mình) Hầu như suốt đời Flaubert sốngthu mình tại một vùng nông thôn hẻo lánh, bên bờ sông Seine Vì thế mọi người

gọi ông là "ẩn sĩ miền Coisset" Đây là một mảnh đất trên bờ sông Seine,Flaubert đã sống với mẹ và một cháu gái từ năm 1846 Gustave Flaubert ít khiviếng thăm Paris, chỉ có một lần ông đi tới miền Trung Đông và Hi Lạp trongkhoảng từ năm 1849 đến 1851 Ông đã sống cô đơn tại Croisset và dành hết thờigian cho văn chương.

Trong quãng đời về già ông bị nhiều cú sốc nặng về cái chết của mẹ và nhữngngười bạn thân thiết như nữ Geogre Sand Ông lại khó khăn về tài chính khi phải

hy sinh cả gia sản để cứu đứa cháu khỏi bị phá sản

- La Tentation de Saint Antoine (Sự cám dỗ của thánh Ăngtoan ) (1874)

- Trois Contes (Ba truyện ngắn) (1877)

Gustave Flaubert là nhà văn bắc cầu giữa chủ nghĩa hiện thực phê phán cổđiển Pháp nửa đầu thế kỷ XIX với Stendhal, Balzac, và chủ nghĩa hiện thực phêphán hiện đại Pháp kể từ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX với Anatôn Frăngxơ,Rômanh Rôlăng, Rôgiê Mactanh Đuy Ga…

Nghệ thuật theo ông, phải giữ một khoảng cách với cuộc đời, để có thể ngắm nhìn

nó và tái hiện nó Những lời tuyên bố nghệ thuật của ông trước hết là xuất phát từ

sự phản kháng, lòng căm thù sâu sắc của ông đối với cái xã hội tư sản đương thời

đê hèn và trắng trợn Ông từng nói: “Nếu ở tôi mất sự căm thù đó thì tôi trở thànhmột con rối cho người ta giật dây”

Flaubert đã từng nói: "Ở trong tôi có hai con người, một bị lóa mắt trước

những khoa trương văn vẻ, tính trữ tình, những đôi cánh bay bổng và âm vang của câu chữ, những đỉnh cao lý tưởng, con người thứ hai thì đào bới lục lọi sự thật bất cứ lúc nào có thể, anh ta kết án sự vụn vặt cũng mạnh mẽ như khi kết án

sự vĩ đại, anh ta muốn các bạn cảm nhận một cách cụ thể bằng cảm giác vật chất"

“Con người thứ nhất” của nhà văn gắn với những đam mê thời non trẻ đểlại trong Flaubert một trái tim nhạy cảm, nhiệt tình một thái độ hoài nghi sâu sắc

“Con người thứ hai” đứng trước nhiều băn khoăn và trăn trở trong tâm hồn.Xuất phát từ cảm quan đó nên thái độ của Flaubert cũng khác nhà văn hiện thựckhác Ông không cố tìm lại cái hay cái đẹp, cái lý tưởng như Stendhal, không đấutranh lên án những cái xa lạ của những “kẻ hãnh tiến” trong vã hội đang tư bảnhoá như Banzal Thái độ phê phán hiện thực của ông gắn liền với cảm giác tuyệtvọng

Gaustave Flaubert là nhà văn rất xem trọng về hình thức Ông được mệnhdanh là “một trong những kiểu mẫu về tiểu thuyết”

3.2 Tác phẩm

Năm 1849, Flaubert đọc bản thảo đầu của tác phẩm tượng trưng Sự cám dỗ

của Thánh Ăngtoan cho các bạn nghe, họ không che giấu sự thất vọng của họ và

khuyên ông từ bỏ những đề tài cao siêu để hướng tới về một cuộc sống hiện đại.Một người bạn mách ông một đề tài rút ra từ một chuyện thời sự là vụ ngoại tình

và vụ tự tử của vợ của một viên thầy thuốc Đồng thời, mối tình không thành của

Flaubert với bà Schésinger cùng với những nỗi niềm bi quan trước thời cuộc đãtạo nguồn cảm hứng cho ông viết tác phẩm này.

Gustave Flaubert bắt đầu viết tiểu thuyết Bà Bovary vào năm 1851, đến năm

1856 ông hoàn thành và cho đăng dần trên Tạp chí Paris trước khi cho in thànhsách năm1857 Nhưng sau khi một chương của cuốn tiểu thuyết được đăng lên báo

thì Flaubert bị toà án tư sản truy tố vì cho rằng tiểu thuyết Bà Bovary mang “mầu

sắc dâm dặc” và có hại cho luân lí công cộng và tôn giáo Đáng chú ý ở đây làchính người tố cáo lại công nhận rằng tác phẩm là một bức tranh tuyệt vời về mặttài nghệ nhưng lại là một bứa tranh đáng chê trách về mặt luân lý… Để bênh vựctác giả, luật sư bào chữa đã nhấn mạnh là tác phẩm “cổ vũ đạo đức” bằng cách gâymối “kinh sợ vì thói hư” để rồi đi đến hình phạt “cái chết” Và chính kết thúc đó

mà cuốn sách rất mực đạo đức và bổ ích Do vậy mà mặc dầu tòa án vẫn kết luận

là tác phẩm “có hại cho luân lý xã hội” nhưng bản thân tác giả lại được tuyên bố

vô can Song Bà Bôvary càng “có hại cho luân lý xã hội” bao nhiêu thì sức sốngcủa nó lại càng mạnh mẽ bấy nhiêu Giá trị của nó vẫn bền nguyên qua thời gian

và trở thành một tiểu thuyết bất hủ

Tóm tắt tác phẩm Bà Bôvary

Mở đầu tác phẩm, Gustave Flauber đã giới thiệu về ngoại hình và tính cáchcủa Charles Bovary.Đó là một anh chàng lớn con, chậm chạp, chân thật, hay bị cácbạn trong lớp trêu trọc và trở thành đối tượng gây cười với vẻ “thộn” của mình Cátính không có gì đặc biệt, không gây nên sự ngạc nhiên cho ai Anh không thôngminh nhưng cũng lên lớp đều đều rồi theo học y sĩ, cuối cùng "ra trường một cáchvất vả", và về quê làm nghề thầy thuốc

Theo quyết định của bố mẹ, Charles đã cưới một bà góa lớn tuổi "nghe đồn là khágiả” Trong một chuyến đi chữa bệnh cho một chủ trại, Charles tiếp xúc và quenbiết với Emma Người vợ lớn tuổi của anh tỏ ra ghen tuông và chết sau một cơnuất ức.Sau đó, Charles cưới Emma, một thiếu nữ có học, được nuôi dạy trongtrường dòng Ở trường, Emma thường lén đọc tiểu thuyết nên ra khỏi trườngEmma có một tâm hồn lãng mạn Cho nên Emma nhanh chóng chán ngán cuộc

sống tẻ nhạt ở nông thôn.Emma nhận lời lấy Charles để rồi cô nhận lấy thất vọngsâu sắc ngay sau cuộc hôn nhân Trong một lần tham gia vũ hội tại lâu đài của mộthầu tước, Emma được tiếp xúc với cuộc sống xa hoa của thế giới thượng lưu, nàngsay sưa trong cuộc khiêu vũ điên cuồng Để rồi từ đó, Emma càng trở nên buồnchán trước cuộc sống thực tại của mình Charles đưa Emma lên Yonville với hyvọng về một cuộc sống mới tốt đẹp hơn Họ có một đứa con gái, nhưng Emma bỏmặc nó cho người vú nuôi.

Ở đây, Emma tiếp xúc với dược sĩ Homer, người thu thuế Bines và gặp gỡLéon Léon si mê Emma nhưng sợ ảnh hưởng đến sự nghiệp của anh ta hãy cònđang tập sự nên không dám ngỏ lời và bỏ đi đến một nơi khác Emma thất vọng.Trong tâm trạng cô đơn, chán nản, nàng gặp Rodolphe và bắt đầu lao vào cuộctình mới với y Cũng khi ấy , Emma gặp tên lái buôn là L'heureux, hắn gạ gẫmnàng mua sắm không tiếc tay và các khoản nợ vì thế mà cứ nhiều thêm lên.Những tưởng tình yêu mộng tưởng sẽ trở thành hiện thực với Rodolphe nhưng tất

cả đều kéo Emma vào sự thất vọng đau đớn Rodolphe đã chạy trốn một mình mộtcách hèn hạ thay vì quyết định lẩn trốn của hai người Emma vỡ mộng thêm mộtlần nữa trong tình yêu của chính mình

Thời gian sau, Emma gặp lại Léon Nàng lại yêu rồi lại kết thúc bằng sự chánnán cả Léon Tất cả người tình đều như nhau, đều khiến nàng “vỡ mộng” Nhữngbiến cố trong cuộc đời dồn dập với Emma L'heureux báo cho Emma biết nàngđang mắc nợ rất nhiều và nếu không trả kịp thì hắn sẽ tịch thu tài sản Emma hốthoảng tìm đến mọi người, cả tình nhân cũ nhờ giúp đỡ nhưng đều bị từ chối.Emma tuyệt vọng, và nàng tìm đến cái chết bằng thạch tín- một cái chết nghiệt ngã

và đầy đau đớn

Charles biết được tất cả sự thật sau đó Vô cùng đau xót trước cái chết củaEmma- người vợ mà chàng rất mực yêu thương (thậm chí đến mức ngờ nghệch),Charles đã chết đột ngột khi đang cùng con gái ngồi trong vườn Flauber đã kếtthúc tác phẩm bằng việc gã dược sĩ Homer được thưởng huy chương Bắc đẩu bộitinh đối lập với sự tan nát của gia đình Emma

II Nội dung

1.Khái niệm

*Mộng là trạng thái suy nghĩ của con người về những việc không liên

quan những gì đang xảy ra ở môi trường xung quanh Đó là những mong ước,khát khao của con người về những điều tốt đẹp sao cho thỏa mãn, phù hợp vớinhu cầu của bản thân

*Vỡ mộng (mộng bị vỡ tan thành từng mảnh) là tâm trạng thất vọng của

con người trước một sự thật trái ngược, đối lập với điều mình mong ước,khátkhao.Nó làm cho con người rơi vào tâm trạng bi quan, bất mãn với cuộc sốnghiện tại và luôn suy nghĩ đến những ước mong của mình trong quá khứ

*Bi kịch vỡ mộng là vở kịch cuộc đời diễn tả tâm trạng thất vọng, chán

chường và nỗi đau thương của nhân vật khi giấc mộng bị tan vỡ, khi cuộc sốngthực tại không thoả mãn được những mong ước, không phù hợp với nhu cầucủa bản thân Sự đối lập giữa mộng ước và thực tại chính là xung đột sâu sắc,đẩy nhân vật chìm sâu trong nỗi bất mãn,chán chường Sự suy nghĩ, đối chiếugiữa mộng và thực diễn ra trong nội tâm nhân vật càng mạnh thì nhân vật càngrơi vào tâm trạng bất mãn, bi quan

2 Bà Bôvary với bi kịch vỡ mộng

2 1 Vỡ mộng trong cuộc sống hôn nhân

2.1.1 Cuộc sống của Emma trước khi kết hôn

• Emma là một thiếu nữ có học, mang một tâm hồn đa sầu đa cảm

Emma sinh ra và lớn lên ở nông thôn Nàng là con gái của một phú nông,thuộc tầng lớp nhà nông phong lưu nhất ở nông thôn Cuộc sống của nàng chỉquanh quẩn bên công việc nơi trang trại với âm thanh của tiếng cừu kêu be be, vớicông việc vắt sữa, cách cày bừa….Có lẽ vì thế mà cuộc sống của nàng trở nênbuồn tẻ với những cảm xúc lãng mạn của tâm hồn mình Emma để hồn mình sốngvới cảm xúc chứ không tìm đến một sự hòa hợp với thực tại

Khi mười ba tuổi, Emma được cha thân hành đưa ra tỉnh, học tại tu viện Tạiđây, nàng được dạy dỗ tử tế, học nhiều thứ về giáo lí, âm nhạc… Ngay từ lúc ấy,

nàng đã bắt đầu tiếp xúc và thấy yêu quý những thứ thuộc về “tôn giáo, cái tế nhị

của trái tim và những cảnh tráng lệ nơi cung đình”,“Trong tu viện, hồi đầu nàng chẳng những không cảm thấy buồn chán lại còn thích gần gụi các bà xơ hiền từ;

họ dẫn nàng đến giáo đường cho nàng khuây khỏa, từ nhà ăn đến đó phải qua một hàng hiên dài Suốt giờ chơi, nàng nô đùa, nàng hiểu kỹ giáo lý đại cương…cứ sống mãi không rời cái không khí ấm áp của buổi học, giữa những phụ nữ trắng trẻo đeo tràng hạt có thánh giá bằng đồng, nàng thấy lòng nàng khuây dịu trong cái ủy mị thần bí toát ra từ hương thờ, từ bình nước thánh mát rượi và từ ánh sáng của những ngọn bạch lạp Đáng lẽ theo dõi buổi lễ, nàng lại ngắm những ảnh nhỏ viền màu lam trong sách kinh, và nàng thấy yêu con chiên ốm, yêu trái tim thần thánh bị những mũi tên nhọn xuyên qua, yêu chúa Jesu tội nghiệp ngã xuống khi bước lên cây thánh giá”.

Cuộc sống yên tĩnh, trang nghiêm trong tu viện dường như thanh lọc tâm hồnnàng Emma tập sống khắc khổ: tập khổ hạnh, nàng thử nhịn ăn một ngày ròng,nàng moi đầu óc tìm lấy một ước nguyện để thực hiện Nàng sống đúng nghĩa là

một con chiên ngoan đạo “khi đi xưng tội, nàng bịa ra những tội nhỏ, để ở lại đó

lâu hơn Nàng quỳ gối chắp tay trong bóng tối, mặt úp vào chấn song cửa nghe cha cố thì thầm Những sự so sánh về vị hôn phu, về người chồng và người yêu trên thượng giới, những cuộc hôn nhân vĩnh cửu được lắp đi lắp lại trong lời thuyết pháp khiến nàng thấy dâng lên tự đáy lòng những dịu cảm đột ngột”.

• Emma say mê sách và thế giới lý tưởng bên trong của nó

Những ngày tháng học tập ở tu viện, Emma tỏ ra say mê những cuốn sách và

thế giới bên trong của nó Năm mười lăm tuổi, người ta thấy nàng “ suốt sáu

tháng trời, Emma đã vấy tay trong bụi bặm của những phòng đọc sách” Có lúc

nàng “ước ao được sống trong một trang viện cổ kính nào đó như các nữ chúa lâu

đài, tấm thân cao mảnh, cứ suốt tháng ngày, dưới hình tam diệp của vòm cửa nhọn , tỳ khuỷu tay trên phiến đá, tựa cằm vào lòng bàn tay, đăm đăm mong chờ

một kỵ sĩ áo lông trắng, cưỡi ngựa đen, phi từ cánh đồng xa thẳm tới…” khi đọc

truyện của Walter Scott Những nhân vật trong các tiểu thuyết như : Janda,

Heloizo, Anhex Xoren…đối với nàng, họ như “những ngôi sao chổi trên bầu trời

mênh mông đen tối của lịch sử ….”.

Emma nâng niu những cuốn sách, yêu quý chúng vô cùng Nàng chăm chăm,hoa mắt nhìn tên nhựng tác giả, chữ ký Emma mường tượng ra đó có thể là chữ

ký của hầu tước hay tử tước nào đó mà nàng chưa từng quen biết Emma đem vềphòng ngủ của mình những cuốn sách lưu niệm ủy mị Nàng tỏ ra thấp thỏm, hồihộp khi đọc những trang sách ấy, và bị cuốn hút bởi những tranh ảnh bên trongsách Đó là bức tranh về xã hội thượng lưu phù hoa, hưởng thụ với những con

người giàu có, sang trọng “Đó là ảnh một anh chàng mặc áo choàng ngắn, đứng

sau lan can một hiên gác, đang ôm chặt một cô gái vận áo dài trắng, đeo một túi tiền làm phúc ở dây lưng; hoặc đó là những chân dung vô danh của mấy phu nhân nước Anh, tóc xoăn vàng hoe dưới cái mũ rươm tròn, cứ nhìn người bằng cặp mắt

to sáng Người ta còn thấy có những bà ngồi trưng trong những xe lướt giữa công viên, một con chó săn chạy trước cỗ ngựa, hai xà ích thấp bé vận quần đùi trắng hướng đi nước kiệu lại có những bà khác, vừa mơ màng trên ghế bành dài bên một bức thư đã bóc niêm, vừa ngắm trăng qua cửa sổ hé mở có diềm che một nữa Những cô gái ngây thơ, lệ nhỏ trên má, đang bón hạt cho một con chim gáy qua nan gỗ của một chiếc lồng cổ kính, hoặc miệng cười nụ, đầu ngả trên vai, các cô ngắt cánh hoa cúc bằng những ngón tay búp măng uốn cong như những chiếc hài mũi nhọn và các ngài nữa, các ngài cũng có mặt ở đây, các ngài Hoàng đế Thổ Nhĩ Kỳ ngậm tẩu thuốc dài, đắm say dưới giàn cây trong tay các cô vũ nữ, giữa đám gươm Thổ, mũ Hy Lạp, và nhất là các phong cảnh nhợt nhạt của những miền kỳ ảo ”.

Tất cả đối với Emma như một thế giới xa lạ, mới mẻ và đầy sức hấp dẫn Càngđọc, Emma càng cố muốn vươn tới Những cuốn sách và thế giới chứa đựng bêntrong nó với với bóng dáng của những ảo tưởng lãng mạn đã có một sức tác động

to lớn đến Emma Nó khiến Emma trở nên mơ mộng, khao khát một viễn cảnh có

thực sẽ xảy đến với mình Tâm hồn Emma luôn sống với những lí tưởng và ước

mơ Dần dần nàng càng trở nên đa sầu đa cảm Nàng muốn mình trở thành mộtcon người thực sự trong cái thế giới lí tưởng ấy Đến nỗi mà khi mẹ mất, Emmamuốn mình suy nghĩ và hành động giống những nhân vật trong các tiểu thuyết

lãng mạn “Nàng khóc nhiều, nàng thuê làm một bức trướng với món tóc của

người quá cố, và, trong một bức thư nàng gửi về Becto đầy những ý nghĩ buồn thảm về cuộc sống Nàng yêu cầu sau này người ta chôn nàng vào cùng một huyệt với mẹ nàng….” Emma tỏ ra rất vui vì đã làm cho mình trở nên giống những con

người trong những cuốn sách mà nàng đã đọc Ấy là “những con người yếu mệnh

mà chẳng bao giờ những tâm hồn phàm tục có thể vươn tới được” Rồi để chứng

tỏ điều đó, Emma tiếp tục bắt chước dáng vẻ của những con người ấy Nàng “lặng

nghe tiếng đàn hát trên mặt hồ, tiếng thiên nga hấp hối, tiếng lá rụng từng hồi, tiếng trinh nữ thanh tao bay lên trời, và tiếng đấng Vĩnh hằng phán truyền trong thung lũng”.

• Khi ở tu viện về nhà

Thời gian trôi qua, Emma không thể chịu được những gò bó trong tu viện,

đầu óc thực tế, những thay đổi về mặt thể chất dẫn đến sự thay đổi trong tâm hồn

và suy nghĩ của nàng Vì vậy cha nàng đã xin cho nàng ra khỏi tu viện và trở vềnhà với công việc khâu vá, quản lý nhà cửa của một thục nữ Ban đầu, nàng cònthích việc cai quản người hầu kẻ hạ, những công việc của trang trại Hàng ngày,Emma chỉ quanh quẩn với việc vắt sữa cừu, khâu vá….Dần dần, nàng đâm ra chánnản thôn quê với cái không khí hết sức yên tĩnh và không có gì nổi bật này Emmađâm ra nhớ tiếc tu viện, nhớ tất cả những lí tưởng, ước mơ của mình và cuộc sốngvới nó Cho đến một ngày nọ, khi lão Ruon, cha nàng bị gãy chân Một y sĩ đãđược mời tới để chữa vết thương Emma gặp Charles Rồi Emma chấp nhận lấyCharles với hi vọng về một cuộc sống tươi sáng hơn

• Cuộc sống hôn nhân và những ảo mộng tan vỡ

Trước khi kết hôn, Emma rất háo hức với quyết định của mình Nàng chờ

mong có một sự thay đổi trong cuộc đời hết sức buồn tẻ vốn có “Nàng tin rằng

nàng rút cục đã có trong mình ngọn lửa kỳ ảo nào đó trong mình mà tới nay nó vẫn đứng xa như một con chim lớn cánh hồng trên bầu trời thơ mộng rực sáng”,“nàng không thể tưởng tượng được rằng cái bình thản mà nàng dang sống đây lại là niềm hạnh phúc mà nàng hằng ao ước” Và nàng trở thành bà Bovary!

Emma nuôi những niềm vui và hạnh phúc bước vào cuộc hôn nhân Nàng chăm lo

bộ đồ cưới và lo sắm sửa những vật dụng cần thiết Nàng tin rằng mình đã tìmđược tình yêu đích thực, duy nhất của cuộc đời Thời kỳ đẹp nhất ấy được Emma

thêu dệt với nhiều mơ tưởng: “ tuần trăng mật” thật thi vị và hạnh phúc“ Để được

hưởng cái thú êm đềm của thời kỳ này, chắc chắn là phải đi tới những nơi thật kêu, ở đó những ngày sau lễ cưới có những thứ an nhàn êm dịu hơn! Trong xe trạm, sau những bức rèm tơ lam, vợ chồng thủng thỉnh đi lên những con đường dốc, tai nghe người xà ích hát, tiếng hát vọng trong núi cùng với tiếng chuông của đàn dê và tiếng thác đổ ào ào Khi mặt trời tà, hai người hít thở hương vị hoa chanh trên bờ vịnh; rồi, tối đến, trên sân gác biệt thự, chỉ có đôi lứa ngồi, tay nắm tay, vừa ngắm sao trên trời vừa bàn tính chuyện mai sau…” Emma thả bay những

giấc mộng lung linh Những ngày đầu của cuộc sống hôn nhân với Charles lòng

Emma cũng đầy hăm hở Nàng chăm chút cho cái tổ ấm của mình thật tươm tất

“trong những ngày đầu, nàng suy nghĩ về cách sửa sang lại nhà cửa Nàng bỏ

những bóng đèn tròn đi cho dán giấy hoa mới, thuê sơn lại thang gác, đóng ghế dài trong vườn quanh cái nhật quỹ; nàng còn hỏi xem có cách nào kiêm được cái

bể có tia nước phun để thả cá” Những mơ mộng hướng nàng đến những điều tao

nhã, thanh cao Một cuộc sống hôn nhân đẹp như một bức màn thơ!

Nhưng chẳng bao lâu sự chán chường của cuộc sống hôn nhân đã diễn ra

trong lòng Emma “cuộc sống ngày còn gắn bó hai người với nhau, thì sự chia lìa

ngấm ngầm trong đôi lứa ngày càng phát sinh khiến nàng kém ràng buộc với hắn hơn” Bởi lẽ Charles là một anh chàng cục mịch, đôi chút phần vụng về và thô lỗ

trong tình yêu “những cuộc thổ lộ tâm tình của hắn hóa ra đều đặn; hắn hôn nàng

vào giờ nhất định Đó là một thói quen giữa các thói quen thôi, nó tựa như món

ăn tráng miệng đã tính trước sau bữa cơm tẻ nhạt” Sự lặp đi lặp lại như con lắc

đồng hồ ấy khiến Emma chán ghét Nàng muốn những xúc động bất ngờ, nhữngxúc cảm thường xuyên được thay đổi Càng chung sống, Emma càng rơi vào sự

thất vọng “chuyện trò với Sáclơ thì tẻ nhạt như vỉa hè ngoài phố, và toàn những ý

kiến của thiên hạ cứ diễu qua đấy, trong bộ áo quần thông thường của họ, chẳng gợi được chút cảm xúc nào , vui cười hay mơ mộng Hắn bảo, khi hắn ở Ruăng, hắn chẳng bao giờ tò mò đến rạp hát để xem diễn viên, từ Paris về Hắn chẳng biết bơi, chẳng biết múa kiếm, chẳng biết bắn súng Có một hôm hắn không cắt nghĩa nỗi thuật ngữ về khoa cưỡi ngựa mà nàng đã đọc thấy trong một cuốn tiểu thuyết” Đâu rồi hình tượng người đàn ông mà nàng mơ ước? Như một sự hối hận,

tiếc nuối, nàng than vãn “ tại sao ta lại lấy chồng?”.

Ngầm so sánh chồng mình với chồng bạn mình mà Emma bùi ngùi thương

cho số phận Emma nuối tiếc cái thời kì vàng son trong đời mà nàng đã để nó vụtmất để rồi bây giờ phải đối diện với những thứ bất như ý Hình ảnh người chồng

lý tưởng cuộc sống quí phái ở chốn phồn hoa nào đó như nàng mong ở đâu mà giờ

đây chỉ thấy toàn xót xa và bẽ bàng “Nàng tự hỏi không biết có cách nào, do

những sắp đặt tình cờ khác, rồi nàng tưởng tượng xem những sự việc không xảy

ra đó có thể là những sự việc nào, cuộc sống khác đó và người chồng nàng không biết đó ra sao Mà ai chăng nữa quả thật cũng chẳng giống cái gã kia Hắn có thể đẹp trai, tài trí, tao nhã, hấp dẫn, chắc chắn giống như những anh chàng mà các

cô bạn học cũ của nàng ở nhà tu đã lấy làm chồng Các bạn ấy bây giờ đang làm gì? Ở thành thị với cảnh phố xá nhộn nhịp rạp hát huyên náo và các nơi khiêu vũ rực sáng, các bạn ấy sống cuộc đời trong đó trái tim như mở hội, giác quan khoan khoái, còn nàng, nàng sống cuộc đời lạnh lẽo như một căn gác xếp mà cử trổ trên mái nhà hướng về phương bắc, và nỗi buồn lặng lẽ, cứ âm thầm tỏa ra khắp các ngỏ ngách của lòng nàng Nàng nhớ lại những ngày phat phần thưởng nàng trèo lên bục để lĩnh giải nhỏ của mình.Với mái tóc tết bím, tấm áo dài trắng và đôi giầy hở cổ,nàng có một phong thái dễ thương, thành ra, khi nàng trở về chỗ,các ông lớn đã nghiêng mình khen ngợi; sân trườngđầy xe ngựa bốn bánh, người ta thò đầu ra cửa xe dể từ biệt nàng, thầy dạy nhạc cầm hộp dàn đi qua cũng chào

nàng Đã xa lắm rồi nhưng cái đó! Đã xa lắm rồi” “Đã xa lắm rồi nhưng cái đó!

Đã xa lắm rồi”, tiếng than ấy nghe ra thật chua xót biết bao nhiêu!

Tất cả những thất vọng về con người thật của Saclo đã khiến cho Emma trởnên chán nản Cuộc sống của nàng giờ đây cảm thấy tẻ nhạt hơn bao giờ hết

“sau nỗi chán nản vì thất vọng ấy, lòng nàng lại trở nên trống rỗng và, từ đó,

chuỗi ngày vô vị lại bắt đầu” Sự thất vọng này càng tăng cao hơn khi nàng đươc

chứng kiến một cuộc sống hoàn toàn khác, phong lưu, hòa nhoáng và đầy chất mơmộng như nàng ao ước trước đây Đó là dịp hai vợ chồng nàng được mời đến nhàhầu tước Angđevilei tại hạt Vobietxa vào một ngày cuối tháng chín Đó là hầutước làm quốc vụ khanh dưới thời Trùng hưng, đang chuẩn bị ứng cử vào hạ nghịviện Trước đó, vị hầu tước này bị một cái nhọt ở miệng, được Saclo chích kịpthời, nên ông đã khỏi bệnh, một cách may mắn, lạ kỳ Ông ta một lần đến cám ơnSaclo về mấy cành đào ông ta xin về giâm Và ông ta đã ngỏ ý mời hai vợ chồngđến lâu đài của ông ta ở Vobietxa Ở đây, một thế giới thực hiện ra trước mắt

Emma, lộng lẫy như trong mộng với “lâu đài, kiến trúc hiện đại, theo kiểu Ý, với

hai với hai chái nhô ra và ba hàng tam cấp, đứng sừng sững ở cuối một bãi cỏ bao la có vài con bò cái đang gặm cỏ giữa những rặng cây lớn trồng thưa, còn những cây cảnh, sơn lựu, mai hoa và tuyết cầu xòe ra thành những vòm lá to nhỏ không đều trên con đường vòng của lối đi rải cát, lâu đài lát đá hoa rất cao….”.

Khung cảnh của buổi tiệc, cùng với những con người phong lưu nơi đây như khiếnnàng được sống lại cái ước mơ thời thiếu nữ của mình, với những mơ mộng về

cuộc sống, về con người “Nàng cảm thấy một không khí ấm áp bao quanh, hỗn

hợp của hương hoa với mùi quần áo lịch sự, hơi thịt ngon với mùi nấu nấm Những cây nến trên những giá đèn bạch lạp lết dài ngọn lửa vào những chiếc chuông bạc; những bình thủy tinh nhiều mặt, phủ một làn hơi nước mờ đục, phản chiếu vào nhau những ánh sáng xanh xanh; những bó hoa cắm thẳng hàng suốt chiều dọc mặt bàn, và trong những đĩa rộng thành, mỗi khăn ăn, tết theo kiểu mũ

tế giám mục để lộ ra một chiếc bánh mì nhỏ hình bầu dục giữa khoảng hai nếp vải gấp Những càng tôm hùm đỏ thò ra ngoài mặt đĩa; những trái cây lớn xếp

tầng trên nền rong trong chiếc giỏ thưa; chim cun cút còn nguyên lông cánh bốc khói; còn người đầu bếp đi tất lụa, mặc quần cộc, thắt cavat trắng, đeo yếm sơ mi,

vẻ trang nghiêm như một quan tòa….” Emma như chìm đắm trong những mộng

tưởng về cuộc sống xa hoa hơn và không hề muốn thoát khỏi nó một chút nào đểrồi khi trở về với cuộc sống tẻ nhạt của mình, Emma trở nên hụt hẫng và thất vọng

ê chề Bởi đó mới chính là cuộc sống mà Emma hằng ao ước Mộng và thực quácách biệt đã tạo nên sự giằng xé, đau khổ cho cuộc đời của Emma

Emma luôn hồi tưởng lại những phút giây được sống như nàng đã mơmộng, nàng không thể quên được cảnh hào nhoáng, sang trọng ở buổi tiệc Nó như

một vết dao cứa sâu vào tim nàng “ cuộc khiêu vũ đối với nàng như đã xa cách

lắm rồi! Thế thì ai ngăn cách xa nhau đến thế cái buổi sáng hôm kia với cái buổi chiều hôm nay? Cuộc đi thăm Vôbyetxa đã để lại một chỗ trống trong đời nàng, như thể nhưng đường nứt lớn mà giông tố, chỉ trong một đêm, xoi núi Song nàng đành chịu đựng : nàng thành kính cất vào tủ bộ trang phục đẹp đẽ của nàng, cất đến cả đôi giày sa tanh mà đế đã vàng đi vì xi trơn trên sàn nhảy” Paris như tiếng

chuông ngân nga, vang vọng mãi trong đầu óc nàng Paris như được thắp sáng mãivới ánh sáng của đèn điện nơi ấy không bao giờ tắt trong Emma Cái tên đó manglại niềm vui cho cuộc sống buồn tẻ và cuộc hôn nhân bất hạnh mà nàng nếm trải:

“Nàng khẽ nhắc cho mình cái tên đó để tự mua vui; cái tên đó cứ vang vang bêntai nàng như tiếng chuông nhà thờ lớn! Cái tên đó sáng rực trước mắt nàng, sángrực đến tận cai nhãn hiệu những lọ dầu xức tóc của nàng” Trong hoang tưởng,

nàng dõi theo từng vòng lăn của bánh xe từ nơi nàng ở đến Paris hoa lệ “thế là

nàng theo dõi họ trong trí não, thấy họ leo dốc xuống dốc,họ di qua các làng, họ rong ruổi trên đường dưới ánh sao.Hết một khoảng cách vô định, bao giờ cũng tới một cái chốn mơ hồ, ở đó mộng tưởng của nàng tiêu tan” Emma khinh bỉ và căm

ghét tất cả mọi thứ nơi nàng đang sống Cuộc sống của nàng giờ đây đầy bi kịch,cái nàng mong muốn, ước ao thì xa tít, xa tắp so với tầm tay của nàng.Còn nhữngthứ Emma coi thường chán nản lại bám riết lấy nàng không thôi

Emma bắt đầu khinh ghét Sáclơ ra mặt Nàng thất vọng về hắn “chẳng thà

chồng nàng cũng là một trong những người đàn ông đầy nhiệt tình lặng lẽ, đêm đêm cặm cụi giữa đống sách vở, rồi cuối cùng, đến tuổi sáu mươi, cái tuổi tê thấp, được đeo tấm huân chương trên trước áo đen cắt vụng Nàng những muốn cái tên Bôvary là tên nàng phải được vẻ vang,được trưng bày trong các hiệu sách, được nhắc đi nhắc lại trong báo chí, được cả nước Pháp biết đến Thế mà Sáclơ chẳng

có chút tham vọng nào! Một thầy thuốc ơ Yvoto, mà gần đây hắn cùng hội chẩn,đã làm nhục hắn phần nào, ngay bên giường bệnh nhân, trước đông đủ họ hàng người đó Vào một buổi tối, khi Saclo kể lại cho nàng nghe câu chuyện đó Emma đùng đùng nổi giận đối với gã đồng nghiệp của hắn.Saclo cảm động.Hắn hôn nàng vào trán với một giọt lệ Nhưng nàng điên người vì xấu hổ,nàng muốn đánh đập hắn,nàng ra hiên mở cửa sổ,hít lấy khí trời mát mẻ để nguôi đi.

- Người đâu mà hèn thế!Người đâu mà hèn thế!Nàng cắn môi tự nhủ thầm”.

Tất cả những mơ mộng của Emma thời thiếu nữ đã đổ dần theo thời gian

Nàng đau khổ, nàng tự dằn vặt “nàng gục đầu vào tường khóc; nàng thèm muốn

những cuộc sống sôi nổi, những đêm khiêu vũ hóa trang, những lạc thú thô bạo với mọi cuồng loạn phải có mà nàng không biết” Nàng không thiết tha với cái

cuộc sống tẻ nhạt này nữa, nàng đã thay đổi hẳn tâm tính Một Emma dịu hiền,ngoan ngoãn không còn nữa mà thay vào đó là một người trái tính trái nết, luôn

gắt gỏng “Emma sinh ra khó tính,bất thường Nàng bảo làm những món ăn riêng

cho mình mà chẳng đụng gì đến cả, có ngày chỉ uống sữa suông,và hôm sau, lại uống liền trên chục chén trà Thường thường, nàng khăng khăng một mực chẳng chịu đi đâu và nàng cảm thấy ngột ngạt, nàng mở cửa sổ, nàng mặc áo dài mỏng manh Nàng gắt gỏng người hầu gái chán rồi nàng lại cho nó quà và cho nó sang nhà hàng xóm chơi, cũng như đôi khi nàng ném cho người nghèo khó tất cả đồng hào trắng trong túi tuy nàng chẳng có chút lòng thương người, chẳng dễ dàng hiểu được tình cảm của người khác, nàng giống như đa số trẻ gốc gác thôn quê giữ mãi trong tâm hồn chút gì chai cứng của bàn tay cha mẹ” Những gì liên quan

đến Saclo hay liên quan đến cuộc hôn nhân của nàng đều làm nàng bưc mình,

không vui, nàng muốn cuộc hôn nhân nay chưa từng xảy ra, nàng muốn xóa bỏ tất

cả Chính vì thế trong lúc dọn dẹp nhà để chuyển đi nàng đã ném vào lửa luôn kỷ

vật mà nàng từng trân trọng từng thích thú khi cầm nó “ Nàng quẳng bó hoa vào

đóng lửa Hoa bốc cháy nhanh hơn rơm khô.Rồi nó như một búi lửa đỏ tàn dần trên đống tro Nàng nhìn nó cháy…” Đó phải chăng là một sự phản kháng của

nàng với những ngột ngạt, hèn kém ấy?

Nàng không cam chịu cái cảnh tối tăm mờ mờ, buồn tẻ nhàn nhạt nơi thônquê Bởi vậy Emma đã thuyết phục Saclo rời Toxto để đến Yongvin Labay Trongtâm tư mình, Emma hi vọng rời khỏi nơi quê mùa này, đến một nơi đông vui nhộnnhịp hơn thì cuộc sống của nàng sẽ thay đổi.Thế nhưng nàng lại lầm tưởng Không

có gì thay đổi cả bởi Charles dù có đi đâu, ở đâu đi chăng nữa vẫn là một ngườichồng thô kệch, không chút lãng mạn cũng chẳng có danh vọng như nàng mongmuốn, thậm chí còn làm hỏng việc Charles khiến Emma thất vọng hoàn toàn.Thực ra nàng cũng cố nhìn chồng với một suy nghĩ khác nhưng tất cả chỉ đem đếnmột sự chán ghét mà thôi Charles không có tất cả những thứ nàng cần Kết quảcủa tình yêu ngoài mộng tưởng ấy cũng không níu kéo được tinh thần của Emma.Những giấc mơ về hạnh phúc gia đình của nàng tầm thường là vậy nhưng cũngchính vì cái tầm thường ấy mà nàng lại không thể nào vươn tới

Charles yêu Emma, một tình yêu chân thành nhưng cũng đầy sự ngốc ngếch.Song chính con người ngốc nghếch, thô kệch mà nàng chán ghét ấy lại là tình yêu

mà nàng có được trên con đường phiêu lưu của chính mình “Đã nửa đêm Xóm

làng, như thường lệ, im lặng, và Charles vẫn còn thức, vẫn nghĩ đến nàng.ưRodolphe, để giải khuây, suốt ngày đi săn ở trong rừng, y đang yên tĩnh trong lâu đài của y; và Léon, xa kia, cũng đang ngon giấc” Đứng trước cái chết

của vợ, trước những sự thật được phơi bày, Charles đau khổ “ Charles tức thở như

một chàng trai dưới những làn sóng yêu đương mơ hồ làm căng trái tim đau buồn của hắn” Và cũng chính vì thế mà Charles đi đến cái kết cục bi thảm của đời

mình “ Hắn ngã xuống đất Hắn đã chết”.